เรื่องจริง: นำไก่ที่ตายมาปรุงอาหาร

วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2569 กระทรวงสาธารณสุขกัมพูชา ประกาศ ผู้ป่วยไข้หวัดนก H5N1 รายแรกของปี 2569 เป็น ชายวัย 30 ปี ในหมู่บ้านเมียนฤทธิ์ อำเภอตึกชู จังหวัดกัมปอต ทางตะวันตกเฉียงใต้ของกัมพูชา

เจ้าหน้าที่ระบุว่า พบไก่ตายที่บ้านของผู้ป่วยและนำมาปรุงอาหารสามวันก่อนเขาเริ่มป่วย ผู้ป่วยมีไข้ ไอ และปวดท้อง หลังได้รับการรักษาแบบเข้มข้นก็หายและกลับบ้าน ผู้สัมผัสใกล้ชิดได้รับยาทามิฟลู

บทเรียนสำคัญ: การจัดการสัตว์ปีกไม่ปลอดภัยเกิดได้ในชีวิตประจำวัน

ตลาดสดและแผงขายสัตว์ปีกในไทยมีการชำแหละและสัมผัสเนื้อสัตว์ปีกทุกวัน จุดที่ควรระวังคือ

• สัตว์ปีกที่ป่วยหรือตาย ที่อาจถูกนำมาขาย
• เขียงและมีด ที่ใช้ชำแหละทั้งวัน
• พื้นแผงและรางน้ำ ที่เปียกและมีเลือด
• มือผู้ค้า ที่จับเงินและเนื้อสัตว์สลับกัน
• ทางเดินตลาด ที่ผู้ซื้อเดินผ่านตลอดวัน

ไข้หวัดใหญ่ติดต่ออย่างไร

ตามข้อมูลขององค์การอนามัยโลก ไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลแพร่ได้ง่ายในที่ที่คนอยู่รวมกัน เช่น โรงเรียนและบ้านพักคนชรา เชื้อแพร่ผ่านละอองฝอยจากการไอหรือจาม และผ่านมือที่สัมผัสพื้นผิวที่ปนเปื้อนเชื้อแล้วมาแตะตา จมูก หรือปาก ผู้ป่วยส่วนใหญ่หายได้เองภายในหนึ่งสัปดาห์ แต่เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้มีโรคประจำตัวเสี่ยงป่วยรุนแรง เชื้อไข้หวัดใหญ่เป็นไวรัสที่มีเปลือกหุ้ม (enveloped virus) ซึ่งทำลายได้ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อที่เหมาะสม

ประเมินความเสี่ยง (Risk Register) สำหรับตลาดสดและแผงขายสัตว์ปีก

1. รับสัตว์ปีกที่ไม่ทราบแหล่งที่มา — โอกาสเกิด: ปานกลาง / ผลกระทบ: สูง / ระดับ: สูง — มาตรการ: รับเฉพาะสัตว์ปีกจากแหล่งที่ผ่านการรับรอง — ผู้รับผิดชอบ: ผู้ค้าแผงสัตว์ปีก
2. ผู้ค้าไม่สวมถุงมือขณะชำแหละ — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: สวมถุงมือและผ้ากันเปื้อนทุกครั้ง — ผู้รับผิดชอบ: ผู้ค้าแผงสัตว์ปีก
3. เขียงและมีดไม่ได้ทำความสะอาดระหว่างวัน — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: ล้างด้วยน้ำยาและผึ่งให้แห้งหลายรอบต่อวัน — ผู้รับผิดชอบ: ผู้ค้าแผงสัตว์ปีก
4. พื้นแผงและรางน้ำสกปรก — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: ล้างพื้นทุกวันและพ่นฆ่าเชื้อตลาดตามรอบ — ผู้รับผิดชอบ: ผู้บริหารตลาด
5. ผู้ค้าจับเงินแล้วจับเนื้อ — โอกาสเกิด: ปานกลาง / ผลกระทบ: ต่ำ / ระดับ: ต่ำ — มาตรการ: แยกคนรับเงินหรือรับชำระผ่าน QR — ผู้รับผิดชอบ: ผู้ค้าแผงสัตว์ปีก

แนวทางลดความเสี่ยงไข้หวัดนกในตลาดสด

1. รับสัตว์ปีก จากแหล่งที่ผ่านการรับรอง
2. ห้ามขายหรือกินสัตว์ปีกที่ป่วยตาย เด็ดขาด
3. สวมถุงมือและผ้ากันเปื้อน ทุกครั้ง
4. ล้างเขียงและมีด หลายรอบต่อวัน
5. ล้างพื้นแผงและรางน้ำ ทุกวัน
6. รับชำระผ่าน QR ลดการจับเงิน
7. พ่นฆ่าเชื้อตลาด ตามรอบหลังปิดตลาด

บริการพ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV ช่วยได้อย่างไร

บริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection ใช้เครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ทำให้น้ำยาเป็นละอองขนาดเล็กที่ลอยไปเกาะได้ทั่วพื้นที่ รวมถึงซอกมุม ผ้าม่าน เบาะ และพื้นผิวที่การเช็ดด้วยมือเข้าไม่ถึง

• ครอบคลุมทั้งพื้นที่ ไม่ต้องพึ่งการเช็ดทีละจุด
• กลับมาใช้พื้นที่ได้เร็ว โดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีหลังพ่น
• ใช้น้ำยา Chemgene HLD4H ผ่านมาตรฐาน EN 14476 สำหรับการทำลายไวรัส ตามข้อมูลบนหน้าสินค้า
• ทีมงานสวมชุดป้องกันครบ ผู้ประกอบการและพนักงานไม่ต้องเสี่ยงทำเอง
• มีรายงานและภาพถ่ายหลังงาน ใช้ยืนยันกับลูกค้า ผู้บริหาร หรือหน่วยงานได้
• ออกใบกำกับภาษีและรองรับหัก ณ ที่จ่าย 3% สำหรับนิติบุคคลและหน่วยงาน

บริการอบโอโซน สำหรับห้องปิดและพื้นที่อับ

บริการอบโอโซนของ World Health Disinfection ใช้เครื่องผลิตก๊าซโอโซนจากออกซิเจนในอากาศ เหมาะกับห้องปิด เช่น ห้องประชุม ห้องพัก ห้องเรียน ห้องพยาบาล และรถตู้ ช่วยลดเชื้อโรคในอากาศและบนพื้นผิว และกำจัดกลิ่นอับ โอโซนจะสลายกลับเป็นออกซิเจนหลังอบ จึงไม่ทิ้งสารตกค้าง

• ใช้คู่กับการพ่นฆ่าเชื้อ พ่นหรือเช็ดพื้นผิวก่อน แล้วอบโอโซนเพื่อจัดการอากาศและซอกมุมในห้องปิด
• ระหว่างอบต้องไม่มีคนและสัตว์เลี้ยงในห้อง ทีมงานปิดห้องและควบคุมเวลาด้วยเครื่องตั้งเวลา
• เปิดระบายอากาศหลังอบ ก่อนกลับเข้าใช้ห้องตามปกติ
• เครื่องผ่านการทดสอบจาก Intertek ตามข้อมูลบนหน้าบริการของ WHD
• เหมาะกับงานหลังมีผู้ป่วย เช่น ห้องพักผู้ป่วยที่หายแล้ว ห้องนอนรวม และรถรับส่ง

ก่อนและหลัง

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ผู้ป่วยไข้หวัดนกรายแรกของกัมพูชาปี 2569 ติดเชื้ออย่างไร? ตอบ: พบไก่ตายที่บ้านและนำมาปรุงอาหารสามวันก่อนเริ่มป่วย

ถาม: กินไก่ปรุงสุกปลอดภัยไหม? ตอบ: ไก่จากแหล่งที่ปลอดภัยที่ปรุงสุกทั่วถึงถือว่าปลอดภัย แต่ห้ามจับหรือกินสัตว์ปีกที่ป่วยหรือตาย

ถาม: น้ำยาที่ใช้พ่นฆ่าเชื้อไข้หวัดใหญ่ได้ไหม? ตอบ: ทีมงานใช้ Chemgene HLD4H ซึ่งผ่านมาตรฐาน EN 14476 สำหรับการทำลายไวรัส ตามข้อมูลบนหน้าสินค้า และเชื้อไข้หวัดใหญ่เป็นไวรัสที่มีเปลือกหุ้มซึ่งทำลายได้ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อที่เหมาะสม แต่การพ่นฆ่าเชื้อไม่ได้ทดแทนการฉีดวัคซีนและการล้างมือ

ถาม: อบโอโซนแล้วเข้าห้องได้เลยไหม? ตอบ: ระหว่างอบต้องไม่มีคนในห้อง หลังอบควรเปิดระบายอากาศก่อนกลับเข้าใช้ ทีมงานจะแจ้งเวลาที่เหมาะสมตามขนาดห้อง

ถาม: ตลาดหรือผู้ประกอบการขอใบกำกับภาษีได้ไหม? ตอบ: ได้ ออกใบกำกับภาษีและรองรับหัก ณ ที่จ่าย 3% โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268

บทความและแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

• บริการพ่นฆ่าเชื้อ World Health Disinfection
• บริการอบโอโซน World Health Disinfection
• น้ำยาฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H และราคา
• ข้อมูลไข้หวัดใหญ่จากกรมควบคุมโรค สายด่วน 1422
• ข้อมูลไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลจากองค์การอนามัยโลก

ป้องกันไข้หวัดใหญ่ด้วยบริการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน

เรื่องจริงจากกัมปอตเตือนว่าการจัดการสัตว์ปีกที่ไม่ปลอดภัยเพียงครั้งเดียวก็นำไปสู่การติดเชื้อได้ ตลาดสดที่สะอาดและเข้มงวดช่วยปกป้องทั้งผู้ค้าและผู้ซื้อ ลดความเสี่ยงได้ด้วยบริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection สำหรับแผงขายสัตว์ปีก ทางเดิน และรางระบายน้ำของตลาด และบริการอบโอโซน สำหรับห้องเย็นและห้องเก็บสินค้าของตลาด สอบถามและนัดหมาย โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268

โทร 065-556-6294 | LINE: @whd268