Last updated: 12 ต.ค. 2569 | 5 จำนวนผู้เข้าชม |
อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำน่านก่อนไหลลงไปรวมเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา ทุกครั้งที่น้ำเหนือไหลหลากมาพร้อมฝนตกหนัก ชุมแสงมักเป็นพื้นที่แรก ๆ ที่ได้รับผลกระทบ ในเหตุการณ์น้ำท่วมปี 2569 โรงพยาบาลชุมชนหลายแห่งในพื้นที่ลุ่มน้ำต้องเผชิญกับน้ำที่ไหลเข้าอาคารผู้ป่วยนอกชั้นล่าง ซึ่งเป็นหัวใจของการให้บริการประชาชนในแต่ละวัน เมื่อน้ำลด สิ่งที่เหลือไว้คือคราบโคลน เชื้อโรค เชื้อรา และกลิ่นอับที่ทำให้การกลับมาเปิดบริการไม่ใช่เรื่องง่าย บทความนี้จะอธิบายว่าการพ่นฆ่าเชื้อโรงพยาบาลหลังน้ำท่วมควรวางแผนอย่างไร และบริการพ่นฆ่าเชื้อร่วมกับอบโอโซนของ World Health Disinfection (WHD) ช่วยให้อาคาร OPD กลับมารับผู้ป่วยได้อย่างปลอดภัยอย่างไร
คุณวิชัย หัวหน้างานอาคารสถานที่วัย 50 ปี ของโรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่งในอำเภอชุมแสง ดูแลอาคารและระบบสาธารณูปโภคของโรงพยาบาลมากว่า 20 ปี ก่อนน้ำมาถึง ทีมของเขาช่วยกันวางกระสอบทราย ย้ายเครื่องมือ เวชระเบียน และยาขึ้นชั้นบน แต่สุดท้ายน้ำก็ยังไหลผ่านแนวกระสอบเข้ามาท่วมอาคารผู้ป่วยนอกชั้นล่างสูงกว่า 40 เซนติเมตร และขังอยู่หลายวัน
เช้าวันที่น้ำลดจนเดินได้ คุณวิชัยเดินนำทีมพยาบาลหัวหน้าแผนกผู้ป่วยนอกเข้าสำรวจ จุดแรกคือห้องบัตรและจุดคัดกรอง พื้นกระเบื้องมีโคลนบาง ๆ เคลือบทั่ว เคาน์เตอร์ไม้อัดบวมน้ำ ถัดไปเป็นโถงรอตรวจที่มีเก้าอี้แถวยาวหลายสิบตัว ขาเก้าอี้มีคราบน้ำเป็นแนวเดียวกันหมด ห้องตรวจโรคทั่วไปที่เรียงต่อกันเป็นแถวมีกลิ่นอับชื้นลอยออกมาทุกครั้งที่เปิดประตู ผนังยิปซัมส่วนล่างเริ่มมีจุดเชื้อราสีดำ ส่วนห้องน้ำผู้ป่วยกลางอาคารส่งกลิ่นท่อย้อนกลับจนพยาบาลหลายคนต้องรีบเดินผ่าน
พยาบาลหัวหน้า OPD บอกกับคุณวิชัยว่า ทุกวันที่ OPD ปิด ผู้ป่วยโรคเรื้อรังหลายร้อยคนที่นัดรับยาความดัน เบาหวาน และยาหอบหืดต้องเลื่อนนัด ขณะที่ผู้ป่วยใหม่จากโรคผิวหนัง ท้องร่วง และไข้หลังน้ำท่วมก็เพิ่มขึ้นทุกวัน ตอนนี้ต้องย้ายไปตั้งจุดตรวจชั่วคราวที่อาคารชั้นบน ซึ่งคับแคบและไม่สะดวกสำหรับผู้สูงอายุที่ต้องขึ้นบันได
ทั้งสองคนรู้ดีว่าต้องเปิด OPD ชั้นล่างให้เร็วที่สุด แต่ก็รู้เช่นกันว่า ถ้าเปิดในสภาพที่ยังมีเชื้อโรคจากน้ำท่วมและเชื้อราในอากาศ ผู้ป่วยที่มาด้วยโรคหนึ่งอาจกลับไปพร้อมกับอีกโรคหนึ่ง และโรงพยาบาลซึ่งเป็นที่พึ่งของคนทั้งอำเภอจะเสียความเชื่อมั่นไป
อาคารผู้ป่วยนอกเป็นพื้นที่ที่มีคนผ่านเข้าออกมากที่สุดของโรงพยาบาล ในหนึ่งวันอาจมีผู้ป่วยและญาติหลายร้อยถึงหลายพันคน เมื่อพื้นที่นี้ยังไม่ปลอดเชื้อ ความเสี่ยงจึงขยายวงกว้างอย่างรวดเร็ว
อาคาร OPD สมัยใหม่มักใช้ผนังยิปซัม ฝ้าเพดาน และระบบแอร์แบบท่อลม วัสดุเหล่านี้ดูดซับความชื้นได้ดีและแห้งช้า เชื้อราจึงเติบโตอยู่ภายในโดยมองไม่เห็นจากภายนอก เมื่อเปิดแอร์ สปอร์อาจถูกพัดกระจายไปทั่วโถงรอตรวจ เป็นตัวกระตุ้นอาการไอ จาม และหอบหืด
การย้ายจุดบริการไปชั้นบนชั่วคราวทำให้ผู้ป่วยแออัด รอคิวนาน และเจ้าหน้าที่ทำงานหนักขึ้น ขณะที่บุคลากรเองก็ต้องฟื้นฟูบ้านของตนที่ถูกน้ำท่วมด้วย ยิ่งการฟื้นฟูอาคารยืดเยื้อ ภาระก็ยิ่งสะสม
ผู้ป่วยที่เดินเข้า OPD แล้วได้กลิ่นอับ กลิ่นท่อ หรือเห็นคราบเชื้อราบนผนัง จะรู้สึกไม่มั่นใจทันที โรงพยาบาลคือสถานที่ที่ประชาชนคาดหวังว่าจะสะอาดที่สุด ความรู้สึกนี้จึงมีผลต่อความเชื่อมั่นในการรักษาโดยรวม
อาคารผู้ป่วยนอกจึงต้องการการฆ่าเชื้อที่ครอบคลุมทุกพื้นผิวและทั่วทั้งปริมาตรอากาศ ร่วมกับการลดเชื้อราและกลิ่นอับอย่างเป็นขั้นตอน
ทีมงาน WHD ใช้ CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูงสำหรับสถานพยาบาล พ่นด้วยเครื่อง ULV ที่แตกน้ำยาเป็นละอองขนาดเล็กมาก ละอองจะลอยฟุ้งไปทั่วโถงรอตรวจ ห้องตรวจ ห้องบัตร และทางเดิน เกาะบนพื้น ผนัง เคาน์เตอร์ เก้าอี้ ราวจับ และด้านใต้เฟอร์นิเจอร์ ใช้น้ำยาปริมาณน้อย พื้นไม่เปียกลื่น จึงลดความเสี่ยงการลื่นล้มของเจ้าหน้าที่ระหว่างทำงาน
หลังพ่นฆ่าเชื้อ ทีมงานจะปิดโซนและอบโอโซนด้วยเครื่องผลิตโอโซนกำลังสูง โอโซนแทรกซึมเข้าไปในฝ้า ผนังยิปซัม ม่านกั้นเตียง และเบาะเก้าอี้ ช่วยทำลายสปอร์เชื้อรา แบคทีเรียในอากาศ และสลายโมเลกุลกลิ่นอับและกลิ่นท่อ เมื่อครบเวลาโอโซนจะสลายกลับเป็นออกซิเจน ไม่ทิ้งสารเคมีตกค้าง
ข้อควรระวังด้านความปลอดภัยของโอโซน: ระหว่างอบโอโซนต้องไม่มีผู้ป่วย เจ้าหน้าที่ ญาติผู้ป่วย สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้ในโซนที่อบโดยเด็ดขาด ต้องปิดกั้นและติดป้ายเตือนให้ชัดเจน และต้องระบายอากาศให้เรียบร้อยก่อนกลับเข้าพื้นที่ ทีมงาน WHD จะเป็นผู้ควบคุมและแจ้งเวลาที่ปลอดภัย
โรงพยาบาลชุมชนส่วนใหญ่ไม่สามารถปิดบริการทั้งหมดได้ การฟื้นฟูจึงควรทำแบบเป็นระยะ ระยะแรกคือขนโคลน ล้างพื้น และคัดแยกวัสดุ ระยะที่สองคือพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนทีละโซน เริ่มจากโซนที่จำเป็นที่สุด เช่น ห้องบัตร จุดคัดกรอง ห้องจ่ายยา และห้องน้ำผู้ป่วย ระยะที่สามคือเปิดบริการบางส่วน ควบคู่กับการติดตามความชื้นและเชื้อรา ก่อนเปิดเต็มรูปแบบเมื่อทุกโซนพร้อม การวางแผนแบบนี้ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมารับบริการได้เร็วขึ้น โดยไม่ลดมาตรฐานความปลอดภัย
"พื้นที่ OPD กว้างมาก ทีมเรามีคนไม่พอจะเช็ดทุกจุด พอวางแผนกับทีม WHD แบ่งเป็นโซน พ่นฆ่าเชื้อแล้วอบโอโซนทีละส่วน เราก็เปิดห้องบัตรกับห้องจ่ายยาได้ก่อน กลิ่นอับที่เคยลอยอยู่ทั่วโถงลดลงจนผู้ป่วยไม่พูดถึงอีก เจ้าหน้าที่ก็สบายใจขึ้นที่ได้กลับมาทำงานในพื้นที่เดิม"
— คุณวิชัย หัวหน้างานอาคารสถานที่ โรงพยาบาลชุมชน อำเภอชุมแสง (บุคคลสมมติจากสถานการณ์จริง)
ถาม: สามารถพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนขณะที่โรงพยาบาลยังเปิดบริการส่วนอื่นได้หรือไม่
ตอบ: ได้ ทีมงานจะแบ่งโซนและปิดกั้นพื้นที่ที่กำลังดำเนินการอย่างชัดเจน และประสานกับโรงพยาบาลเรื่องเส้นทางเดินของผู้ป่วยและเจ้าหน้าที่
ถาม: ต้องปิดระบบแอร์ระหว่างอบโอโซนหรือไม่
ตอบ: ทีมงานจะประเมินระบบปรับอากาศของแต่ละโซนร่วมกับทีมอาคารสถานที่ ส่วนใหญ่แนะนำให้ปิดหรือแยกระบบระหว่างอบ เพื่อไม่ให้โอโซนไหลไปยังพื้นที่ที่มีคน
ถาม: อุปกรณ์การแพทย์และคอมพิวเตอร์ต้องย้ายออกหรือไม่
ตอบ: แนะนำให้ย้ายออกหรือปิดคลุมก่อนพ่นและอบ ทีมงานจะช่วยประเมินว่าอุปกรณ์ใดควรจัดการอย่างไร
ถาม: หลังรับบริการแล้วต้องรอนานแค่ไหนจึงเปิดใช้พื้นที่ได้
ตอบ: ขึ้นกับขนาดโซนและการระบายอากาศ ทีมงานจะแจ้งเวลาที่ปลอดภัยสำหรับการกลับเข้าพื้นที่ทุกครั้ง
ถาม: บริการนี้ใช้แทนมาตรการของทีมควบคุมการติดเชื้อได้หรือไม่
ตอบ: บริการของ WHD เป็นส่วนเสริมที่ช่วยให้การฟื้นฟูทั่วถึงยิ่งขึ้น โรงพยาบาลควรดำเนินการตามแนวทางควบคุมการติดเชื้อของโรงพยาบาลและหน่วยงานต้นสังกัดร่วมด้วย
ถาม: ให้บริการในอำเภอชุมแสงและนครสวรรค์หรือไม่
ตอบ: สอบถามพื้นที่ให้บริการและนัดสำรวจได้ที่โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
ปรึกษาทีม WHD เพื่อวางแผนพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนอาคารผู้ป่วยนอกของโรงพยาบาลคุณแบบเป็นโซน
ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
แหล่งข้อมูลอ้างอิง: WHO – Floods and health และ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
#พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #พ่นฆ่าเชื้อโรงพยาบาล #อบโอโซน #กำจัดเชื้อรา #กำจัดกลิ่นอับ #น้ำยาฆ่าเชื้อ #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #ชุมแสง
คำค้นหา: พ่นฆ่าเชื้อโรงพยาบาลหลังน้ำท่วม, ฆ่าเชื้ออาคารผู้ป่วยนอก, อบโอโซนโรงพยาบาลชุมชน, กำจัดเชื้อราโรงพยาบาล, กำจัดกลิ่นอับ OPD, ชุมแสง, นครสวรรค์, บริการพ่นฆ่าเชื้อ, อบโอโซน 2569