เช้าวันที่น้ำเพิ่งลด — เรื่องจริงจากอำเภอบางระกำ พิษณุโลก

นายสมชาย วงศ์ประเสริฐ หัวหน้าฝ่ายป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลตำบลบางระกำ นอนไม่หลับมาสามวันแล้ว บนโต๊ะทำงานของเขามีรายงานกองสูงเท่าฝ่ามือ — บ้านเรือนกว่า 2,400 หลังคาเรือน ใน 7 หมู่บ้านยังแฉะอยู่กับโคลน น้ำเพิ่งลดระดับลงเมื่อวานนี้เอง แต่กลิ่นอับและสีน้ำที่เปลี่ยนเป็นสีดำขุ่นบอกให้รู้ว่า สิ่งที่น่ากลัวกว่ากำลังจะเริ่มต้น

โทรศัพท์ดังขึ้นอีกครั้ง เป็นเสียงของหัวหน้าศูนย์สาธารณสุขมูลฐานประจำตำบล "สมชาย พบผู้มีอาการไข้สูง ปวดเมื่อย และตาเหลือง 12 รายแล้ว หมอวินิจฉัยว่าน่าจะเป็น โรคฉี่หนู (Leptospirosis) แบคทีเรียปนเปื้อนในน้ำท่วม เราต้องพ่นยาฆ่าเชื้อทั้ง 7 หมู่บ้านภายในสามวัน ก่อนที่จะลุกลาม"

สมชายมองดูทีมงานของเขา — อาสาสมัคร 8 คน เครื่องพ่นสะพายหลังแบบใช้มือปั๊ม 4 เครื่องที่ซื้อมาตั้งแต่ปี 2562 ถังบรรจุ 16 ลิตร ต้องปั๊มทุก 3 นาที เติมน้ำยาทุก 20 นาที ทีมหนึ่งทำได้แค่ 40-50 บ้านต่อวัน ตัวเลขในหัวเขาบอกชัดเจนว่า ด้วยอัตรานี้ 2,400 หลังคาเรือนจะต้องใช้เวลา เกือบ 2 เดือน — ขณะที่เชื้อโรคไม่รอใคร

ภัยที่มองไม่เห็นหลังน้ำท่วม — อันตรายที่นับไม่หมด

น้ำท่วมไม่ได้พาไปแค่โคลนและเฟอร์นิเจอร์ที่เสียหาย มันพาเอาระบบนิเวศของเชื้อโรคมาทั้งหมด ทำให้ชุมชนที่เพิ่งประสบภัยอยู่ในวงล้อมของอันตรายถึงชีวิตหลายชั้น