Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 19 จำนวนผู้เข้าชม |
การแข่งขันกีฬาระดับจังหวัด งานวิ่ง คอนเสิร์ต งานกาชาด และงานเทศกาลประจำปี ดึงคนหลายพันถึงหลายหมื่นคนมารวมกันในพื้นที่เดียว หากสนามและพื้นที่โดยรอบมียุงชุม ผู้มาร่วมงานจะจำได้มากกว่าพิธีเปิดที่เตรียมมาหลายเดือน บทความนี้เขียนให้ผู้บริหาร อบจ. เทศบาล สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด และผู้จัดงานภาครัฐ เห็นแผนเตรียมพื้นที่ก่อนงานแบบเป็นขั้นตอน โดยใช้ AIROFOG UM4 เป็นเครื่องมือหลักในงานพ่นพื้นที่กว้าง
คุณธนากร เป็นนักวิชาการสาธารณสุขที่รับผิดชอบงานควบคุมโรคขององค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปีนั้นจังหวัดได้รับเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาระดับภูมิภาค มีนักกีฬาและเจ้าหน้าที่จากหลายจังหวัดเข้าพัก พิธีเปิดจัดตอนหัวค่ำที่สนามกีฬากลางจังหวัด และจะมีการแข่งขันกรีฑาช่วงเย็นต่อเนื่องหลายวัน
สองสัปดาห์ก่อนพิธีเปิด คณะกรรมการจัดการแข่งขันมาซ้อมพิธีที่สนามช่วงพลบค่ำ ผลคือทุกคนถูกยุงกัดจนต้องหยุดซ้อมเป็นระยะ นักเรียนที่ซ้อมแปรอักษรบนอัฒจันทร์บ่นว่ายุงเยอะมาก ผู้ปกครองบางคนเริ่มถามในกลุ่มไลน์ว่า "ปีนี้ไข้เลือดออกเยอะ จะให้ลูกมาซ้อมทุกเย็นปลอดภัยไหม" ขณะที่ในจังหวัดมีรายงานผู้ป่วยไข้เลือดออกเพิ่มขึ้นในหลายอำเภอ
คุณธนากรเดินสำรวจรอบสนามพร้อมทีม พบน้ำขังในยางรถเก่าที่ใช้กั้นลานจอด ขวดน้ำและแก้วพลาสติกใต้อัฒจันทร์ ท่อระบายน้ำรอบลู่วิ่งที่อุดตัน ผ้าใบคลุมอุปกรณ์ที่มีน้ำฝนขังเป็นแอ่ง และพุ่มไม้หนาทึบรอบรั้วสนามที่ไม่ได้ตัดแต่งมานาน เครื่องพ่นหมอกควันมือถือที่ อบจ. มีอยู่สองเครื่อง เครื่องหนึ่งสตาร์ทไม่ติด อีกเครื่องต้องใช้คนเดินพ่นทั้งสนามและลานจอดรถซึ่งกว้างหลายสิบไร่
ท่านนายก อบจ. ถามคำถามเดียวว่า "วันงานจริง ยุงต้องไม่เป็นข่าว เราจะทำได้ไหม" คุณธนากรรู้ว่าคำตอบไม่ได้อยู่ที่การพ่นให้หนักในวันงาน แต่อยู่ที่แผนเตรียมพื้นที่ที่เริ่มตั้งแต่วันนี้ และเครื่องมือที่พ่นพื้นที่กว้างได้ทันเวลา
ยุงลายเป็นพาหะของไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา กัดบ่อยในช่วงเช้าและบ่ายแก่ถึงพลบค่ำ ซึ่งเป็นช่วงที่งานกีฬาและงานเทศกาลนิยมจัด พอค่ำลงยุงรำคาญก็ออกมาต่อ งานใหญ่จึงทำให้คนจำนวนมากอยู่ในพื้นที่เปิดโล่งช่วงเวลาเสี่ยงพร้อมกัน
นักกีฬาที่ป่วยด้วยไข้สูง ปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ อาจต้องถอนตัวจากการแข่งขัน สำหรับชิคุนกุนยา อาการปวดข้อบางรายอาจเป็นอยู่นานหลายสัปดาห์ กลุ่มเสี่ยงอย่างเด็กนักเรียนที่มาร่วมพิธี ผู้สูงอายุที่มาชมงาน และผู้มีโรคประจำตัว ก็ต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษ นอกจากนี้งานระดับภูมิภาคมีผู้มาจากหลายจังหวัด หากมีผู้ติดเชื้อในพื้นที่ ก็มีโอกาสที่ผู้ป่วยจะเดินทางกลับภูมิลำเนาในช่วงที่ยังไม่แสดงอาการ
งานระดับจังหวัดใช้งบประมาณจำนวนมากทั้งด้านสถานที่ แสงสีเสียง ที่พัก และการประชาสัมพันธ์ ถ้าผู้มาร่วมงานกลับเร็วเพราะยุงกัด หรือมีกระแสข่าวเชิงลบ ความคุ้มค่าของงบประมาณทั้งหมดก็ลดลง ขณะที่การเตรียมพื้นที่ควบคุมยุงเป็นค่าใช้จ่ายส่วนน้อยเมื่อเทียบกับงบทั้งงาน แต่ส่งผลต่อประสบการณ์ของผู้มาร่วมงานโดยตรง
งานใหญ่มีสื่อมวลชน มีการถ่ายทอดสด และมีคนโพสต์ภาพจำนวนมาก ภาพแขกผู้ใหญ่ตบยุงบนเวที หรือคลิปผู้ชมบ่นเรื่องยุงบนอัฒจันทร์ เป็นสิ่งที่ถูกจดจำและแชร์ต่อได้ง่าย ในทางกลับกัน การที่ประชาชนเห็นทีมควบคุมโรคของจังหวัดทำงานอย่างเป็นระบบก่อนงาน สะท้อนความพร้อมและความใส่ใจของเจ้าภาพ
ผู้ปกครองของนักเรียนที่ต้องซ้อมพิธีทุกเย็น ผู้ค้าที่ได้รับอนุญาตให้ขายในงาน และชาวบ้านรอบสนาม ต่างเป็นผู้ที่อาจร้องเรียนได้ทั้งหมด ถ้าไม่มีแผนที่ชัดเจนและสื่อสารล่วงหน้า เรื่องเล็กจะกลายเป็นประเด็นใหญ่ในกลุ่มออนไลน์ของจังหวัด
ช่วงก่อนงานใหญ่มักตรงกับฤดูที่ไข้เลือดออกระบาด ทีมควบคุมโรคต้องแบ่งกำลังทั้งออกพ่นรอบบ้านผู้ป่วยในอำเภอต่าง ๆ และเตรียมพื้นที่จัดงาน ถ้าเครื่องมือช้าหรือเสียบ่อย ทีมจะถูกดึงไปสองทางจนงานทั้งสองด้านไม่มีคุณภาพ
AIROFOG UM4 คือเครื่องพ่นละอองฝอย ULV ที่ติดตั้งหลังรถกระบะ ULV คือการพ่นสารเคมีปริมาณน้อยในรูปละอองขนาดเล็กที่ลอยค้างในอากาศเพื่อสัมผัสยุงที่บินอยู่ เหมาะกับพื้นที่เปิดโล่งกว้างที่ต้องพ่นให้ครอบคลุมในเวลาสั้น
| หัวข้อ | รายละเอียด | ความหมายต่องานสนามกีฬา |
|---|---|---|
| รูปแบบ | เครื่องพ่นละอองฝอย ULV ติดหลังรถกระบะ | ขับวนรอบลู่ ถนนรอบสนาม และลานจอดรถได้ต่อเนื่อง |
| หัวพ่น | 4 หัว ควบคุมแยกกันได้อิสระ | เปิดเฉพาะหัวที่หันเข้าหาพุ่มไม้ รั้ว หรือแนวต้นไม้ และปิดหัวที่หันไปทางอาคาร เวที หรือพื้นที่ที่ไม่ต้องการพ่น |
| เครื่องยนต์ | 18 แรงม้า | กำลังเหลือสำหรับงานพื้นที่กว้างที่ต้องทำต่อเนื่อง |
| มาตรฐาน | ISO 9001 และระบุการรับรองจาก WHO ตามที่แจ้งไว้บนหน้าสินค้าของบริษัท | ใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาของคณะกรรมการจัดซื้อจัดจ้าง |
จุดเด่นที่ตรงกับงานสนามกีฬามากที่สุดคือ "4 หัวพ่นที่ควบคุมแยกกันได้" สนามกีฬามีทั้งด้านที่ต้องพ่นหนัก เช่น แนวรั้วต้นไม้ พุ่มไม้ และคูระบายน้ำ กับด้านที่ต้องเลี่ยง เช่น อาคารสำนักงาน ห้องพักนักกีฬา หรือเวทีที่ติดตั้งอุปกรณ์ไว้แล้ว การเลือกเปิดปิดทีละหัวทำให้พ่นตรงเป้า ประหยัดสาร และลดการฟุ้งไปยังพื้นที่ที่ไม่จำเป็น
เมื่องานจบ เครื่องพ่นยุงติดรถกระบะคันเดียวกันยังออกปฏิบัติงานควบคุมโรคในชุมชนหลายอำเภอได้ต่อ จึงเป็นครุภัณฑ์ราชการที่ใช้ได้ทั้งปี ไม่ใช่ของที่ซื้อมาใช้เฉพาะงานเดียว
สำหรับพื้นที่ในร่ม เช่น โรงยิมหรือห้องพักนักกีฬา ควรพิจารณาเครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้าอย่าง MASTER ELECTRIC ULV เสริม เพราะเหมาะกับงานในอาคารมากกว่าเครื่องติดรถ
บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด มีมาตรฐาน ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพเครื่องทุกเครื่องก่อนส่งมอบ มีบริการหลังการขาย ช่างเทคนิค และอะไหล่ครบ สอดคล้องกับมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ
ไทม์ไลน์นี้เป็นกรอบตัวอย่าง ควรให้นักวิชาการสาธารณสุขปรับตามข้อมูลเฝ้าระวังโรค ผลสำรวจลูกน้ำ สภาพอากาศ และคำแนะนำบนฉลากสารเคมีที่ใช้
| ช่วงเวลา | กิจกรรมหลัก | ผู้รับผิดชอบ (ตัวอย่าง) |
|---|---|---|
| ประมาณ 3 ถึง 4 สัปดาห์ก่อนงาน | ประชุมแบ่งบทบาท เดินสำรวจทั้งสนาม ทำแผนที่จุดเสี่ยง ตรวจความพร้อมเครื่องพ่นและสารเคมี | ผู้จัดงาน ทีมควบคุมโรค ผู้ดูแลสนาม |
| ประมาณ 2 ถึง 3 สัปดาห์ก่อนงาน | กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ใหญ่ เก็บยางรถเก่า ลอกท่อ ตัดแต่งพุ่มไม้ เก็บขยะใต้อัฒจันทร์ พ่นละอองฝอยรอบแรก | ทีมควบคุมโรค งานสวน อสม. อาสาสมัคร |
| ประมาณ 1 สัปดาห์ก่อนงาน | สำรวจลูกน้ำซ้ำ แก้จุดที่ยังพบ พ่นรอบสองครอบคลุมสนามและชุมชนรอบรัศมีที่เหมาะสม | ทีมควบคุมโรค |
| วันงาน ก่อนเปิดประตู | พ่นรอบสุดท้ายด้วย UM4 ตามเส้นทางที่วางไว้ เว้นเวลาตามฉลากก่อนเปิดรับผู้ชม ห้ามพ่นขณะมีผู้คนในพื้นที่ | ทีมควบคุมโรค ฝ่ายรักษาความปลอดภัย |
| ระหว่างงานหลายวัน | พ่นหลังปิดงานแต่ละวันหรือก่อนเปิดวันถัดไปตามแผน เก็บขยะและภาชนะที่อาจขังน้ำทุกวัน | ทีมควบคุมโรค ทีมความสะอาด |
| หลังงาน | เก็บกวาดครั้งใหญ่ ตรวจแหล่งน้ำขังจากเต็นท์และอุปกรณ์ สรุปผลและบันทึกบทเรียน | ผู้จัดงาน ทีมควบคุมโรค |
เริ่มจากด้านใต้ลมเพื่อให้ละอองลอยผ่านพื้นที่เป้าหมาย ขับวนถนนรอบนอกของสนามก่อน โดยเปิดหัวพ่นเฉพาะด้านที่หันเข้าหาแนวต้นไม้และรั้ว จากนั้นวนเข้าลานจอดรถ เน้นมุมที่มีพุ่มไม้และคูระบายน้ำ แล้วจึงเข้าถนนภายในรอบลู่วิ่งและใต้อัฒจันทร์ด้านที่เปิดโล่ง ขับด้วยความเร็วต่ำและสม่ำเสมอตามคำแนะนำของผู้ผลิต เมื่อผ่านอาคารสำนักงาน ห้องพยาบาล หรือห้องพักนักกีฬา ให้ปิดหัวพ่นด้านนั้น บันทึกเส้นทางลงแผนที่ทุกครั้ง เพื่อให้รอบถัดไปพ่นได้ครบและไม่ซ้ำซ้อน
ส่วนมุมที่รถเข้าไม่ถึง เช่น ทางเดินแคบหลังอัฒจันทร์ หรือสวนหย่อมรอบอาคาร ให้ใช้เครื่องพ่นสะพายหลังหรือเครื่องพ่นหมอกควันแบบมือถือเก็บงาน การผสมเครื่องมือแบบนี้ทำให้ครอบคลุมทุกจุดโดยใช้เวลาน้อยที่สุด
จุดเหล่านี้ต้องจัดการด้วยมือคนเป็นหลัก เครื่องพ่นช่วยลดยุงตัวเต็มวัย แต่การกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์คือสิ่งที่ตัดวงจรยุงรุ่นใหม่ ตามแนวทาง 3 เก็บ ป้องกัน 3 โรค ของกรมควบคุมโรค
งานใหญ่มีผู้คนหลากหลาย ทั้งเด็ก ผู้สูงอายุ นักกีฬาที่ต้องใช้ร่างกายเต็มที่ และร้านค้าอาหารที่ได้รับอนุญาตให้ขายในงาน ทีมควบคุมโรคจึงควรยึดหลักต่อไปนี้ทุกครั้ง
งานระดับจังหวัดมักมีเจ้าภาพร่วมหลายฝ่าย ทั้ง อบจ. เทศบาล สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด หน่วยงานด้านการกีฬาและการท่องเที่ยว และสถานศึกษาที่ส่งนักเรียนร่วมพิธี วิธีที่ได้ผลคือแต่งตั้งผู้ประสานงานด้านควบคุมยุงหนึ่งคน มีแผนที่สนามที่ระบุจุดเสี่ยงและเส้นทางรถพ่น มีกลุ่มไลน์สำหรับรายงานผลแต่ละวัน และให้ อสม. หรืออาสาสมัครในชุมชนรอบสนามช่วยสำรวจลูกน้ำในบ้านเรือนใกล้เคียง เพราะยุงลายบินได้ไม่ไกลนัก ยุงที่กัดผู้ชมในสนามจึงมักมาจากแหล่งเพาะพันธุ์ในสนามเองและชุมชนที่อยู่ติดกัน
เมื่อทุกฝ่ายรู้บทบาทของตัวเอง เครื่องมืออย่าง UM4 จะถูกใช้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ไม่ใช่เพียงวิ่งพ่นตามคำขอแบบกระจัดกระจาย
ขั้นตอนจริงให้ดำเนินการตามระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างที่หน่วยงานถือปฏิบัติ และปรึกษาเจ้าหน้าที่พัสดุตั้งแต่เริ่มเขียนโครงการ
"งานใหญ่ครั้งก่อนเราพ่นกันแค่วันงาน ผลคือยุงยังเยอะช่วงหัวค่ำ รอบนี้เราเริ่มเดินสำรวจตั้งแต่เกือบเดือนก่อน เก็บยางรถ ลอกท่อ เก็บขยะใต้อัฒจันทร์ แล้วใช้รถพ่นละอองฝอยวิ่งวนรอบสนามเป็นรอบ ๆ เปิดเฉพาะหัวที่หันเข้าพุ่มไม้ วันงานพ่นรอบสุดท้ายเสร็จก่อนเปิดประตูนานพอสมควร ปีนี้แทบไม่มีใครพูดถึงยุงเลย ซึ่งสำหรับเราแปลว่างานสำเร็จ"
(ตัวอย่างเสียงจากหน้างาน เรียบเรียงเป็นภาพรวมจากลักษณะงานของทีมควบคุมโรคระดับจังหวัด ไม่ใช่คำพูดของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง)
ถาม: ควรเริ่มเตรียมพื้นที่ก่อนงานกี่สัปดาห์
ตอบ: โดยทั่วไปควรเริ่มหลายสัปดาห์ก่อนงาน เพราะลูกน้ำพัฒนาเป็นยุงตัวเต็มวัยได้ในเวลาประมาณหนึ่งสัปดาห์ถึงสิบวันในอากาศร้อน การเริ่มเร็วทำให้มีเวลากำจัดแหล่งเพาะพันธุ์และพ่นซ้ำตามรอบ
ถาม: วันงานควรพ่นเวลาไหน
ตอบ: พ่นรอบสุดท้ายให้เสร็จก่อนเปิดประตูรับผู้ชม และเว้นเวลาตามคำแนะนำบนฉลากสารเคมี ห้ามพ่นขณะมีผู้คนอยู่ในพื้นที่
ถาม: เครื่องพ่นละอองฝอยกับเครื่องพ่นหมอกควัน ใช้แบบไหนดีกับสนามกีฬา
ตอบ: ทั้งสองแบบใช้ควบคุมยุงตัวเต็มวัยได้ สำหรับพื้นที่กว้างที่มีถนนรอบ และต้องการควบคุมทิศทางการพ่น เครื่องพ่นละอองฝอยติดรถอย่าง UM4 มักสะดวกกว่า ส่วนมุมแคบที่รถเข้าไม่ถึง อาจเสริมด้วยเครื่องพ่นหมอกควันหรือเครื่องสะพายหลัง
ถาม: อัฒจันทร์ที่มีหลังคาพ่นได้ไหม
ตอบ: พื้นที่ใต้หลังคาที่เปิดโล่งสามารถพ่นจากรถหรือเครื่องสะพายหลังได้ตามความเหมาะสม ส่วนห้องปิดหรือโรงยิมควรใช้เครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้าสำหรับงานในอาคาร
ถาม: ต้องพ่นชุมชนรอบสนามด้วยไหม
ตอบ: ขึ้นกับสถานการณ์โรคและผลสำรวจ หากมีผู้ป่วยไข้เลือดออกในชุมชนใกล้เคียง ควรพ่นควบคุมรอบบ้านผู้ป่วยในรัศมีประมาณ 100 เมตรตามแนวทางควบคุมโรค และร่วมกับชุมชนกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์
ถาม: นอกจากยุง ใช้กับแมลงอื่นในงานได้ไหม เช่น แมลงวันบริเวณจุดทิ้งขยะ
ตอบ: หลายหน่วยงานอยากได้เครื่องเดียวที่กำจัดแมลงทุกชนิด ความจริงคือเครื่องพ่นเป็นอุปกรณ์สำหรับพ่นสาร ประสิทธิภาพต่อแมลงแต่ละชนิดขึ้นกับสารเคมีที่เลือกและฉลากกำกับ ส่วนแมลงวันควรเน้นการจัดการขยะและจุดทิ้งเศษอาหารเป็นหลัก
ถาม: หน่วยงานมีรถกระบะอยู่แล้ว ติดตั้ง UM4 ได้เลยไหม
ตอบ: ควรให้ทีมช่างของบริษัทตรวจความเหมาะสมของรถก่อน โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 เพื่อสอบถามรายละเอียด
ปรึกษาการเลือกเครื่อง การวางแผนพ่น และการอบรมทีม กับ World Health Disinfection
ดูสินค้าและราคา AIROFOG UM4 คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com
ดูศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ
บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด 88 268 ถนนกัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
#เครื่องพ่นยุง #เครื่องกำจัดยุง #เครื่องพ่นหมอกควัน #เครื่องพ่นละอองฝอย #เครื่องพ่นยุงราชการ #ควบคุมโรค #สนามกีฬาปลอดยุง #AIROFOGUM4
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, AIROFOG UM4, สนามกีฬาจังหวัด, งานเทศกาล, อบจ.