หมายเหตุสำคัญ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเรื่องการฟื้นฟูห้องนอนและบ้านหลังน้ำท่วม ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ การใช้เครื่อง CPAP หรือเครื่องช่วยหายใจ การตั้งค่าเครื่อง และการตัดสินใจว่าเครื่องที่โดนน้ำยังใช้ได้หรือไม่ ต้องปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลและผู้จำหน่ายเครื่องโดยตรง หากผู้สูงอายุหายใจลำบาก เจ็บหน้าอก สับสน หรือซึมผิดปกติ ให้โทร 1669 ทันที

เรื่องเล่าจากหน้างาน: คืนแรกที่คุณพ่อนอนโดยไม่มีเครื่อง

"คุณนุ่น" อาศัยอยู่ในทาวน์เฮาส์สองชั้นในซอยแถวถนนประชาชื่น เขตบางซื่อ กับ "คุณพ่อสมพงษ์" วัย 71 ปี เมื่อสองปีก่อนคุณพ่อนอนกรนเสียงดังและสะดุ้งตื่นกลางดึกบ่อย ตื่นมาก็ยังง่วง หลังตรวจการนอนหลับ แพทย์วินิจฉัยว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ และให้ใช้เครื่อง CPAP ทุกคืน ตั้งแต่นั้นคุณพ่อนอนหลับได้ดีขึ้น ไม่ง่วงกลางวัน และอารมณ์ดีขึ้นจนคนในบ้านสังเกตได้

เพราะคุณพ่อขึ้นบันไดลำบาก ห้องนอนของท่านจึงอยู่ชั้นล่าง เครื่อง CPAP วางบนโต๊ะข้างเตียงเตี้ย ๆ อะแดปเตอร์ไฟวางกับพื้น ข้าง ๆ มีขวดน้ำกลั่นสำหรับเติมกระปุกทำความชื้น ผ้าเช็ดหน้ากาก และปลั๊กพ่วงอีกสองตัว

ต้นเดือนตุลาคม ปี 2569 ฝนตกหนักติดกันหลายวัน น้ำในซอยเอ่อเข้าบ้านกลางดึกสูงราว 40 เซนติเมตร คุณนุ่นปลุกคุณพ่อขึ้นชั้นบน คว้าตัวเครื่องและหน้ากากไปได้ แต่สายไฟกับอะแดปเตอร์จมน้ำไปแล้ว สองคืนต่อมาคุณพ่อต้องนอนโดยไม่มีเครื่อง นอนกรนเสียงดังกว่าเดิม ตื่นมาปวดศีรษะ และหงุดหงิดง่าย

เมื่อน้ำลดในวันที่สี่ ห้องนอนชั้นล่างเต็มไปด้วยโคลนบาง ๆ ที่นอนอมน้ำ ผ้าม่านมีคราบเหลือง และกลิ่นอับลอยออกมาตั้งแต่เปิดประตู คุณนุ่นมีคำถามเต็มหัว เครื่องที่หอบขึ้นไปได้ยังใช้ได้ไหม อะแดปเตอร์ที่จมน้ำเสียบได้หรือเปล่า ห้องนอนแบบนี้คุณพ่อจะกลับมานอนพร้อมเครื่องได้เมื่อไร และถ้าจะอบโอโซน เครื่องที่ต่อกับลมหายใจของคุณพ่อทุกคืนต้องทำอย่างไร

ทำไมห้องนอนของคนใช้เครื่อง CPAP ต้องคิดมากกว่าห้องทั่วไป

เครื่อง CPAP ดูดอากาศในห้องเข้าไป ผ่านแผ่นกรอง แล้วส่งเข้าทางเดินหายใจของผู้ใช้ตลอดทั้งคืน แปลว่าอากาศในห้องนอนคืออากาศที่ผู้สูงอายุหายใจเข้าไปโดยตรงหลายชั่วโมง ถ้าห้องยังมีสปอร์เชื้อราและกลิ่นอับ แผ่นกรองจะอุดตันเร็วกว่าปกติ และผู้ใช้อาจรู้สึกระคายจมูกหรือคอ

• เชื้อรา ผนังปูน ไม้ และที่นอนที่ชื้นนานจะเริ่มมีเชื้อราภายในไม่กี่วัน สปอร์ลอยอยู่ในอากาศแม้มองไม่เห็น อาจทำให้คัดจมูก ไอ หรือภูมิแพ้กำเริบ ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัวยิ่งต้องระวัง
• เชื้อโรคจากน้ำท่วม น้ำที่ผ่านถนนและท่อระบายน้ำพาเชื้อแบคทีเรียมาค้างตามพื้น ขาเตียง โต๊ะข้างเตียง และสายไฟที่ลากกับพื้น ซึ่งเป็นจุดที่มือแตะทุกคืนตอนใส่และถอดหน้ากาก
• โรคฉี่หนูหรือเลปโตสไปโรซิส หนูที่หนีน้ำมักเข้ามาหลบในบ้าน ปัสสาวะของหนูที่ปนกับน้ำและโคลนเป็นต้นเหตุของโรคนี้ ผู้ทำความสะอาดควรใส่รองเท้าบูทและถุงมือเสมอ
• ไฟฟ้าและความชื้น อะแดปเตอร์ สายไฟ และปลั๊กพ่วงที่จมน้ำไม่ควรเสียบใช้ต่อเอง ต้องให้ผู้จำหน่ายหรือช่างที่ได้รับอนุญาตตรวจก่อน

องค์การอนามัยโลกระบุว่า ผลกระทบต่อสุขภาพหลังน้ำท่วมไม่ได้จบลงเมื่อน้ำลด เพราะความชื้นและความเสียหายของบ้านยังคงอยู่ต่ออีกระยะ ซึ่งสำหรับคนที่ต้องพึ่งเครื่องช่วยหายใจตอนนอน ความเสี่ยงนี้ใกล้ตัวกว่าคนอื่น

ต้นทุนที่ครอบครัวต้องแบก ทั้งเงิน เวลา และการนอนของคุณพ่อ

ด้านสุขภาพและการนอน ทุกคืนที่ผู้สูงอายุไม่ได้ใช้เครื่องตามที่แพทย์สั่ง อาจนอนไม่พอ ง่วงกลางวัน และเสี่ยงหกล้มมากขึ้นเพราะเพลีย ครอบครัวจึงต้องรีบติดต่อแพทย์และผู้จำหน่ายเพื่อหาทางออก เช่น ยืมเครื่องสำรองระหว่างรอซ่อม

ด้านเงิน อะแดปเตอร์ สายไฟ ท่อลม หรือหน้ากากที่เสียหายต้องซื้อใหม่ ที่นอนที่อมน้ำต้องทิ้ง ถ้าห้องยังขึ้นราซ้ำ แผ่นกรองก็ต้องเปลี่ยนบ่อยขึ้นอีก

ด้านเวลาและกำลังใจ ลูกที่ทำงานประจำต้องลางานมาขัดห้อง ตามช่าง โทรหาผู้จำหน่าย และดูแลคุณพ่อที่นอนไม่หลับไปพร้อมกัน ความเหนื่อยสะสมทำให้ทั้งบ้านตึงเครียด

วิธีที่หลายบ้านทำ แต่ไม่พอสำหรับห้องนอนผู้ใช้เครื่องช่วยหายใจ

• ขัดพื้นด้วยน้ำยาซักผ้าขาวเข้มข้น ทิ้งกลิ่นฉุนค้างในห้องปิด ซึ่งเครื่องจะดูดเข้าไปส่งต่อให้ผู้ใช้ทั้งคืน และยังเข้าไม่ถึงเนื้อไม้หรือผ้าม่าน
• เปิดพัดลมทั้งวัน ผิวผนังแห้งเร็วขึ้น แต่ก็พัดสปอร์เชื้อราให้ฟุ้ง และเนื้อปูนข้างในยังชื้นอยู่
• ฉีดสเปรย์ปรับอากาศ กลบกลิ่นได้ชั่วคราว แต่ไม่ได้กำจัดต้นเหตุ และสารหอมก็ลอยไปถึงช่องดูดอากาศของเครื่อง
• ทาสีทับคราบ ถ้าผนังยังชื้น สีจะพองและคราบดำกลับมาในไม่กี่สัปดาห์
• เอาเครื่อง CPAP ไปตากแดดหรือเป่าลมร้อน อาจทำให้ชิ้นส่วนเสียหาย ควรทำตามคู่มือของเครื่องและคำแนะนำของผู้จำหน่ายเท่านั้น

จัดการเครื่อง CPAP ก่อน แล้วค่อยจัดการห้อง

ลำดับที่ถูกต้องคือแยกเครื่องและอุปกรณ์ทั้งหมดออกจากห้องก่อน แล้วจึงทำความสะอาดห้อง ข้อปฏิบัติทั่วไปที่หลายครอบครัวใช้ ร่วมกับการสอบถามแพทย์และผู้จำหน่าย มีดังนี้

1. อย่าเสียบปลั๊กเครื่องหรืออะแดปเตอร์ที่โดนน้ำ แม้ดูเหมือนแห้งแล้ว ให้ติดต่อผู้จำหน่ายเพื่อตรวจเช็กก่อน
2. ถ่ายรูปเครื่องและอุปกรณ์ที่เสียหาย จดรุ่นและหมายเลขเครื่องไว้ เผื่อใช้ติดต่อศูนย์บริการหรือเคลมประกัน
3. ถามเรื่องเครื่องสำรอง บางผู้จำหน่ายมีเครื่องให้ยืมหรือเช่าระหว่างซ่อม ส่วนการนอนโดยไม่มีเครื่องในช่วงนี้ควรถามแพทย์ว่าต้องระวังอะไร
4. ย้ายเครื่อง CPAP หน้ากาก ท่อลม กระปุกน้ำ แผ่นกรองสำรอง และยาทั้งหมดออกจากบ้าน ก่อนวันอบโอโซน เพราะโอโซนอาจทำให้ซิลิโคนและยางบางชนิดเสื่อมเร็ว และอุปกรณ์ที่สัมผัสทางเดินหายใจไม่ควรอยู่ในห้องขณะอบ
5. ทิ้งที่นอนและหมอนที่อมน้ำท่วม ไม่ควรพยายามตากแล้วกลับมาใช้ในห้องที่มีคนใช้เครื่องช่วยหายใจ

ทางออก: อบโอโซนห้องนอนและพ่นฆ่าเชื้อทั้งบ้านโดยทีม WHD

เมื่อเครื่องและอุปกรณ์ทางการแพทย์ออกจากบ้านแล้ว ทีม World Health Disinfection (WHD) จะเข้ามาทำ บริการอบโอโซน และ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ต่อจากการล้างโคลนและการซ่อมแซม

พ่นฆ่าเชื้อแบบละอองฝอย (ULV) ด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H ซึ่งใช้ในงานสถานพยาบาล ละอองเล็กมากลอยเข้าไปตามซอกขาเตียง ใต้ตู้ มุมผนัง ขอบประตู และจุดสัมผัสบ่อย เช่น สวิตช์ไฟ ราวจับข้างเตียง และลูกบิดประตูห้องน้ำ

อบโอโซนห้องนอนแบบปิดห้อง ก๊าซโอโซนซึมไปถึงหลังตู้เสื้อผ้า ในผ้าม่าน และช่องว่างที่ผ้าเช็ดเข้าไม่ถึง ช่วยทำลายสปอร์เชื้อราในอากาศและสลายโมเลกุลกลิ่นอับ เมื่อครบเวลาโอโซนจะสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน แล้วจึงเปิดระบายอากาศ

ขั้นตอนบริการ ตั้งแต่สำรวจจนคุณพ่อกลับมานอนห้องเดิม

1. สำรวจและสอบถาม ทีมถามว่าในบ้านมีผู้ใช้เครื่องช่วยหายใจหรือเครื่องมือแพทย์อะไรบ้าง ดูระดับน้ำ คราบรา และจุดที่มีกลิ่น
2. แนะนำการเก็บกวาด บอกว่าที่นอน พรม หรือเฟอร์นิเจอร์ชิ้นไหนควรทิ้ง จุดไหนต้องล้างโคลนให้หมด และจุดไหนควรให้ช่างไฟตรวจก่อน
3. ตรวจว่าย้ายอุปกรณ์ทางการแพทย์ออกครบ ก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
4. พ่นฆ่าเชื้อด้วย Chemgene HLD4H ทั่วพื้นที่ที่โดนน้ำ รวมห้องน้ำและทางเดินที่ผู้สูงอายุใช้ตอนกลางคืน
5. อบโอโซนห้องนอนและห้องที่มีกลิ่น แบบปิดห้อง ไม่มีใครอยู่ในบ้าน
6. ระบายอากาศและตรวจซ้ำ เปิดประตูหน้าต่างจนไม่มีกลิ่นโอโซนเหลือ ตรวจจุดที่เคยมีปัญหา และแนะนำการคุมความชื้นต่อ

หลังจากนั้นค่อยนำเครื่อง CPAP ที่ผ่านการตรวจจากผู้จำหน่ายแล้ว พร้อมที่นอนใหม่ กลับเข้าห้อง ล้างอุปกรณ์ตามคู่มือ และเปลี่ยนแผ่นกรองตามคำแนะนำ

10 เหตุผลที่ครอบครัวย่านบางซื่อให้ WHD ฟื้นฟูห้องนอนผู้สูงอายุ

1. ทีมถามเรื่องเครื่องช่วยหายใจและอุปกรณ์ทางการแพทย์ก่อนเริ่มงานทุกครั้ง
2. ย้ำให้ย้ายเครื่อง CPAP และอุปกรณ์ทั้งหมดออกก่อนอบ ไม่ปล่อยให้เสี่ยง
3. อบโอโซน จัดการกลิ่นอับและสปอร์เชื้อราในอากาศ ซึ่งเป็นอากาศที่เครื่องดูดเข้าไปทุกคืน
4. ใช้น้ำยา Chemgene HLD4H ที่ใช้ในงานสถานพยาบาล
5. พ่นแบบละอองฝอยเข้าถึงใต้เตียงและซอกมุมที่ผู้สูงอายุก้มทำความสะอาดเองไม่ได้
6. ไม่ทิ้งกลิ่นน้ำหอมหรือกลิ่นฉุนในห้องนอน
7. ดูแลทางเดินและห้องน้ำที่ผู้สูงอายุใช้ตอนกลางคืนด้วย ไม่ใช่แค่ห้องนอน
8. มีบริการ กำจัดไรฝุ่น สำหรับที่นอนและหมอนชุดใหม่
9. แนะนำการคุมความชื้นหลังบริการ เพื่อไม่ให้เชื้อรากลับมาอุดแผ่นกรองเครื่อง
10. ติดต่อง่ายทางโทรศัพท์และ LINE นัดวันที่ไม่ชนกับวันนัดแพทย์ของคุณพ่อ

ก่อนและหลังบริการ

เสียงจากลูกค้า (สถานการณ์ตัวอย่าง)

"ตอนโทรไป ทีมงานถามก่อนเลยว่าคุณพ่อใช้เครื่องอะไรตอนนอน แล้วบอกให้เอาเครื่องกับหน้ากากออกจากบ้านก่อนวันอบ ส่วนอะแดปเตอร์ที่จมน้ำให้ส่งร้านตรวจ พอทำเสร็จห้องไม่มีกลิ่นอับแล้ว คุณพ่อได้กลับลงมานอนห้องเดิม ไม่ต้องปีนบันไดทุกคืน"

— ลูกสาวผู้ดูแลคุณพ่อ ย่านประชาชื่น บางซื่อ

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: เครื่อง CPAP ที่โดนน้ำนิดหน่อย เช็ดแห้งแล้วใช้ต่อได้ไหม?
ตอบ: ไม่ควรตัดสินใจเอง ให้ติดต่อผู้จำหน่ายหรือศูนย์บริการเพื่อตรวจก่อน และปรึกษาแพทย์เรื่องการนอนระหว่างรอ

ถาม: วางเครื่อง CPAP ไว้ในห้องตอนอบโอโซนได้ไหม ถ้าคลุมผ้าไว้?
ตอบ: ไม่แนะนำ เครื่อง หน้ากาก ท่อลม และอุปกรณ์ทางการแพทย์ทุกชิ้นควรย้ายออกจากบ้านทั้งหมดก่อนอบ

ถาม: หลังอบโอโซนแล้ว คุณพ่อกลับมานอนได้เมื่อไร?
ตอบ: หลังระบายอากาศเพียงพอจนไม่มีกลิ่นโอโซนเหลือ ทีมจะแจ้งระยะเวลาที่เหมาะกับขนาดห้อง หลายบ้านเลือกให้ผู้สูงอายุกลับมาในวันถัดไปเพื่อความสบายใจ

ถาม: ต้องเปลี่ยนแผ่นกรองเครื่องไหม?
ตอบ: ช่วงที่ห้องชื้นและมีฝุ่นจากงานซ่อม แผ่นกรองอาจสกปรกเร็ว ควรทำตามคู่มือของเครื่องและคำแนะนำของผู้จำหน่าย

ถาม: บ้านมีเครื่องผลิตออกซิเจนด้วย ต้องทำอย่างไร?
ตอบ: ย้ายออกก่อนเช่นเดียวกับเครื่อง CPAP และถ้าเครื่องโดนน้ำให้ผู้จำหน่ายตรวจก่อนใช้

ถาม: น้ำท่วมแค่ชั้นล่าง ต้องทำชั้นบนด้วยไหม?
ตอบ: ถ้าชั้นบนไม่มีกลิ่นหรือคราบ อาจไม่จำเป็น ทีมจะสำรวจและแนะนำตามสภาพจริง

ให้คุณพ่อคุณแม่ได้กลับมานอนหลับสบายในห้องเดิม

แจ้งเราได้เลยว่าในบ้านมีผู้ใช้เครื่อง CPAP หรือเครื่องช่วยหายใจ ทีมจะวางแผนงานให้ปลอดภัยตั้งแต่ต้น

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com

บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator
• บริการกำจัดไรฝุ่น
• บทความทั้งหมด
• แหล่งข้อมูลภายนอก: WHO: Floods · กรมอนามัย