สรุปสั้น (Key takeaways)

• เชื้อก่อโรคฉี่หนูมักปนอยู่ในน้ำขัง โคลน และดินชื้นที่ปนปัสสาวะสัตว์ จุดเสี่ยงที่สุดในบ้านจึงเป็นจุดที่ "ชื้น มีโคลน และหนูเคยวิ่งผ่าน"
• จุดที่ควรฆ่าเชื้อก่อน ได้แก่ ลานบ้านและโรงรถ พื้นชั้นล่าง ครัวและตู้เก็บอาหาร ห้องเก็บของใต้บันได ห้องน้ำและท่อระบายน้ำ รวมถึงโอ่งและถังเก็บน้ำ
• ลำดับที่ถูกคือ ใส่อุปกรณ์ป้องกัน ตักโคลนออก ล้างด้วยน้ำสะอาด แล้วจึงพ่นฆ่าเชื้อ ปิดท้ายด้วยอบโอโซนเพื่อจัดการกลิ่นอับและเชื้อรา
• ระหว่างอบโอโซนห้ามมีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้อยู่ในบ้าน ต้องระบายอากาศก่อนกลับเข้าไป
• หากมีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดน่อง หลังลุยน้ำ ควรไปพบแพทย์ทันทีและแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำท่วม บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

สารบัญ

1. เรื่องเล่าจากหน้างาน: โรคฉี่หนูหลังน้ำลดในบ้านริมน่าน
2. โรคฉี่หนูหลังน้ำลดคืออะไร ทำไมบ้านที่น้ำเพิ่งลดจึงเสี่ยง
3. 10 จุดในบ้านที่ต้องฆ่าเชื้อเพื่อป้องกันโรคฉี่หนู
4. ทำไมวิธีทำความสะอาดแบบเดิมยังไม่พอ
5. ขั้นตอนฆ่าเชื้อบ้านหลังน้ำลด ลดเสี่ยงโรคฉี่หนู
6. ตารางเปรียบเทียบ: ทำเอง vs บริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม
7. 10 เหตุผลที่บ้านในพิษณุโลกเลือก WHD
8. คำถามที่พบบ่อยเรื่องโรคฉี่หนูหลังน้ำลด
9. จองบริการและแหล่งข้อมูลเพิ่มเติม

เรื่องเล่าจากหน้างาน: โรคฉี่หนูหลังน้ำลดในบ้านริมน่าน อำเภอเมืองพิษณุโลก

"ป้าศรี" อายุห้าสิบแปด อยู่บ้านครึ่งตึกครึ่งไม้ใกล้ริมแม่น้ำน่าน ในเขตอำเภอเมืองพิษณุโลก กับสามีและหลานชายวัยเก้าขวบ น้ำเข้าบ้านสูงราวเข่าและขังอยู่หลายวัน ทั้งครอบครัวต้องย้ายไปนอนบ้านญาติ จนกระทั่งน้ำเริ่มลดจึงกลับมาดูบ้าน

ภาพแรกที่เห็นคือโคลนสีน้ำตาลเคลือบพื้นทั้งชั้นล่าง กลิ่นอับปนกลิ่นเน่าลอยมาตั้งแต่หน้าประตู ในครัวมีมูลหนูกระจายอยู่บนเคาน์เตอร์ และใต้บันไดมีซากหนูหนึ่งตัวติดอยู่ในกองถุงข้าวสารที่เปียกน้ำ สามีของป้าศรีรีบลงมือตักโคลนด้วยเท้าเปล่า เพราะรองเท้าบูตจมน้ำหายไปตั้งแต่วันแรก ทั้งที่เท้ามีแผลถลอกจากการขนของ

หลานชายวิ่งเล่นในลานบ้านที่ยังมีน้ำขังเป็นแอ่ง ส่วนป้าศรีก็ใช้มือเปล่าหยิบจานชามที่จมโคลนขึ้นมาล้าง ทุกคนเหนื่อยและอยากให้บ้านกลับมาเหมือนเดิมเร็วที่สุด ไม่มีใครนึกถึงคำว่า "โรคฉี่หนู" เลย

จนกระทั่งเพื่อนบ้านที่เป็นอาสาสมัครสาธารณสุขเดินผ่านมาเตือนว่า ให้ใส่รองเท้าบูตและถุงมือ อย่าให้แผลโดนน้ำโคลน และถ้าใครมีไข้สูงหรือปวดน่องหลังจากนี้ให้รีบไปโรงพยาบาล ป้าศรีจึงเริ่มตั้งคำถามว่า แล้วบ้านต้องฆ่าเชื้อตรงไหนบ้าง ต้องทำอะไรก่อนหลัง และทำเองได้แค่ไหน คำถามเหล่านี้คือสิ่งที่บทความนี้จะตอบ

โรคฉี่หนูหลังน้ำลดคืออะไร ทำไมบ้านที่น้ำเพิ่งลดจึงเสี่ยง

เชื้อมาจากไหน

โรคฉี่หนู หรือโรคเลปโตสไปโรซิส เกิดจากเชื้อแบคทีเรียกลุ่มเลปโตสไปรา ซึ่งมักปะปนมากับปัสสาวะของสัตว์ เช่น หนู และสัตว์อื่นบางชนิด เมื่อน้ำท่วม ปัสสาวะสัตว์จะกระจายไปกับน้ำและโคลน แล้วตกค้างอยู่ในดินชื้น แอ่งน้ำขัง และพื้นผิวที่ยังไม่แห้ง

เชื้อชนิดนี้ชอบความชื้น จึงอาจอยู่ในโคลนและน้ำขังได้เป็นเวลานาน ช่วงหลังน้ำลดที่บ้านยังเปียกและอากาศอบอ้าว จึงเป็นช่วงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

เชื้อเข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร

ตามข้อมูลของหน่วยงานสาธารณสุข เชื้อสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล รอยถลอก ผิวหนังที่แช่น้ำนานจนเปื่อย และเยื่อบุตา จมูก ปาก การเดินลุยโคลนเท้าเปล่า การล้างของด้วยมือเปล่า หรือการเอามือที่เปื้อนโคลนมาขยี้ตา จึงเป็นพฤติกรรมเสี่ยงที่พบบ่อยในช่วงทำความสะอาดบ้าน

ใครในบ้านเสี่ยงที่สุด

คนที่ลงมือตักโคลนและล้างบ้านเป็นหลักมีโอกาสสัมผัสมากที่สุด รองลงมาคือเด็กที่ชอบเล่นน้ำในแอ่ง ผู้สูงอายุที่มีแผลเรื้อรังที่เท้า และผู้ที่มีโรคประจำตัว ครอบครัวที่มีสมาชิกกลุ่มนี้ควรวางแผนให้คนที่แข็งแรงที่สุดเป็นผู้ลงมือ และใส่อุปกรณ์ป้องกันให้ครบ

อาการที่ควรไปพบแพทย์

หากหลังลุยน้ำหรือทำความสะอาดบ้านแล้วมีไข้สูงฉับพลัน ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะที่น่อง ตาแดง หรือรู้สึกอ่อนเพลียผิดปกติ ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว และแจ้งว่าเพิ่งสัมผัสน้ำท่วม การวินิจฉัยและการรักษาเป็นหน้าที่ของแพทย์ ห้ามซื้อยากินเองโดยไม่ปรึกษา บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข

10 จุดในบ้านที่ต้องฆ่าเชื้อเพื่อป้องกันโรคฉี่หนูหลังน้ำลด

หลักง่าย ๆ คือ จุดใดที่ "เคยจมน้ำ ยังมีโคลน ยังชื้นอยู่ และหนูเคยใช้เป็นทางผ่าน" ให้ถือเป็นจุดเสี่ยงอันดับต้น ๆ ต่อไปนี้คือเช็กลิสต์ที่ทีมงานใช้สำรวจบ้านหลังน้ำลดจริง

1. ลานบ้าน โรงรถ และทางเดินหน้าบ้าน

เป็นจุดที่น้ำขังนานที่สุดและคนเดินผ่านบ่อยที่สุด แอ่งน้ำเล็ก ๆ ที่เหลืออยู่ควรระบายออก ตักโคลนออกให้หมด แล้วล้างพื้นก่อนพ่นฆ่าเชื้อ

2. พื้นชั้นล่างและผนังใต้แนวระดับน้ำ

ผนังที่จมน้ำจะมีคราบเส้นระดับน้ำให้เห็นชัด พื้นผิวใต้เส้นนั้นทั้งหมดถือว่าสัมผัสน้ำปนเปื้อน ควรล้างและฆ่าเชื้อให้ทั่ว รวมถึงขอบบัวและมุมห้อง

3. ครัว เคาน์เตอร์ และตู้เก็บอาหาร

หนูมักหนีน้ำขึ้นมาอยู่ในครัวและทิ้งมูลกับปัสสาวะไว้ อาหารที่สัมผัสน้ำท่วมหรือมีร่องรอยหนูควรทิ้ง ภาชนะที่จะเก็บไว้ต้องล้างให้สะอาดแล้วฆ่าเชื้อก่อนใช้

4. ห้องเก็บของและใต้บันได

เป็นมุมมืดที่มักพบซากสัตว์และรังหนู ควรเปิดให้โล่ง ขนของออก และตรวจหาซากก่อนเสมอ ห้ามจับด้วยมือเปล่า

5. ห้องน้ำ ท่อระบายน้ำ และฝาท่อ

ท่ออาจมีน้ำเสียไหลย้อนและเป็นทางเข้าออกของหนู ควรล้างคราบรอบฝาท่อ เทน้ำสะอาดลงท่อเพื่อไล่ตะกอน และตรวจว่าตะแกรงกันกลิ่นยังอยู่ครบ

6. โอ่ง ถังเก็บน้ำ และปั๊มน้ำ

หากน้ำท่วมเข้าถังหรือโอ่ง ห้ามนำน้ำในนั้นมาใช้ดื่มหรือล้างจาน ต้องระบายทิ้ง ล้าง และทำความสะอาดก่อนเติมน้ำใหม่

7. ลูกบิดประตู สวิตช์ไฟ และราวบันได

จุดสัมผัสร่วมที่ทุกคนจับขณะมือยังเปื้อนโคลน ควรเช็ดทำความสะอาดแล้วฆ่าเชื้อซ้ำหลังจบงานแต่ละวัน

8. รองเท้า ถุงมือ และอุปกรณ์ทำความสะอาด

ไม้กวาด ไม้ถูพื้น ถังน้ำ และรองเท้าบูตที่ใช้ตักโคลน ควรล้างและแช่น้ำยาฆ่าเชื้อหลังใช้งาน ไม่ควรนำเข้าห้องนอน

9. ของเล่นเด็กและเฟอร์นิเจอร์ชั้นล่าง

ของเล่นพลาสติกที่ล้างได้ควรล้างและฆ่าเชื้อ ส่วนตุ๊กตา เบาะผ้า และที่นอนที่จมน้ำนาน มักต้องพิจารณาทิ้ง เพราะความชื้นซึมลึกจนทำความสะอาดได้ยาก

10. ช่องใต้พื้นบ้านไม้และใต้ถุนบ้าน

บ้านไม้ยกพื้นแบบที่พบมากในพิษณุโลกมักมีโคลนสะสมใต้ถุน ซึ่งแห้งช้าและหนูชอบหลบ ควรตักโคลนออก เปิดให้แดดและลมเข้า แล้วพ่นฆ่าเชื้อให้ทั่ว

ทำไมวิธีทำความสะอาดแบบเดิมยังไม่พอสำหรับโรคฉี่หนูหลังน้ำลด

ราดน้ำยาฟอกขาวอย่างเดียว

หลายบ้านเทน้ำยาฟอกขาวลงบนโคลนทันที แต่สารฆ่าเชื้อส่วนใหญ่ทำงานได้ไม่ดีเมื่อมีสิ่งสกปรกมาก ถ้าไม่ตักโคลนและล้างก่อน น้ำยาจะหมดฤทธิ์ไปกับโคลนก่อนถึงพื้นผิว อีกทั้งการผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาล้างห้องน้ำบางชนิดอาจเกิดก๊าซอันตราย

เปิดพัดลมแล้วรอให้แห้ง

พัดลมช่วยให้พื้นผิวแห้งเร็วขึ้นจริง แต่ไม่ได้ฆ่าเชื้อ และอาจพัดฝุ่นโคลนแห้งให้ฟุ้งไปทั่วบ้าน ส่วนมุมอับใต้บันไดหรือใต้ถุนก็ยังชื้นอยู่เหมือนเดิม

ฉีดสเปรย์ปรับอากาศกลบกลิ่น

กลิ่นอับและกลิ่นเน่าคือสัญญาณว่ายังมีความชื้น เชื้อรา หรือซากสัตว์ตกค้าง การกลบกลิ่นทำให้เราละเลยต้นเหตุ จนปัญหาลุกลาม

รีบทาสีทับผนัง

ผนังที่ยังไม่แห้งสนิทเมื่อถูกทาสีทับ ความชื้นจะติดอยู่ข้างใน สีจะพองและเชื้อราจะกลับมาภายในไม่กี่สัปดาห์ งานฆ่าเชื้อและการทำให้แห้งจึงต้องมาก่อนงานตกแต่งเสมอ

ขั้นตอนฆ่าเชื้อบ้านหลังน้ำลด ลดเสี่ยงโรคฉี่หนูอย่างเป็นระบบ

ด้านล่างคือลำดับงานที่ทีม World Health Disinfection (WHD) ใช้กับบ้านหลังน้ำลด เจ้าของบ้านสามารถทำขั้นตอนต้น ๆ ได้เอง แล้วให้ทีมเข้ามาช่วยในส่วนที่ต้องใช้เครื่องมือเฉพาะ

1. ป้องกันตัวเองก่อนเข้าบ้าน: ใส่รองเท้าบูต ถุงมือยาง และหน้ากาก ปิดแผลที่มือเท้าด้วยพลาสเตอร์กันน้ำ ตัดไฟชั้นล่างก่อนเข้าไปทุกครั้ง
2. สำรวจและถ่ายรูป: เดินดูทุกห้อง ระบุจุดที่มีโคลน น้ำขัง มูลหนู และซากสัตว์ ถ่ายรูปเก็บไว้เป็นหลักฐาน
3. ขนของเสียและซากสัตว์ออก: ใช้ถุงหนาสองชั้น ห้ามจับด้วยมือเปล่า แยกขยะเปียกออกจากบ้านโดยเร็ว
4. ตักโคลนและล้างด้วยน้ำสะอาด: ล้างจากที่สูงลงที่ต่ำ จากในบ้านออกนอกบ้าน ใช้แปรงขัดคราบตามขอบผนังและมุมห้อง
5. พ่นฆ่าเชื้อทั่วบ้าน: ทีม WHD ใช้น้ำยา Chemgene HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูง ร่วมกับเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ซึ่งทำให้ละอองเข้าถึงมุมอับ ใต้บันได และใต้ถุนบ้านได้ทั่วถึงกว่าการเช็ดด้วยผ้า
6. อบโอโซนกำจัดกลิ่นอับและเชื้อรา: หลังพ่นฆ่าเชื้อและพื้นผิวเริ่มแห้ง ทีมจะ อบโอโซนบ้านหลังน้ำท่วม แบบปิดห้อง เพื่อสลายโมเลกุลกลิ่นและจัดการสปอร์เชื้อราที่ซ่อนในซอกมุม
7. ระบายอากาศ: เปิดประตูหน้าต่างระบายอากาศตามเวลาที่ทีมแนะนำ ก่อนให้คนและสัตว์เลี้ยงกลับเข้าบ้าน
8. ตรวจซ้ำและวางแผนป้องกัน: ตรวจกลิ่น ความชื้น และร่องรอยหนูซ้ำ อุดช่องทางที่หนูเข้าบ้าน และเก็บอาหารในภาชนะปิดสนิท

ตารางเปรียบเทียบ: ฆ่าเชื้อบ้านหลังน้ำลดเอง vs บริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม

ทั้งสองแบบไม่ได้ขัดกัน ครอบครัวส่วนใหญ่ทำงานตักโคลนและล้างบ้านเองได้ แล้วเรียกทีมมืออาชีพเข้ามาในขั้นตอนพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน ซึ่งต้องใช้เครื่องมือและการควบคุมความปลอดภัย

10 เหตุผลที่บ้านในพิษณุโลกเลือกพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วมกับ WHD

1. สำรวจจุดเสี่ยงตามเช็กลิสต์ ไม่พ่นแบบหว่านแห
2. แนะนำลำดับงานตักโคลนและล้างบ้านก่อนพ่น เพื่อให้น้ำยาทำงานได้เต็มที่
3. ใช้ น้ำยาฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H ตามอัตราเจือจางที่กำหนด
4. เครื่องพ่นละอองฝอย ULV เข้าถึงมุมอับและใต้ถุนบ้าน
5. มี บริการอบโอโซน ต่อเนื่องในงานเดียว จัดการกลิ่นอับและเชื้อรา
6. ควบคุมความปลอดภัยของโอโซนอย่างเคร่งครัด ไม่มีคนและสัตว์เลี้ยงในพื้นที่
7. ดูแลของใช้บอบบาง เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้าและของยาง ด้วยการคลุมหรือย้ายออก
8. ให้คำแนะนำเรื่องการระบายอากาศและการกลับเข้าบ้านอย่างปลอดภัย
9. มีบริการเสริม เช่น พ่นยุงหลังน้ำลด และ กำจัดไรฝุ่นที่นอน
10. ติดต่อง่ายทั้งโทรศัพท์และ LINE สอบถามและขอใบเสนอราคาได้

คำถามที่พบบ่อยเรื่องโรคฉี่หนูหลังน้ำลดและการฆ่าเชื้อบ้าน

โรคฉี่หนูหลังน้ำลด ติดจากบ้านได้จริงไหม

มีโอกาสได้ หากบ้านยังมีโคลน น้ำขัง หรือพื้นผิวที่ปนเปื้อนปัสสาวะหนู แล้วคนในบ้านสัมผัสโดยมีแผลหรือไม่ได้ใส่อุปกรณ์ป้องกัน การตักโคลนออก ล้างบ้าน และฆ่าเชื้อจุดเสี่ยงช่วยลดโอกาสสัมผัสเชื้อได้ ส่วนการวินิจฉัยโรคเป็นหน้าที่ของแพทย์

หลังน้ำลดควรฆ่าเชื้อจุดไหนในบ้านก่อน

เริ่มจากจุดที่คนเดินผ่านและสัมผัสบ่อยที่สุด คือ ลานบ้าน ทางเข้าบ้าน พื้นชั้นล่าง และครัว จากนั้นจึงไล่ไปที่ห้องเก็บของ ใต้บันได ห้องน้ำ ท่อระบายน้ำ และใต้ถุนบ้าน โดยต้องตักโคลนและล้างให้สะอาดก่อนพ่นฆ่าเชื้อเสมอ

ใช้น้ำยาฟอกขาวฆ่าเชื้อฉี่หนูได้ไหม

น้ำยาฟอกขาวที่เจือจางตามฉลากใช้ฆ่าเชื้อพื้นผิวแข็งได้ แต่ต้องล้างโคลนออกก่อน ห้ามผสมกับน้ำยาล้างห้องน้ำหรือแอมโมเนีย และควรใช้ในที่อากาศถ่ายเท สำหรับพื้นที่กว้างหรือมุมอับ บริการพ่นฆ่าเชื้อแบบละอองฝอยช่วยให้ทั่วถึงกว่า

อบโอโซนฆ่าเชื้อฉี่หนูได้หรือไม่

โอโซนเหมาะกับการจัดการกลิ่นอับและสปอร์เชื้อราในอากาศและซอกมุม แต่ไม่ใช่สิ่งทดแทนการล้างโคลนและการพ่นฆ่าเชื้อพื้นผิว ลำดับที่เหมาะสมคือ ล้าง พ่นฆ่าเชื้อ แล้วจึงอบโอโซนเป็นขั้นตอนปิดท้าย

อบโอโซนบ้านแล้วต้องออกจากบ้านนานแค่ไหน

ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่และระดับกลิ่น ทีมจะแจ้งเวลาอบและเวลาระบายอากาศให้ชัดเจนก่อนเริ่มงาน ระหว่างนั้นห้ามมีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ในบ้าน และควรรอจนระบายอากาศเสร็จตามที่ทีมแนะนำก่อนกลับเข้าไป

ถ้ามีไข้หลังทำความสะอาดบ้านน้ำท่วมควรทำอย่างไร

ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว โดยเฉพาะถ้ามีไข้สูง ปวดศีรษะ หรือปวดน่อง และแจ้งแพทย์ว่าเพิ่งสัมผัสน้ำท่วมหรือโคลน ไม่ควรซื้อยากินเอง ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

บริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม พิษณุโลก ขอใบเสนอราคาอย่างไร

ส่งรูปหน้างาน ขนาดพื้นที่โดยประมาณ ระดับน้ำที่ท่วม และพิกัดบ้านมาทาง LINE @whd268 หรือโทร 065-556-6294 ทีมจะประเมินขอบเขตงานและแจ้งรายละเอียดให้ก่อนนัดหมาย

จองบริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม พิษณุโลก และอบโอโซนกำจัดกลิ่นอับ

อย่าปล่อยให้บ้านที่เพิ่งพ้นน้ำกลายเป็นที่สะสมเชื้อ ให้ทีม WHD ช่วยวางลำดับงานและจัดการจุดเสี่ยงอย่างปลอดภัย

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com

อ่านต่อและลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย สำหรับบ้านหลังน้ำท่วม
• สเปรย์ฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H ขนาดพกพา สำหรับเช็ดจุดสัมผัสในบ้าน
• รวมบทความฟื้นฟูบ้านหลังน้ำท่วมทั้งหมด
• แหล่งข้อมูลภายนอก: กรมควบคุมโรค และ องค์การอนามัยโลก: น้ำท่วมและสุขภาพ

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการดูแลบ้านหลังน้ำท่วม ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการเจ็บป่วย โปรดปรึกษาแพทย์