Last updated: 8 ต.ค. 2569 | 6 จำนวนผู้เข้าชม |
มีไข้ ปวดท้อง ถ่ายเหลว บางคนปวดท้องน้อยด้านขวาจนนึกว่าเป็นไส้ติ่งอักเสบ หลังจากน้ำท่วมทำให้ไฟดับและอาหารในตู้เย็นต้องเก็บไว้นานกว่าปกติ อาการแบบนี้อาจเกี่ยวข้องกับ เยอร์ซิเนีย (Yersinia enterocolitica) แบคทีเรียที่พบได้ในหมูดิบ น้ำ และอาหารปนเปื้อน และมีจุดเด่นที่น่ากังวลคือเติบโตได้แม้ในอุณหภูมิตู้เย็น บทความนี้ใช้เหตุการณ์ น้ำท่วมจตุจักร ปี 2569 ซึ่งเป็นเขตที่วัดปริมาณฝนได้สูงที่สุดของกรุงเทพฯ ในช่วงวันที่ 25 ถึง 26 กันยายน 2569 เป็นบทเรียน เพื่ออธิบายว่าเชื้อเยอร์ซิเนียคืออะไร ติดต่อทางไหน อาการเป็นอย่างไร ใครเสี่ยง ป้องกันอย่างไร และทำไมหลังน้ำลดจึงควรปิดงานทำความสะอาดด้วย บริการพ่นฆ่าเชื้อ จาก World Health Disinfection (WHD)
หมายเหตุ: เรื่องต่อไปนี้เป็นกรณีตัวอย่างที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบได้บ่อยหลังน้ำท่วมในเมือง ไม่ใช่คำบอกเล่าของบุคคลจริงรายใดรายหนึ่ง
ปลายเดือนกันยายน 2569 ฝนตกหนักติดต่อกันในกรุงเทพฯ ตอนเย็นวันที่ 25 กันยายน "แพร" พนักงานบริษัทที่อาศัยอยู่กับลูกสาววัยสามขวบและแม่ในบ้านเดี่ยวหลังเล็กในซอยย่านถนนเทศบาลสงเคราะห์ เขตจตุจักร ต้องลุยน้ำกลับบ้าน เพราะถนนพหลโยธินช่วงสถานีบีทีเอสเกษตรศาสตร์ถึงกรมป่าไม้มีน้ำท่วมขัง รถติดยาว คืนนั้นน้ำในซอยสูงขึ้นเรื่อย ๆ ไหลเข้ามาในโรงรถและห้องครัวชั้นล่าง ไฟในบ้านต้องตัดเพื่อความปลอดภัยไปเกือบทั้งคืน
เช้าวันรุ่งขึ้น ตู้เย็นที่ดับไปหลายชั่วโมงมีหมูสับ หมูสามชั้น และนมที่เปิดแล้ว แม่ของแพรเสียดายของ จึงนำหมูไปผัดและทำต้มจืดให้ทุกคนกิน ส่วนเขียงที่ใช้หั่นหมูดิบก็ถูกนำไปล้างด้วยน้ำในกะละมังซึ่งวางอยู่บนพื้นครัวที่เพิ่งโดนน้ำท่วม ลูกสาวของแพรเล่นอยู่บนพื้นครัวระหว่างที่ผู้ใหญ่ช่วยกันยกของขึ้นที่สูง
ไม่กี่วันต่อมา ลูกสาวเริ่มมีไข้ ถ่ายเหลวหลายครั้ง และงอแงเพราะปวดท้อง แพรพาลูกไปพบแพทย์ แพทย์ตรวจและอธิบายว่าอาการท้องเสียหลังน้ำท่วมมีสาเหตุได้หลายอย่าง ทั้งไวรัสและแบคทีเรีย และหนึ่งในเชื้อที่แพทย์อาจนึกถึงเมื่อมีประวัติกินหมูหรือสัมผัสอาหารที่เก็บไม่ดีคือเชื้อเยอร์ซิเนีย แพทย์ให้การดูแลตามอาการ เน้นการให้น้ำและเกลือแร่ และแนะนำให้กลับมาทันทีหากอาการแย่ลง ลูกสาวของแพรค่อย ๆ ดีขึ้นในเวลาต่อมา
หลังน้ำลด แพรมองห้องครัวที่ยังมีคราบน้ำตามขอบผนังและกลิ่นอับจากตู้เย็น แล้วตัดสินใจว่า "ครั้งนี้ต้องทำความสะอาดให้ครบขั้นตอน ไม่ใช่แค่ถูพื้นแล้วจบ" ซึ่งเป็นความรู้สึกเดียวกับอีกหลายครอบครัวที่โดนน้ำท่วมจตุจักร ปี 2569
ตามรายงานของไทยพีบีเอสและแนวหน้า ในช่วงปลายเดือนกันยายน 2569 สถานการณ์น้ำท่วมเขตจตุจักร ปี 2569 มีข้อมูลสำคัญดังนี้
ในภาพรวมระดับประเทศ ตามข้อมูลของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ณ วันที่ 7 ตุลาคม 2569 เวลา 06.00 น. ที่เผยแพร่ผ่านกรมประชาสัมพันธ์ มีพื้นที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย 27 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 123 อำเภอ 984 ตำบล ประชาชนได้รับผลกระทบ 1,154,875 ครัวเรือน หรือกว่า 3.1 ล้านคน
น้ำท่วมจตุจักร ปี 2569 เป็นน้ำท่วมแบบเมืองที่เกิดจากฝนปริมาณมากในเวลาสั้น ระดับน้ำบนถนนอาจดูไม่สูงมาก แต่ในซอยที่ต่ำกว่าถนนใหญ่ น้ำมักไหลเข้าบ้าน โรงรถ และห้องครัวชั้นล่าง พร้อมกับน้ำจากท่อระบายน้ำ ในหลายบ้านต้องตัดไฟชั่วคราวเพื่อความปลอดภัย ทำให้ตู้เย็นหยุดทำงาน ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาอาหารเน่าเสียและเชื้อโรคในอาหาร
เยอร์ซิเนีย เอนเทอโรโคลิติกา (Yersinia enterocolitica) เป็นแบคทีเรียแกรมลบรูปแท่ง แหล่งรังโรคที่สำคัญที่สุดคือ หมู โดยเชื้อมักอยู่ในลำไส้และบริเวณคอหอยของหมู นอกจากนี้ยังพบได้ในสัตว์อื่นบางชนิด ในน้ำที่ไม่ได้ผ่านการบำบัด และในนมที่ไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้อ
จุดที่ทำให้เยอร์ซิเนียต่างจากเชื้อก่อโรคอาหารเป็นพิษอีกหลายชนิดคือ เชื้อนี้เติบโตได้ในอุณหภูมิต่ำระดับตู้เย็น แม้จะช้ากว่าที่อุณหภูมิห้อง แปลว่าการเก็บเนื้อหมูหรืออาหารที่ปนเปื้อนไว้ในตู้เย็นนาน ๆ ไม่ได้หยุดการเพิ่มจำนวนของเชื้อทั้งหมด และเมื่อไฟดับจนอาหารอุ่นขึ้น เชื้อก็ยิ่งเพิ่มจำนวนได้เร็วขึ้น
เยอร์ซิเนียอันตรายไหม ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการท้องเสียและไข้ที่หายได้เองภายในหนึ่งถึงสามสัปดาห์ แต่บางรายอาการอาจยืดเยื้อ ในเด็กโตและผู้ใหญ่ อาการปวดท้องน้อยด้านขวาร่วมกับไข้อาจคล้ายไส้ติ่งอักเสบมาก จนต้องได้รับการตรวจอย่างละเอียด หลังหายจากอาการท้องเสีย บางคนอาจมีภาวะแทรกซ้อน เช่น ข้ออักเสบชั่วคราว หรือผื่นเป็นตุ่มนูนแดงเจ็บที่หน้าแข้ง ส่วนการติดเชื้อเข้ากระแสเลือดพบได้น้อย และมักเกิดในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำหรือมีภาวะธาตุเหล็กเกินในร่างกาย
เยอร์ซิเนียติดต่อทางปากเป็นหลัก ช่องทางที่พบบ่อย ได้แก่
น้ำท่วมจตุจักร ปี 2569 เพิ่มความเสี่ยงหลายทาง ประการแรก ฝนสูงสุดของกรุงเทพฯ 210.0 มิลลิเมตร ทำให้น้ำเข้าบ้านชั้นล่างและห้องครัวในหลายซอย ประการที่สอง การตัดไฟเพื่อความปลอดภัยทำให้ตู้เย็นหยุดทำงาน อาหารสดอย่างเนื้อหมูอุ่นขึ้นและเสี่ยงต่อการเพิ่มจำนวนของเชื้อ ประการที่สาม ในช่วงฉุกเฉิน หลายบ้านเสียดายอาหารจึงนำมาปรุงกินต่อ และประการที่สี่ น้ำล้างภาชนะในช่วงนั้นอาจไม่สะอาด เขียงและมีดที่หั่นหมูดิบจึงอาจถูกล้างไม่หมดจด
เขตจตุจักรมีทั้งบ้านเดี่ยว คอนโดมิเนียม หอพักนักศึกษาย่านมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร้านอาหาร และแผงขายอาหาร ซึ่งล้วนมีครัวและตู้เย็นที่ได้รับผลกระทบจากไฟดับและน้ำท่วมได้ทั้งสิ้น
อาการมักเริ่มประมาณสี่ถึงเจ็ดวันหลังได้รับเชื้อ และอาจเป็นอยู่หนึ่งถึงสามสัปดาห์หรือนานกว่านั้น อาการจะแตกต่างกันตามอายุ
ควรไปพบแพทย์ทันที หากปวดท้องน้อยด้านขวามากหรือปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ มีไข้สูง ถ่ายเป็นเลือด อาเจียนจนกินไม่ได้ มีอาการขาดน้ำ เช่น ปากแห้ง ปัสสาวะน้อย ซึม หรือเป็นเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคประจำตัว อย่าวินิจฉัยเองว่าเป็นแค่ท้องเสียหรือเป็นไส้ติ่ง เพราะทั้งสองภาวะต้องให้แพทย์ตรวจ บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำในการรักษา การใช้ยาทุกชนิดต้องอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์
อาการท้องเสียหลังน้ำท่วมยังอาจเกิดจากโนโรไวรัส โรต้าไวรัส ซัลโมเนลลา อีโคไล หรือเชื้ออื่น การระบุเชื้อที่แน่ชัดต้องอาศัยการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ส่วนผู้ที่มีไข้ ปวดน่อง หรือตาแดงหลังลุยน้ำ ควรนึกถึงโรคฉี่หนูและรีบไปพบแพทย์
ผลที่ตามมาเมื่อมองข้ามเรื่องนี้มีหลายด้าน ด้านสุขภาพ เด็กเล็กอาจป่วยซ้ำ ด้านเงิน ค่ารักษาและค่าอาหารที่ต้องซื้อใหม่ ด้านเวลา พ่อแม่ต้องลางานดูแลลูก และด้านจิตใจ ความกังวลว่าครัวยังไม่สะอาดทำให้ไม่กล้าทำอาหารกินเองที่บ้าน ส่วนร้านอาหารและหอพัก อาจกระทบความเชื่อมั่นของลูกค้าและผู้เช่า
องค์การอนามัยโลก (WHO) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐอเมริกา (CDC) แนะนำว่า อาหารที่สัมผัสน้ำท่วมควรทิ้ง และอาหารที่ต้องแช่เย็น เช่น เนื้อสัตว์ นม และอาหารที่เหลือ หากอยู่ในตู้เย็นที่ไฟดับนานจนอาหารไม่เย็นแล้ว ควรทิ้งเช่นกัน ตามหลัก "ถ้าไม่แน่ใจ ให้ทิ้ง" ส่วนพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วมควร ล้างเอาสิ่งสกปรกออกก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ และทำให้บ้านแห้งเร็วที่สุด ภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงเท่าที่ทำได้ เพื่อลดเชื้อรา
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ย้ำเรื่องการกินอาหารปรุงสุกใหม่ การไม่กินเนื้อหมูดิบหรือสุก ๆ ดิบ ๆ และการล้างมือให้สะอาด ซึ่งเป็นหัวใจของการป้องกันเยอร์ซิเนียเช่นกัน
WHD ยึดหลักเดียวกัน คือการพ่นฆ่าเชื้อเป็นขั้นตอน หลังจาก ทิ้งอาหารเสี่ยงและล้างทำความสะอาดแล้ว ไม่ใช่สิ่งที่ใช้แทนการทำความสะอาด การปรุงอาหารให้สุก หรือการรักษาของแพทย์
ตามข้อมูลบริการของ บริการพ่นฆ่าเชื้อ World Health Disinfection ทีมช่างที่ผ่านการฝึกอบรมจะฉีดพ่นและ/หรือพ่นละอองฝอยแบบ ULV (Ultra Low Volume) ด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร ซึ่งมีส่วนประกอบของเบนซาลโคเนียมคลอไรด์ (Benzalkonium Chloride) และไดเดซิลไดเมทิลแอมโมเนียมคลอไรด์ (Didecyldimethylammonium Chloride)
ตามข้อมูลบริการและข้อมูลผลิตภัณฑ์ น้ำยานี้ระบุว่าฆ่าเชื้อโรคได้หลากหลายสายพันธุ์ ครอบคลุมไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา เชื้อที่ระบุไว้บนหน้าเว็บไซต์ เช่น โควิด-19 ไวรัส RSV ไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1 ไวรัสมือเท้าปาก โนโรไวรัส ซัลโมเนลลา เชื้อไอกรน และเชื้อรา หน้าบริการระบุประสิทธิภาพ 99.99% และแสดงการรับรองหรือการอ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019
ความโปร่งใสเรื่องเชื้อเยอร์ซิเนีย: เชื้อเยอร์ซิเนีย (Yersinia enterocolitica) ไม่ได้อยู่ในรายชื่อเชื้อที่หน้าเว็บไซต์ของ WHD ระบุไว้โดยตรง WHD จึงไม่กล่าวอ้างผลทดสอบเฉพาะสำหรับเชื้อชนิดนี้ สิ่งที่บอกได้คือ เยอร์ซิเนียเป็นแบคทีเรีย ซึ่งอยู่ในกลุ่มเชื้อแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม และ WHO กับ CDC แนะนำให้ทำความสะอาดแล้วฆ่าเชื้อพื้นผิวที่ปนเปื้อนน้ำท่วม หากต้องการเอกสารผลทดสอบสำหรับเชื้อชนิดใดเป็นการเฉพาะ สอบถามทีมงาน WHD ได้โดยตรง ทั้งนี้ การพ่นฆ่าเชื้อพื้นผิวไม่ได้ทำให้อาหารที่เสียหรือเนื้อหมูที่อยู่นอกความเย็นนานกลับมาปลอดภัย อาหารเหล่านั้นต้องทิ้ง
ลูกค้าที่ใช้บริการตามที่ระบุในหน้าบริการ ได้แก่ โรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย มีโปรโมชันแถมขวดสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC เมื่อใช้บริการ และออกใบกำกับภาษีได้ ซึ่งเหมาะกับคอนโด หอพัก และร้านอาหารในเขตจตุจักร
WHD มีสำนักงานอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 สำหรับงานพ่นฆ่าเชื้อจตุจักร ปี 2569 ทั้งย่านพหลโยธิน เทศบาลสงเคราะห์ รัชดาภิเษก และงามวงศ์วาน กรุณาโทรหรือส่งข้อความทาง LINE เพื่อประเมินพื้นที่และนัดหมายวันเวลาที่เหมาะสมก่อน
เรื่องอาหารและตู้เย็น
เรื่องมือและเด็กเล็ก
ก่อนและหลังพ่นฆ่าเชื้อ
เป็นแบคทีเรียแกรมลบที่มีหมูเป็นแหล่งรังโรคสำคัญ ทำให้เกิดไข้ ปวดท้อง และท้องเสีย และเติบโตได้แม้ในอุณหภูมิตู้เย็น
ติดต่อทางปากเป็นหลัก จากการกินหมูดิบหรือสุกไม่ทั่วถึง การปนเปื้อนข้ามจากเขียงหรือมือ การดื่มนมที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อหรือน้ำไม่สะอาด และอาหารที่เก็บไม่ถูกต้อง
เด็กเล็กมักมีไข้ ปวดท้อง ถ่ายเหลว บางรายมีมูกเลือด ส่วนเด็กโตและผู้ใหญ่อาจมีไข้ร่วมกับปวดท้องน้อยด้านขวาคล้ายไส้ติ่งอักเสบ
อาจเป็นได้ทั้งไส้ติ่งอักเสบ การติดเชื้อเยอร์ซิเนีย หรือสาเหตุอื่น ไม่ควรวินิจฉัยเอง หากปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ หรือมีไข้ ต้องไปพบแพทย์ทันที
อาการมักเริ่มประมาณสี่ถึงเจ็ดวันหลังได้รับเชื้อ และอาจเป็นอยู่หนึ่งถึงสามสัปดาห์หรือนานกว่านั้น
หากไฟดับนานจนอาหารไม่เย็นแล้ว โดยเฉพาะเนื้อสัตว์ นม และอาหารที่เหลือ ควรทิ้ง ถ้าไม่แน่ใจให้ทิ้ง และอาหารที่โดนน้ำท่วมต้องทิ้งทั้งหมด
ทิ้งอาหารเสี่ยง ปรุงหมูให้สุก แยกเขียงเนื้อดิบ ดื่มน้ำสะอาด ล้างมือบ่อย ๆ และล้างแล้วฆ่าเชื้อครัว ตู้เย็น และพื้นบ้านหลังน้ำลด
WHD ไม่กล่าวอ้างผลทดสอบเฉพาะสำหรับเยอร์ซิเนีย เพราะไม่อยู่ในรายชื่อที่เว็บไซต์ระบุ แต่เชื้อนี้เป็นแบคทีเรีย ซึ่งอยู่ในกลุ่มที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม และการล้างแล้วฆ่าเชื้อเป็นแนวทางที่ WHO และ CDC แนะนำ สอบถามเอกสารผลทดสอบได้จากทีมงาน
ตามข้อมูลบริการ รอประมาณ 30 นาทีแล้วจึงใช้พื้นที่ได้ตามปกติ แต่ให้ยึดเวลาที่ช่างแจ้งในวันนั้นเป็นหลัก ระหว่างพ่นทุกคนต้องออกจากโซนที่พ่น
WHD มีสำนักงานที่เขตบางแค กรุงเทพฯ สำหรับงานพ่นฆ่าเชื้อจตุจักร ปี 2569 โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 เพื่อประเมินพื้นที่และนัดหมาย
ทิ้งอาหารเสี่ยงและล้างบ้านเสร็จแล้ว อย่าปล่อยให้ความกังวลเรื่องเชื้อโรคหลังน้ำท่วมค้างอยู่ ปรึกษาทีมงาน WHD เรื่องบริการพ่นฆ่าเชื้อด้วย CHEMGENE HLD4H ได้ทุกวัน
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268
World Health Disinfection เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
#เยอร์ซิเนีย #ท้องเสียหลังน้ำท่วม #เชื้อโรคหลังน้ำท่วม #น้ำท่วมจตุจักร2569 #น้ำท่วมกทม2569 #พ่นฆ่าเชื้อจตุจักร #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #น้ำท่วม2569 #พ่นฆ่าเชื้อ #Chemgene
คำค้นหา: เยอร์ซิเนีย หลังน้ำท่วม, Yersinia enterocolitica, ท้องเสียหลังน้ำท่วม, ปวดท้องน้อยขวาคล้ายไส้ติ่ง, อาหารในตู้เย็นไฟดับ, เยอร์ซิเนีย ติดต่อทางไหน, เยอร์ซิเนีย อาการ, เยอร์ซิเนีย อันตรายไหม, เยอร์ซิเนีย ป้องกันอย่างไร, น้ำท่วมจตุจักร ปี 2569, น้ำท่วมกทม 2569, พ่นฆ่าเชื้อจตุจักร, บริการพ่นฆ่าเชื้อใกล้ฉัน, CHEMGENE HLD4H