เรื่องจริงจากเดนมาร์กปี 2565 ชายที่เพิ่งกลับจากสเปนเป็นผู้ป่วยฝีดาษลิงรายแรก ในวันเดียวกับที่สกอตแลนด์พบรายแรก บทเรียนประเมินความเสี่ยงสำหรับคลินิกทันตกรรม
เรื่องจริง: ผู้ป่วยที่กลับจากสเปน
วันที่ 23 พฤษภาคม 2565 เดนมาร์กยืนยัน ผู้ป่วยฝีดาษลิงรายแรกของประเทศ เป็น ชายที่เพิ่งกลับจากการเดินทางไปสเปน ในวันเดียวกันนั้น สกอตแลนด์ก็พบผู้ป่วยรายแรก เช่นกัน
ช่วงนั้นสเปนเป็นหนึ่งในประเทศที่มีผู้ป่วยมากที่สุดในยุโรป การที่หลายประเทศพบผู้ป่วยรายแรกจากผู้เดินทางกลับมาในเวลาใกล้กัน แสดงว่าบุคลากรสุขภาพทุกสาขาควรรู้จักอาการของโรค
บทเรียนสำคัญ: ทันตแพทย์ทำงานใกล้ใบหน้าและช่องปากผู้ป่วย
คลินิกทันตกรรมในไทยรับผู้ป่วยหลายสิบคนต่อวัน และผื่นหรือแผลในช่องปากอาจเป็นหนึ่งในอาการของฝีดาษลิง จุดที่ควรระวังคือ
- การตรวจช่องปาก ที่อาจพบแผลหรือตุ่มก่อนใคร
- เก้าอี้ทำฟันและที่รองศีรษะ ที่ผู้ป่วยนั่งต่อกันทั้งวัน
- ผ้ากันเปื้อนและแว่นป้องกันของผู้ป่วย ที่ต้องเปลี่ยนหรือฆ่าเชื้อทุกคน
- ด้ามจับไฟ ถาดเครื่องมือ และปุ่มควบคุม ที่ทีมจับระหว่างทำงาน
- ห้องรอ ที่ผู้ป่วยนั่งรวมกัน
ฝีดาษลิงติดต่ออย่างไร
ตามข้อมูลขององค์การอนามัยโลก ฝีดาษลิงติดต่อหลักผ่านการสัมผัสใกล้ชิดกับผิวหนังหรือแผลของผู้ติดเชื้อ และอาจติดผ่านสิ่งของที่ปนเปื้อน เช่น เสื้อผ้า เครื่องนอน และผ้าขนหนู เชื้อฝีดาษลิงเป็นไวรัสที่มีเปลือกหุ้ม (enveloped virus) ซึ่งสามารถทำลายได้ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อที่เหมาะสม
ประเมินความเสี่ยง (Risk Register) สำหรับคลินิกทันตกรรม
เกณฑ์ประเมิน: โอกาสเกิดสูง × ผลกระทบสูง = วิกฤต / โอกาสปานกลาง × ผลกระทบสูง = สูง / โอกาสต่ำ × ผลกระทบสูง = ปานกลาง
- ทีมไม่สังเกตแผลหรือตุ่มในปากและบนใบหน้า — โอกาสเกิด: ปานกลาง / ผลกระทบ: สูง / ระดับ: สูง — มาตรการ: ตรวจผิวหน้าและช่องปากก่อนเริ่มและเลื่อนงานที่ไม่ฉุกเฉินเมื่อพบรอยโรคน่าสงสัย — ผู้รับผิดชอบ: ทันตแพทย์
- ด้ามจับไฟและปุ่มควบคุมไม่ได้เช็ดหรือหุ้ม — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: หุ้มด้วยแผ่นกันปนเปื้อนและเปลี่ยนทุกผู้ป่วย — ผู้รับผิดชอบ: ผู้ช่วยทันตแพทย์
- เก้าอี้และที่รองศีรษะไม่ได้เช็ดระหว่างผู้ป่วย — โอกาสเกิด: สูง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: สูง — มาตรการ: เช็ดฆ่าเชื้อทุกผู้ป่วยตามขั้นตอนคลินิก — ผู้รับผิดชอบ: ผู้ช่วยทันตแพทย์
- แว่นป้องกันของผู้ป่วยไม่ได้ฆ่าเชื้อ — โอกาสเกิด: ปานกลาง / ผลกระทบ: ต่ำ / ระดับ: ต่ำ — มาตรการ: เช็ดทุกครั้งหลังใช้ — ผู้รับผิดชอบ: ผู้ช่วยทันตแพทย์
- ห้องรอไม่มีระบบคัดกรอง — โอกาสเกิด: ปานกลาง / ผลกระทบ: ปานกลาง / ระดับ: ปานกลาง — มาตรการ: ถามอาการไข้และผื่นตอนนัดและตอนลงทะเบียน — ผู้รับผิดชอบ: เคาน์เตอร์
แนวทางลดความเสี่ยงสำหรับคลินิกทันตกรรม
- ถามอาการไข้และผื่น ตอนนัดและลงทะเบียน
- ตรวจใบหน้าและช่องปาก ก่อนเริ่มทำ
- หุ้มด้ามจับและปุ่มควบคุม เปลี่ยนทุกผู้ป่วย
- เช็ดเก้าอี้และที่รองศีรษะ ทุกผู้ป่วย
- ฆ่าเชื้อเครื่องมือ ตามมาตรฐานทันตกรรม
- เลื่อนงานที่ไม่ฉุกเฉิน เมื่อพบรอยโรคน่าสงสัย และส่งพบแพทย์
- พ่นฆ่าเชื้อคลินิก นอกเวลาทำการตามรอบ
ทำไมการพ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV จึงช่วยได้
บริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection ใช้เครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ที่ทำให้น้ำยาเป็นละอองขนาดเล็ก ลอยไปเกาะได้ทั่วพื้นที่ รวมถึงซอกมุม ผ้าม่าน เบาะ และพื้นผิวที่เช็ดด้วยมือได้ไม่ทั่ว
- ครอบคลุมทั้งพื้นที่ ไม่ต้องพึ่งการเช็ดทีละจุด
- กลับมาใช้พื้นที่ได้เร็ว โดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีหลังพ่น
- ทีมงานสวมชุดป้องกันครบ ผู้ประกอบการและพนักงานไม่ต้องเสี่ยงทำเอง
- มีรายงานและภาพถ่ายหลังงาน ใช้ยืนยันกับลูกค้า ผู้บริหาร หรือหน่วยงานได้
- มีใบกำกับภาษีและหัก ณ ที่จ่าย 3% สำหรับนิติบุคคลและหน่วยงาน
- ประสบการณ์มากกว่า 5 ปี ทั้งโรงพยาบาล สำนักงาน โรงแรม และอาคารสาธารณะ
น้ำยาที่ใช้: Chemgene HLD4H
ทีมงานใช้ Chemgene HLD4H ซึ่งตามข้อมูลบนหน้าสินค้าของ WHD ผ่านมาตรฐาน EN 14476 สำหรับการทำลายไวรัส ใช้ในโรงพยาบาลของ NHS ประเทศอังกฤษ และได้รับการรับรองจากมหาวิทยาลัยมหิดล เราไม่กล่าวอ้างว่า Chemgene ผ่านการทดสอบกับเชื้อฝีดาษลิงโดยตรง แต่ฝีดาษลิงเป็นไวรัสที่มีเปลือกหุ้ม ซึ่งถูกทำลายได้ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อที่เหมาะสม เมื่อใช้ตามความเข้มข้นและเวลาสัมผัสที่ผู้ผลิตกำหนด
- ไม่มีกลิ่นฉุนแบบสารฟอกขาว
- ใช้ได้กับพื้นผิวหลากหลาย ทั้งโต๊ะ เคาน์เตอร์ ลูกบิด และอุปกรณ์
- ซื้อไว้ใช้เองเพื่อเช็ดจุดสัมผัสบ่อยในทุกวันได้
ก่อนและหลัง
ก่อน: คลินิกฆ่าเชื้อเครื่องมือตามมาตรฐาน แต่เก้าอี้และปุ่มควบคุมเช็ดเพียงวันละครั้ง และไม่มีการถามอาการผื่นตอนนัด
หลัง: คลินิกมีทะเบียนความเสี่ยง ถามอาการตอนนัด หุ้มจุดสัมผัส เช็ดเก้าอี้ด้วย Chemgene HLD4H ทุกผู้ป่วย และพ่นฆ่าเชื้อคลินิกตามรอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: ผู้ป่วยรายแรกของเดนมาร์กมีประวัติอย่างไร? ตอบ: ชายที่เพิ่งกลับจากสเปน ยืนยันเมื่อ 23 พฤษภาคม 2565 วันเดียวกับที่สกอตแลนด์พบรายแรก ถาม: ทันตแพทย์ควรทำอย่างไรเมื่อพบแผลในปากที่น่าสงสัย? ตอบ: เลื่อนงานที่ไม่ฉุกเฉิน แนะนำให้พบแพทย์ และฆ่าเชื้อยูนิตทำฟันทันที ถาม: Chemgene HLD4H ฆ่าเชื้อฝีดาษลิงได้ไหม? ตอบ: ไม่ได้อ้างว่าทดสอบกับเชื้อฝีดาษลิงโดยตรง แต่ผ่านมาตรฐาน EN 14476 สำหรับไวรัส และเชื้อฝีดาษลิงเป็นไวรัสที่มีเปลือกหุ้ม ถาม: คลินิกทันตกรรมขอใบกำกับภาษีได้ไหม? ตอบ: ได้ ออกใบกำกับภาษีและรองรับหัก ณ ที่จ่าย 3% โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
บทความและแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
ป้องกันด้วยบริการพ่นฆ่าเชื้อและ Chemgene HLD4H
เรื่องจริงจากเดนมาร์กเตือนว่าผู้ป่วยจากการเดินทางเกิดขึ้นได้ในหลายประเทศพร้อมกัน คลินิกทันตกรรมที่สังเกตรอยโรคและฆ่าเชื้อยูนิตทุกผู้ป่วยจะปกป้องทั้งทีมและผู้ป่วยรายถัดไป ป้องกันได้ด้วยบริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection สำหรับคลินิกทันตกรรม ห้องทำฟัน และห้องรอ และน้ำยาฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H สำหรับเช็ดเก้าอี้ทำฟัน ที่รองศีรษะ ถาดเครื่องมือ และเคาน์เตอร์
คำค้นหา: ฝีดาษลิง คลินิกทันตกรรม, ฝีดาษลิง ทันตแพทย์, แผลในปาก, ประเมินความเสี่ยงคลินิกฟัน, บริการพ่นฆ่าเชื้อ, น้ำยาฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H