เซียร์ราลีโอนพบฝีดาษลิงกว่า 1,600 ราย (ปี 2025) บทเรียนพ่นฆ่าเชื้อสถานีขนส่งและรถโดยสาร
เมื่อผู้ป่วยกระจายไปเกือบทุกเขตของประเทศ เส้นทางการเดินทางกลายเป็นเรื่องสำคัญ สถานีขนส่งในไทยเรียนรู้อะไรได้
เรื่องจริง: ตัวเลขที่กระจายทั่วประเทศ
Outbreak News Today รายงานในเดือนพฤษภาคม 2025 ว่ากระทรวงสาธารณสุขเซียร์ราลีโอนยืนยันผู้ป่วยฝีดาษลิง 1,603 ราย เสียชีวิต 11 ราย ข้อมูลถึงวันที่ 8 พฤษภาคม 2025 โดยผู้ป่วยกระจายอยู่ในเกือบทุกเขตของประเทศ และเป็นเคลด IIb
ในภาพรวมของแอฟริกาปี 2025 มี 17 ประเทศรายงานผู้ป่วย รวมเกือบ 50,000 ราย ยืนยันทางห้องปฏิบัติการกว่า 11,000 ราย
บทเรียนสำคัญ: การเดินทางพาโรคข้ามพื้นที่
สถานีขนส่ง รถทัวร์ และรถตู้โดยสารในไทยรับผู้โดยสารจากทุกจังหวัด สิ่งที่ควรเรียนรู้คือ
- เบาะและผ้าคลุมเบาะสัมผัสผิว ต้องทำความสะอาดระหว่างเที่ยว
- ห้องน้ำสถานีและบนรถ เป็นจุดเสี่ยงที่ต้องมีรอบฆ่าเชื้อ
- ผ้าห่มบนรถทัวร์ ควรเปลี่ยนและซักทุกเที่ยว
- พนักงานต้องรู้วิธีรับมือ เมื่อผู้โดยสารมีอาการ
- สื่อสารไม่ตีตราผู้เดินทาง จากพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง
ฝีดาษลิงติดต่ออย่างไร
ตามข้อมูลขององค์การอนามัยโลก ฝีดาษลิง (mpox) ติดต่อผ่านการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ และผ่านสิ่งของที่ปนเปื้อนเชื้อ เช่น เสื้อผ้าและผ้าปูที่นอน อาการมักเริ่มภายใน 1-21 วันหลังสัมผัส ได้แก่ ผื่น ไข้ เจ็บคอ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และต่อมน้ำเหลืองโต และมักเป็นอยู่ 2-4 สัปดาห์ องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ล้างมือบ่อยและฆ่าเชื้อพื้นที่ที่ใช้ร่วมกันเป็นประจำ
ประเมินความเสี่ยง (Risk Register) สำหรับสถานีขนส่งและรถโดยสาร
เกณฑ์ประเมิน: โอกาสเกิดสูง × ผลกระทบสูง = วิกฤต / โอกาสปานกลาง × ผลกระทบสูง = สูง / โอกาสต่ำ × ผลกระทบสูง = ปานกลาง
- ผ้าห่มและผ้าคลุมเบาะบนรถทัวร์ — โอกาสเกิด: ปานกลาง / ผลกระทบ: สูง / ระดับ: สูง — มาตรการ: เปลี่ยนและซักทุกเที่ยว ไม่สะบัดผ้า — ผู้รับผิดชอบ: ผู้จัดการเดินรถ
- ห้องน้ำสถานีหนาแน่น — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: ทำความสะอาดทุกชั่วโมงและพ่นฆ่าเชื้อกลางคืน — ผู้รับผิดชอบ: ผู้จัดการสถานี
- ราวจับและที่นั่งพักคอย — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: เช็ดฆ่าเชื้อเป็นรอบ — ผู้รับผิดชอบ: แม่บ้าน
- ผู้โดยสารมีอาการระหว่างทาง — โอกาสเกิด: ต่ำ / ผลกระทบ: สูง / ระดับ: ปานกลาง — มาตรการ: ขั้นตอนรับมือและสายด่วน 1422 — ผู้รับผิดชอบ: พนักงานต้อนรับบนรถ
- ตีตราผู้โดยสาร — โอกาสเกิด: ต่ำ / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: ต่ำ — มาตรการ: สื่อสารอย่างเป็นกลาง — ผู้รับผิดชอบ: ฝ่ายประชาสัมพันธ์
7 ขั้นตอนสถานีขนส่งและรถโดยสารป้องกันฝีดาษลิง
- เปลี่ยนผ้าห่มและผ้าคลุมเบาะทุกเที่ยว ใส่ถุงปิดและซักแยก
- เช็ดที่วางแขน ราวจับ และหน้าต่าง หลังจบเที่ยว
- ทำความสะอาดห้องน้ำบนรถ ทุกจุดจอด
- เพิ่มรอบทำความสะอาดห้องน้ำสถานี ทุกชั่วโมง
- พ่นฆ่าเชื้อ ULV ห้องพักคอยและรถ ใช้พื้นที่ได้ประมาณ 30 นาทีหลังพ่น
- อบโอโซนในรถที่จอดปิด ไม่มีคนอยู่ แล้วระบายอากาศก่อนออกเดินทาง
- อบรมพนักงาน เรื่องการรับมือผู้มีอาการอย่างเคารพ
บริการพ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV ช่วยได้อย่างไร
บริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection ใช้เครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ทำให้น้ำยาเป็นละอองขนาดเล็กที่ลอยไปเกาะได้ทั่วพื้นที่ รวมถึงซอกมุม ผ้าม่าน เบาะ และพื้นผิวที่การเช็ดด้วยมือเข้าไม่ถึง
- ครอบคลุมทั้งพื้นที่ ไม่ต้องพึ่งการเช็ดทีละจุด
- กลับมาใช้พื้นที่ได้เร็ว โดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีหลังพ่น
- ใช้น้ำยา Chemgene HLD4H ผ่านมาตรฐาน EN 14476 สำหรับการทำลายไวรัส ตามข้อมูลบนหน้าสินค้า
- ทีมงานสวมชุดป้องกันครบ ผู้ประกอบการและพนักงานไม่ต้องเสี่ยงทำเอง
- มีรายงานและภาพถ่ายหลังงาน ใช้ยืนยันกับลูกค้า ผู้บริหาร หรือหน่วยงานได้
- ออกใบกำกับภาษีและรองรับหัก ณ ที่จ่าย 3% สำหรับนิติบุคคลและหน่วยงาน
บริการอบโอโซน สำหรับห้องปิดและพื้นที่อับ
บริการอบโอโซนของ World Health Disinfection ใช้เครื่องผลิตก๊าซโอโซนจากออกซิเจนในอากาศ เหมาะกับห้องปิด เช่น ห้องประชุม ห้องพัก ห้องเรียน ห้องพยาบาล และรถตู้ ช่วยลดเชื้อโรคในอากาศและบนพื้นผิว และกำจัดกลิ่นอับ โอโซนจะสลายกลับเป็นออกซิเจนหลังอบ จึงไม่ทิ้งสารตกค้าง
- ใช้คู่กับการพ่นฆ่าเชื้อ พ่นหรือเช็ดพื้นผิวก่อน แล้วอบโอโซนเพื่อจัดการอากาศและซอกมุมในห้องปิด
- ระหว่างอบต้องไม่มีคนและสัตว์เลี้ยงในห้อง ทีมงานปิดห้องและควบคุมเวลาด้วยเครื่องตั้งเวลา
- เปิดระบายอากาศหลังอบ ก่อนกลับเข้าใช้ห้องตามปกติ
- เครื่องผ่านการทดสอบจาก Intertek ตามข้อมูลบนหน้าบริการของ WHD
- เหมาะกับงานหลังมีผู้ป่วย เช่น ห้องพักผู้ป่วยที่หายแล้ว ห้องนอนรวม และรถรับส่ง
ก่อนและหลัง
ก่อน: รถออกเที่ยวต่อเที่ยว ผ้าห่มพับเก็บใช้ต่อ และห้องน้ำสถานีแน่นตลอดวัน
หลัง: เปลี่ยนผ้าทุกเที่ยว เช็ดจุดสัมผัส และพ่นฆ่าเชื้อรถและห้องพักคอยตามรอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: อาการฝีดาษลิงคืออะไร ตอบ: WHO ระบุอาการเช่น ผื่น ไข้ และต่อมน้ำเหลืองโต อาการมักเป็น 2-4 สัปดาห์
ถาม: อบโอโซนในรถใช้เวลานานไหม ตอบ: ขึ้นกับขนาดรถ ระหว่างอบห้ามมีคนหรือสัตว์เลี้ยงในรถ และต้องระบายอากาศก่อนใช้
ถาม: น้ำยาที่ใช้พ่นฆ่าเชื้อใช้กับพื้นที่ที่มีผู้ป่วยฝีดาษลิงได้ไหม? ตอบ: ทีมงานใช้ Chemgene HLD4H ซึ่งผ่านมาตรฐาน EN 14476 สำหรับการทำลายไวรัส ตามข้อมูลบนหน้าสินค้า การพ่นฆ่าเชื้อช่วยลดเชื้อบนพื้นผิว แต่ไม่ได้ทดแทนการรักษา การแยกผู้ป่วย และคำแนะนำของแพทย์
ถาม: ผ้าปู ผ้าเช็ดตัว และเสื้อผ้าของผู้ป่วยควรทำอย่างไร? ตอบ: WHO ระบุว่าเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอนที่ปนเปื้อนเป็นทางติดต่อได้ ควรแยกซัก หลีกเลี่ยงการสะบัดผ้า สวมถุงมือขณะจับ และล้างมือทุกครั้ง
ถาม: บริษัทเดินรถขอใบกำกับภาษีได้ไหม ตอบ: ได้ ออกใบกำกับภาษีและรองรับหัก ณ ที่จ่าย 3% โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
บทความและแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
ป้องกันฝีดาษลิงด้วยบริการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน
ตัวเลขของเซียร์ราลีโอนเตือนว่าโรคเดินทางไปกับผู้คน รถและสถานีที่สะอาดคือด่านป้องกันสำคัญ ลดความเสี่ยงได้ด้วยบริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection สำหรับห้องพักคอย ห้องน้ำ และรถโดยสาร และบริการอบโอโซน สำหรับรถทัวร์และรถตู้โดยสาร สอบถามและนัดหมาย โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
คำค้นหา: ฝีดาษลิง, สถานีขนส่ง, รถโดยสาร, พ่นฆ่าเชื้อรถทัวร์, บริการพ่นฆ่าเชื้อฝีดาษลิง