Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 12 จำนวนผู้เข้าชม |
ศาลากลางจังหวัดและศูนย์ราชการเป็นพื้นที่ที่มีคนเข้าออกทุกวัน ทั้งข้าราชการหลายร้อยคน ประชาชนที่มาติดต่อราชการ ผู้สูงอายุ เด็กที่มากับผู้ปกครอง และแขกที่มาร่วมงานพิธี แต่รอบอาคารกลับเต็มไปด้วยจุดที่ยุงชอบ ทั้งสวนหย่อม บ่อน้ำประดับ รางระบายน้ำ และลานจอดรถกว้าง บทความนี้อธิบายว่าทำไม เครื่องพ่นละอองฝอย ติดหลังรถกระบะอย่าง AIROFOG UM2 จึงเป็นเครื่องมือที่เหมาะกับงานดูแลพื้นที่รอบนอกของสถานที่ราชการขนาดใหญ่ และผู้รับผิดชอบควรวางแผนอย่างไร
เวลาเจ็ดโมงครึ่งของเช้าวันจันทร์ในช่วงปลายฤดูฝน ลานจอดรถหน้าศาลากลางจังหวัดแห่งหนึ่งในภาคกลางเริ่มเต็ม ประชาชนทยอยมานั่งรอหน้าจุดบริการที่เปิดเวลาแปดโมงครึ่ง บางคนมายื่นเรื่องร้องเรียน บางคนมาติดต่อสำนักงานต่าง ๆ ที่ตั้งอยู่ในอาคาร เก้าอี้รอคิวตั้งอยู่ใต้ชายคาริมสวนหย่อมที่มีต้นไม้ครึ้มและบ่อน้ำพุประดับ
"คุณอรทัย" (นามสมมติ) หัวหน้าฝ่ายที่ดูแลงานอาคารสถานที่ของสำนักงานจังหวัด เดินผ่านแถวผู้มาติดต่อและได้ยินเสียงตบยุงเป็นระยะ คุณยายคนหนึ่งเอาผ้าเช็ดหน้าปัดขาหลานที่นั่งอยู่ข้าง ๆ ชายวัยกลางคนยกโทรศัพท์ขึ้นถ่ายรูปยุงที่เกาะแขนแล้วพิมพ์อะไรบางอย่าง คุณอรทัยรู้ดีว่าภาพนั้นอาจไปอยู่บนเพจชุมชนของจังหวัดภายในไม่กี่นาที
สัปดาห์ก่อน เจ้าหน้าที่ในอาคารสองคนลาป่วย ผลตรวจของหนึ่งในนั้นยืนยันว่าเป็นไข้เลือดออก ทีมอาคารสถานที่มีเจ้าหน้าที่ประจำไม่กี่คนกับคนสวนและแม่บ้านตามสัญญาจ้าง เครื่องพ่นที่มีคือเครื่องสะพายหลังหนึ่งเครื่อง การพ่นให้ทั่วสวนหน้าอาคาร ลานจอดรถทั้งสองฝั่ง แนวต้นไม้ริมรั้ว และรางระบายน้ำรอบอาคารต้องใช้คนเดินทั้งเช้า พอพ่นเสร็จฝั่งหนึ่ง ประชาชนก็เริ่มมาถึงแล้ว
ปัญหายังไม่จบแค่นั้น อีกสองสัปดาห์จะมีพิธีสำคัญของจังหวัดที่ลานหน้าศาลากลาง มีผู้ร่วมงานหลายร้อยคน ทั้งส่วนราชการ ผู้นำท้องถิ่น นักเรียน และประชาชน ผู้บริหารถามในที่ประชุมว่า "เราจะทำอย่างไรให้ไม่มีภาพแขกยืนตบยุงระหว่างพิธี" และ "ในเมื่อสาธารณสุขรณรงค์ให้ชาวบ้านกำจัดยุงลาย ศาลากลางเองต้องทำให้เป็นตัวอย่างได้หรือไม่"
คุณอรทัยเคยขอยืมเครื่องพ่นจากหน่วยงานสาธารณสุข แต่ช่วงนั้นเป็นช่วงที่ผู้ป่วยในชุมชนเพิ่มขึ้น เครื่องต้องออกไปพ่นในหมู่บ้านที่มีผู้ป่วยก่อน ซึ่งเป็นลำดับความสำคัญที่ถูกต้อง แต่ก็หมายความว่าศูนย์ราชการของจังหวัดต้องหาทางดูแลตัวเองให้ได้
เรื่องนี้เป็นตัวอย่างสมมติ แต่สะท้อนโจทย์ที่ศาลากลางจังหวัด ศูนย์ราชการ และสถานที่ราชการขนาดใหญ่หลายแห่งเผชิญ คือพื้นที่รอบนอกกว้าง คนเข้าออกทุกวัน และทีมงานที่มีกำลังจำกัด
ยุงลาย เป็นพาหะของ ไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ยุงลายวางไข่ในน้ำใสนิ่งที่ขังในภาชนะ เช่น จานรองกระถางต้นไม้ แจกัน ถังน้ำของคนสวน ยางรถเก่าหลังโรงรถ และร่องรางน้ำฝนที่อุดตัน ยุงลายออกหากินกลางวันโดยเฉพาะช่วงเช้าและบ่าย ซึ่งตรงกับเวลาราชการพอดี ผู้ที่นั่งรอคิวนาน ๆ ในที่ร่มริมสวนจึงเสี่ยงถูกกัดมาก
ไข้เลือดออกมักเริ่มด้วยไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ บางรายมีผื่นหรือจุดเลือดออก และบางรายอาจเกิดภาวะช็อกช่วงไข้ลด ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว หญิงตั้งครรภ์ และเด็กเล็กที่มากับผู้ปกครอง เป็นกลุ่มที่ควรได้รับการปกป้องเป็นพิเศษ ส่วนโรคติดเชื้อไวรัสซิกามีความกังวลเรื่องผลต่อทารกในครรภ์ ขณะที่ชิคุนกุนยาอาจทำให้ปวดข้อได้นาน
นอกจากยุงลาย พื้นที่ที่มีรางระบายน้ำและบ่อพักน้ำเสียยังเป็นแหล่งของยุงรำคาญซึ่งออกหากินช่วงค่ำ รบกวนเวรยามและเจ้าหน้าที่ที่ทำงานล่วงเวลา รวมถึงผู้ร่วมกิจกรรมภาคค่ำที่ลานหน้าศาลากลาง
เจ้าหน้าที่หนึ่งคนที่ป่วยด้วยไข้เลือดออกอาจต้องหยุดงานหลายวัน งานบริการประชาชนที่ต้องมีคนประจำจุดจึงต้องหาคนมาแทน เมื่อเกิดหลายรายในช่วงเดียวกัน ผลกระทบต่อการให้บริการชัดเจน นอกจากนี้ งานพิธีและกิจกรรมที่จังหวัดลงทุนจัดเตรียมไปมาก หากผู้ร่วมงานต้องทนยุงตลอดงาน ความคุ้มค่าของงบที่ใช้ก็ลดลงตามไปด้วย
ในอีกด้านหนึ่ง การจ้างบริษัทภายนอกเข้ามาพ่นเป็นครั้งคราวก็มีค่าใช้จ่ายทุกครั้ง และมักนัดเวลาไม่ได้ตามที่ต้องการ ขณะที่ยุงไม่รอตามตารางของผู้รับจ้าง
ศาลากลางเป็นหน้าตาของจังหวัด เป็นสถานที่ที่ผู้ตรวจราชการ แขกต่างจังหวัด และสื่อมวลชนมาเยือน หน่วยงานราชการในจังหวัดรณรงค์ให้ประชาชนปฏิบัติตามมาตรการ 3 เก็บ 3 โรค ของกรมควบคุมโรค ถ้าบริเวณศาลากลางเองยังมียุงชุม ความน่าเชื่อถือของการรณรงค์ก็ลดลง การดูแลพื้นที่ราชการให้สะอาดและปลอดยุงจึงเป็นการสื่อสารด้วยการกระทำที่ทรงพลังที่สุด
ประชาชนที่มาติดต่อราชการในวันที่อากาศร้อนและต้องรอนาน มีความอดทนน้อยอยู่แล้ว เมื่อต้องทนยุงกัดด้วย ข้อความร้องเรียนบนเพจหรือกลุ่มชุมชนออนไลน์จึงเกิดขึ้นง่าย ภาพเดียวอาจถูกแชร์ต่อพร้อมคำถามว่าหน่วยงานดูแลพื้นที่ของตัวเองหรือไม่ ผู้รับผิดชอบที่มีแผนพ่นควบคุมยุงเป็นรอบและมีบันทึกการปฏิบัติงาน จะชี้แจงได้ทันทีและชัดเจน
ทีมอาคารสถานที่ต้องดูแลทั้งไฟฟ้า ประปา ความสะอาด สวน และการเตรียมสถานที่จัดงานแทบทุกสัปดาห์ การให้เจ้าหน้าที่สะพายเครื่องเดินพ่นรอบพื้นที่กว้างหลายไร่ในทุกรอบ ทั้งเหนื่อย ใช้เวลามาก และเสี่ยงต่อการสัมผัสสารเคมีนานเกินจำเป็น เครื่องมือที่ช่วยให้คนเดียวหรือสองคนทำงานเสร็จในเวลาสั้นจะคืนเวลาให้ทีมไปทำงานส่วนอื่น
สิ่งสำคัญที่ต้องย้ำคือ การพ่นสารเคมีเป็นมาตรการเสริมเพื่อลดยุงตัวเต็มวัย หัวใจของการ ควบคุมโรค ยังคงเป็นการจัดการแหล่งเพาะพันธุ์ เช่น ล้างบ่อน้ำประดับ ปล่อยปลากินลูกน้ำ ลอกรางน้ำฝน เททิ้งน้ำในจานรองกระถาง และเก็บภาชนะที่ไม่ใช้ หลายคนต้องการ เครื่องกำจัดยุง ที่ กำจัดแมลงทุกชนิด ได้ในครั้งเดียว แต่ความจริงคือเครื่องมือที่ดีต้องใช้คู่กับการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง
AIROFOG UM2 เป็น เครื่องพ่นละอองฝอย ระบบ ULV (Ultra Low Volume คือการพ่นสารปริมาณน้อยให้แตกเป็นละอองเล็กมาก ลอยค้างในอากาศได้นานพอที่จะสัมผัสตัวยุง) ออกแบบให้ติดตั้งบนกระบะท้ายรถ มี 2 หัวพ่น และควบคุมการทำงานได้ทั้งด้วยรีโมตคอนโทรลและแบบแมนนวล จึงเหมาะกับพื้นที่ที่มีถนนภายในหรือเส้นทางที่รถกระบะวิ่งผ่านได้รอบอาคาร
| คุณสมบัติ (ตามข้อมูลของ WHD) | ประโยชน์สำหรับศาลากลางและศูนย์ราชการ |
|---|---|
| ติดตั้งหลังรถกระบะ | ใช้รถกระบะส่วนกลางที่หน่วยงานมีอยู่แล้ว ขับวนตามถนนภายใน ลานจอดรถ และแนวรั้วได้ต่อเนื่อง |
| 2 หัวพ่น | กระจายละอองได้กว้างกว่าเครื่องหัวเดียว ครอบคลุมทั้งสวนหย่อมและแนวพุ่มไม้ริมทางในเที่ยวเดียว |
| ควบคุมด้วยรีโมตคอนโทรลและแบบแมนนวล | ผู้ปฏิบัติสั่งเปิดปิดการพ่นได้สะดวกตามจุด เช่น หยุดพ่นเมื่อผ่านทางเข้าอาคารหรือจุดที่มีคน แล้วเริ่มพ่นต่อเมื่อถึงแนวสวน |
| ระบบ ULV ละอองฝอย | ใช้สารเคมีปริมาณน้อย ไม่เกิดควันขาวหนาแบบเครื่องพ่นหมอกควัน เหมาะกับพื้นที่กึ่งเมือง |
| จำหน่ายโดย WHD ซึ่งมี ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพ 100% ก่อนส่งมอบ | มีช่างเทคนิค อะไหล่ และบริการหลังการขาย เป็นไปตามมาตรฐาน ครุภัณฑ์ราชการ |
สำหรับศูนย์ราชการที่มีหลายอาคาร UM2 ช่วยเปลี่ยนงานที่เคยใช้คนเดินทั้งเช้าให้เป็นงานที่คนขับหนึ่งคนกับผู้ควบคุมเครื่องหนึ่งคนทำเสร็จได้ในเวลาไม่นาน รายละเอียดเรื่องระยะเวลา อัตราการพ่น และชนิดสารเคมีที่เหมาะสม ควรสอบถามจากทีมงาน WHD พร้อมขอให้สาธิตการติดตั้งกับรถกระบะของหน่วยงาน เพื่อให้แน่ใจว่าเข้ากับรถและเส้นทางจริง
สำหรับพื้นที่ภายในอาคาร เช่น ห้องประชุมใหญ่หรือโถงบริการ ที่รถเข้าไม่ถึง อาจใช้เครื่อง ULV ขนาดเล็กเสริม และสำหรับหน่วยงานระดับจังหวัดที่ต้องดูแลพื้นที่ใหญ่กว่านั้นมาก อาจพิจารณารุ่น 4 หัวอย่าง AIROFOG UM4 แต่สำหรับศาลากลางและศูนย์ราชการทั่วไปที่ต้องการความคล่องตัวในถนนภายใน รุ่น 2 หัวมักตอบโจทย์ได้ดี
แผนที่ดีเริ่มจากการเดินสำรวจพื้นที่และทำแผนผังจุดเสี่ยง เช่น สวนหย่อมที่มีร่มเงา บ่อน้ำประดับ รางระบายน้ำรอบอาคาร ลานจอดรถใต้ต้นไม้ มุมเก็บของเก่า และแนวรั้วติดที่รกร้าง จากนั้นกำหนดเส้นทางวิ่งของรถให้ผ่านจุดเหล่านี้ด้วยความเร็วต่ำคงที่ ตารางด้านล่างเป็นตัวอย่างที่ปรับใช้ได้ ควรหารือกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์โรคในพื้นที่
| ช่วงเวลา | สิ่งที่ทำ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ทุกสัปดาห์ (ต่อเนื่องทั้งปี) | แม่บ้านและคนสวนสำรวจลูกน้ำ เททิ้งน้ำในภาชนะ ล้างบ่อน้ำประดับ ลอกรางน้ำ | มอบหมายผู้รับผิดชอบแต่ละโซนและบันทึกผล |
| ฤดูฝน | พ่นรอบนอกด้วย UM2 เป็นรอบตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ช่วงเช้าตรู่ก่อนเปิดทำการหรือเย็นหลังปิดทำการ | แจ้งเวรยามและปิดกั้นเส้นทางชั่วคราว หลีกเลี่ยงช่วงลมแรงหรือฝนตก |
| เมื่อมีเจ้าหน้าที่ป่วยสงสัยไข้เลือดออก | แจ้งหน่วยงานสาธารณสุข พ่นรอบอาคารที่ผู้ป่วยทำงาน และตรวจแหล่งเพาะพันธุ์รอบจุดนั้นอย่างละเอียด | ประสานการพ่นรอบบ้านผู้ป่วยรัศมีประมาณ 100 เมตรตามแนวทางสาธารณสุข |
| ก่อนงานพิธีหรือกิจกรรมใหญ่ | พ่นลานพิธี ลานจอดรถ และแนวสวนล่วงหน้าตามเวลาที่เหมาะสม | เว้นระยะก่อนมีผู้คนเข้าพื้นที่ตามฉลากสารเคมี ไม่พ่นขณะมีการจัดเตรียมโต๊ะอาหาร |
| หลังใช้งานทุกครั้ง | ทำความสะอาดเครื่องตามคู่มือ ตรวจหัวพ่น บันทึกวันที่ เส้นทาง และปริมาณสาร | บันทึกนี้ใช้ชี้แจงข้อร้องเรียนและรายงานผู้บริหารได้ |
การจัดหา เครื่องพ่นยุงราชการ สำหรับดูแลพื้นที่ของหน่วยงานเอง ควรเริ่มจากการระบุความจำเป็นให้ชัด เช่น ขนาดพื้นที่รอบนอก จำนวนอาคาร ความถี่ในการจัดกิจกรรม และจำนวนผู้มาติดต่อราชการ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้การเขียนคำขอตั้งงบในหมวด ครุภัณฑ์ มีเหตุผลรองรับ และช่วยให้คณะกรรมการเข้าใจว่าทำไมต้องเป็นเครื่องติดรถ ไม่ใช่เครื่องสะพายหลังเพิ่มอีกเครื่อง
| หัวข้อ | เหตุผล |
|---|---|
| ระบบการพ่นแบบ ULV ติดตั้งบนรถกระบะ | ครอบคลุมพื้นที่กว้างได้เร็ว ใช้สารน้อย |
| จำนวนหัวพ่นและการควบคุม (รีโมตและแมนนวล) | ควบคุมจุดพ่นได้แม่นยำในพื้นที่ที่มีอาคารและคน |
| ความเข้ากันได้กับรถกระบะของหน่วยงาน | ตรวจสอบก่อนจัดซื้อเพื่อไม่ให้ต้องดัดแปลงรถ |
| การรับประกัน อะไหล่ และศูนย์บริการ | ลดความเสี่ยงที่เครื่องจะกลายเป็นพัสดุชำรุด |
| การส่งมอบพร้อมติดตั้ง สาธิต และอบรม | พนักงานขับรถและเจ้าหน้าที่อาคารสถานที่ต้องใช้งานได้จริง |
| คู่มือภาษาไทยและอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล | รองรับการเปลี่ยนตัวผู้ปฏิบัติงาน |
การดำเนินการ จัดซื้อจัดจ้าง ต้องเป็นไปตามระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐที่ใช้บังคับกับหน่วยงาน ควรขอใบเสนอราคาและเอกสารคุณลักษณะจากผู้ขายหลายรายเพื่อประกอบการกำหนดราคากลาง และเขียนสเปกโดยยึดความต้องการใช้งานจริง ไม่ผูกกับยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่งจนเกินไป นอกจากนี้ หากศูนย์ราชการมีหลายหน่วยงานใช้พื้นที่ร่วมกัน อาจหารือเรื่องการกำหนดผู้รับผิดชอบเครื่องและแผนการใช้งานร่วมให้ชัดตั้งแต่ต้น รวมถึงแนวทางการให้ยืมพัสดุแก่หน่วยงานอื่นในยามจำเป็นตามระเบียบ
"เมื่อก่อนเราต้องให้น้องสองคนสะพายเครื่องเดินตั้งแต่หกโมงเช้า กว่าจะวนครบสวนกับลานจอดรถก็เกือบแปดโมง ประชาชนเริ่มมาแล้ว พอเปลี่ยนมาใช้เครื่องติดหลังรถกระบะ พนักงานขับรถคนหนึ่งกับเจ้าหน้าที่อีกคนถือรีโมต วนตามเส้นทางที่วางไว้ครั้งเดียวก็ครบ ส่วนที่รถเข้าไม่ถึงค่อยเก็บตกด้วยเครื่องเล็ก ก่อนงานพิธีเราก็ไม่ต้องลุ้นว่าจะยืมเครื่องได้หรือเปล่า ที่สำคัญคือเรามีบันทึกทุกรอบ เวลามีคนถามเราตอบได้ทันที"
หมายเหตุ: ข้อความนี้เป็นตัวอย่างมุมมองที่เรียบเรียงขึ้นจากลักษณะงานดูแลอาคารสถานที่ราชการ ไม่ใช่คำรับรองจากบุคคลหรือหน่วยงานจริง
UM2 ออกแบบมาเพื่อติดตั้งหลังรถกระบะ อย่างไรก็ตาม ควรแจ้งรุ่นและลักษณะกระบะของรถให้ WHD ตรวจสอบก่อน และขอให้สาธิตการติดตั้งจริง
ช่วงเช้าตรู่ก่อนเปิดทำการหรือเย็นหลังปิดทำการ ซึ่งเป็นช่วงที่ยุงออกหากินและไม่มีประชาชนอยู่ในพื้นที่ หลีกเลี่ยงช่วงฝนตก ลมแรง และแดดจัด
ทำได้หากพ่นนอกเวลาให้บริการและเว้นระยะก่อนมีคนเข้าพื้นที่ตามฉลากสารเคมี ควรแจ้งตารางให้ส่วนราชการในอาคารทราบล่วงหน้า
UM2 เหมาะกับงานรอบนอกที่รถวิ่งผ่านได้ สำหรับโถงบริการหรือห้องประชุม ควรใช้เครื่อง ULV ขนาดเล็กที่ถือพ่นได้ เช่นเครื่องแบบแบตเตอรี่หรือแบบไฟฟ้า โดยพ่นขณะไม่มีคนอยู่
UM2 มี 2 หัวพ่น เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องการความคล่องตัวในถนนภายใน ส่วน UM4 มี 4 หัวที่ควบคุมแยกกันได้ เหมาะกับงานระดับชุมชนหรืออำเภอที่ต้องครอบคลุมพื้นที่กว้างกว่ามาก
ไม่ใช่ การพ่นลดยุงตัวเต็มวัยได้ในช่วงหนึ่ง แต่ถ้ายังมีแหล่งน้ำขัง ยุงรุ่นใหม่จะเกิดขึ้นอีก ต้องทำควบคู่กับการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ทุกสัปดาห์
ติดต่อ WHD ที่ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 ทีมช่างให้คำแนะนำเบื้องต้นและมีอะไหล่พร้อม
AIROFOG UM2 เครื่องพ่นละอองฝอย ULV ติดตั้งหลังรถกระบะ 2 หัว ควบคุมด้วยรีโมตและแบบแมนนวล พร้อมบริการหลังการขายจาก WHD
ดูสินค้าและราคา UM2 คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, เครื่องพ่นยุงติดรถกระบะ, ศาลากลางจังหวัด, ศูนย์ราชการ, UM2