Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 12 จำนวนผู้เข้าชม |
วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีและวิทยาลัยอาชีวศึกษาที่มีฟาร์มฝึกเป็นสถานศึกษาที่ไม่เหมือนใคร ในรั้วเดียวกันมีทั้งหอพักนักศึกษา อาคารเรียน โรงเรือนสัตว์ บ่อปลา แปลงผัก และสวนไม้ผล ซึ่งล้วนเป็นแหล่งอาศัยของยุงและแมลงหลายชนิด ขณะเดียวกันงบประมาณครุภัณฑ์ก็มีจำกัด บทความนี้อธิบายว่าทำไม เครื่องพ่นละอองฝอย สะพายหลังระบบ ULV แบบโรตารีอย่าง SUPER ROTARY จึงเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าสำหรับสถานศึกษาเกษตร และจะใช้เครื่องเดียวให้ปลอดภัยทั้งงาน ควบคุมโรค และงานเกษตรได้อย่างไร
ปลายเดือนมิถุนายน ฝนตกเกือบทุกบ่ายที่วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พื้นที่ของวิทยาลัยกว้างหลายร้อยไร่ ด้านหนึ่งเป็นอาคารเรียนและหอพักนักศึกษาชายหญิงที่มีนักศึกษาพักประจำหลายร้อยคน อีกด้านเป็นโรงเรือนโคนม คอกสุกร โรงเรือนไก่ไข่ บ่อเลี้ยงปลานิล แปลงผักสวนครัว และสวนมะม่วงที่นักศึกษาสาขาพืชศาสตร์ใช้ฝึกปฏิบัติ
"อาจารย์สมศักดิ์" (นามสมมติ) หัวหน้างานฟาร์มของวิทยาลัย ได้รับโทรศัพท์จากครูที่ปรึกษาหอพักตอนหกโมงเย็นว่านักศึกษาปีหนึ่งสองคนมีไข้สูง ปวดหัว ปวดเมื่อยตัว คนหนึ่งมีจุดแดงขึ้นตามแขน งานพยาบาลของวิทยาลัยส่งตัวไปโรงพยาบาลอำเภอ ผลตรวจเบื้องต้นสงสัยไข้เลือดออก เจ้าหน้าที่สาธารณสุขแนะนำให้เร่งสำรวจและกำจัดลูกน้ำรอบหอพัก และพ่นควบคุมยุงตัวเต็มวัยโดยเร็ว
ปัญหาคือวิทยาลัยไม่มีเครื่องพ่นสำหรับงานสาธารณสุขโดยเฉพาะ ในโรงเก็บเครื่องมือมีเครื่องพ่นยาแบบสูบโยกที่ใช้พ่นแปลงผัก ซึ่งให้ละอองใหญ่และต้องเดินพ่นทีละจุด กับเครื่องพ่นแบบเครื่องยนต์รุ่นเก่าที่ใช้กับสวนไม้ผลแต่หัวพ่นชำรุดมาตั้งแต่ภาคเรียนที่แล้ว ถังของเครื่องทั้งสองยังมีคราบสารกำจัดศัตรูพืชตกค้าง ไม่มีใครมั่นใจว่าจะนำไปพ่นรอบหอพักได้หรือไม่
อาจารย์สมศักดิ์นึกถึงการประชุมงบประมาณเมื่อต้นปี ฝ่ายกิจการนักศึกษาขอเครื่องพ่นยุงสำหรับหอพัก ฝ่ายฟาร์มขอเครื่องพ่นใหม่สำหรับแปลงเกษตร สุดท้ายงบครุภัณฑ์ไม่พอสำหรับทั้งสองรายการ จึงถูกเลื่อนออกไปทั้งคู่ คืนนั้นทำได้เพียงให้นักศึกษาช่วยกันคว่ำภาชนะ เก็บขยะรอบหอพัก และขอยืมเครื่องจากองค์การบริหารส่วนตำบลซึ่งนัดมาได้ในอีกสองวัน
ระหว่างนั้น ผู้ปกครองของนักศึกษาที่ป่วยโทรมาสอบถามว่าวิทยาลัยดูแลเรื่องยุงอย่างไร และมีโพสต์ในกลุ่มศิษย์เก่าว่า "หอพักยุงเยอะเหมือนเดิม" ทั้งที่วิทยาลัยสอนเรื่องการจัดการศัตรูพืชและสัตว์มาหลายสิบปี ผู้อำนวยการเรียกประชุมด่วนและถามคำถามเดียวว่า "เราจะมีเครื่องมือที่ใช้ได้ทั้งดูแลนักศึกษาและใช้งานในฟาร์ม โดยไม่ต้องรองบสองก้อนได้หรือไม่"
เรื่องนี้เป็นตัวอย่างสมมติ แต่สะท้อนโจทย์ของวิทยาลัยเกษตรและวิทยาลัยอาชีวศึกษาที่มีฟาร์มหลายแห่ง คือพื้นที่กว้าง แหล่งยุงหลากหลาย นักศึกษาพักประจำ และงบประมาณที่ต้องใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด
ยุงลาย เป็นพาหะของไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ในวิทยาลัยเกษตรมีภาชนะกักน้ำจำนวนมาก เช่น ถังน้ำรดผัก บัวรดน้ำ ถาดเพาะกล้า ยางรถแทรกเตอร์เก่า รางน้ำในโรงเรือน และภาชนะให้น้ำสัตว์ ซึ่งเป็นที่วางไข่ชั้นดีของยุงลาย ยุงลายออกหากินกลางวัน ตรงกับเวลาที่นักศึกษาฝึกปฏิบัติในแปลงและเรียนในอาคาร
ไข้เลือดออกมักเริ่มด้วยไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดกล้ามเนื้อ อาจมีผื่นหรือจุดเลือดออก และบางรายเกิดภาวะช็อกในช่วงไข้ลด นักศึกษาวัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้นก็ป่วยได้ และเมื่ออยู่รวมกันในหอพัก หากมีผู้ป่วยหนึ่งคน ยุงในบริเวณนั้นอาจแพร่เชื้อต่อไปยังคนอื่นได้ ส่วนชิคุนกุนยาอาจทำให้ปวดข้อนานจนกระทบการฝึกงานภาคสนาม
บ่อน้ำเสียจากโรงเรือนสัตว์ คูระบายน้ำ และบ่อพักมูลสัตว์ยังเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงรำคาญที่ออกหากินช่วงค่ำ รบกวนการนอนของนักศึกษาหอพักและเวรฟาร์มกลางคืน นอกจากนี้ฟาร์มสัตว์มักมีแมลงวันชุกชุม ซึ่งเป็นปัญหาสุขอนามัยที่ต้องจัดการควบคู่กัน
สถานศึกษาอาชีวะต้องจัดสรรงบครุภัณฑ์ให้ครอบคลุมหลายสาขาวิชา การขอเครื่องพ่นแยกสำหรับหอพักและแปลงเกษตรจึงมักแข่งกับรายการอื่นที่จำเป็นไม่น้อยกว่า เมื่อรายการใดถูกเลื่อน ความเสี่ยงก็ยังอยู่ ในขณะที่ค่าใช้จ่ายแฝงเพิ่มขึ้น เช่น ค่าเดินทางพานักศึกษาไปโรงพยาบาล เวลาของครูที่ต้องดูแล และผลผลิตในแปลงฝึกที่เสียหายเพราะจัดการแมลงไม่ทัน
วิทยาลัยเกษตรเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องการจัดการศัตรูพืชและสัตว์ให้ชุมชน เกษตรกรในพื้นที่มักมาขอคำแนะนำ และหลายแห่งเปิดเป็นศูนย์เรียนรู้หรือจัดตลาดนัดผลผลิต หากหอพักของวิทยาลัยเองมีผู้ป่วยไข้เลือดออกซ้ำ ๆ ความน่าเชื่อถือในฐานะผู้เชี่ยวชาญย่อมลดลง และผู้ปกครองที่กำลังตัดสินใจส่งบุตรหลานมาเรียนในปีถัดไปก็อาจลังเล
นักศึกษาในยุคนี้สื่อสารผ่านโซเชียลมีเดียตลอดเวลา ภาพยุงเกาะมุ้งลวดหอพักหรือข้อความบ่นเรื่องยุงในกลุ่มนักศึกษาและศิษย์เก่ากระจายเร็วมาก หากวิทยาลัยมีแผนควบคุมยุงที่ชัดเจน มีตารางพ่นและผู้รับผิดชอบ ก็สามารถสื่อสารกลับได้ทันทีว่ากำลังดำเนินการอะไร และให้นักศึกษามีส่วนร่วมในกิจกรรมกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์
ครูฝ่ายฟาร์มต้องดูแลทั้งการสอน การผลิต งานสัตว์ และการซ่อมบำรุง เมื่อต้องรับงานพ่นยุงรอบหอพักด้วยเครื่องมือที่ไม่เหมาะสม เช่น ถังสูบโยกที่ต้องเดินพ่นทีละจุด งานจะกินเวลาทั้งวันและได้ผลไม่เต็มที่ เครื่องสะพายหลังที่ให้ละอองละเอียดและครอบคลุมพื้นที่ได้เร็วกว่า ช่วยให้คนหนึ่งหรือสองคนทำงานเสร็จในเวลาที่เหมาะสม
สิ่งที่ต้องย้ำคือ การพ่นเป็นมาตรการเสริมสำหรับลดยุงตัวเต็มวัย หัวใจของการควบคุมยุงลายยังคงเป็นมาตรการ 3 เก็บ 3 โรค ตามที่กรมควบคุมโรคแนะนำ คือ เก็บบ้านให้โล่ง เก็บขยะให้เกลี้ยง เก็บน้ำให้มิดชิด ซึ่งวิทยาลัยเกษตรทำได้ดีเป็นพิเศษเพราะมีนักศึกษาและองค์ความรู้พร้อม หลายคนค้นหาเครื่องที่ช่วย กำจัดแมลงทุกชนิด ได้ในเครื่องเดียว คำตอบที่ตรงไปตรงมาคือเครื่องเดียวรองรับงานได้หลากหลายจริง แต่ต้องเลือกสารให้ตรงกับชนิดแมลงและพื้นที่ และใช้ภายใต้ระบบที่ปลอดภัย
SUPER ROTARY เป็น เครื่องพ่นละอองฝอย แบบสะพายหลังระบบ ULV (Ultra Low Volume คือการพ่นสารปริมาณน้อยให้แตกเป็นละอองขนาดเล็ก) ที่ใช้กลไกแบบโรตารีในการสร้างละออง ตัวเครื่องกะทัดรัด ให้ละอองละเอียด ทนทานต่อการใช้งานภาคสนาม และออกแบบมาให้ใช้ได้ทั้งงานสาธารณสุขและงานเกษตร จึงตอบโจทย์สถานศึกษาที่มีทั้งหอพักและฟาร์มในรั้วเดียวกัน
| คุณสมบัติ (ตามข้อมูลของ WHD) | ความหมายสำหรับวิทยาลัยเกษตร |
|---|---|
| สะพายหลัง ระบบ ULV แบบโรตารี | เดินเข้าได้ทุกจุด ทั้งทางเดินระหว่างหอพัก แนวพุ่มไม้ ร่องสวน และรอบโรงเรือนที่รถเข้าไม่ถึง |
| ละอองละเอียด | ละอองลอยค้างในอากาศได้ดีกว่าถังสูบโยก เหมาะกับการควบคุมยุงตัวเต็มวัยและใช้สารน้อย |
| กะทัดรัดและทนทานต่องานภาคสนาม | รองรับการใช้งานในฟาร์มที่มีฝุ่น โคลน และการเคลื่อนย้ายบ่อย |
| ใช้ได้ทั้งงานสาธารณสุขและงานเกษตร | ใช้ครุภัณฑ์หนึ่งรายการให้เกิดประโยชน์หลายหน้างาน ภายใต้ระบบแยกสารและทำความสะอาดที่ถูกต้อง |
| คุ้มค่าต่องบประมาณ | เหมาะกับสถานศึกษาที่ต้องจัดสรรงบครุภัณฑ์ให้หลายสาขา |
| จำหน่ายโดย WHD ซึ่งมี ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพ 100% ก่อนส่งมอบ | มีช่าง อะไหล่ และบริการหลังการขาย เป็นไปตามมาตรฐาน ครุภัณฑ์ราชการ |
คำว่า "เครื่องเดียวใช้ได้ทั้งสองงาน" ไม่ได้หมายความว่าจะสลับสารไปมาได้ตามสะดวก วิทยาลัยควรวางระบบให้รัดกุม ดังนี้
เมื่อวางระบบได้แบบนี้ เครื่องหนึ่งเครื่องจะทำงานได้คุ้มค่าตลอดปี และยังเป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับการสอนนักศึกษาเรื่องการใช้สารเคมีอย่างรับผิดชอบ
ตารางนี้เป็นตัวอย่างที่ปรับได้ตามขนาดพื้นที่และสาขาวิชาของแต่ละวิทยาลัย ควรหารือกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหรือสำนักงานสาธารณสุขอำเภอในส่วนงานควบคุมยุง และกับครูสาขาพืชศาสตร์ในส่วนงานเกษตร
| ช่วงเวลา | งานสาธารณสุข (หอพักและพื้นที่ส่วนกลาง) | งานเกษตร (แปลงและฟาร์ม) |
|---|---|---|
| ก่อนเปิดภาคเรียน | กิจกรรมทำความสะอาดใหญ่ กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ แล้วพ่นควบคุมยุงรอบหอพักและอาคารเรียน | ตรวจเครื่อง ล้างและเปลี่ยนป้ายก่อนย้ายภารกิจ |
| ฤดูฝน | พ่นเป็นรอบตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ช่วงเช้าตรู่หรือเย็น ควบคู่การสำรวจลูกน้ำทุกสัปดาห์โดยชมรมนักศึกษา | ใช้เฉพาะเมื่อจำเป็นตามการสำรวจศัตรูพืช และจัดตารางไม่ให้ชนกับรอบงานสาธารณสุข |
| เมื่อมีผู้ป่วยสงสัยไข้เลือดออก | แจ้งหน่วยงานสาธารณสุขทันที พ่นในหอพักและรอบอาคารที่ผู้ป่วยใช้ ประสานการพ่นรัศมีประมาณ 100 เมตรตามแนวทาง | พักงานเกษตรชั่วคราว ให้เครื่องพร้อมสำหรับงานสาธารณสุขก่อน |
| ฤดูแล้ง | เน้นกำจัดแหล่งน้ำขังในโรงเรือนและภาชนะให้น้ำสัตว์ | ใช้ในงานแปลงผักและไม้ผลตามแผนการผลิตและฉลาก |
| ก่อนงานวันเปิดบ้านหรือตลาดนัดผลผลิต | พ่นลานกิจกรรมและลานจอดรถล่วงหน้าตามเวลาที่เหมาะสม | งดพ่นแปลงที่จะเก็บผลผลิตไปจำหน่าย |
การขอตั้งงบครุภัณฑ์สำหรับ เครื่องพ่นยุงราชการ ที่ใช้ได้หลายภารกิจ มีจุดแข็งตรงที่ตอบได้ทั้งเรื่องสุขภาพของนักศึกษา งานการผลิตในฟาร์ม และการจัดการเรียนการสอน ควรเขียนเหตุผลความจำเป็นให้เห็นภาพทั้งสามด้าน พร้อมแผนการใช้งานตลอดปีและผู้รับผิดชอบ จะช่วยให้คณะกรรมการพิจารณาเห็นความคุ้มค่าได้ชัดขึ้น
| หัวข้อ | เหตุผล |
|---|---|
| ระบบการพ่นแบบ ULV สะพายหลัง ให้ละอองละเอียด | เหมาะกับงานควบคุมยุงตัวเต็มวัยและพื้นที่ที่รถเข้าไม่ถึง |
| รองรับทั้งงานสาธารณสุขและงานเกษตร | ใช้ครุภัณฑ์ให้เกิดประโยชน์สูงสุด |
| ความทนทานต่อการใช้งานภาคสนาม | สภาพฟาร์มมีฝุ่นและโคลน |
| การรับประกัน อะไหล่ และบริการหลังการขายในประเทศ | ลดเวลาเครื่องหยุดใช้งาน |
| การสาธิตและอบรมครูผู้รับผิดชอบ | ครูนำไปถ่ายทอดต่อให้นักศึกษาได้อย่างถูกต้อง |
| คู่มือภาษาไทย อุปกรณ์ป้องกัน และตู้เก็บสารเคมี | รองรับระบบความปลอดภัยของสถานศึกษา |
การดำเนินการ จัดซื้อจัดจ้าง ต้องเป็นไปตามระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐที่ใช้บังคับกับสถานศึกษา ขอใบเสนอราคาและเอกสารคุณลักษณะจากผู้ขายเพื่อประกอบการกำหนดราคากลาง และเขียนสเปกตามความต้องการใช้งานจริง หากวิทยาลัยต้องการจัดหาในนามโครงการบริการวิชาการแก่ชุมชนด้วย ก็สามารถระบุการใช้งานนั้นในแผนได้ตามความเหมาะสม
"เดิมเราคิดแยกเป็นสองเรื่อง เครื่องพ่นยุงเป็นของฝ่ายหอพัก เครื่องพ่นยาเป็นของฝ่ายฟาร์ม สุดท้ายขอไปสองรายการแล้วไม่ได้สักรายการ พอเปลี่ยนมาคิดว่าใช้เครื่องที่รองรับทั้งสองงาน แล้ววางระบบแยกสาร ล้างเครื่อง ติดป้าย และทำตารางให้ชัด คณะกรรมการก็เห็นความคุ้มค่า ช่วงฝนเราให้งานหอพักมาก่อน พอมีเด็กป่วยก็พ่นได้ในวันนั้นเลย ส่วนนักศึกษาสาขาพืชศาสตร์ก็ได้เรียนการใช้เครื่องพ่นละอองละเอียดอย่างถูกวิธีไปด้วย"
หมายเหตุ: ข้อความนี้เป็นตัวอย่างมุมมองที่เรียบเรียงขึ้นจากลักษณะงานของสถานศึกษาเกษตร ไม่ใช่คำรับรองจากบุคคลหรือหน่วยงานจริง
SUPER ROTARY ออกแบบมาให้รองรับทั้งงานสาธารณสุขและงานเกษตร แต่ต้องใช้สารที่ขึ้นทะเบียนตรงกับงานแต่ละประเภท และล้างเครื่องอย่างละเอียดทุกครั้งที่เปลี่ยนงาน ห้ามนำสารเกษตรไปพ่นรอบที่พักอาศัย
ถังสูบโยกให้ละอองใหญ่ที่เหมาะกับการพ่นให้เปียกบนพืช ส่วน SUPER ROTARY เป็นระบบ ULV ที่ให้ละอองละเอียด ลอยค้างในอากาศได้ดีกว่า จึงเหมาะกับการควบคุมยุงตัวเต็มวัย
นักศึกษาฝึกใช้ได้ภายใต้การควบคุมของครู หลังผ่านการอบรมเรื่องความปลอดภัย การอ่านฉลาก และการสวมอุปกรณ์ป้องกัน งานพ่นในหอพักควรให้บุคลากรที่ผ่านการอบรมเป็นผู้ปฏิบัติ
ทำได้เฉพาะเมื่อฉลากสารระบุว่าใช้ได้ในบริเวณนั้น หลีกเลี่ยงการพ่นตรงตัวสัตว์ อาหารสัตว์ และรางน้ำ และปรึกษาครูสาขาสัตวศาสตร์หรือสัตวแพทย์ก่อน
สำหรับวิทยาลัยที่มีพื้นที่กว้างมาก อาจพิจารณาเครื่องสะพายหลังอีกรุ่นอย่าง SOLO PORT423 หรือเครื่องไร้สายสำหรับงานในอาคารอย่าง AIROSTAR เพื่อแยกภารกิจให้ชัดขึ้น
ไม่ได้ทั้งหมด การพ่นช่วยลดยุงตัวเต็มวัยในช่วงหนึ่ง ต้องทำควบคู่กับการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ทุกสัปดาห์ และพาผู้ที่มีไข้สูงไปพบแพทย์โดยเร็ว
ติดต่อ WHD ที่ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 ทีมช่างให้คำแนะนำและมีอะไหล่พร้อม
SUPER ROTARY เครื่องพ่นละอองฝอยสะพายหลัง ULV แบบโรตารี กะทัดรัด ละอองละเอียด ทนงานภาคสนาม รองรับงานสาธารณสุขและงานเกษตร พร้อมบริการหลังการขายจาก WHD
ดูสินค้าและราคา SUPER ROTARY คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, เครื่องพ่นละอองฝอยสะพายหลัง, วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี, วิทยาลัยอาชีวศึกษา, SUPER ROTARY