บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการป้องกันโรคไข้เลือดออก
ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน และพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อปท. มีอำนาจหน้าที่ในการดูแลสาธารณสุขในท้องถิ่น รวมถึงการป้องกันและควบคุมโรคระบาด
อำนาจหน้าที่ของ อปท. ด้านสาธารณสุข
- การป้องกันโรคและระงับโรคติดต่อ: อปท. มีอำนาจดำเนินการกำจัดพาหะนำโรค
- การจัดซื้ออุปกรณ์สาธารณสุข: รวมถึงเครื่องพ่นหมอกควันและน้ำยากำจัดยุง
- การรณรงค์ชุมชน: จัดกิจกรรมกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงร่วมกับประชาชน
- การประสานงาน: ร่วมมือกับ สสจ., สสอ. และ อสม.
แผนการป้องกันไข้เลือดออกด้วย AT35 สำหรับ อปท.
| ระยะ | กิจกรรม | เครื่องมือที่ใช้ |
|---|
| ก่อนฤดูระบาด (มี.ค.–เม.ย.) | สำรวจค่า HI, CI และกำจัดแหล่งน้ำขัง | AT35 + Larvicide |
| ช่วงฤดูระบาด (พ.ค.–ก.ย.) | พ่นทั่วชุมชนทุก 7–14 วัน | AT35 เป็นหลัก |
| เมื่อพบผู้ป่วย | พ่นรอบบ้านผู้ป่วยรัศมี 100 เมตร | AT35 ด่วน ภายใน 24 ชั่วโมง |
| หลังฤดูระบาด (ต.ค.–พ.ย.) | ประเมินผล บันทึกสถิติ | ข้อมูลจากบันทึกการพ่น |
วิธีการพ่นเมื่อพบผู้ป่วยไข้เลือดออกในชุมชน (Focal Spraying)
เมื่อ สสอ. หรือ รพ.สต. แจ้งให้ทราบว่าพบผู้ป่วยไข้เลือดออกในชุมชน ให้ดำเนินการ:
- ภายใน 24 ชั่วโมง: พ่นรอบบ้านผู้ป่วยในรัศมี 100 เมตร
- ทำ 2 รอบ ห่างกัน 7 วัน: เพื่อทำลายยุงที่อาจฟักจากไข่หลังรอบแรก
- ร่วมกับการทำลายแหล่งน้ำขัง: ให้ อสม. สำรวจและทำลายแหล่งเพาะพันธุ์
- บันทึกรายงาน: แจ้งผลต่อ สสอ. ภายใน 48 ชั่วโมง
การจัดทำแผนการดำเนินงานป้องกันไข้เลือดออกประจำปีของ อปท.
- บรรจุในแผนปฏิบัติการ: กำหนดงบประมาณสำหรับน้ำยาและเชื้อเพลิงประจำปี
- ฝึกอบรม อสม.: ให้ความรู้การใช้ AT35 และการป้องกันตนเอง
- จัดตั้งทีมปฏิบัติการ: มีทีม SRRT (Surveillance and Rapid Response Team) ประจำ อปท.
- ประสานงานกับ สสจ.: รับน้ำยาและคำแนะนำทางวิชาการ