เรื่องเล่าจากหน้างาน: ศาลาท่าน้ำที่เคยเป็นหัวใจของชุมชน

"ลุงสมพร" อายุหกสิบปลาย ๆ เป็นกรรมการวัดแห่งหนึ่งในชุมชนเกาะเกร็ด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ลุงเกิดและโตบนเกาะ เห็นศาลาท่าน้ำของวัดเป็นที่ที่ชาวบ้านมาใส่บาตรตอนเช้า เป็นที่นั่งรอเรือ เป็นที่ที่เด็ก ๆ มานั่งทำการบ้าน และเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวแวะนั่งพักชมแม่น้ำในวันหยุด

เกาะเกร็ดอยู่กลางแม่น้ำเจ้าพระยาและอยู่นอกแนวคันกั้นน้ำ ช่วงน้ำท่วมเดือนตุลาคม 2569 น้ำเหนือไหลแรงประกอบกับน้ำทะเลหนุน น้ำจึงเอ่อขึ้นท่วมลานวัด ศาลาท่าน้ำ หอฉัน และห้องเก็บของชั้นล่างอยู่หลายวัน ทางวัดและชาวบ้านช่วยกันยกพระพุทธรูปองค์เล็ก คัมภีร์ และของใช้ในพิธีขึ้นที่สูงไว้ก่อน ส่วนเสื่อ อาสนะ ฟูก หมอนอิง โต๊ะหมู่ และลำโพงบางส่วนยังอยู่ในห้องเก็บของ

เมื่อน้ำลด ศาลาท่าน้ำที่เป็นไม้เหลือคราบโคลนแม่น้ำเป็นแนวบนเสาและพื้น ขั้นบันไดลงท่าน้ำลื่นเพราะตะไคร่และเมือก ในหอฉันมีกลิ่นอับหนัก ผนังมีจุดรา และห้องเก็บเสื่อมีกลิ่นเหม็นเปรี้ยวจนพระลูกวัดต้องปิดประตูไว้ ญาติโยมที่มาทำบุญเริ่มไอและจาม บางท่านเป็นผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว ลุงสมพรจึงปรึกษากับท่านเจ้าอาวาสว่า ก่อนถึงงานบุญปลายปีและก่อนนักท่องเที่ยวจะกลับมา วัดควรฟื้นฟูอย่างไรให้สะอาด ปลอดภัย และยังเคารพความเป็นศาสนสถาน

ทำไมวัดบนเกาะริมแม่น้ำจึงต้องวางแผนการฟื้นฟูเป็นพิเศษ

• อยู่นอกแนวคันกั้นน้ำ พื้นที่บนเกาะรับน้ำโดยตรงทุกครั้งที่แม่น้ำสูง ความชื้นในดินและอาคารจึงค้างอยู่นานกว่าพื้นที่ที่มีคันกั้นน้ำ
• ศาลาท่าน้ำเป็นพื้นที่เปิด ศาลาท่าน้ำโดนทั้งน้ำท่วมและละอองน้ำจากแม่น้ำ โคลนแม่น้ำมีตะกอนอินทรีย์มาก กลายเป็นอาหารของเชื้อราและแบคทีเรียบนไม้
• ห้องเก็บเสื่อและอาสนะ วัสดุผ้าและเสื่อที่แช่น้ำแล้วถูกเก็บซ้อนกันในห้องปิด เป็นแหล่งกลิ่นอับและเชื้อราที่หนักที่สุดในวัด
• ผู้มาวัดส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ ญาติโยมที่มาทำบุญประจำมักเป็นผู้สูงวัย ซึ่งไวต่อสปอร์เชื้อราและเชื้อโรคมากกว่าคนทั่วไป
• การขนส่งบนเกาะ การเดินทางเข้าออกเกาะต้องอาศัยเรือข้ามฟาก การวางแผนอุปกรณ์และเวลาทำงานจึงต้องรอบคอบ
• ความเคารพต่อสถานที่ วัดมีพื้นที่และวัตถุศักดิ์สิทธิ์ การทำงานต้องประสานกับทางวัดทุกขั้นตอน

ความเสี่ยงต่อพระสงฆ์ ญาติโยม และผู้มาเยือน

โคลนจากแม่น้ำและน้ำท่วมที่ขังอยู่ในลานวัดอาจมีเชื้อแบคทีเรีย เช่น อี. โคไล ที่เสี่ยงต่อโรคท้องร่วงและการติดเชื้อทางผิวหนัง พื้นที่ริมน้ำที่หนูหนีน้ำขึ้นมาอาศัยยังมีความเสี่ยงโรคเลปโตสไปโรซิสหรือโรคฉี่หนู สำหรับผู้ที่ต้องเดินลุยโคลนหรือมีแผลที่เท้า ส่วนสปอร์เชื้อราจากหอฉัน ห้องเก็บเสื่อ และอาสนะ อาจกระตุ้นอาการไอ จาม ภูมิแพ้ และหอบหืด ทั้งในพระสงฆ์ที่อยู่ประจำและญาติโยมที่มานั่งบนเสื่อเป็นเวลานานระหว่างฟังเทศน์

นอกจากเรื่องสุขภาพ ศาลาท่าน้ำที่ลื่นเพราะตะไคร่และโคลนยังเสี่ยงต่อการลื่นล้ม โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่ลงไปใส่บาตรพระที่มาทางเรือในตอนเช้า และกลิ่นอับในหอฉันก็ทำให้ญาติโยมไม่สบายใจที่จะนำอาหารมาถวาย

วิธีที่มักทำกันในวัดหลังน้ำลด และข้อจำกัด

• ล้างด้วยน้ำแล้วปล่อยแห้ง ช่วยเอาโคลนออกได้ แต่ไม้ศาลาที่แช่น้ำมาหลายวันยังมีเชื้อราฝังอยู่ และกลิ่นอับในห้องปิดไม่หายไปพร้อมโคลน
• ตากเสื่อและอาสนะแล้วเก็บกลับเข้าห้อง แดดช่วยได้ แต่ถ้าห้องเก็บของยังมีสปอร์และกลิ่นอยู่ ของที่ตากแล้วจะกลับมามีกลิ่นภายในไม่กี่วัน
• จุดธูปหรือกำยานเพื่อกลบกลิ่น กลิ่นหอมช่วยได้เพียงชั่วคราว และควันในห้องที่อากาศถ่ายเทน้อยไม่เหมาะกับผู้สูงอายุที่มีโรคทางเดินหายใจ
• ใช้น้ำยาฟอกขาวเข้มข้นบนไม้เก่า อาจทำให้ไม้แกะสลักและพื้นไม้ของศาลาด่างเสียหาย

ทางออก: แบ่งพื้นที่ตามลักษณะการใช้งาน โดยทีม WHD

ทีม World Health Disinfection (WHD) ให้บริการ พ่นฆ่าเชื้อ และ อบโอโซน สำหรับวัดและศาสนสถาน โดยแบ่งพื้นที่ตามลักษณะการใช้งานและตามที่ทางวัดเห็นสมควร

พื้นที่เปิด: ศาลาท่าน้ำ ลานวัด ทางเดิน

หลังทางวัดและชาวบ้านล้างโคลนออกแล้ว ทีมงานจะพ่น น้ำยาฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H ด้วยเครื่อง ULV บนพื้นไม้ เสา ราวบันได ม้านั่ง และทางเดิน ละอองฝอยเข้าถึงร่องไม้และซอกเสาโดยใช้น้ำยาในปริมาณที่ควบคุมได้ พื้นที่เปิดแบบนี้ไม่เหมาะกับการอบโอโซน เพราะก๊าซจะกระจายออกไป

พื้นที่ปิด: หอฉัน ห้องเก็บเสื่อและอาสนะ กุฏิ

ห้องที่ปิดได้จะพ่นฆ่าเชื้อก่อน แล้วอบด้วย เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator โอโซนแทรกเข้าไปในเนื้อเสื่อ อาสนะ ฟูก ผ้าม่าน และผนังห้อง ช่วยลดสปอร์เชื้อราและสลายกลิ่นอับและกลิ่นเปรี้ยวที่ติดอยู่

ความเคารพต่อของศักดิ์สิทธิ์

• พระพุทธรูป คัมภีร์ เครื่องบูชา และวัตถุมงคล ทางวัดเป็นผู้เคลื่อนย้ายหรือจัดการเองทั้งหมด ทีมงานไม่แตะต้องของศักดิ์สิทธิ์
• พื้นที่ใดจะทำหรือไม่ทำ ขึ้นกับการพิจารณาของท่านเจ้าอาวาสและกรรมการวัด ทีมงานจะเสนอแนวทางและปฏิบัติตามที่วัดกำหนด
• ทีมงานแต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าในพื้นที่ที่วัดกำหนด และนัดเวลาที่ไม่ตรงกับกิจของสงฆ์

ความปลอดภัยของการอบโอโซน

• ระหว่างอบโอโซน พระสงฆ์ สามเณร ญาติโยม สุนัขและแมวในวัด ต้องอยู่นอกห้องที่อบ ต้นไม้ในกระถางต้องย้ายออก
• หลังอบ ต้องเปิดประตูหน้าต่างระบายอากาศตามเวลาที่ทีมงานกำหนดก่อนใช้งานห้อง
• เครื่องเสียง ไมโครโฟน และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ควรนำออกหรือคลุมไว้ ทีมงานจะควบคุมปริมาณโอโซนให้เหมาะกับขนาดห้อง

ลำดับงานที่แนะนำสำหรับวัดบนเกาะ

1. ประชุมกับทางวัด กำหนดพื้นที่ที่จะทำ วันเวลาที่ไม่ตรงกับกิจของสงฆ์ และให้ทางวัดจัดการของศักดิ์สิทธิ์ก่อน
2. วางแผนการขนส่ง นัดเวลาเรือข้ามฟาก และจุดขนอุปกรณ์ขึ้นท่าที่ปลอดภัย
3. ล้างโคลนและคัดแยกของ ชาวบ้านช่วยกันล้างโคลนออกจากศาลาและลานวัด แยกเสื่อ อาสนะ และฟูกที่เสียหายหนักออก ส่วนที่ยังใช้ได้นำไปซักหรือตากแดด
4. พ่นฆ่าเชื้อพื้นที่เปิด ศาลาท่าน้ำ บันไดท่าน้ำ ลานวัด และทางเดิน
5. พ่นฆ่าเชื้อพื้นที่ปิด หอฉัน ห้องเก็บของ ห้องน้ำ และกุฏิที่ทางวัดเห็นสมควร
6. อบโอโซนห้องปิด ทีละห้อง ตามขนาดพื้นที่
7. ระบายอากาศ เปิดประตูหน้าต่างจนกลิ่นโอโซนจาง
8. ตรวจซ้ำก่อนงานบุญ ตรวจกลิ่นและจุดราอีกครั้ง และแนะนำการเก็บเสื่อและอาสนะให้แห้งในระยะยาว

ดูแลเสื่อ อาสนะ และผ้าในวัดหลังน้ำลด

ของใช้ประเภทผ้าและเสื่อเป็นต้นเหตุกลิ่นอับที่ใหญ่ที่สุดของวัดหลังน้ำท่วม การจัดการให้ถูกวิธีตั้งแต่ต้นช่วยให้ผลของการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนอยู่ได้นาน

• คัดแยกทันที อย่าเก็บเสื่อและอาสนะที่เปียกซ้อนกันไว้ เพราะราจะลามจากชิ้นหนึ่งไปอีกชิ้นภายในไม่กี่วัน
• เสื่อกกและเสื่อพลาสติก ล้างโคลนออก ผึ่งแดดทั้งสองด้านจนแห้งสนิท เสื่อกกที่ขึ้นราดำเป็นวงกว้างควรเปลี่ยน
• อาสนะและฟูกที่มีฟองน้ำ ถ้าฟองน้ำด้านในเปียกชุ่มนานหลายวัน มักมีกลิ่นติดแน่น ควรพิจารณาเปลี่ยน ส่วนปลอกผ้าที่ถอดได้ให้ซักแยก
• ผ้าม่านและผ้าปูโต๊ะหมู่ ซักด้วยน้ำอุ่นและตากแดด ผ้าที่ใช้ในพิธีหรือผ้าที่มีความหมายทางศาสนา ทางวัดเป็นผู้พิจารณาวิธีดูแลเอง
• ชั้นวางในห้องเก็บของ ยกสูงจากพื้นและเว้นช่องห่างจากผนัง เพื่อให้อากาศไหลเวียนและไม่ดูดความชื้นจากพื้น
• ของถวายที่ได้รับระหว่างน้ำท่วม เช่น ข้าวสารและอาหารแห้ง ควรตรวจว่าไม่โดนน้ำหรือความชื้น และจัดเก็บแยกจากห้องที่ยังรอฆ่าเชื้อ

ชุมชนช่วยวัด วัดช่วยชุมชน

บนเกาะเกร็ด วัดเป็นศูนย์กลางของชุมชน ทั้งเป็นที่ทำบุญ ที่พบปะ และที่พักพิงยามมีเหตุ เมื่อวัดกลับมาสะอาด ชาวบ้านก็กลับมามีที่รวมตัว ผู้สูงอายุกลับมาใส่บาตรได้อย่างสบายใจ และร้านค้าเล็ก ๆ รอบวัดก็กลับมาต้อนรับผู้มาเยือนได้

ลุงสมพรจึงชวนชาวบ้านมาช่วยกันล้างโคลนและตากเสื่อในวันเดียวกับที่ทีมงานเข้ามา งานจึงเสร็จเร็วและทุกคนรู้สึกว่าได้ร่วมกันฟื้นฟูวัดของชุมชน หลายบ้านที่อยู่ใกล้วัดก็ใช้โอกาสนี้สอบถามวิธีดูแลบ้านของตัวเองไปพร้อมกัน

10 เหตุผลที่วัดริมน้ำเลือกทีม WHD

1. เคารพสถานที่ ทางวัดจัดการของศักดิ์สิทธิ์เอง ทีมงานปฏิบัติตามที่วัดกำหนด
2. แบ่งพื้นที่ถูกวิธี พื้นที่เปิดใช้ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ห้องปิดใช้ บริการอบโอโซน
3. น้ำยาคุณภาพ CHEMGENE HLD4H สำหรับงานฆ่าเชื้อระดับสูง
4. ถนอมไม้เก่า ละออง ULV ไม่ต้องใช้น้ำมาก ไม่ทำให้ไม้ศาลาเปียกซ้ำ
5. แก้กลิ่นเสื่อและอาสนะ โอโซนเข้าถึงเนื้อผ้าและเนื้อเสื่อ
6. คำนึงถึงผู้สูงอายุ ลดสปอร์และเชื้อในพื้นที่ที่ญาติโยมนั่งนาน
7. วางแผนการขนส่งบนเกาะ ประสานเวลาเรือและจุดขึ้นท่า
8. นัดเวลาตามกิจของสงฆ์ ไม่รบกวนการทำวัตรและการบิณฑบาต
9. อธิบายความปลอดภัยชัดเจน ตามแนวทาง โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย สำหรับกุฏิ
10. ต่อยอดได้ ร่วมกับ บริการพ่นยุง รอบลานวัด และ บริการกำจัดไรฝุ่น ฟูกและหมอน

ก่อนและหลัง: วัดในชุมชนเกาะเกร็ด

เสียงจากผู้ใช้บริการ

"ที่ลุงสบายใจคือทีมงานถามก่อนทุกอย่างว่าวัดอยากให้ทำตรงไหน ของสำคัญทางวัดจัดการเองหมด เขาไม่แตะเลย ตอนนี้หอฉันไม่มีกลิ่นแล้ว ญาติโยมที่มีอายุก็กลับมานั่งฟังเทศน์ได้ไม่ไอ"

— ลุงสมพร กรรมการวัด ชุมชนเกาะเกร็ด อำเภอปากเกร็ด (สถานการณ์ตัวอย่าง)

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: อบโอโซนในอุโบสถได้ไหม?
ตอบ: ขึ้นกับการพิจารณาของท่านเจ้าอาวาสและกรรมการวัด หากทางวัดประสงค์ ทางวัดต้องจัดการของศักดิ์สิทธิ์เองก่อน ทีมงานจะเสนอแนวทางที่เหมาะสมและปฏิบัติตามที่วัดกำหนด

ถาม: ศาลาท่าน้ำเปิดโล่ง ทำได้แค่ไหน?
ตอบ: พื้นที่เปิดใช้การพ่นฆ่าเชื้อบนพื้นผิว เช่น พื้นไม้ เสา ราวบันได และม้านั่ง ไม่ใช้การอบโอโซน เพราะก๊าซจะกระจายออกไป

ถาม: เสื่อและอาสนะที่แช่น้ำ ควรทิ้งหรือเก็บ?
ตอบ: ชิ้นที่ขึ้นราลึก ฟองน้ำด้านในเปียกชุ่ม หรือมีกลิ่นแรงมาก ควรเปลี่ยน ส่วนชิ้นที่ยังดีให้ซัก ตากแดดจนแห้งสนิท แล้วเก็บในห้องที่ผ่านการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนแล้ว

ถาม: พระสงฆ์ต้องออกจากกุฏินานไหม?
ตอบ: เฉพาะช่วงอบโอโซนและระบายอากาศ ทีมงานจะนัดเวลาที่ไม่ตรงกับกิจของสงฆ์และแจ้งเวลาให้ทางวัดทราบชัดเจน

ถาม: ทีมงานข้ามไปเกาะได้อย่างไร?
ตอบ: เดินทางด้วยเรือข้ามฟากพร้อมอุปกรณ์ ทางวัดช่วยแนะนำท่าเรือและจุดขึ้นที่สะดวก ทีมงานจะวางแผนล่วงหน้า

ถาม: ต้องทำก่อนงานบุญนานแค่ไหน?
ตอบ: ควรเผื่อเวลาอย่างน้อยหลายวันก่อนงาน เพื่อให้มีเวลาระบายอากาศ ตากเสื่อ และตรวจซ้ำ

ให้วัดของชุมชนกลับมาพร้อมต้อนรับญาติโยม

วัดและศาสนสถานในเกาะเกร็ด ปากเกร็ด เมืองนนทบุรี และชุมชนริมเจ้าพระยาใกล้เคียง ติดต่อขอคำปรึกษาได้เลย

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

บทความและลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• บริการพ่นยุง
• บริการกำจัดไรฝุ่น
• บทความทั้งหมด
• แหล่งข้อมูลภายนอก: WHO: Floods and health และ กรมอนามัย

#พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #พ่นฆ่าเชื้อวัด #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #อบโอโซน #กำจัดกลิ่นอับ #กำจัดเชื้อรา #น้ำยาฆ่าเชื้อ #ฟื้นฟูวัดหลังน้ำท่วม

คำค้นหา: ฟื้นฟูวัดหลังน้ำท่วม, ศาลาท่าน้ำ, พ่นฆ่าเชื้อวัด, อบโอโซนหอฉัน, กำจัดกลิ่นอับเสื่อและอาสนะ, พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม, เกาะเกร็ด, ปากเกร็ด, นนทบุรี 2569