Africa CDC เผยเด็กเกือบครึ่งของผู้ป่วยฝีดาษลิงในบุรุนดี (ปี 2025) บทเรียนพ่นฆ่าเชื้อบ้านพักเด็กและโรงเรียนประจำ
ฝีดาษลิงไม่ได้เป็นเรื่องของผู้ใหญ่เท่านั้น ข้อมูลจากแอฟริกาชี้ว่าเด็กคือกลุ่มใหญ่ในบางประเทศ หอพักเด็กในไทยควรเตรียมอะไร
เรื่องจริง: เด็กคือกลุ่มที่ต้องปกป้อง
The Gazette ไนจีเรียรายงานเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2025 ว่า Africa CDC ระบุคองโก (DRC) เซียร์ราลีโอน และยูกันดารวมกันเป็น 84% ของผู้ป่วย ตั้งแต่มกราคม 2024 ถึงมิถุนายน 2025 มีผู้ป่วยยืนยัน 25,175 ราย เสียชีวิต 574 ราย และฉีดวัคซีนแล้วกว่า 698,000 คน
ข้อมูลเดียวกันระบุว่าในบุรุนดี เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีเป็นเกือบ 47% ของผู้ป่วยยืนยัน สะท้อนว่าการติดต่อผ่านการสัมผัสใกล้ชิดในครอบครัวและชุมชนส่งผลถึงเด็กโดยตรง
บทเรียนสำคัญ: หอนอนรวมและของใช้ร่วมกัน
โรงเรียนประจำ บ้านพักเด็ก และค่ายเยาวชนในไทยให้เด็กนอน กิน และเล่นร่วมกัน สิ่งที่ควรเรียนรู้คือ
- เด็กใกล้ชิดกันตลอดวัน การสัมผัสผิวเกิดขึ้นได้ง่าย
- ผ้าห่ม หมอน และผ้าเช็ดตัว ควรเป็นของส่วนตัวและซักแยก
- พี่เลี้ยงต้องสังเกตผื่นและไข้ ทุกเช้าและก่อนนอน
- ห้องพยาบาลต้องพร้อมแยกเด็ก อย่างอบอุ่นและไม่ทำให้เด็กอาย
- สื่อสารกับผู้ปกครอง อย่างโปร่งใสและเป็นความลับ
ฝีดาษลิงติดต่ออย่างไร
ตามข้อมูลขององค์การอนามัยโลก ฝีดาษลิง (mpox) ติดต่อผ่านการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ และผ่านสิ่งของที่ปนเปื้อนเชื้อ เช่น เสื้อผ้าและผ้าปูที่นอน อาการมักเริ่มภายใน 1-21 วันหลังสัมผัส ได้แก่ ผื่น ไข้ เจ็บคอ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และต่อมน้ำเหลืองโต และมักเป็นอยู่ 2-4 สัปดาห์ องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ล้างมือบ่อยและฆ่าเชื้อพื้นที่ที่ใช้ร่วมกันเป็นประจำ
ประเมินความเสี่ยง (Risk Register) สำหรับโรงเรียนประจำและบ้านพักเด็ก
เกณฑ์ประเมิน: โอกาสเกิดสูง × ผลกระทบสูง = วิกฤต / โอกาสปานกลาง × ผลกระทบสูง = สูง / โอกาสต่ำ × ผลกระทบสูง = ปานกลาง
- หอนอนรวมและเตียงชิดกัน — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: จัดระยะเตียงและทำความสะอาดห้องนอนทุกวัน — ผู้รับผิดชอบ: หัวหน้าหอพัก
- ผ้าห่มและผ้าเช็ดตัวใช้ปนกัน — โอกาสเกิด: ปานกลาง / ผลกระทบ: สูง / ระดับ: สูง — มาตรการ: ติดชื่อเด็กและซักแยก — ผู้รับผิดชอบ: พี่เลี้ยง
- ห้องน้ำรวม — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: เพิ่มรอบทำความสะอาดและพ่นฆ่าเชื้อ — ผู้รับผิดชอบ: แม่บ้าน
- เด็กกลัวและไม่บอกอาการ — โอกาสเกิด: ปานกลาง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: ปานกลาง — มาตรการ: สร้างบรรยากาศที่เด็กกล้าบอกครู — ผู้รับผิดชอบ: ครูประจำชั้น
- ผู้ปกครองตื่นตระหนก — โอกาสเกิด: ต่ำ / ผลกระทบ: สูง / ระดับ: ปานกลาง — มาตรการ: แจ้งมาตรการและแนวทางกรมควบคุมโรค — ผู้รับผิดชอบ: ผู้อำนวยการ
7 ขั้นตอนหอพักเด็กป้องกันฝีดาษลิง
- ตรวจผื่นและไข้ทุกเช้า อย่างเป็นธรรมชาติและไม่ทำให้เด็กอาย
- ติดชื่อผ้าห่ม หมอน และผ้าเช็ดตัว ห้ามใช้ปนกัน
- ซักผ้าแยกเมื่อมีเด็กป่วย ไม่สะบัดผ้าและสวมถุงมือ
- เช็ดจุดสัมผัสในหอ ราวเตียง ลูกบิด ก๊อกน้ำ
- พ่นฆ่าเชื้อ ULV หอนอนและห้องน้ำ ใช้พื้นที่ได้ประมาณ 30 นาทีหลังพ่น
- อบโอโซนห้องพยาบาลที่ว่าง ห้ามมีคนหรือสัตว์เลี้ยง แล้วระบายอากาศ
- แจ้งผู้ปกครองและสายด่วน 1422 เมื่อพบเด็กสงสัยป่วย
บริการพ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV ช่วยได้อย่างไร
บริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection ใช้เครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ทำให้น้ำยาเป็นละอองขนาดเล็กที่ลอยไปเกาะได้ทั่วพื้นที่ รวมถึงซอกมุม ผ้าม่าน เบาะ และพื้นผิวที่การเช็ดด้วยมือเข้าไม่ถึง
- ครอบคลุมทั้งพื้นที่ ไม่ต้องพึ่งการเช็ดทีละจุด
- กลับมาใช้พื้นที่ได้เร็ว โดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีหลังพ่น
- ใช้น้ำยา Chemgene HLD4H ผ่านมาตรฐาน EN 14476 สำหรับการทำลายไวรัส ตามข้อมูลบนหน้าสินค้า
- ทีมงานสวมชุดป้องกันครบ ผู้ประกอบการและพนักงานไม่ต้องเสี่ยงทำเอง
- มีรายงานและภาพถ่ายหลังงาน ใช้ยืนยันกับลูกค้า ผู้บริหาร หรือหน่วยงานได้
- ออกใบกำกับภาษีและรองรับหัก ณ ที่จ่าย 3% สำหรับนิติบุคคลและหน่วยงาน
บริการอบโอโซน สำหรับห้องปิดและพื้นที่อับ
บริการอบโอโซนของ World Health Disinfection ใช้เครื่องผลิตก๊าซโอโซนจากออกซิเจนในอากาศ เหมาะกับห้องปิด เช่น ห้องประชุม ห้องพัก ห้องเรียน ห้องพยาบาล และรถตู้ ช่วยลดเชื้อโรคในอากาศและบนพื้นผิว และกำจัดกลิ่นอับ โอโซนจะสลายกลับเป็นออกซิเจนหลังอบ จึงไม่ทิ้งสารตกค้าง
- ใช้คู่กับการพ่นฆ่าเชื้อ พ่นหรือเช็ดพื้นผิวก่อน แล้วอบโอโซนเพื่อจัดการอากาศและซอกมุมในห้องปิด
- ระหว่างอบต้องไม่มีคนและสัตว์เลี้ยงในห้อง ทีมงานปิดห้องและควบคุมเวลาด้วยเครื่องตั้งเวลา
- เปิดระบายอากาศหลังอบ ก่อนกลับเข้าใช้ห้องตามปกติ
- เครื่องผ่านการทดสอบจาก Intertek ตามข้อมูลบนหน้าบริการของ WHD
- เหมาะกับงานหลังมีผู้ป่วย เช่น ห้องพักผู้ป่วยที่หายแล้ว ห้องนอนรวม และรถรับส่ง
ก่อนและหลัง
ก่อน: เด็กนอนหอรวม ผ้าห่มสลับกันใช้ และพี่เลี้ยงไม่แน่ใจว่าผื่นแบบไหนต้องแยก
หลัง: ของใช้ส่วนตัวติดชื่อ ตรวจอาการทุกเช้า มีห้องพยาบาลพร้อม และพ่นฆ่าเชื้อหอนอนตามรอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: เด็กติดฝีดาษลิงได้ไหม ตอบ: ได้ ข้อมูล Africa CDC ปี 2025 ระบุว่าในบุรุนดีเด็กต่ำกว่า 15 ปีเป็นเกือบครึ่งของผู้ป่วยยืนยัน
ถาม: พ่นฆ่าเชื้อหอนอนตอนไหนดี ตอบ: ช่วงเด็กไม่อยู่ในหอ เช่น เวลาเรียน และใช้พื้นที่ได้ประมาณ 30 นาทีหลังพ่นแบบ ULV
ถาม: น้ำยาที่ใช้พ่นฆ่าเชื้อใช้กับพื้นที่ที่มีผู้ป่วยฝีดาษลิงได้ไหม? ตอบ: ทีมงานใช้ Chemgene HLD4H ซึ่งผ่านมาตรฐาน EN 14476 สำหรับการทำลายไวรัส ตามข้อมูลบนหน้าสินค้า การพ่นฆ่าเชื้อช่วยลดเชื้อบนพื้นผิว แต่ไม่ได้ทดแทนการรักษา การแยกผู้ป่วย และคำแนะนำของแพทย์
ถาม: ผ้าปู ผ้าเช็ดตัว และเสื้อผ้าของผู้ป่วยควรทำอย่างไร? ตอบ: WHO ระบุว่าเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอนที่ปนเปื้อนเป็นทางติดต่อได้ ควรแยกซัก หลีกเลี่ยงการสะบัดผ้า สวมถุงมือขณะจับ และล้างมือทุกครั้ง
ถาม: โรงเรียนหรือมูลนิธิขอใบกำกับภาษีได้ไหม ตอบ: ได้ ออกใบกำกับภาษีและรองรับหัก ณ ที่จ่าย 3% โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
บทความและแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
ป้องกันฝีดาษลิงด้วยบริการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน
ข้อมูลจากแอฟริกาเตือนว่าเด็กคือกลุ่มที่ต้องปกป้อง หอพักที่สะอาดและพี่เลี้ยงที่ใส่ใจคือด่านแรก ลดความเสี่ยงได้ด้วยบริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection สำหรับหอนอน ห้องน้ำรวม และห้องพยาบาล และบริการอบโอโซน สำหรับห้องพยาบาลและห้องเก็บผ้า สอบถามและนัดหมาย โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
คำค้นหา: ฝีดาษลิง, เด็ก, โรงเรียนประจำ, บ้านพักเด็ก, บริการพ่นฆ่าเชื้อฝีดาษลิง