Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 9 จำนวนผู้เข้าชม |
ก่อนจะอนุมัติงบซื้อเครื่องพ่นยุงสักเครื่อง ผู้บริหารท้องถิ่นมักมีคำถามค้างในใจมากมาย ตั้งแต่ "ซื้อแล้วโรคจะลดไหม" ไปจนถึง "เสียแล้วใครซ่อม" บทความนี้รวบรวม 20 คำถามที่พบบ่อยที่สุด ตอบด้วยภาษาง่าย ไม่ใช้ศัพท์เทคนิคโดยไม่อธิบาย เพื่อให้นายก ปลัด และสมาชิกสภาท้องถิ่นตัดสินใจได้อย่างมั่นใจ
คุณประเสริฐ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพิ่งได้รับเลือกตั้งเป็นสมัยแรก เดือนแรกที่เข้ารับตำแหน่งตรงกับต้นฤดูฝนพอดี และภายในสองสัปดาห์ก็มีเด็กในหมู่บ้านป่วยเป็นไข้เลือดออกสองราย ผู้ปกครองโทรมาถามว่า อบต. จะพ่นยุงเมื่อไหร่
คุณประเสริฐเรียกประชุมทันที เจ้าหน้าที่รายงานว่ามีเครื่องพ่นหมอกควันอยู่หนึ่งเครื่อง ซื้อมาหลายปีแล้ว สตาร์ทไม่ค่อยติด ปลัด อบต. เสนอให้ตั้งงบซื้อเครื่องใหม่ แต่พอเปิดดูข้อมูลในอินเทอร์เน็ต ก็เจอทั้งเครื่องพ่นหมอกควัน เครื่องพ่นละอองฝอย ULV แบบไฟฟ้า แบบแบตเตอรี่ แบบสะพายหลัง และแบบติดรถ ราคาและสเปกแตกต่างกันมาก
คำถามผุดขึ้นเต็มโต๊ะประชุม ซื้อแบบไหน ตั้งงบหมวดอะไร ใครจะใช้ สารเคมีอันตรายไหม ซื้อแล้วโรคจะลดจริงหรือ นี่คือสิ่งที่ผู้บริหารท้องถิ่นหลายคนเจอ และเป็นที่มาของ 20 คำถามในบทความนี้
ก่อนเข้าสู่ 20 คำถาม ขอให้ผู้บริหารดูภาพรวมนี้ก่อน ตารางสรุปจากข้อมูลในหน้าสินค้าของ WHD สามารถส่งต่อให้ทีมงานได้ทันที
| กลุ่มงาน | รุ่น | ข้อมูลเด่นจากหน้าสินค้า |
|---|---|---|
| พ่นหมอกควันรอบบ้าน ลาน สวน | AIROFOG AT35 | เครื่องพ่นหมอกควัน สแตนเลส 100% น้ำหนักเบา ใช้ได้ทั้งสารเคมีสูตรน้ำและสูตรน้ำมัน ได้การรับรองจากเยอรมนีและอังกฤษ |
| พ่นในอาคาร โรงพยาบาล ห้องปฏิบัติการ | AIROFOG U260 | ULV ไฟฟ้าจากเยอรมนี มอเตอร์ 800 วัตต์ หัวพ่นปรับได้ ละออง 15 ถึง 30 ไมครอน |
| พ่นในอาคาร ขนาดกะทัดรัด | AIROFOG U240 | จากเยอรมนี ละออง 15 ถึง 30 ไมครอน ถัง 5 ลิตร น้ำหนัก 3.1 กิโลกรัม ตัวเครื่องทนไฟและทนรังสี UV |
| สำนักงาน โรงเรียน โรงงาน | MASTER ELECTRIC ULV | 1,400 วัตต์ ถัง 4.5 ลิตร ปรับขนาดละอองได้ มาตรฐาน CE และ ETL |
| พื้นที่ไม่มีปลั๊กไฟ | AIROFOG AIROSTAR | แบตเตอรี่ลิเทียมไอออน ใช้งานได้ถึงประมาณ 60 นาทีต่อการชาร์จ พ่นไกลได้ถึง 11 เมตร |
| สะพายหลังเข้าซอย สวน ชุมชน | SUPER ROTARY | ULV แบบโรตารี่สะพายหลัง กะทัดรัด ละอองละเอียด ทนงานภาคสนาม ใช้ได้ทั้งงานสาธารณสุขและการเกษตร |
| สะพายหลังงานหนัก | SOLO PORT423 | เครื่องยนต์ SOLO ชิ้นส่วน MAHLE และ BING พ่นไกลได้ถึง 12 เมตร ถัง 12 ลิตร ช่วยลดการใช้สารเคมี |
| ติดรถกระบะ ถนนในหมู่บ้าน | AIROFOG UM2 | ติดตั้งหลังรถกระบะ 2 หัวพ่น ควบคุมได้ทั้งรีโมตและมือ |
| ติดรถกระบะ พื้นที่กว้าง | AIROFOG UM4 | 4 หัวพ่นควบคุมแยกกัน เครื่องยนต์ 18 แรงม้า ISO 9001 และการรับรองจาก WHO ตามที่ระบุในหน้าสินค้า |
| ติดรถยนต์ พ่นต่อเนื่องนาน | GREENFOG F4 | เครื่องยนต์เบนซิน 13.5 แรงม้า สตาร์ทไฟฟ้า รีโมต 4 หัวปรับได้ ถัง 85 ลิตร รับรองโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ |
ดูทุกรุ่นพร้อมรายละเอียดได้ที่ ศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ
ขอยืมได้ในบางครั้ง แต่ในช่วงฤดูระบาด ทุกหน่วยงานต้องใช้เครื่องพร้อมกัน การรอคิวยืมทำให้เสียเวลาหลายวัน ขณะที่การพ่นควบคุมโรครอบบ้านผู้ป่วยควรทำให้เร็วที่สุดหลังได้รับรายงาน การมีเครื่องของตัวเองจึงช่วยให้ตอบสนองได้ทันเวลา และเจ้าหน้าที่ยังคุ้นเคยกับเครื่องที่ใช้ประจำ ดูแลรักษาได้ต่อเนื่อง
ไม่ใช่ เครื่องพ่นยุงไม่ได้รักษาโรค และไม่ได้ทำให้โรคหายไปทันที หน้าที่ของเครื่องคือลดจำนวนยุงตัวเต็มวัยที่อาจเป็นพาหะ เพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อในช่วงที่มีการระบาด ผลที่ยั่งยืนต้องมาจากการทำควบคู่กับการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำตามมาตรการ 3 เก็บ ป้องกัน 3 โรค ของกรมควบคุมโรค คือ เก็บบ้านให้สะอาด เก็บขยะ และเก็บน้ำ ปิดภาชนะให้มิดชิด
ยุงลายออกหากินในเวลากลางวัน โดยเฉพาะช่วงเช้าตรู่และช่วงเย็น การพ่นหมอกควันและการพ่นละอองฝอยจึงควรทำในช่วงเวลาดังกล่าว หลีกเลี่ยงช่วงแดดจัดและลมแรง เพราะละอองจะระเหยหรือปลิวออกนอกพื้นที่เร็วเกินไป ควรประกาศเวลาให้ประชาชนทราบล่วงหน้า เพื่อให้เปิดประตูหน้าต่างหรือเก็บอาหารตามคำแนะนำ
ต้องใช้สารเคมีกำจัดยุงที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง และใช้ตามอัตราที่ระบุบนฉลากอย่างเคร่งครัด เจ้าหน้าที่ต้องสวมอุปกรณ์ป้องกัน และแจ้งประชาชนก่อนพ่น เช่น เก็บอาหาร น้ำดื่ม และให้เด็กเล็กหลีกเลี่ยงพื้นที่ขณะพ่น ระบบ ULV ช่วยให้ใช้สารเคมีปริมาณน้อยต่อพื้นที่ เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่หน่วยงานหลายแห่งเลือกใช้
แนวทางที่ใช้กันทั่วไปคือพ่นควบคุมรอบบ้านผู้ป่วยในรัศมีประมาณ 100 เมตร และพ่นซ้ำเป็นรอบตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ ควรประสานกับ รพ.สต. สสอ. และ อสม. เพื่อสำรวจลูกน้ำในบริเวณเดียวกันด้วย การมีเครื่องสะพายหลังไว้เข้าตามซอยและใต้ถุนบ้านจะช่วยให้พ่นได้ทั่วถึง
เครื่องพ่นหมอกควันใช้ความร้อนเปลี่ยนน้ำยาให้เป็นควันสีขาว มองเห็นชัดว่าพ่นไปถึงไหน เหมาะกับพื้นที่รอบบ้าน ลาน สวน หรือพื้นที่รกทึบ ส่วนเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ไม่ใช้ความร้อน แต่ทำให้สารเคมีแตกเป็นละอองเล็กมาก ไม่มีควันหนาทึบ ใช้ได้ทั้งในอาคารและกลางแจ้ง ท้องถิ่นส่วนใหญ่ใช้ทั้งสองแบบเสริมกัน
ULV ย่อมาจาก Ultra Low Volume แปลว่าการพ่นปริมาณน้อยมาก สารเคมีจะถูกทำให้เป็นละอองขนาดเล็กระดับไมครอน ซึ่ง 1 ไมครอนเท่ากับหนึ่งในพันของมิลลิเมตร ละอองขนาดเล็กประมาณ 15 ถึง 30 ไมครอน เช่นที่ระบุในรุ่น U260 และ U240 จะลอยในอากาศได้นานพอที่จะสัมผัสตัวยุง ต่างจากละอองขนาดใหญ่ที่ตกลงพื้นเร็วและสิ้นเปลือง
จุดเริ่มต้นที่นิยมคือเครื่องพ่นหมอกควันหนึ่งเครื่อง เช่น AIROFOG AT35 ที่เป็นสแตนเลสและน้ำหนักเบา ร่วมกับเครื่องพ่นละอองฝอยสะพายหลังหนึ่งเครื่อง เช่น SUPER ROTARY ที่คุ้มค่า ใช้ได้ทั้งงานสาธารณสุขและการเกษตร สองเครื่องนี้ครอบคลุมงานรอบบ้านผู้ป่วยได้เกือบทั้งหมด แล้วค่อยขยายไปสู่เครื่องติดรถเมื่อพื้นที่หรืองบประมาณพร้อม
ถ้าพื้นที่มีถนนยาว หมู่บ้านจัดสรรหลายโครงการ หรือต้องพ่นหลายชุมชนในช่วงเวลาสั้น เครื่องพ่นละอองฝอยติดรถจะช่วยได้มาก รุ่น UM2 มี 2 หัวพ่นเหมาะกับถนนในหมู่บ้าน รุ่น UM4 มี 4 หัวควบคุมแยกกันเหมาะกับพื้นที่กว้าง และ GREENFOG F4 มีถัง 85 ลิตรเหมาะกับการพ่นต่อเนื่องนาน
พื้นที่ในอาคารไม่ควรใช้หมอกควันหนาทึบ ควรใช้เครื่องพ่นละอองฝอย ULV แบบไฟฟ้า เช่น MASTER ELECTRIC ULV ที่มีมาตรฐาน CE และ ETL หรือ AIROFOG U260 และ U240 จากเยอรมนี ที่ให้ละอองขนาด 15 ถึง 30 ไมครอน ควรพ่นในช่วงที่ไม่มีเด็กหรือผู้ใช้อาคาร และเปิดระบายอากาศตามคำแนะนำบนฉลากสารเคมีก่อนกลับเข้าใช้พื้นที่
มีสองทางเลือกหลัก คือเครื่องแบบแบตเตอรี่อย่าง AIROFOG AIROSTAR ที่ใช้งานได้ถึงประมาณ 60 นาทีต่อการชาร์จ และพ่นไกลได้ถึง 11 เมตร เหมาะกับห้องที่ไม่มีปลั๊ก ศูนย์อพยพ หรือจุดชั่วคราว และเครื่องสะพายหลังแบบเครื่องยนต์อย่าง SOLO PORT423 ที่พ่นไกลได้ถึง 12 เมตร ถัง 12 ลิตร เหมาะกับงานกลางแจ้งในพื้นที่ห่างไกล
ได้ เครื่องพ่นยุงหลายรุ่นสามารถใช้ร่วมกับงานกำจัดแมลงทุกชนิดที่เป็นปัญหาในชุมชน เช่น แมลงวันในตลาดสด แมลงสาบในอาคาร ขึ้นอยู่กับชนิดสารเคมีที่ขึ้นทะเบียนสำหรับแมลงนั้นๆ รุ่นอย่าง SUPER ROTARY ยังใช้ในงานเกษตรได้ด้วย ทำให้ครุภัณฑ์หนึ่งชิ้นคุ้มค่ามากขึ้น
เครื่องพ่นยุงจัดเป็นครุภัณฑ์ ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในหมวดค่าครุภัณฑ์ภายใต้แผนงานสาธารณสุข หรือตามโครงสร้างงบประมาณที่หน่วยงานใช้ ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่งบประมาณและพัสดุของหน่วยงาน และควรตั้งงบค่าวัสดุแยกไว้สำหรับสารเคมี น้ำมันเชื้อเพลิง และอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลด้วย เพื่อให้ใช้เครื่องได้ทันทีเมื่อได้รับมอบ
ให้เขียนจากความต้องการใช้งาน เช่น ประเภทของเครื่อง ขนาดละอองที่ต้องการ ความจุถัง ระยะพ่น แหล่งพลังงาน และเงื่อนไขบริการหลังการขาย แทนการคัดลอกชื่อรุ่นหรือรายละเอียดเฉพาะของยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่ง การขอเอกสารสเปกจากผู้ขายหลายรายมาเปรียบเทียบจะช่วยให้กำหนดคุณลักษณะที่เป็นกลางและตรวจสอบได้
ควรขอเอกสารมาตรฐานของผู้ผลิตและผู้จำหน่าย และเอกสารรับรองของรุ่นที่เสนอตามที่มีจริง ตัวอย่างข้อมูลที่ระบุในหน้าสินค้าของ WHD เช่น GREENFOG F4 ได้รับการรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข MASTER ELECTRIC ULV มีมาตรฐาน CE และ ETL ส่วน UM4 ระบุ ISO 9001 และการรับรองจาก WHO ตามที่ระบุในหน้าสินค้า และตัวบริษัท WHD ได้มาตรฐาน ISO และ GMP
ราคาแตกต่างกันมากตามประเภท ตั้งแต่เครื่องพ่นในอาคารขนาดเล็กไปจนถึงเครื่องติดรถ วิธีที่ดีที่สุดคือขอใบเสนอราคาจริงจาก WHD สำหรับรุ่นที่ตรงกับพื้นที่ แล้วคิดความคุ้มค่าจากราคาเครื่อง ค่าสารเคมีต่อรอบ ค่าเชื้อเพลิงหรือไฟฟ้า ค่าบำรุงรักษา และจำนวนครัวเรือนที่ดูแลได้ต่อฤดู จะช่วยให้อธิบายต่อสภาท้องถิ่นได้อย่างมีเหตุผล
ซื้อได้ตามระเบียบถ้าคุณสมบัติตรง แต่ผู้บริหารควรถามคำถามสำคัญก่อน ได้แก่ มีตัวแทนในประเทศไหม มีอะไหล่ไหม มีช่างซ่อมไหม ใครอบรมการใช้งาน และถ้าเสียกลางฤดูระบาดจะซ่อมได้เร็วแค่ไหน เครื่องที่ถูกแต่ใช้ไม่ได้ในวันที่ต้องใช้ คือเครื่องที่แพงที่สุดสำหรับหน่วยงาน
โดยทั่วไปคือเจ้าหน้าที่งานสาธารณสุขของท้องถิ่น อาจมีพนักงานจ้างหรือ อสม. ร่วมทีม ทุกคนที่ใช้เครื่องควรได้รับการอบรมเรื่องการสตาร์ท การผสมสารเคมี การตั้งค่าหัวพ่น การสวมอุปกรณ์ป้องกัน และการทำความสะอาดเครื่องหลังใช้งาน ควรกำหนดให้ผู้ขายจัดอบรมเป็นส่วนหนึ่งของการส่งมอบ
นี่คือคำถามที่สำคัญที่สุดข้อหนึ่ง WHD มีบริการหลังการขายครบ มีช่างและอะไหล่ และตรวจสอบคุณภาพเครื่องทุกเครื่องก่อนส่งมอบ ผู้บริหารควรให้ทีมงานจดเบอร์ติดต่อบริการไว้ และตรวจเช็กเครื่องก่อนเข้าฤดูฝนทุกปี ไม่ใช่รอให้เสียก่อนแล้วค่อยซ่อม
ให้ทีมบันทึกทุกครั้งที่พ่น ได้แก่ วันที่ เวลา หมู่บ้าน เส้นทาง สารเคมีที่ใช้ และภาพถ่าย รวมกับข้อมูลการสำรวจลูกน้ำและจำนวนผู้ป่วยจากหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ แล้วสรุปเป็นรายงานรายเดือน เผยแพร่ผ่านเพจหรือหอกระจายข่าว ประชาชนจะเห็นว่าท้องถิ่นทำงานอย่างเป็นระบบ และสภาจะเห็นว่างบประมาณถูกใช้อย่างมีผล
"ตอนเป็นนายกใหม่ๆ ผมไม่รู้เลยว่าเครื่องพ่นยุงมีหลายแบบขนาดนี้ สิ่งที่ช่วยได้มากคือการนั่งคุยกับทีมสาธารณสุขและผู้ขายพร้อมกัน ให้เขาอธิบายว่าเครื่องแต่ละแบบใช้กับงานไหน แล้วเราก็วางแผนซื้อเป็นขั้น ปีแรกเอาเครื่องหมอกควันกับเครื่องสะพายหลังก่อน ปีถัดไปค่อยดูเรื่องเครื่องติดรถ พอเราประกาศตารางพ่นในกลุ่มไลน์ทุกสัปดาห์ ชาวบ้านก็เข้าใจและร่วมมือเก็บภาชนะน้ำขังมากขึ้น"
ตัวอย่างเสียงจากหน้างาน: เป็นมุมมองที่เรียบเรียงจากลักษณะงานทั่วไปของผู้บริหารท้องถิ่น เพื่อใช้ประกอบการอธิบาย ไม่ใช่คำรับรองของบุคคลหรือหน่วยงานใดโดยเฉพาะ
ตอบ: ขึ้นกับงานหลักของท่าน ถ้าเน้นพ่นรอบบ้านผู้ป่วยในหมู่บ้าน เครื่องพ่นหมอกควันหรือเครื่องสะพายหลังมักเป็นตัวเลือกแรก ถ้าเน้นอาคาร เช่น ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ควรเลือกเครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้า
ตอบ: สามารถขอเอกสารสเปกและข้อมูลผลิตภัณฑ์เพื่อนำไปประกอบการพิจารณาได้ โดยหน่วยงานเป็นผู้กำหนดคุณลักษณะเฉพาะตามระเบียบ
ตอบ: เครื่องส่วนใหญ่ใช้งานได้หลังการอบรมและฝึกปฏิบัติ ควรให้ผู้ใช้หลักอย่างน้อยสองคนผ่านการอบรม เพื่อไม่ให้งานหยุดเมื่อคนใดคนหนึ่งไม่อยู่
ตอบ: ทำความสะอาดหลังใช้งานทุกครั้ง ตรวจเช็กเบื้องต้นเป็นประจำ และตรวจใหญ่ก่อนเข้าฤดูฝน
ตอบ: ที่ศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ บนเว็บไซต์ของ WHD
เล่าลักษณะพื้นที่ของท่าน แล้วรับคำแนะนำรุ่น ใบเสนอราคา และนัดสาธิตจากทีมงานโดยตรง
ดูสินค้าและราคา เครื่องพ่นยุงราชการทุกรุ่น คลิกที่นี่
ดูเครื่องพ่นหมอกควัน AIROFOG AT35
โทร 065-556-6294 | LINE @whd268 | worldhealthdisinfection@gmail.com
บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด 88 268 ถนนกัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
#เครื่องพ่นยุง #เครื่องกำจัดยุง #เครื่องพ่นหมอกควัน #เครื่องพ่นละอองฝอย #เครื่องพ่นยุงราชการ #ควบคุมโรค #ครุภัณฑ์ราชการ #นายกอบต
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, นายก อบต., นายกเทศมนตรี, คำถามก่อนซื้อเครื่องพ่นยุง