Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 5 จำนวนผู้เข้าชม |
รถพ่นยุงหนึ่งคันคือครุภัณฑ์ราชการที่ประชาชนมองเห็นทุกครั้งที่ออกปฏิบัติงาน ถ้าเลือกถูก งานควบคุมโรคจะเร็วและทั่วถึง ถ้าเลือกผิด เครื่องจะจอดนิ่งหรือพ่นไม่ทันฤดูระบาด บทความนี้เปรียบเทียบเครื่องพ่นละอองฝอยติดรถ 3 รุ่นแบบเข้าใจง่าย ให้นายก ปลัด และทีมสาธารณสุขตัดสินใจร่วมกันได้ภายในการประชุมเดียว
บ่ายวันอังคารปลายเดือนพฤษภาคม คุณสมศักดิ์ นายกเทศมนตรีตำบลแห่งหนึ่งในภาคกลาง นั่งอ่านรายงานที่คุณวิภา นักวิชาการสาธารณสุขของเทศบาลเพิ่งส่งมา ตัวเลขผู้ป่วยไข้เลือดออกในเขตเทศบาลเริ่มขยับขึ้นตั้งแต่ฝนแรกของปี และในกลุ่มไลน์ชุมชนก็มีคนโพสต์ภาพลูกนอนให้น้ำเกลือที่โรงพยาบาลพร้อมข้อความว่า "เทศบาลพ่นยุงแถวบ้านครั้งล่าสุดเมื่อไหร่"
ทีมงานของคุณวิภามีเพียงสี่คน เครื่องพ่นหมอกควันแบบมือถือสองเครื่องที่มีอยู่ เครื่องหนึ่งสตาร์ทติดยาก อีกเครื่องต้องส่งซ่อมบ่อย ในขณะที่เขตเทศบาลขยายตัวจนมีหมู่บ้านจัดสรรใหม่เพิ่มขึ้นหลายโครงการ ถนนสายหลักยาวหลายกิโลเมตร ส่วนชุมชนเก่ากลับเป็นซอยแคบที่มีบ้านเรือนติดกัน
ในที่ประชุม ปลัดเทศบาลเสนอว่า "ปีนี้เราควรมีเครื่องพ่นละอองฝอยติดรถสักคัน" ทุกคนเห็นด้วย แต่คำถามต่อมาทำให้ห้องเงียบ "จะเอาแบบ 2 หัวหรือ 4 หัว แล้วยี่ห้อไหน รุ่นไหน ถังใหญ่แค่ไหน" ไม่มีใครในห้องตอบได้อย่างมั่นใจ เพราะไม่เคยมีใครเปรียบเทียบให้เห็นเป็นตารางเดียว
บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อตอบคำถามนั้นโดยตรง ด้วยภาษาที่ผู้บริหารอ่านเข้าใจ และมีกล่องข้อมูลเชิงเทคนิคให้ทีมสาธารณสุขใช้ประกอบการเขียนสเปก
ทั้งสามรุ่นที่เปรียบเทียบในบทความนี้เป็นเครื่องพ่นละอองฝอยระบบ ULV ติดตั้งบนรถ ไม่ใช่เครื่องพ่นหมอกควัน หากหน่วยงานของท่านต้องการเครื่องพ่นหมอกควันแบบมือถือ สามารถดูรุ่น AIROFOG AT35 เครื่องพ่นหมอกควันสแตนเลส ประกอบได้
ยุงลายเป็นพาหะของไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ผู้ป่วยไข้เลือดออกมักมีไข้สูงลอย ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ บางรายมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง และในรายที่รุนแรงอาจเกิดภาวะช็อกได้ กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้มีโรคประจำตัว และหญิงตั้งครรภ์ เมื่อมีผู้ป่วยในชุมชน ประชาชนจะมองมาที่ท้องถิ่นก่อนเสมอว่าได้ทำอะไรไปแล้วบ้าง
รถพ่นยุงหนึ่งชุดเป็นครุภัณฑ์ราชการที่ต้องผ่านสภาท้องถิ่นและการตรวจสอบ ถ้าซื้อแล้วใช้ไม่ได้จริง หรือใหญ่เกินพื้นที่จนสิ้นเปลือง หรือเล็กเกินจนต้องซื้อเพิ่มในปีถัดไป คำถามจะย้อนกลับมาที่ผู้อนุมัติ การเลือกให้ตรงพื้นที่ตั้งแต่ครั้งแรกจึงเป็นการใช้งบประมาณอย่างรับผิดชอบ
ทุกวันนี้เรื่องร้องเรียนไม่ได้มาทางหนังสือราชการอย่างเดียว แต่มาทางเฟซบุ๊กเพจชุมชน กลุ่มไลน์หมู่บ้าน และโทรศัพท์ถึงนายกโดยตรง ภาพรถพ่นยุงที่ออกวิ่งตามกำหนดอย่างสม่ำเสมอเป็นหลักฐานที่ประชาชนมองเห็นว่าท้องถิ่นไม่นิ่งนอนใจ
การเดินสะพายเครื่องพ่นยุงตามซอยทีละหลังใช้แรงคนและเวลามาก เมื่อพื้นที่ขยาย เจ้าหน้าที่ต้องทำงานล่วงเวลา เหนื่อยล้า และเสี่ยงต่อการสัมผัสสารเคมีนานเกินไป เครื่องพ่นละอองฝอยติดรถช่วยให้คนจำนวนเท่าเดิมดูแลพื้นที่ได้มากขึ้น และเหลือเวลาไปทำงานสำรวจลูกน้ำยุงลายและให้ความรู้ประชาชน
ยุงลายออกหากินช่วงกลางวัน โดยเฉพาะเช้าตรู่และช่วงเย็น การพ่นควบคุมจึงควรทำในช่วงเวลาดังกล่าว ซึ่งแต่ละวันมีเพียงไม่กี่ชั่วโมง ถ้าเครื่องมือช้า พื้นที่ที่พ่นได้ในแต่ละรอบก็น้อยลงตามไปด้วย
ตารางนี้รวบรวมเฉพาะข้อมูลที่ระบุไว้ในหน้าสินค้าของ World Health Disinfection เท่านั้น ช่องที่ระบุว่า "ขอสเปกจาก WHD" หมายถึงรายละเอียดที่ควรขอเอกสารสเปกฉบับล่าสุดก่อนนำไปเขียนคุณลักษณะเฉพาะ ผู้บริหารสามารถส่งต่อตารางนี้ให้ทีมพัสดุและทีมสาธารณสุขได้ทันที
| หัวข้อ | AIROFOG UM2 | AIROFOG UM4 | GREENFOG F4 |
|---|---|---|---|
| ประเภท | เครื่องพ่นละอองฝอย ULV ติดตั้งหลังรถกระบะ | เครื่องพ่นละอองฝอย ULV ติดหลังรถกระบะ | เครื่องพ่นละอองฝอย ULV ติดตั้งหลังรถยนต์ |
| จำนวนหัวพ่น | 2 หัว | 4 หัว ควบคุมแยกกันได้อิสระ | 4 หัว ปรับได้ |
| การควบคุม | รีโมตคอนโทรล และควบคุมด้วยมือ | ควบคุมแต่ละหัวแยกกัน | รีโมตคอนโทรล |
| เครื่องยนต์ | ขอสเปกจาก WHD | 18 แรงม้า | เครื่องยนต์เบนซิน 13.5 แรงม้า |
| ระบบสตาร์ท | ขอสเปกจาก WHD | ขอสเปกจาก WHD | สตาร์ทไฟฟ้า |
| ถังสารเคมี | ขอสเปกจาก WHD | ขอสเปกจาก WHD | 85 ลิตร |
| มาตรฐานและการรับรองที่ระบุในหน้าสินค้า | ผลิตภัณฑ์จาก WHD ซึ่งได้มาตรฐาน ISO และ GMP | ISO 9001 และการรับรองจาก WHO ตามที่ระบุในหน้าสินค้า | ผ่านการรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข |
| จุดเด่นในมุมผู้บริหาร | ใช้งานง่าย ยืดหยุ่น เหมาะเป็นรถพ่นคันแรกของท้องถิ่น | ครอบคลุมหลายทิศทางพร้อมกัน เลือกเปิดเฉพาะหัวที่ต้องการได้ | ถังใหญ่ พ่นได้นานก่อนเติม สตาร์ทสะดวก |
| พื้นที่ที่มักเหมาะ | ถนนในหมู่บ้าน ซอยขนาดกลาง ชุมชนริมถนน | ถนนสายหลัก พื้นที่เปิดกว้าง หลายชุมชนติดกัน | เส้นทางยาว พื้นที่ต้องพ่นต่อเนื่องหลายชั่วโมง |
| บริการจาก WHD | ตรวจสอบคุณภาพ 100% ก่อนส่งมอบ บริการหลังการขายครบ มีช่างและอะไหล่ ได้มาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ | ||
หมายเหตุ: คำว่า "มักเหมาะ" เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับการพิจารณาเบื้องต้น ควรให้ทีมสาธารณสุขสำรวจเส้นทางจริงและนัดสาธิตกับ WHD ก่อนตัดสินใจทุกครั้ง
ลองนึกภาพรถกระบะวิ่งช้าๆ ไปตามถนน หัวพ่นแต่ละหัวคือ "ทิศทาง" ที่ละอองฝอยจะถูกปล่อยออกไป เครื่องแบบ 2 หัวเหมาะกับการพ่นที่ต้องการควบคุมทิศทางอย่างตั้งใจ เช่น ถนนในหมู่บ้านที่มีบ้านเรือนสองฝั่ง หรือเส้นทางที่ต้องหลีกเลี่ยงพื้นที่อ่อนไหวบางจุด ส่วนเครื่องแบบ 4 หัวจะกระจายละอองได้หลายทิศทางพร้อมกัน เหมาะกับพื้นที่เปิดกว้างที่ต้องการความครอบคลุมสูงในรอบเดียว
จุดที่ผู้บริหารมักเข้าใจผิดคือคิดว่า "หัวมากกว่า ดีกว่าเสมอ" ความจริงคือ หัวพ่นที่มากขึ้นหมายถึงการใช้สารเคมีต่อรอบที่มากขึ้นด้วยถ้าเปิดพร้อมกันทุกหัว และในซอยแคบบางแห่ง การพ่นหลายทิศทางอาจทำให้ละอองไปกระทบกำแพงหรือหลังคาใกล้ๆ โดยไม่เกิดประโยชน์ UM4 แก้โจทย์นี้ด้วยการให้ควบคุมหัวพ่นแยกกันได้ ขณะที่ UM2 แก้โจทย์ด้วยความเรียบง่ายตั้งแต่ต้น
สรุปง่ายๆ คือ ให้เริ่มจากลักษณะถนนที่รถต้องวิ่งเป็นประจำ ไม่ใช่เริ่มจากจำนวนหัวพ่น ถ้าเส้นทางส่วนใหญ่เป็นถนนในหมู่บ้านและชุมชน UM2 มักคุ้มค่าและดูแลง่ายกว่า ถ้าเส้นทางส่วนใหญ่เป็นถนนกว้าง ทุ่งโล่ง หรือพื้นที่รอบสถานที่ขนาดใหญ่ UM4 หรือ F4 จะใช้ศักยภาพได้เต็มที่กว่า
AIROFOG UM2 คือเครื่องพ่นละอองฝอยระบบ ULV แบบติดตั้งหลังรถกระบะ มีหัวพ่น 2 หัว และสามารถควบคุมได้ทั้งด้วยรีโมตคอนโทรลและด้วยมือ นั่นหมายความว่าเจ้าหน้าที่สามารถสั่งเปิดปิดการพ่นจากในห้องโดยสารได้ ลดการสัมผัสละอองสารเคมีโดยตรง และถ้ารีโมตมีปัญหาระหว่างปฏิบัติงาน ก็ยังควบคุมด้วยมือได้ ไม่ต้องหยุดงานกลางทาง
สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบลและเทศบาลตำบลส่วนใหญ่ ถนนที่ต้องพ่นเป็นประจำคือถนนในหมู่บ้าน ถนนเลียบคลอง และซอยที่มีบ้านสองฝั่ง ลักษณะงานแบบนี้ต้องการเครื่องที่ควบคุมทิศทางได้ชัด ใช้งานไม่ซับซ้อน และเจ้าหน้าที่ใหม่เรียนรู้ได้เร็ว UM2 ตอบโจทย์เหล่านี้โดยตรง
ในมุมงบประมาณ ผู้บริหารควรคิดความคุ้มค่าจากหลายปัจจัย ได้แก่ ราคาเครื่อง ปริมาณสารเคมีที่ใช้ต่อรอบ ค่าเชื้อเพลิง ค่าบำรุงรักษา และจำนวนครัวเรือนที่รถหนึ่งคันดูแลได้ในหนึ่งฤดู เครื่องที่ขนาดพอดีกับพื้นที่มักให้ความคุ้มค่าโดยรวมดีกว่าเครื่องที่ใหญ่เกินความจำเป็น ขอใบเสนอราคาจริงจาก WHD แล้วนำมาคำนวณตามกรอบนี้จะได้ภาพที่ชัดเจนที่สุด
และเพราะ WHD ได้มาตรฐาน ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพเครื่องทุกเครื่องก่อนส่งมอบ มีช่าง อะไหล่ และบริการหลังการขายครบ เครื่องจึงพร้อมใช้งานตลอดฤดูระบาด ไม่ใช่แค่วันส่งมอบ
หน่วยงานดูแลพื้นที่กว้าง เช่น หลายตำบลหรือหลายอำเภอ มีถนนสายหลักยาว และต้องการความยืดหยุ่นในการเปิดหัวพ่นทีละหัวหรือพร้อมกันทั้ง 4 หัวตามสภาพถนน AIROFOG UM4 มีเครื่องยนต์ 18 แรงม้า หัวพ่น 4 หัวที่ควบคุมแยกกันได้อิสระ และหน้าสินค้าระบุมาตรฐาน ISO 9001 และการรับรองจาก WHO เหมาะกับหน่วยงานระดับจังหวัด สำนักงานสาธารณสุข หรือท้องถิ่นขนาดใหญ่
หน่วยงานต้องการพ่นต่อเนื่องเป็นเวลานานโดยไม่ต้องจอดเติมสารเคมีบ่อย GREENFOG F4 มีถังสารเคมี 85 ลิตร เครื่องยนต์เบนซิน 13.5 แรงม้า สตาร์ทไฟฟ้า ควบคุมด้วยรีโมต และหัวพ่นปรับได้ 4 หัว ที่สำคัญคือผ่านการรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งเป็นจุดที่ทีมพัสดุมักใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณา
ท้องถิ่นขนาดใหญ่บางแห่งอาจเลือก UM4 หรือ F4 สำหรับถนนสายหลัก และใช้ UM2 สำหรับชุมชนย่อย พร้อมมีเครื่องพ่นสะพายหลัง เช่น SUPER ROTARY ไว้เข้าซอยที่รถเข้าไม่ได้ การวางชุดอุปกรณ์เป็นระบบแบบนี้ช่วยให้ทุกพื้นที่ได้รับการดูแลตามลักษณะจริง
| คำถาม | ถ้าคำตอบคือ | รุ่นที่ควรพิจารณาก่อน |
|---|---|---|
| ถนนที่ต้องพ่นประจำส่วนใหญ่เป็นแบบไหน | ถนนในหมู่บ้าน ซอยขนาดกลาง | UM2 |
| ถนนที่ต้องพ่นประจำส่วนใหญ่เป็นแบบไหน | ถนนสายหลัก พื้นที่เปิดกว้าง | UM4 หรือ F4 |
| ต้องพ่นต่อเนื่องนานแค่ไหนต่อรอบ | นานหลายชั่วโมง ไม่อยากจอดเติมบ่อย | F4 (ถัง 85 ลิตร) |
| ต้องการเลือกเปิดหัวพ่นตามจุดหรือไม่ | ใช่ ต้องการควบคุมละเอียด | UM4 (ควบคุมแยกหัว) |
| เจ้าหน้าที่มีประสบการณ์มากน้อยแค่ไหน | ทีมใหม่ ต้องการเครื่องที่ใช้ง่าย | UM2 (รีโมตและมือ) |
| ต้องการเอกสารรับรองจากหน่วยงานรัฐไทยประกอบการพิจารณา | ใช่ | F4 (รับรองโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์) |
เริ่มจากสำรวจเส้นทางที่ต้องพ่นเป็นประจำ ความกว้างของถนน จำนวนหมู่บ้าน และความถี่ที่ต้องการพ่น แล้วจึงกำหนดจำนวนหัวพ่น ระบบควบคุม และขนาดถังที่ต้องการ การเขียนแบบนี้ทำให้ได้เครื่องที่ใช้งานได้จริงและอธิบายต่อสภาได้ชัดเจน
ขอเอกสารแสดงมาตรฐานของผู้ผลิตและผู้จำหน่าย เช่น ISO หรือเอกสารรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตามที่ผลิตภัณฑ์แต่ละรุ่นมีจริง อย่าคัดลอกสเปกที่ผูกกับยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่งโดยไม่จำเป็น ให้เน้นคุณสมบัติที่ต้องการในการใช้งาน
เครื่องพ่นละอองฝอยติดรถจัดเป็นครุภัณฑ์ ควรตั้งงบในหมวดครุภัณฑ์ของแผนงานสาธารณสุขหรือตามที่หน่วยงานกำหนด และควรแยกงบค่าวัสดุสำหรับสารเคมีและน้ำมันเชื้อเพลิงไว้ด้วย เพื่อให้เครื่องใช้งานได้ตั้งแต่วันแรก
ระบุในเงื่อนไขว่าผู้ขายต้องอบรมการใช้งานและการบำรุงรักษา มีอะไหล่สำรองในประเทศ และมีช่างให้บริการ เพราะเครื่องที่ดีที่สุดก็ไม่มีประโยชน์ถ้าเสียแล้วไม่มีใครซ่อม
การเห็นเครื่องทำงานจริงบนรถกระบะของหน่วยงาน ช่วยให้ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่เห็นภาพตรงกันว่ารุ่นไหนเหมาะกับถนนของตนเอง
"ตอนแรกเราคิดว่าต้องเอาเครื่อง 4 หัวเพราะดูครอบคลุมกว่า แต่พอได้ลองนั่งดูเส้นทางจริงกับทีม พบว่าถนนเกือบทั้งหมดในตำบลเป็นถนนในหมู่บ้านที่มีบ้านสองฝั่ง เครื่อง 2 หัวที่ควบคุมทิศทางได้ชัดจึงเหมาะกว่า สิ่งที่ทีมชอบที่สุดคือสั่งเปิดปิดได้จากในรถ ไม่ต้องมีคนยืนท้ายกระบะตลอดเวลา และเมื่อประกาศตารางพ่นล่วงหน้าผ่านหอกระจายข่าวกับกลุ่มไลน์ คนในชุมชนก็รู้ว่าเมื่อไหร่รถจะผ่านหน้าบ้าน คำถามในกลุ่มลดลงไปมาก"
ตัวอย่างเสียงจากหน้างาน: เป็นมุมมองที่เรียบเรียงจากลักษณะงานทั่วไปของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขท้องถิ่น เพื่อใช้ประกอบการอธิบาย ไม่ใช่คำรับรองของบุคคลหรือหน่วยงานใดโดยเฉพาะ
ตอบ: ไม่เสมอไป เครื่อง 4 หัวครอบคลุมหลายทิศทางพร้อมกัน เหมาะกับพื้นที่กว้าง ส่วนเครื่อง 2 หัวควบคุมทิศทางได้ชัดและเหมาะกับถนนในหมู่บ้าน ให้เลือกตามลักษณะถนนที่ต้องพ่นเป็นประจำ
ตอบ: UM2 ออกแบบให้ติดตั้งหลังรถกระบะ ควรแจ้งรุ่นรถของหน่วยงานให้ WHD ตรวจสอบรายละเอียดการติดตั้งก่อนสั่งซื้อ
ตอบ: เครื่องพ่นหมอกควันใช้ความร้อนเปลี่ยนน้ำยาเป็นควัน มองเห็นชัด ส่วนเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ไม่ใช้ความร้อน ใช้สารเคมีปริมาณน้อยและทำให้เป็นละอองเล็กมาก ทั้งสองแบบมีบทบาทต่างกันและใช้เสริมกันได้
ตอบ: หน้าสินค้าของ WHD ระบุว่า GREENFOG F4 ผ่านการรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งเป็นข้อมูลที่ทีมพัสดุสามารถขอเอกสารประกอบได้
ตอบ: ส่วนใหญ่ควรมี เพราะซอยแคบ ใต้ถุนบ้าน และพื้นที่รอบบ้านผู้ป่วยบางจุด รถเข้าไม่ถึง เครื่องสะพายหลังช่วยเก็บรายละเอียดในจุดเหล่านี้
ตอบ: ขึ้นอยู่กับสถานการณ์โรคและคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ โดยทั่วไปการพ่นควบคุมรอบผู้ป่วยจะทำซ้ำเป็นรอบตามแนวทางของกรมควบคุมโรค ควบคู่กับการกำจัดลูกน้ำอย่างต่อเนื่อง
ตอบ: WHD มีบริการหลังการขายครบ มีช่างและอะไหล่ สามารถสอบถามเรื่องการอบรมการใช้งานและการบำรุงรักษาได้ที่ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
ขอใบเสนอราคา สเปก และนัดสาธิต AIROFOG UM2 พร้อมเปรียบเทียบกับ UM4 และ GREENFOG F4 ได้ในการติดต่อครั้งเดียว
ดูสินค้าและราคา AIROFOG UM2 คลิกที่นี่
ดูศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ
โทร 065-556-6294 | LINE @whd268 | worldhealthdisinfection@gmail.com
บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด 88 268 ถนนกัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
#เครื่องพ่นยุง #เครื่องกำจัดยุง #เครื่องพ่นหมอกควัน #เครื่องพ่นละอองฝอย #เครื่องพ่นยุงราชการ #ควบคุมโรค #AIROFOGUM2 #รถพ่นยุง
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, AIROFOG UM2, AIROFOG UM4, GREENFOG F4, เครื่องพ่นละอองฝอยติดรถกระบะ