Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 24 จำนวนผู้เข้าชม |
สถานีขนส่ง ท่าเรือโดยสาร สถานีรถไฟ และอาคารผู้โดยสารของรัฐ เป็นพื้นที่ที่มีคนหลายพันคนผ่านเข้าออกทุกวัน ทั้งผู้โดยสาร ผู้ค้า และเจ้าหน้าที่ เมื่อยุง แมลงวัน และแมลงสาบเพิ่มจำนวน ปัญหาไม่ได้อยู่แค่ความรำคาญ แต่เป็นเรื่องสุขภาพ ภาพลักษณ์ของเมือง และความเชื่อมั่นต่อหน่วยงาน บทความนี้ช่วยผู้บริหารวางแผนควบคุมแมลงในพื้นที่คนหนาแน่นอย่างเป็นระบบ
คุณประเสริฐ หัวหน้างานสถานีขนส่งผู้โดยสารประจำจังหวัดแห่งหนึ่งในภาคเหนือ ซึ่งอยู่ในความดูแลของเทศบาลนคร กำลังเตรียมรับผู้โดยสารช่วงวันหยุดยาว ตามปกติสถานีมีผู้คนผ่านเข้าออกหลายพันคนต่อวัน แต่ช่วงเทศกาลจำนวนคนจะเพิ่มขึ้นอีกหลายเท่า ห้องพักผู้โดยสารเต็มตั้งแต่หัวค่ำจนถึงรถเที่ยวสุดท้าย
สัปดาห์ก่อนหน้านั้น มีผู้โดยสารรายหนึ่งโพสต์ภาพขาของลูกที่มีรอยยุงกัดเต็มไปหมด พร้อมข้อความว่านั่งรอรถแค่ชั่วโมงเดียวที่สถานีขนส่ง โพสต์นั้นถูกแชร์ต่อในกลุ่มท่องเที่ยวของจังหวัด อีกไม่กี่วันต่อมา ผู้ค้าในศูนย์อาหารร้องเรียนเรื่องแมลงวันตอมอาหาร และพนักงานทำความสะอาดรายงานว่าพบแมลงสาบจำนวนมากในห้องน้ำและรางระบายน้ำหลังอาคาร
ที่หนักใจที่สุดคือ งานสาธารณสุขของเทศบาลแจ้งว่ามีผู้ค้ารายหนึ่งในสถานีป่วยเป็นไข้เลือดออก แม้จะยังไม่มีหลักฐานว่าติดเชื้อที่สถานี แต่ก็ทำให้คุณประเสริฐตระหนักว่า สถานที่ที่มีคนจากทั่วประเทศผ่านเข้าออกทุกวัน ไม่ควรปล่อยให้เป็นแหล่งยุงลาย
ปัญหาคือทีมงานไม่รู้จะพ่นอย่างไร เครื่องพ่นหมอกควันที่เทศบาลมีอยู่มีควันขาวหนาและกลิ่นแรง ใช้ในอาคารที่มีผู้โดยสารไม่ได้ พอลองพ่นตอนดึก ควันก็ไปค้างในห้องพักผู้โดยสารจนสัญญาณเตือนควันไฟบางจุดทำงาน สุดท้ายเลยต้องหยุดพ่นไป ขณะที่ปัญหาแมลงยังอยู่เหมือนเดิม
ในการประชุมครั้งถัดมา คุณประเสริฐตั้งคำถาม 3 ข้อให้ทีม ข้อแรก เครื่องมือแบบไหนที่ใช้ในอาคารได้โดยไม่มีควันและไม่ต้องใช้น้ำมัน ข้อสอง จะพ่นเมื่อไรในอาคารที่แทบไม่เคยปิด และข้อสาม จะแสดงให้ประชาชนเห็นได้อย่างไรว่าเรากำลังแก้ปัญหาจริง เนื้อหาที่เหลือของบทความนี้ตอบคำถามทั้ง 3 ข้อตามลำดับ คือเครื่องที่เหมาะสม แผนพ่นแบ่งโซนตามการไหลของผู้โดยสาร และการบันทึกงานแบบง่ายที่เปลี่ยนงานประจำวันให้เป็นผลงานที่มองเห็นได้
ยุงลายเป็นพาหะของไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ยุงลายชอบวางไข่ในภาชนะที่มีน้ำขัง เช่น ถังน้ำในห้องน้ำ รางน้ำฝน ยางรถเก่า และขยะพลาสติก ซึ่งพบได้บ่อยในสถานีขนส่งและลานจอดรถ ผู้ป่วยไข้เลือดออกจะมีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และบางรายอาจมีอาการรุนแรง กลุ่มเสี่ยงที่พบมากในสถานีขนส่ง คือเด็กที่เดินทางกับครอบครัว ผู้สูงอายุ และหญิงตั้งครรภ์ นอกจากนี้ แมลงวันยังเป็นพาหะนำเชื้อโรคทางเดินอาหารสู่อาหารในศูนย์อาหาร ส่วนแมลงสาบก็เป็นตัวนำความสกปรกจากท่อระบายน้ำเข้าสู่พื้นที่สาธารณะ
สถานีขนส่งเป็นจุดที่คนจากหลายพื้นที่มาพบกัน เมื่อมีผู้ติดเชื้อที่ยังไม่แสดงอาการเดินทางผ่าน และมียุงลายชุมในบริเวณนั้น โอกาสที่เชื้อจะแพร่ต่อก็มีมากขึ้น การควบคุมยุงในสถานีขนส่งจึงเป็นส่วนหนึ่งของการควบคุมโรคระดับเมือง ไม่ใช่แค่งานดูแลอาคาร
สถานีขนส่งหลายแห่งมีรายได้จากค่าเช่าพื้นที่ร้านค้าและค่าบริการ เมื่อแมลงชุม ผู้ค้าย่อมไม่พอใจ ลูกค้าไม่อยากนั่งกินอาหาร และภาพลักษณ์ของสถานีก็แย่ลง การจ้างบริษัทกำจัดแมลงจากภายนอกเป็นครั้ง ๆ ก็เป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดซ้ำ และไม่สามารถตอบสนองได้ทันทีเมื่อเกิดปัญหากะทันหัน
สถานีขนส่งคือด่านแรกที่นักท่องเที่ยวและผู้มาเยือนพบเมื่อมาถึงจังหวัด ประสบการณ์ที่ไม่ดีในจุดนี้สะท้อนถึงภาพรวมของการบริหารเมือง ในยุคที่รีวิวออนไลน์มีผลต่อการตัดสินใจเดินทาง รอยยุงกัดเพียงภาพเดียวอาจถูกแชร์ไปไกลกว่าที่คาด
เจ้าหน้าที่ประจำสถานีต้องรับเรื่องร้องเรียนจากผู้โดยสาร ผู้ค้า และบางครั้งจากผู้บริหารระดับสูง ทีมทำความสะอาดต้องทำงานหนักขึ้น ในขณะที่ไม่มีเครื่องมือและขั้นตอนที่ชัดเจน ความเหนื่อยล้าและความรู้สึกว่าแก้ปัญหาไม่ได้จึงสะสมในทีม
| คำ | ความหมาย |
|---|---|
| ULV | Ultra Low Volume การพ่นสารเคมีปริมาณน้อยมากให้แตกเป็นละอองละเอียดจำนวนมาก ครอบคลุมพื้นที่ได้กว้างและประหยัดสารเคมี |
| ไมครอน | หน่วยวัดขนาดเล็กมาก เท่ากับหนึ่งในพันของมิลลิเมตร ใช้บอกขนาดละออง |
| เครื่องพ่นหมอกควัน | ใช้ความร้อนทำให้สารเคมีเป็นควันขาว เหมาะกับพื้นที่ภายนอก ไม่เหมาะกับอาคารที่มีคนอยู่ |
| เครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้า | ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าสร้างแรงลมตีสารเคมีเป็นละอองเล็ก ไม่มีควัน ไม่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิง เหมาะกับการใช้งานในอาคาร |
| การพ่นแบบแบ่งโซน | แบ่งอาคารเป็นส่วน ๆ แล้วปิดพ่นทีละส่วนในช่วงที่ไม่มีผู้ใช้ เพื่อให้สถานียังเปิดบริการได้ |
MASTER ELECTRIC ULV Fogger เป็นเครื่องพ่นละอองฝอยระบบไฟฟ้าที่ออกแบบมาสำหรับการใช้งานในอาคาร เช่น สำนักงาน โรงเรียน โรงพยาบาล และโรงงาน ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับอาคารผู้โดยสาร คือเป็นพื้นที่ปิดหรือกึ่งปิด มีไฟฟ้าพร้อม และต้องการการพ่นที่ไม่มีควันรบกวน
| รายการ | ข้อมูลจากแคตตาล็อก | ความหมายต่องานสถานีขนส่ง |
|---|---|---|
| กำลังไฟ | 1,400 วัตต์ | แรงลมเพียงพอสำหรับห้องโถงและพื้นที่กว้าง |
| ความจุถัง | 4.5 ลิตร | พ่นต่อเนื่องได้หลายโซนก่อนเติม |
| ขนาดละออง | ปรับได้ | ใช้ละอองละเอียดในโถงพักคอย และปรับให้เหมาะกับการพ่นตามมุมอับหรือท่อระบายน้ำ |
| มาตรฐาน | CE และ ETL | มีเครื่องหมายรับรองด้านความปลอดภัยของอุปกรณ์ไฟฟ้า ใช้ประกอบเอกสารจัดซื้อได้ |
| การใช้งานที่เหมาะ | สำนักงาน โรงเรียน โรงพยาบาล โรงงาน | อาคารผู้โดยสารมีลักษณะใกล้เคียง คือพื้นที่ในร่มขนาดใหญ่ |
| ผู้จำหน่าย | WHD มี ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพ 100% | มีทีมช่าง อะไหล่ บริการหลังการขาย ตรงตามมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ |
ข้อดีของเครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้าในพื้นที่แบบสถานีขนส่ง คือไม่มีไอเสียจากเครื่องยนต์และไม่ต้องเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงไว้ในอาคาร เจ้าหน้าที่เพียงเสียบปลั๊กแล้วเริ่มงานได้ทันที การที่ปรับขนาดละอองได้ ทำให้ใช้เครื่องเดียวกับงานหลายแบบ ทั้งการพ่นกำจัดยุงในโถงพักคอย การพ่นกำจัดแมลงสาบตามรางระบายน้ำ และการพ่นควบคุมแมลงวันรอบจุดทิ้งขยะของศูนย์อาหาร ช่วยให้กำจัดแมลงทุกชนิดที่เป็นปัญหาของอาคารได้ในแผนเดียว
สิ่งที่ผู้บริหารควรวางแผนควบคู่ คือจุดปลั๊กไฟและสายพ่วงที่ได้มาตรฐาน เพราะเครื่องต้องใช้ไฟฟ้า การสำรวจจุดไฟก่อนเริ่มพ่นจะช่วยให้ทีมทำงานได้รวดเร็วและปลอดภัย สำหรับพื้นที่ภายนอกที่ไม่มีไฟ เช่น ลานจอดรถด้านหลังหรือพื้นที่รกรอบรั้ว อาจเสริมด้วย เครื่องพ่นละอองฝอยแบบแบตเตอรี่ AIROSTAR หรือเครื่องพ่นหมอกควันในช่วงที่ไม่มีคน
หัวใจของการควบคุมแมลงในพื้นที่คนหนาแน่นคือ "ไม่พ่นขณะมีคน" แต่สถานีหลายแห่งเปิดบริการเกือบตลอดเวลา การแบ่งโซนจึงเป็นทางออก
| โซน | ปัญหาหลัก | ช่วงเวลาที่แนะนำ | ข้อควรทำ |
|---|---|---|---|
| โถงพักผู้โดยสาร | ยุง | หลังรถเที่ยวสุดท้าย หรือปิดกั้นทีละฝั่ง | ติดป้ายแจ้ง กั้นพื้นที่ รอเวลาตามฉลากแล้วระบายอากาศ |
| ศูนย์อาหาร | แมลงวัน แมลงสาบ | หลังร้านปิด | เก็บอาหารและภาชนะให้มิดชิดก่อนพ่น เช็ดพื้นผิวสัมผัสอาหารก่อนเปิดร้าน |
| ห้องน้ำและรางระบายน้ำ | แมลงสาบ ยุง | ปิดสลับทีละห้อง | คว่ำหรือปิดภาชนะน้ำขังทุกครั้ง |
| ห้องเก็บสัมภาระและห้องเครื่อง | แมลงสาบ มด | ช่วงที่ไม่มีการใช้งาน | ระวังอุปกรณ์ไฟฟ้า ไม่พ่นใส่แผงควบคุมโดยตรง |
| ลานจอดและพื้นที่ภายนอก | ยุงลายจากน้ำขัง | เช้าตรู่หรือเย็น | กำจัดยางเก่าและขยะที่ขังน้ำ ใช้เครื่องที่เหมาะกับพื้นที่ภายนอก |
ควรกำหนดรอบการพ่นให้แน่นอน เช่น พ่นป้องกันเป็นระยะตามคำแนะนำของงานสาธารณสุข และเพิ่มความถี่ก่อนช่วงเทศกาลหรือเมื่อมีรายงานผู้ป่วยไข้เลือดออกในพื้นที่ใกล้เคียง พร้อมบันทึกทุกครั้งว่าพ่นโซนใด เวลาใด ใช้สารเคมีอะไร
ช่วงสงกรานต์ ปีใหม่ และวันหยุดยาว เป็นช่วงที่สถานีขนส่งมีผู้โดยสารมากที่สุด และบางปีตรงกับช่วงที่ยุงลายเพิ่มจำนวน ผู้บริหารจึงควรมีแผนเฉพาะช่วงนี้ แยกจากรอบพ่นปกติ
เช็กลิสต์นี้ช่วยให้หัวหน้างานมั่นใจว่าทุกคืนทำงานแบบเดียวกัน ไม่ว่าใครจะเป็นผู้พ่น และยังเป็นหลักฐานที่ผู้บริหารใช้ตอบคำถามจากประชาชนหรือหน่วยตรวจสอบได้
ดูรายละเอียด เครื่องพ่นยุงไฟฟ้า MASTER ELECTRIC ULV ได้ที่หน้าสินค้า
ข้อแนะนำต่อไปนี้เป็นแนวทางทั่วไป ให้เจ้าหน้าที่พัสดุปรับให้สอดคล้องกับระเบียบที่หน่วยงานถือปฏิบัติ
กรอบคิดเรื่องความคุ้มค่า: เทียบค่าใช้จ่ายของการมีเครื่องเอง ได้แก่ ราคาเครื่อง ค่าสารเคมี ค่าบำรุงรักษา และเวลาเจ้าหน้าที่ กับค่าใช้จ่ายของการจ้างภายนอกต่อครั้งคูณจำนวนครั้งที่ต้องพ่นในหนึ่งปี และอย่าลืมนับมูลค่าของการตอบสนองได้ทันทีเมื่อมีเรื่องร้องเรียนหรือช่วงเทศกาล
"สถานีเราแทบไม่เคยว่างคน เลยไม่เคยพ่นยุงได้จริงจัง พอเปลี่ยนมาแบ่งโซนและใช้เครื่องไฟฟ้า ทีมเริ่มพ่นหลังรถเที่ยวสุดท้าย ฝั่งละคืน ไม่มีควันไปรบกวนใคร เช้ามาเปิดประตูระบายอากาศก็พร้อมให้บริการ ผู้ค้าในศูนย์อาหารก็บอกว่าแมลงวันลดลง ที่สำคัญคือเรามีแผนที่บอกได้ว่าพ่นตรงไหน เมื่อไร เวลามีคนถามก็ตอบได้"
หมายเหตุ: เป็นตัวอย่างมุมมองที่เรียบเรียงจากลักษณะงานดูแลอาคารผู้โดยสาร ไม่ใช่คำพูดของบุคคลหรือหน่วยงานใดโดยเฉพาะ
ตอบ: ไม่ควร ให้พ่นเฉพาะโซนที่ปิดกั้นและไม่มีคน รอเวลาตามฉลากสารเคมีแล้วระบายอากาศก่อนเปิดให้บริการ
ตอบ: เครื่องพ่นหมอกควันสร้างควันหนา อาจรบกวนผู้คนและระบบตรวจจับควัน จึงเหมาะกับพื้นที่ภายนอกมากกว่า สำหรับในอาคาร เครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้าเป็นทางเลือกที่เหมาะกว่า
ตอบ: ขึ้นกับขนาดอาคารและจำนวนโซน สถานีขนาดกลางอาจเริ่มจากหนึ่งเครื่องแล้วพ่นสลับโซน สถานีขนาดใหญ่หรืออาคารหลายหลังอาจต้องมีมากกว่าหนึ่งเครื่อง แนะนำให้ส่งข้อมูลพื้นที่ให้ WHD ประเมิน
ตอบ: เสริมด้วยเครื่องแบบแบตเตอรี่อย่าง AIROSTAR หรือเครื่องพ่นหมอกควันสำหรับพื้นที่ภายนอก และที่สำคัญคือกำจัดแหล่งน้ำขังและขยะที่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์
ตอบ: ไม่มีวิธีใดป้องกันได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ การพ่นช่วยลดจำนวนยุงตัวเต็มวัยและลดความเสี่ยง ต้องทำควบคู่กับการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์และมาตรการ 3 เก็บ
ตอบ: เป็นเครื่องหมายที่เกี่ยวกับความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์และอุปกรณ์ไฟฟ้า ช่วยเพิ่มความมั่นใจเมื่อใช้เครื่องในอาคารสาธารณะ และใช้ประกอบเอกสารการจัดซื้อได้ ควรขอสำเนาเอกสารจากผู้ขายเก็บไว้
ขอใบเสนอราคา สเปก และนัดสาธิต MASTER ELECTRIC ULV ในพื้นที่จริงได้วันนี้
ดูสินค้าและราคา MASTER ELECTRIC ULV คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
ดูศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ
บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด 88 268 ถนนกัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, สถานีขนส่ง, อาคารผู้โดยสาร, เครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้า, MASTER ELECTRIC ULV