หมายเหตุสำคัญ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเรื่องการฟื้นฟูบ้านและห้องครัวหลังน้ำท่วม ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ เรื่องการให้นม นมผง นมแม่ที่เก็บไว้ และสุขภาพของทารก ขอให้ปรึกษากุมารแพทย์ พยาบาล หรือคลินิกนมแม่โดยตรง หากลูกมีไข้ ท้องเสีย อาเจียน ซึม หรือกินนมได้น้อยลงผิดปกติ ให้รีบพาไปพบแพทย์

เรื่องเล่าจากหน้างาน: มุมเล็ก ๆ ที่สำคัญที่สุดในบ้าน

"คุณมายด์" กับสามีอาศัยอยู่ในบ้านทาวน์โฮมสองชั้นในหมู่บ้านแห่งหนึ่งย่านคลองสามวา ใกล้คลองหกวา ทั้งคู่เพิ่งมี "น้องข้าวหอม" ลูกสาววัย 4 เดือน คุณมายด์ให้นมแม่เป็นหลัก และปั๊มนมเก็บไว้ให้คุณยายป้อนตอนที่เธอกลับไปทำงาน ส่วนนมผงมีไว้สำรองตามที่คุณหมอแนะนำ

มุมเคาน์เตอร์ข้างตู้เย็นในครัวชั้นล่างจึงกลายเป็น "มุมเตรียมนม" ที่ทุกคนในบ้านรู้ว่าต้องสะอาดที่สุด มีเครื่องนึ่งขวดนม ที่คว่ำขวด แปรงล้างขวด เครื่องปั๊มนมไฟฟ้า กล่องอะไหล่ปั๊ม กระติกน้ำร้อน กระป๋องนมผง และตู้แช่แข็งเล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยถุงนมแม่ซึ่งคุณมายด์ตั้งใจปั๊มสะสมไว้ทีละถุง

กลางเดือนกันยายน ปี 2569 ฝนตกหนักต่อเนื่อง น้ำในคลองล้นเข้าหมู่บ้าน น้ำท่วมชั้นล่างสูงราว 50 เซนติเมตร และไฟดับไปสองวัน คุณมายด์อุ้มลูกขึ้นชั้นบนพร้อมเครื่องปั๊มนมและขวดที่คว้าทัน แต่เครื่องนึ่งขวดนม ที่คว่ำขวด ตู้แช่นมแม่ และกระป๋องนมผงที่วางอยู่ชั้นล่างของตู้ ยังอยู่ในครัว

เมื่อน้ำลด ห้องครัวมีกลิ่นอับชื้นและกลิ่นโคลนแรง ตู้ไม้ใต้เคาน์เตอร์บวมน้ำ ประตูตู้มีจุดราขึ้น กระป๋องนมผงชั้นล่างมีคราบน้ำขุ่น ตู้แช่ที่ไฟดับนานละลายจนถุงนมแม่นิ่มหมด เครื่องนึ่งขวดนมมีโคลนติดที่ฐาน และพื้นครัวลื่นไปด้วยเมือกบาง ๆ

คุณมายด์ยืนมองนมแม่ที่ละลายแล้วน้ำตาซึม คำถามมากมายผุดขึ้นมา "นมพวกนี้ใช้ได้อีกไหม" "ขวดนมที่จมน้ำต้มแล้วใช้ต่อได้หรือเปล่า" "ครัวต้องสะอาดแค่ไหนถึงจะกลับมาชงนมให้ลูกได้" ถ้าคุณเป็นพ่อแม่มือใหม่ในคลองสามวา มีนบุรี หนองจอก หรือย่านใกล้เคียง บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อช่วยคุณ

ทำไมมุมเตรียมนมต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษหลังน้ำท่วม

1. ทารกเป็นกลุ่มที่บอบบางที่สุดในบ้าน

ระบบภูมิคุ้มกันของทารกยังพัฒนาไม่เต็มที่ น้ำท่วมมักปนเปื้อนสิ่งปฏิกูลและเชื้อโรค เช่น E. coli ที่ทำให้ท้องร่วง อาการท้องเสียในทารกอาจทำให้ขาดน้ำได้เร็ว ทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับนมและปากของลูกจึงต้องปลอดภัยเป็นอันดับแรก

2. ของที่เข้าปากลูกมีชิ้นเล็กและซอกเยอะ

จุกนม วาล์วปั๊มนม ข้อต่อ และสายยาง มีซอกเล็ก ๆ ที่เชื้อโรคและคราบโคลนซ่อนอยู่ได้ ชิ้นส่วนบางอย่างทำความสะอาดให้ถึงข้างในได้ยาก โดยเฉพาะชิ้นที่จมน้ำท่วมนานหลายวัน

3. ไฟดับนานกระทบนมแม่ที่เก็บไว้

นมแม่แช่แข็งที่ละลายระหว่างไฟดับ เป็นเรื่องที่พ่อแม่หลายบ้านเสียดายมาก การตัดสินใจว่าจะเก็บหรือทิ้ง ควรถามพยาบาลหรือคลินิกนมแม่ ไม่ควรเดาเอง

4. เชื้อราในตู้และเคาน์เตอร์ครัว

ตู้ไม้ใต้เคาน์เตอร์ที่บวมน้ำมักมีเชื้อราขึ้นด้านใน สปอร์ราอาจกระตุ้นภูมิแพ้ และกลิ่นอับในครัวทำให้ไม่มั่นใจทุกครั้งที่ชงนม

5. พ่อแม่มือใหม่ที่อดนอนอยู่แล้ว

การดูแลทารกพร้อมกับเก็บกวาดบ้านหลังน้ำท่วม ทำให้พ่อแม่เหนื่อยล้ามาก การมีลำดับงานที่ชัดเจนช่วยให้ไม่ต้องทำซ้ำหลายรอบ

สิ่งที่ไม่ควรทำกับของใช้ทารกหลังน้ำท่วม

• ล้างขวดนมด้วยน้ำประปาที่ยังไม่แน่ใจว่าสะอาด: หลังน้ำท่วม ระบบน้ำบางพื้นที่อาจมีปัญหาชั่วคราว ควรติดตามประกาศของการประปาหรือหน่วยงานท้องถิ่น และใช้น้ำดื่มบรรจุขวดหรือน้ำต้มสุกในช่วงที่ยังไม่แน่ใจ
• ใช้นมผงจากกระป๋องที่โดนน้ำ: แม้ฝาจะปิดอยู่ น้ำท่วมอาจซึมผ่านขอบฝาได้ ควรทิ้งและซื้อใหม่
• ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อพื้นผิวกับขวดนมหรือจุกนม: ของที่เข้าปากลูกควรทำความสะอาดตามคำแนะนำของผู้ผลิต เช่น ต้มหรือนึ่ง ไม่ใช่ใช้น้ำยาสำหรับพื้นผิว
• เสียบปลั๊กเครื่องนึ่งหรือเครื่องปั๊มนมที่จมน้ำทันที: เสี่ยงไฟฟ้าลัดวงจร ควรตรวจกับผู้จำหน่ายก่อน หรือเปลี่ยนใหม่
• ฉีดน้ำหอมดับกลิ่นในครัว: กลิ่นน้ำหอมแรงไม่เหมาะกับห้องที่เตรียมอาหารให้ทารก และยังไม่ได้แก้ต้นเหตุ

คัดแยกของใช้ในมุมเตรียมนม: ทิ้ง ตรวจ หรือล้างแล้วใช้ต่อ

ควรทิ้งและซื้อใหม่

• จุกนม ข้อต่อซิลิโคน และสายยางปั๊มนมที่จมน้ำท่วม
• กระป๋องหรือถุงนมผงที่โดนน้ำ แม้ยังไม่ได้เปิด
• แปรงล้างขวด ฟองน้ำ และผ้าเช็ดที่แช่น้ำ
• ถุงเก็บนมแม่ที่ยังไม่ได้ใช้ ซึ่งโดนน้ำท่วม

ตรวจกับผู้จำหน่ายหรือผู้เชี่ยวชาญก่อน

• เครื่องนึ่งขวดนม เครื่องอบแห้ง และเครื่องปั๊มนมไฟฟ้าที่โดนน้ำ
• ตู้แช่และตู้เย็นที่จมน้ำ ให้ช่างตรวจระบบไฟฟ้าก่อนเปิดใช้
• นมแม่ที่ละลายระหว่างไฟดับ ให้ถามพยาบาลหรือคลินิกนมแม่

ล้างและฆ่าเชื้อตามคำแนะนำผู้ผลิต แล้วใช้ต่อได้

• ขวดนมแก้วหรือพลาสติกแข็งที่ไม่มีรอยร้าว ล้างให้สะอาดแล้วต้มหรือนึ่งตามคู่มือ หากไม่แน่ใจให้เปลี่ยนใหม่
• ภาชนะที่ไม่ได้จมน้ำแต่อยู่ในห้องที่ชื้น ควรล้างและนึ่งใหม่ก่อนใช้

ลำดับงานฟื้นฟูห้องครัวและมุมเตรียมนม

1. ตั้งมุมเตรียมนมชั่วคราวชั้นบน: ใช้โต๊ะสะอาด กระติกน้ำร้อน และน้ำดื่มบรรจุขวด ระหว่างที่ครัวยังไม่พร้อม
2. ให้ช่างไฟตรวจระบบชั้นล่าง: ก่อนเปิดไฟหรือเสียบปลั๊กเครื่องใช้ในครัว
3. ขนโคลนและของที่ต้องทิ้ง: ใส่รองเท้าบูท ถุงมือยาง และหน้ากาก ลูกไม่ควรอยู่ชั้นล่างระหว่างนี้
4. ล้างพื้น เคาน์เตอร์ และตู้: ด้วยน้ำสะอาดและน้ำยาทำความสะอาด ถอดบานตู้ที่บวมน้ำออกตากหรือเปลี่ยนใหม่ แล้วทำให้แห้งสนิท
5. พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนโดยทีมมืออาชีพ: จัดการเชื้อโรคบนพื้นผิว เชื้อราในตู้ และกลิ่นอับ
6. ระบายอากาศและจัดมุมเตรียมนมใหม่: วางของใช้ทารกให้สูงจากพื้น และแยกโซนจากถังขยะและอ่างล้างจาน

บริการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนห้องครัวจาก World Health Disinfection

World Health Disinfection (WHD) ให้บริการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนสำหรับบ้านหลังน้ำท่วม รวมถึงห้องครัวที่ใช้เตรียมนมและอาหารให้เด็กเล็ก

พ่นฆ่าเชื้อพื้นผิวในครัวด้วย CHEMGENE HLD4H

ทีมงานใช้น้ำยา CHEMGENE HLD4H พ่นด้วยเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV บนพื้น ผนังด้านล่าง ด้านในตู้ใต้เคาน์เตอร์ ขอบประตู และพื้นผิวที่น้ำท่วมเคยสัมผัส ก่อนพ่น ทีมงานจะแนะนำให้เก็บขวดนม จุกนม อะไหล่ปั๊มนม ภาชนะใส่อาหาร และอาหารทุกชนิดออกจากพื้นที่ เพื่อนำไปทำความสะอาดแยกตามวิธีของผู้ผลิต

อบโอโซนกำจัดเชื้อราและกลิ่นอับ

หลังพ่นฆ่าเชื้อ ทีมงานปิดห้องครัวและอบโอโซน ก๊าซโอโซนกระจายเข้าไปในซอกตู้และมุมที่เช็ดไม่ถึง ช่วยทำลายสปอร์เชื้อราและสลายกลิ่นอับและกลิ่นโคลน ทีมงานควบคุมปริมาณให้เหมาะกับขนาดห้อง

ความปลอดภัยสำหรับบ้านที่มีทารก

• ทารก ผู้ใหญ่ สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ต้องไม่อยู่ในพื้นที่ระหว่างอบโอโซน หลายครอบครัวเลือกพาลูกไปพักบ้านญาติตลอดวันที่ทำงาน
• ย้ายของใช้ทารก อาหาร และนมผงที่ยังดีออกจากห้องก่อน
• เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ย้ายไม่ได้ เช่น ตู้เย็นหรือไมโครเวฟ ทีมงานจะคลุมและใช้ปริมาณโอโซนแบบควบคุม เพราะยางขอบประตูตู้เย็นและพลาสติกบางชนิดอาจเสื่อมเร็วขึ้นเมื่อโดนโอโซนเข้มข้นนาน
• หลังอบเสร็จ ต้องเปิดประตูหน้าต่างระบายอากาศตามเวลาที่ทีมงานแนะนำ แล้วเช็ดเคาน์เตอร์ด้วยน้ำสะอาดอีกครั้งก่อนเริ่มเตรียมนม

ขั้นตอนการให้บริการ

1. สำรวจหน้างาน ดูระดับน้ำ ตู้ที่บวมน้ำ และจุดที่มีรา
2. แนะนำของที่ควรทิ้งและของที่ต้องย้ายออก
3. พ่นฆ่าเชื้อด้วย CHEMGENE HLD4H แบบ ULV
4. อบโอโซนในห้องที่ปิดสนิท
5. ระบายอากาศจนพร้อมใช้
6. ตรวจกลิ่นและจุดราอีกครั้ง

10 เหตุผลที่พ่อแม่มือใหม่ในคลองสามวาให้ WHD ดูแลห้องครัว

1. เข้าใจว่าห้องครัวบ้านที่มีทารกต้องการความละเอียดเป็นพิเศษ
2. พ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV เข้าถึงด้านในตู้และซอกเคาน์เตอร์
3. ใช้น้ำยา CHEMGENE HLD4H กับพื้นผิว ไม่ใช่กับของที่เข้าปากลูก
4. อบโอโซนกำจัดกลิ่นอับในตู้ที่บวมน้ำ
5. มีคำแนะนำชัดเจนว่าของใช้ทารกชิ้นไหนต้องย้ายออกก่อน
6. ควบคุมปริมาณโอโซนเพื่อถนอมตู้เย็นและเครื่องใช้ไฟฟ้า
7. แจ้งเวลาระบายอากาศชัดเจน วางแผนพาลูกกลับได้
8. ไม่ใช้น้ำหอมกลบกลิ่นในห้องที่เตรียมนม
9. ดูแลห้องนอนลูกได้ในคราวเดียว ด้วยบริการโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
10. พ่อแม่ได้เวลาพักและอยู่กับลูกมากขึ้น

ก่อนและหลัง: มุมเตรียมนมของน้องข้าวหอม

เสียงจากคุณแม่มือใหม่

"ตอนแรกไม่รู้จะเริ่มตรงไหน ทีมงานช่วยแยกให้ว่าอะไรต้องทิ้ง อะไรต้องให้ร้านตรวจ แล้วบอกให้เก็บขวดนมกับอะไหล่ปั๊มออกไปนึ่งเองก่อนพ่น ส่วนเรื่องนมแม่ที่ละลาย เราโทรถามพยาบาลที่คลินิกนมแม่ ตอนนี้กลับมาชงนมในครัวได้แล้ว ไม่มีกลิ่นอับเหลือเลยค่ะ"

- เรื่องเล่าตัวอย่างจากครอบครัวในเขตคลองสามวา

เตรียมรับมือถ้าฝนหนักกลับมาอีก

• เก็บนมผงสำรอง ขวดนมชุดสำรอง และอะไหล่ปั๊มนมไว้ชั้นบนในกล่องพลาสติกปิดสนิท
• เตรียมน้ำดื่มบรรจุขวดและกระติกน้ำร้อนไว้ชั้นบน
• ถามคลินิกนมแม่ล่วงหน้าเรื่องการจัดการนมแม่แช่แข็งเมื่อไฟดับนาน
• เช็ดเคาน์เตอร์และพื้นผิวรอบมุมเตรียมนมเป็นประจำ ด้วยสเปรย์ CHEMGENE ชนิดสเปรย์ แล้วเช็ดน้ำสะอาดตาม
• ถ้าห้องนอนลูกมีไรฝุ่นสะสม พิจารณาบริการกำจัดไรฝุ่น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. ขวดนมที่จมน้ำท่วม ต้มแล้วใช้ต่อได้ไหม?

ขวดแก้วหรือพลาสติกแข็งที่ไม่มีรอยร้าว อาจล้างและต้มหรือนึ่งตามคู่มือผู้ผลิตแล้วใช้ต่อได้ แต่จุกนมและชิ้นส่วนซิลิโคนควรเปลี่ยนใหม่ ถ้าไม่แน่ใจ การเปลี่ยนใหม่ทั้งชุดคือทางที่ปลอดภัยที่สุด

2. นมแม่ที่ละลายตอนไฟดับ ยังให้ลูกกินได้ไหม?

ขอให้ปรึกษาพยาบาล กุมารแพทย์ หรือคลินิกนมแม่ เพราะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ละลายนานเท่าไร และอุณหภูมิเป็นอย่างไร

3. พ่นฆ่าเชื้อในครัวแล้ว จะมีสารตกค้างบนเคาน์เตอร์ไหม?

ทีมงานจะแนะนำการระบายอากาศหลังบริการ และแนะนำให้เช็ดเคาน์เตอร์ด้วยน้ำสะอาดอีกครั้งก่อนเริ่มเตรียมนมหรืออาหาร

4. ลูกต้องออกจากบ้านนานแค่ไหน?

ทีมงานจะแจ้งเวลาโดยประมาณหลังสำรวจ รวมเวลาระบายอากาศ โดยทั่วไปแนะนำให้ลูกพักที่อื่นตลอดวันที่ทำงาน

5. ต้องทำเฉพาะครัวหรือทั้งบ้าน?

ควรทำทุกพื้นที่ที่น้ำท่วมถึง และพิจารณาห้องนอนลูกด้วยถ้ามีความชื้นหรือกลิ่นอับ ทีมงานจะประเมินหลังสำรวจ

6. ให้บริการในพื้นที่ใดบ้าง?

คลองสามวาและเขตใกล้เคียง เช่น มีนบุรี หนองจอก สายไหม บางเขน และลำลูกกา รวมถึงพื้นที่อื่นในกรุงเทพฯ และปริมณฑล

ให้มุมเตรียมนมของลูกกลับมาสะอาดและอุ่นใจ

ปรึกษาทีม World Health Disinfection เรื่องพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนห้องครัวหลังน้ำท่วม เขตคลองสามวาและทั่วกรุงเทพฯ

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com

อ่านเพิ่มเติม

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• น้ำยาฆ่าเชื้อชนิดสเปรย์ CHEMGENE HLD4H
• บทความทั้งหมด
• แหล่งข้อมูลภายนอก: WHO: Floods and health และ กรมอนามัย