เวลาคนเปรียบเทียบเครื่องพ่นฆ่าเชื้อ สิ่งที่ถูกพูดถึงมากที่สุดมักเป็นขนาดถัง กำลังวัตต์ และราคา ส่วนขนาดละอองมักถูกมองข้ามหรือไม่ถูกระบุไว้เลย ทั้งที่มันคือตัวเลขที่ตัดสินผลลัพธ์มากที่สุด

เหตุผลง่ายมาก ขนาดละอองคือสิ่งที่กำหนดว่าน้ำยาฆ่าเชื้อจะเดินทางไปถึงไหน ถ้าละอองใหญ่เกินไปมันจะตกลงพื้นก่อนถึงเป้าหมาย ถ้าเล็กเกินไปมันจะลอยหลุดออกไปโดยไม่ได้ทำงาน และช่วงที่พอดีคือช่วงที่ทำให้น้ำยาไปถึงทุกจุดในห้องแล้วตกเคลือบอย่างสม่ำเสมอ

บทความนี้อธิบายว่าทำไมช่วง 15-30 ไมครอนถึงเป็นช่วงทำงาน พร้อมวิธีทดสอบด้วยตัวเองว่าเครื่องที่คุณมีอยู่หรือกำลังจะซื้อ อยู่ในช่วงนั้นจริงหรือไม่ เครื่องที่เราใช้เป็นตัวอย่างคือ AIROFOG U260 เครื่องพ่นละอองฝอย ULV แบบพ่นเย็นสัญชาติเยอรมัน มอเตอร์ 800 วัตต์ หัวพ่นปรับได้ ให้ละอองขนาด 15-30 ไมครอน

เรื่องที่เกิดขึ้นจริง

สามเครื่องในห้องเดียวกัน ผลต่างกันสิ้นเชิง

เพื่อให้เห็นภาพ ลองนึกถึงห้องประชุมขนาดหกสิบตารางเมตร ฝ้าสูงสามเมตร มีโต๊ะยาว เก้าอี้ยี่สิบตัว โปรเจกเตอร์บนเพดาน และช่องแอร์สองช่อง แล้วลองพ่นด้วยเครื่องสามแบบ

เครื่องแรกให้ละอองเล็กกว่าสิบไมครอน ละอองเบามากจนลอยขึ้นและถูกกระแสลมของแอร์พัดออกไปทางช่องระบายก่อนที่จะตกลงบนพื้นผิวใด ๆ ห้องดูเหมือนมีหมอกสวยงามแต่พื้นผิวส่วนใหญ่แทบไม่ได้รับน้ำยาเลย

เครื่องที่สองให้ละอองใหญ่กว่าห้าสิบไมครอน ละอองหนักจนตกลงพื้นภายในระยะหนึ่งเมตรจากหัวพ่น พื้นตรงที่คุณเดินผ่านเปียกเป็นทาง แต่เพดาน ช่องแอร์ และมุมห้องไม่ได้รับอะไรเลย และคุณต้องเช็ดพื้นตามหลังจากพ่นเสร็จ

เครื่องที่สามให้ละอองในช่วง 15-30 ไมครอน ละอองลอยอยู่ในอากาศนานพอที่จะกระจายไปทั่วห้อง ขึ้นไปถึงเพดานและช่องแอร์ แล้วค่อย ๆ ตกลงเคลือบทุกพื้นผิวเป็นฟิล์มบางที่แห้งเองในไม่กี่นาที

ทำไมต่ำกว่า 10 ไมครอนถึงไม่ได้ผลอย่างที่คิด

หลายคนเข้าใจว่ายิ่งละอองเล็กยิ่งดี เพราะฟังดูเหมือนจะเข้าถึงได้ทุกซอกทุกมุม ซึ่งจริงเพียงครึ่งเดียว

ละอองที่เล็กมากมีน้ำหนักน้อยจนแรงโน้มถ่วงแทบไม่มีผล มันจึงลอยตามกระแสลมของแอร์และพัดลมไปเรื่อย ๆ ในห้องที่มีระบบปรับอากาศทำงานอยู่ ละอองส่วนหนึ่งจะถูกดูดเข้าช่องกลับของแอร์และออกจากพื้นที่ก่อนได้ทำงาน

นอกจากนั้น ละอองที่เล็กมากยังระเหยเร็วกว่า ในสภาพอากาศร้อนและแห้งของไทย น้ำในละอองอาจระเหยไปก่อนที่ละอองจะตกลงบนพื้นผิว ซึ่งทำให้ปริมาณน้ำยาที่ไปถึงพื้นผิวจริงน้อยกว่าที่ควร

นี่คือเหตุผลที่การเลือกเครื่องโดยดูแค่ว่าละอองเล็กที่สุดจึงไม่ใช่วิธีที่ถูกต้อง เพราะเป้าหมายไม่ใช่การทำให้เห็นหมอก แต่คือการทำให้น้ำยาไปเกาะบนพื้นผิวจริง

ทำไมสูงกว่า 50 ไมครอนถึงกลายเป็นการฉีดน้ำ

ในทางกลับกัน ละอองที่ใหญ่กว่าห้าสิบไมครอนจะมีน้ำหนักมากพอที่แรงโน้มถ่วงเอาชนะแรงต้านอากาศได้เร็ว มันจึงเดินทางเป็นเส้นโค้งลงพื้นเหมือนน้ำที่ฉีดออกจากหัวสเปรย์

ในทางปฏิบัติแปลว่าละอองส่วนใหญ่ตกลงพื้นภายในระยะหนึ่งเมตรจากหัวพ่น สิ่งที่อยู่เหนือระดับเอวขึ้นไปแทบไม่ได้รับน้ำยาเลย และเพดานกับช่องแอร์ซึ่งเป็นจุดที่เข้าถึงยากที่สุดก็ไม่ได้รับเลย

ผลข้างเคียงคือความเสียหาย พรมชื้น เอกสารเปียก พื้นลื่น และอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีน้ำเกาะ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้หลายองค์กรเลิกใช้เครื่องพ่นหลังจากใช้ไปไม่กี่ครั้ง

เครื่องพ่นแรงดันสูงสำหรับงานเกษตรอยู่ในกลุ่มนี้ ซึ่งไม่ได้แปลว่ามันเป็นเครื่องที่ไม่ดี มันเป็นเครื่องที่ดีมากสำหรับงานที่มันถูกออกแบบมา คือการพ่นสารลงบนใบไม้ที่ต้องการให้ตกลงเป้าหมายเร็วและไม่ปลิว

ช่วง 15-30 ไมครอน คือช่วงที่สองอย่างพอดี

ช่วง 15-30 ไมครอนเป็นช่วงที่ละอองเบาพอจะลอยอยู่ในอากาศนานพอที่จะกระจายไปทั่วปริมาตรห้องและขึ้นไปถึงพื้นผิวเหนือระดับหัว และหนักพอที่จะตกลงเคลือบพื้นผิวในที่สุดแทนที่จะลอยหายไป

ในทางปฏิบัติ นี่คือสิ่งที่ทำให้ห้องที่พ่นแล้วมีลักษณะเฉพาะสามอย่างพร้อมกัน คือพื้นแห้งภายในไม่กี่นาที ของบนโต๊ะไม่เปียก และมุมเพดานได้รับน้ำยาจริง

นี่ยังเป็นเหตุผลที่หัวพ่นปรับได้สำคัญกว่าขนาดถัง เพราะแม้จะอยู่ในช่วงเดียวกัน การปรับให้ค่อนไปทางสิบห้าไมครอนเหมาะกับห้องที่มีอุปกรณ์ไฟฟ้าและเอกสาร ส่วนการปรับให้ค่อนไปทางสามสิบไมครอนเหมาะกับห้องน้ำและพื้นกระเบื้อง

เครื่องที่ระบุช่วงนี้ไว้ในสเปกและปรับหัวพ่นได้ จึงเป็นเครื่องที่ใช้ได้กับทุกโซนในอาคารเดียว โดยไม่ต้องซื้อเครื่องที่สอง

ความเสียหายที่ตามมา

ทำไมวิธีที่ใช้กันอยู่ถึงไม่ได้ผล

10 เหตุผลที่ AIROFOG U260 แก้ปัญหานี้ได้

1. ช่วง 15-30 ไมครอนคือจุดสมดุลระหว่างการลอยกับการตกเคลือบ

เบาพอที่จะลอยไปทั่วปริมาตรห้องและขึ้นถึงเพดาน และหนักพอที่จะตกลงเคลือบพื้นผิวในที่สุด ซึ่งเป็นสองเงื่อนไขที่ต้องมีพร้อมกันจึงจะได้ผลจริง

2. ทำให้พื้นแห้งเร็วพอที่จะใช้พื้นที่ต่อได้ทันที

ฟิล์มบางที่ละอองในช่วงนี้ทิ้งไว้แห้งเองภายในไม่กี่นาที ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญที่ทำให้การพ่นระหว่างรอบการใช้งานเป็นไปได้จริงในโรงเรียน คลินิก ร้านค้า และสำนักงาน

3. ทำให้พ่นในห้องที่มีอุปกรณ์ไฟฟ้าได้

ละอองในช่วงนี้ที่ปรับให้ค่อนไปทางแห้ง ไม่ทิ้งหยดน้ำบนอุปกรณ์ ทำให้พ่นห้องเซิร์ฟเวอร์ ห้องคอมพิวเตอร์ และเคาน์เตอร์ที่มีเครื่องคิดเงินได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่เครื่องละอองใหญ่ทำไม่ได้

4. เข้าถึงเพดานและช่องแอร์ซึ่งไม่มีใครเช็ดถึง

ในเกือบทุกอาคาร จุดที่ไม่เคยได้รับการทำความสะอาดคือเพดานและช่องแอร์ ละอองในช่วงนี้ลอยขึ้นไปถึงและตกเคลือบได้ ซึ่งเป็นเหตุผลหลักที่การพ่นให้ผลต่างจากการเช็ด

5. ทำให้พื้นไม่ลื่น ซึ่งสำคัญในที่ที่มีคนเดิน

ฟิล์มบางไม่ใช่แอ่งน้ำ พื้นจึงไม่ลื่น ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่จำเป็นสำหรับสถานสงเคราะห์ โรงพยาบาล ร้านค้า และอาคารสาธารณะที่มีผู้สูงอายุเดิน

6. ใช้น้ำยาน้อยกว่าการฉีดสเปรย์มาก

เพราะละอองกระจายทั่วปริมาตรแทนที่จะตกกองอยู่จุดเดียว ปริมาณน้ำยาที่ใช้ต่อพื้นที่จึงน้อยกว่าการฉีดสเปรย์อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งลดต้นทุนต่อรอบลงมาก

7. ทำงานได้ในเวลาที่สั้นพอจะทำเป็นประจำ

ความเร็วของการพ่นในช่วงนี้ทำให้ห้องขนาดหกสิบถึงเก้าสิบตารางเมตรใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่ทำให้มันกลายเป็นงานประจำแทนที่จะเป็นเหตุการณ์เดือนละครั้ง

8. ปรับภายในช่วงได้ให้เหมาะกับแต่ละโซน

การปรับให้ค่อนไปทางสิบห้าไมครอนเหมาะกับห้องที่มีอุปกรณ์ ส่วนค่อนไปทางสามสิบไมครอนเหมาะกับห้องน้ำและพื้นกระเบื้อง เครื่องที่ปรับได้จึงใช้ได้ทั้งอาคารด้วยเครื่องเดียว

9. ใช้กับน้ำยาได้หลากหลายชนิด

เครื่องที่ทำงานในช่วงนี้เป็นระบบส่งน้ำยา ไม่ใช่การผูกมัดกับเคมียี่ห้อเดียว คุณจึงใช้น้ำยาที่องค์กรอนุมัติไว้แล้วได้ และเปลี่ยนน้ำยาได้ในอนาคตโดยไม่ต้องเปลี่ยนเครื่อง

10. เป็นสเปกที่ตรวจสอบได้และใช้อ้างอิงในเอกสารได้

เมื่อองค์กรต้องยื่นเอกสารให้ลูกค้า ผู้ตรวจ หรือหน่วยงานต้นสังกัด การระบุขนาดละอองที่ชัดเจนเป็นสิ่งที่ทำให้เอกสารมีน้ำหนัก ต่างจากการเขียนแค่ว่าใช้เครื่องพ่นฆ่าเชื้อ

ก่อนและหลัง

เริ่มต้นได้ใน 3 ขั้นตอน

เสียงจากผู้ใช้จริง

ไมครอนคืออะไร และทำไมความต่างไม่กี่ไมครอนถึงเปลี่ยนทุกอย่าง

หนึ่งไมครอนคือหนึ่งในล้านของเมตร หรือหนึ่งในพันของมิลลิเมตร เส้นผมมนุษย์มีความหนาประมาณเจ็ดสิบไมครอน ดังนั้นละอองขนาดสามสิบไมครอนจึงมีขนาดประมาณครึ่งหนึ่งของความหนาเส้นผม

เหตุผลที่ความต่างไม่กี่ไมครอนเปลี่ยนพฤติกรรมของละอองอย่างสิ้นเชิง เป็นเพราะน้ำหนักของหยดน้ำเพิ่มขึ้นตามปริมาตร ซึ่งเพิ่มตามกำลังสามของขนาด ในขณะที่แรงต้านอากาศเพิ่มตามพื้นที่หน้าตัดซึ่งเพิ่มตามกำลังสอง

ผลคือเมื่อขนาดละอองเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า น้ำหนักเพิ่มขึ้นแปดเท่า แต่แรงต้านอากาศเพิ่มขึ้นเพียงสี่เท่า ละอองจึงตกเร็วขึ้นมากกว่าที่สัดส่วนขนาดจะบอก

นี่คือเหตุผลทางฟิสิกส์ที่ทำให้ละอองสามสิบไมครอนกับละอองหกสิบไมครอนมีพฤติกรรมต่างกันคนละเรื่อง ทั้งที่ตัวเลขดูเหมือนต่างกันแค่เท่าตัว

ทำไมสภาพอากาศไทยยิ่งทำให้ช่วงนี้สำคัญ

ในอากาศร้อนและค่อนข้างแห้ง หยดน้ำขนาดเล็กจะระเหยเร็วกว่าในอากาศเย็นและชื้น ซึ่งแปลว่าละอองที่เล็กเกินไปอาจระเหยหมดก่อนตกลงบนพื้นผิว

ในทางกลับกัน ห้องปรับอากาศในไทยมักตั้งอุณหภูมิต่ำและมีการหมุนเวียนอากาศแรง ทำให้ละอองที่เบามากถูกพัดไปตามกระแสลมและอาจถูกดูดเข้าช่องกลับของแอร์ก่อนได้ทำงาน

ช่วง 15-30 ไมครอนจึงเหมาะกับสภาพการใช้งานในไทยเป็นพิเศษ เพราะมีมวลพอที่จะไม่ระเหยหมดกลางทางในอากาศร้อน และไม่เบาจนถูกระบบแอร์พัดออกไปก่อนตกเคลือบ

ในทางปฏิบัติ นี่คือเหตุผลที่เครื่องที่ระบุช่วงนี้และปรับหัวพ่นได้ ทำงานได้ทั้งในห้องแอร์และในพื้นที่กึ่งเปิดอย่างโรงอาหารหรือโถงอาคาร ซึ่งเป็นสองสภาพที่พบมากที่สุดในอาคารไทย

คำถามที่พบบ่อย

#เครื่องพ่นฆ่าเชื้อโควิด19#AirofogU260#เครื่องพ่นULV#ขนาดละออง15ไมครอน#เครื่องพ่นละอองฝอย#WorldHealthDisinfection#พ่นฆ่าเชื้อ2569