เรื่องเล่าจากหน้างาน: กลิ่นไม้หอมที่กลายเป็นกลิ่นอับ

"คุณสมศักดิ์" ทำโรงงานเฟอร์นิเจอร์ไม้ขนาดกลางอยู่ริมถนนสายรองในอำเภอนครหลวงมาเกือบยี่สิบปี ด้านหน้าเป็นโชว์รูมที่จัดโต๊ะกินข้าวไม้สัก ตู้เสื้อผ้า และชุดรับแขกไว้ให้ลูกค้าเดินดู ถัดเข้าไปเป็นโรงเลื่อยเล็ก ๆ ที่แปรรูปไม้ท่อนเป็นแผ่น มีลานกองไม้แปรรูปที่วางซ้อนกันเป็นตั้งสูงระดับอก โกดังเก็บเฟอร์นิเจอร์สำเร็จรูปที่รอส่งลูกค้า ห้องพ่นสีและขัดผิวไม้ และห้องพักพนักงานกับห้องน้ำอยู่ด้านหลังสุด

ปีนี้น้ำจากแม่น้ำป่าสักเอ่อเข้าพื้นที่เร็วกว่าที่คิด คุณสมศักดิ์กับคนงานช่วยกันยกเฟอร์นิเจอร์ชิ้นเล็กขึ้นชั้นลอย ถอดปลั๊กเครื่องจักร และยกมอเตอร์บางตัวขึ้นที่สูง แต่กองไม้แปรรูปหลายตั้งหนักเกินกว่าจะย้ายทัน น้ำท่วมลานกองไม้และโกดังสูงราวครึ่งแข้ง และขังอยู่นานเกือบสองสัปดาห์ ขี้เลื่อยที่กองอยู่มุมโรงเลื่อยจมน้ำจนกลายเป็นโคลนสีน้ำตาล

วันที่น้ำลด คุณสมศักดิ์เดินเข้าโกดังพร้อมไฟฉาย กลิ่นไม้หอม ๆ ที่เคยคุ้นเคยหายไป เหลือแต่กลิ่นอับชื้นปนกลิ่นโคลน ไม้แผ่นชั้นล่างของแต่ละตั้งมีคราบราสีขาวฟูเป็นปุย บางแผ่นมีจุดดำกระจาย ขาโต๊ะที่ประกอบเสร็จแล้วมีคราบน้ำเป็นเส้นชัดเจน ลิ้นชักตู้เสื้อผ้าที่ทำจากไม้อัดบวมจนดึงไม่ออก ส่วนในโชว์รูม โซฟาผ้าที่วางโชว์มีกลิ่นเหม็นอับจนต้องเปิดประตูทิ้งไว้

สิ่งที่ทำให้คุณสมศักดิ์กังวลที่สุดคือออร์เดอร์ที่รับไว้ก่อนน้ำมา มีลูกค้าสั่งชุดโต๊ะกินข้าวสำหรับบ้านใหม่ และร้านอาหารแห่งหนึ่งสั่งโต๊ะเก้าอี้หลายสิบชุด ทุกคนถามคำถามเดียวกันว่า "ของจะส่งทันไหม แล้วไม้ที่โดนน้ำจะมีปัญหาเชื้อราตามมาหรือเปล่า"

ถ้าคุณเป็นเจ้าของโรงงานเฟอร์นิเจอร์ โรงเลื่อย ร้านไม้แปรรูป หรือร้านขายเฟอร์นิเจอร์ในนครหลวงและพื้นที่ใกล้เคียง แล้วกำลังเจอสถานการณ์คล้ายกัน บทความนี้เขียนมาเพื่อคุณ

ทำไมไม้และเฟอร์นิเจอร์ในโรงงานจึงขึ้นราเร็วหลังน้ำท่วม

• ไม้เป็นวัสดุดูดน้ำ เนื้อไม้มีรูพรุนตามธรรมชาติ เมื่อแช่น้ำนาน ความชื้นจะซึมลึกเข้าไปในเนื้อไม้ และค่อย ๆ คายออกมาเป็นเวลานานหลังน้ำลด
• กองไม้ซ้อนแน่นไม่มีช่องลม ไม้แผ่นที่วางทับกันโดยไม่มีไม้คั่นระหว่างชั้น ทำให้อากาศไหลผ่านไม่ได้ ผิวไม้ที่แนบกันจึงชื้นอยู่ตลอด ซึ่งเหมาะกับการเติบโตของเชื้อรามาก
• ขี้เลื่อยและเศษไม้เปียก ขี้เลื่อยเปียกเป็นแหล่งอาหารชั้นดีของเชื้อรา และเมื่อกองหนา ๆ อาจเกิดความร้อนสะสมภายในกองได้ด้วย
• ไม้อัด ปาร์ติเคิลบอร์ด และ MDF วัสดุแผ่นที่ใช้กาวยึดจะบวมพองเมื่อโดนน้ำ และมักกลับคืนสภาพเดิมไม่ได้ ผิวที่บวมยังเก็บความชื้นและเชื้อราได้ดี
• โกดังปิดทึบ อากาศร้อนชื้น โกดังที่ปิดประตูม้วนไว้หลายวันระหว่างน้ำท่วม จะมีความชื้นในอากาศสูงมาก สปอร์เชื้อราจึงแพร่ไปทั่วทั้งโกดัง ไม่ได้อยู่แค่บนไม้ที่โดนน้ำ

คราบที่เห็นบนไม้มีหลายแบบ บางแบบเป็นราผิวที่ปัดออกได้ บางแบบเป็นคราบสีน้ำเงินอมเทาที่ซึมเข้าเนื้อไม้ และบางกรณีเป็นสัญญาณของการผุจากเชื้อราที่ทำลายเนื้อไม้ การแยกให้ออกว่าไม้แผ่นไหนเป็นแบบใด ควรให้ช่างไม้ที่มีประสบการณ์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านไม้ช่วยประเมิน

ผลกระทบที่โรงงานเฟอร์นิเจอร์ต้องเจอ

ด้านสุขภาพของคนงาน

งานในโรงงานไม้ต้องเลื่อย ไส และขัดไม้ทุกวัน ถ้าไม้มีเชื้อรา ฝุ่นไม้ที่ฟุ้งขึ้นมาจะมีสปอร์เชื้อราปนอยู่ด้วย คนงานที่เป็นภูมิแพ้หรือหอบหืดอาจมีอาการไอ จาม แน่นหน้าอก หรือระคายเคืองตาได้มากกว่าปกติ ส่วนโคลนและน้ำท่วมที่ขังในโรงงานมักปนเปื้อนเชื้อโรคจากสิ่งปฏิกูล เช่น E. coli ซึ่งเสี่ยงต่อโรคท้องร่วง และในพื้นที่ที่มีหนูอาจมีเชื้อโรคฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส) คนงานที่ลงไปเก็บกวาดจึงควรใส่ถุงมือยาง รองเท้าบูท และหน้ากากกันฝุ่นทุกครั้ง หากมีแผลที่เท้าหรือมือควรปิดแผลให้มิดชิด

ด้านต้นทุนและออร์เดอร์

ไม้แปรรูปคือวัตถุดิบหลักที่โรงงานลงทุนไว้ล่วงหน้า หากต้องทิ้งไม้จำนวนมาก หรือผลิตเฟอร์นิเจอร์จากไม้ที่ยังชื้นอยู่ ชิ้นงานอาจบิด แตก หรือขึ้นราหลังส่งถึงมือลูกค้า ซึ่งหมายถึงการเคลมและการผลิตซ้ำ

ด้านชื่อเสียง

ลูกค้าที่ซื้อเฟอร์นิเจอร์ไม้มักใช้งานเป็นสิบปี ถ้าตู้ใบใหม่มีกลิ่นอับตั้งแต่วันแรก หรือมีจุดราขึ้นที่หลังตู้ในอีกไม่กี่เดือน ลูกค้าจะจำชื่อร้านไปอีกนาน โรงงานในชุมชนอยู่ได้ด้วยการบอกต่อ ความเชื่อใจจึงสำคัญมาก

ด้านเวลา

ยิ่งปล่อยไว้นาน เชื้อราจะยิ่งลามจากไม้ชั้นล่างขึ้นไปยังชั้นบน และจากกองหนึ่งไปอีกกองหนึ่ง การจัดลำดับงานให้ถูกตั้งแต่สัปดาห์แรกหลังน้ำลดจึงช่วยลดความเสียหายได้มาก

ทำไมวิธีที่มักทำกันเอง ยังไม่พอสำหรับโรงงานไม้

• ราดน้ำยาฟอกขาวบนไม้ อาจทำให้ผิวไม้ด่างเป็นดวง สีไม้ไม่สม่ำเสมอ และทำให้การทำสีหรือเคลือบผิวในขั้นต่อไปยากขึ้น ทั้งยังไม่ได้แก้ปัญหาความชื้นที่อยู่ในเนื้อไม้
• ขัดราออกแล้วทำสีทับทันที ถ้าไม้ยังชื้นอยู่ข้างใน สีหรือแลกเกอร์จะกักความชื้นไว้ เชื้อราอาจกลับมาใต้ผิวเคลือบ และสีอาจลอกในภายหลัง
• เปิดพัดลมเป่าอย่างเดียว ช่วยให้ผิวไม้แห้งเร็วขึ้น แต่ถ้าเป่าในโกดังที่มีสปอร์เชื้อราอยู่ทั่ว พัดลมก็ช่วยกระจายสปอร์ไปยังไม้กองอื่นด้วย
• ฉีดน้ำหอมหรือจุดธูปกลบกลิ่นในโชว์รูม กลิ่นอับจะกลับมาเมื่อหยุดใช้ เพราะต้นเหตุยังอยู่ในโซฟา พรม และผนัง
• ทาสีผนังโกดังใหม่ทันที ผนังปูนที่อมน้ำต้องใช้เวลาแห้ง ถ้าทาสีทับเร็วเกินไป สีจะพองและเชื้อราจะขึ้นใต้สี

หลักสำคัญของโรงงานไม้คือ "จัดการความชื้นของไม้ แยกจากการฟื้นฟูพื้นที่" ตัวไม้ต้องได้รับการคัดแยกและลดความชื้นตามวิธีของโรงงานหรือผู้เชี่ยวชาญด้านไม้ ส่วนโกดัง โชว์รูม สำนักงาน ห้องพักพนักงาน และห้องน้ำ คือพื้นที่ที่ WHD เข้าไปช่วยฆ่าเชื้อ กำจัดเชื้อรา และลดกลิ่นอับได้โดยตรง

คู่มือคัดแยกไม้และเฟอร์นิเจอร์หลังน้ำลด (ทำก่อนทีมงานเข้า)

1. ความปลอดภัยต้องมาก่อน ก่อนเปิดเบรกเกอร์หรือเดินเครื่องจักรใด ๆ ให้ช่างไฟฟ้าตรวจระบบไฟ มอเตอร์ และตู้ควบคุมก่อนเสมอ เครื่องจักรที่จมน้ำไม่ควรเปิดใช้เองทันที
2. ตักโคลนและขี้เลื่อยเปียกออก ขนขี้เลื่อยเปียกและเศษไม้ที่แช่น้ำออกจากอาคารโดยเร็ว อย่ากองไว้ในโกดัง เพราะจะเป็นแหล่งเชื้อราและกลิ่นเหม็น
3. แยกไม้แปรรูปเป็นสามกลุ่ม กลุ่มแรกคือไม้ที่ผิวมีราแต่เนื้อไม้ยังแข็งแรง กลุ่มที่สองคือไม้ที่มีคราบซึมลึกหรือสีเปลี่ยน กลุ่มที่สามคือไม้ที่นิ่ม เปื่อย หรือกดแล้วยุบ ซึ่งมักต้องคัดทิ้ง ควรให้ช่างไม้ที่ชำนาญช่วยตัดสิน
4. ตั้งกองไม้ใหม่ให้มีช่องลม วางไม้คั่นระหว่างชั้นให้อากาศไหลผ่าน ยกกองไม้ให้พ้นพื้น และเว้นระยะระหว่างกอง เพื่อให้ไม้ค่อย ๆ คายความชื้น ส่วนการอบไม้หรือการลดความชื้นด้วยเตาอบ ให้เป็นไปตามกระบวนการของโรงงานหรือผู้ให้บริการอบไม้
5. เฟอร์นิเจอร์สำเร็จรูป ชิ้นที่ทำจากไม้จริงและโดนน้ำเพียงขา อาจทำความสะอาด ปล่อยให้แห้ง แล้วซ่อมผิวได้ ส่วนชิ้นที่ทำจากปาร์ติเคิลบอร์ดหรือ MDF ที่บวมพองแล้ว มักต้องเปลี่ยนชิ้นส่วนหรือคัดทิ้ง
6. โซฟา เบาะ และพรมในโชว์รูม ชิ้นที่จมน้ำท่วมโดยตรงมักซับน้ำสกปรกไว้ในฟองน้ำ ควรพิจารณาเปลี่ยนเบาะหรือทิ้ง ส่วนชิ้นที่ไม่โดนน้ำแต่มีกลิ่นอับ สามารถฟื้นฟูไปพร้อมกับห้องได้
7. สีทินเนอร์และสารเคมีในห้องพ่นสี ตรวจภาชนะว่ารั่วหรือมีน้ำเข้าหรือไม่ แยกเก็บให้ปลอดภัย และกำจัดของที่ปนเปื้อนตามวิธีที่ถูกต้อง

หมายเหตุ: WHD ไม่ได้ให้บริการอบไม้ ซ่อมเฟอร์นิเจอร์ หรือตรวจโครงสร้างไม้ และไม่รับประกันคุณภาพของไม้ที่ผ่านน้ำท่วม เราแนะนำให้ปรึกษาช่างไม้หรือผู้เชี่ยวชาญด้านไม้ในเรื่องนั้น งานของ WHD คือทำให้พื้นที่ทำงาน โกดัง และโชว์รูม สะอาด ปลอดเชื้อโรคที่มากับน้ำ ลดเชื้อราและกลิ่นอับ เพื่อไม่ให้ไม้และเฟอร์นิเจอร์ที่ผ่านการคัดแยกแล้ว กลับมาขึ้นราซ้ำเพราะพื้นที่ยังมีเชื้ออยู่

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนพื้นที่โรงงาน แบ่งโซนให้เหมาะกับงานไม้

บริการพ่นฆ่าเชื้อ ของ WHD ใช้น้ำยา CHEMGENE HLD4H ผ่านเครื่องพ่น ULV ที่ให้ละอองฝอยละเอียด ลอยเข้าถึงผนังส่วนล่าง พื้นคอนกรีต มุมโกดัง ใต้ชั้นวาง และซอกหลังเครื่องจักรที่ปิดไฟและคลุมไว้แล้ว ช่วยจัดการเชื้อโรคที่มากับน้ำท่วมและเชื้อราบนพื้นผิว โดยไม่ต้องราดน้ำปริมาณมากซึ่งจะเพิ่มความชื้นให้โรงงานอีก

บริการอบโอโซน เหมาะกับพื้นที่ที่ปิดได้ เช่น โชว์รูม โกดังเฟอร์นิเจอร์สำเร็จรูป สำนักงาน และห้องพักพนักงาน ก๊าซโอโซนกระจายตัวไปทั่วห้อง ช่วยทำลายสปอร์เชื้อราในอากาศ และสลายโมเลกุลกลิ่นอับที่ฝังอยู่ในโซฟา พรม ผ้าม่าน และผนัง สำหรับโรงเลื่อยแบบเปิดโล่ง ทีมงานจะเน้นการพ่นฆ่าเชื้อเป็นหลัก เพราะโอโซนต้องการพื้นที่ปิดจึงจะได้ผล

สำหรับโกดังที่ยังมีเฟอร์นิเจอร์ไม้หรือกองไม้อยู่ ทีมงานจะประเมินร่วมกับเจ้าของโรงงานก่อนว่าชิ้นใดควรย้ายออก โอโซนความเข้มข้นสูงอาจมีผลกับยาง ฟองน้ำ ผ้าบางชนิด และผิวเคลือบบางประเภทได้ จึงกำหนดความเข้มข้นและระยะเวลาแบบควบคุม และคลุมหรือย้ายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบางออกก่อน

ความปลอดภัยของโอโซน: ระหว่างอบต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ในพื้นที่ หลังอบเสร็จต้องเปิดประตูม้วนและหน้าต่างระบายอากาศจนโอโซนสลายตัว ก่อนให้คนงานกลับเข้าทำงาน ทีมงานจะแจ้งเวลาที่ปลอดภัยให้ทราบ

ขั้นตอนการทำงานของทีม WHD ในโรงงานเฟอร์นิเจอร์และโรงเลื่อย

1. สำรวจหน้างาน ดูระดับคราบน้ำ จุดเชื้อราบนผนัง ชั้นวาง และเฟอร์นิเจอร์ ประเมินว่าโซนไหนเป็นพื้นที่ปิด โซนไหนเปิดโล่ง และวางแผนลำดับงานร่วมกับเจ้าของโรงงาน
2. แนะนำการเก็บกวาด ขนโคลนและขี้เลื่อยเปียกออก ล้างพื้นคอนกรีต เช็ดขอบผนัง และคัดของที่ต้องทิ้งออกจากอาคาร
3. เตรียมพื้นที่ ปิดไฟเครื่องจักร คลุมมอเตอร์ ตู้ควบคุม และคอมพิวเตอร์ในสำนักงาน ย้ายเฟอร์นิเจอร์หรือไม้ที่ตกลงกันว่าจะไม่อบออกจากห้อง
4. พ่นฆ่าเชื้อ พ่น CHEMGENE HLD4H บนพื้น ผนัง ชั้นวาง ห้องพักพนักงาน ห้องน้ำ และโรงเลื่อยแบบเปิด
5. อบโอโซน ปิดโชว์รูม โกดังสำเร็จรูป และสำนักงาน ตั้งเครื่องตามขนาดห้อง และควบคุมเวลา
6. ระบายอากาศ เปิดประตูม้วน หน้าต่าง และพัดลมระบายอากาศ จนอากาศปลอดภัย
7. ตรวจซ้ำและให้คำแนะนำ ตรวจกลิ่นและจุดเชื้อราอีกครั้ง แนะนำการจัดกองไม้ การระบายอากาศ และการเฝ้าระวังเชื้อราในช่วงฤดูฝนที่เหลือ

10 เหตุผลที่โรงงานไม้ในนครหลวงเลือก WHD

1. ใช้ การพ่นฆ่าเชื้อแบบละอองฝอยละเอียด ที่ไม่ทำให้โรงงานเปียกเพิ่ม
2. ใช้ การอบโอโซน ในโซนปิด เช่น โชว์รูมและโกดังสำเร็จรูป
3. ใช้น้ำยา CHEMGENE HLD4H สำหรับงานฆ่าเชื้อระดับสูง
4. แบ่งโซนงานให้เหมาะกับโรงงานที่มีทั้งพื้นที่ปิดและเปิดโล่ง
5. วางแผนร่วมกับเจ้าของโรงงานว่าไม้และเฟอร์นิเจอร์ชิ้นใดควรย้ายออก
6. ควบคุมความเข้มข้นและเวลาของโอโซน คลุมอุปกรณ์ที่บอบบาง
7. ลดกลิ่นอับในโชว์รูม ให้ลูกค้าเดินเข้ามาแล้วได้กลิ่นไม้ ไม่ใช่กลิ่นชื้น
8. ดูแลห้องพักและห้องน้ำพนักงาน ให้คนงานกลับมาทำงานได้อย่างมั่นใจ
9. มีขั้นตอนความปลอดภัยชัดเจน ไม่มีคนหรือสัตว์อยู่ในพื้นที่ระหว่างอบ
10. มีบริการเสริม เช่น บริการพ่นยุง สำหรับลานกองไม้ที่มีน้ำขังหลังน้ำลด

ก่อนและหลังการฟื้นฟูโรงงานเฟอร์นิเจอร์

เสียงจากผู้ใช้บริการ (สถานการณ์ตัวอย่าง)

"ตอนแรกคิดว่าจะขัดราออกแล้วทาสีทับให้จบ ๆ ไป ทีมงานแนะนำให้คัดไม้ก่อน จัดกองใหม่ให้ลมผ่าน แล้วค่อยพ่นฆ่าเชื้อโกดังกับอบโอโซนโชว์รูม พอลูกค้าเข้ามาดูของก็ไม่มีใครทักเรื่องกลิ่นอีก คนงานก็บอกว่าหายใจโล่งขึ้น"

— คุณสมศักดิ์ เจ้าของโรงงานเฟอร์นิเจอร์ไม้ อำเภอนครหลวง (เรื่องเล่าตัวอย่างจากสถานการณ์หน้างาน)

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: อบโอโซนแล้วไม้ที่ขึ้นราจะกลับมาใช้ได้ไหม?
ตอบ: โอโซนช่วยลดสปอร์เชื้อราในอากาศและบนพื้นผิว แต่ไม่ได้ทำให้ไม้ที่ผุหรือยังชื้นอยู่ข้างในกลับมาแข็งแรง การตัดสินว่าไม้แผ่นไหนใช้ต่อได้ ควรให้ช่างไม้หรือผู้เชี่ยวชาญด้านไม้ประเมิน และต้องลดความชื้นของไม้ตามกระบวนการของโรงงาน

ถาม: โรงเลื่อยเป็นพื้นที่เปิดโล่ง อบโอโซนได้ไหม?
ตอบ: โอโซนได้ผลดีในพื้นที่ปิด สำหรับโรงเลื่อยแบบเปิด ทีมงานจะเน้นการพ่นฆ่าเชื้อด้วย CHEMGENE HLD4H เป็นหลัก ส่วนการอบโอโซนจะใช้กับโชว์รูม โกดัง และห้องที่ปิดได้

ถาม: เครื่องจักรที่โดนน้ำ ต้องทำอะไรก่อนให้ทีมงานเข้า?
ตอบ: ให้ช่างไฟฟ้าตรวจระบบไฟและเครื่องจักรก่อน ระหว่างพ่นและอบ ทีมงานจะคลุมมอเตอร์และตู้ควบคุมไว้ แต่การซ่อมหรือตรวจความปลอดภัยของเครื่องจักรเป็นหน้าที่ของช่างผู้เชี่ยวชาญ

ถาม: เฟอร์นิเจอร์ที่ทำจาก MDF บวมแล้ว ควรเก็บไว้ไหม?
ตอบ: วัสดุแผ่นที่บวมพองมักไม่กลับคืนสภาพเดิม และยังเก็บความชื้นไว้ภายใน ส่วนใหญ่ควรเปลี่ยนชิ้นส่วนหรือคัดทิ้ง ส่วนพื้นที่ที่เคยวางของเหล่านั้นควรพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนต่อ

ถาม: ระหว่างอบโอโซน คนงานอยู่ในโรงงานได้ไหม?
ตอบ: ไม่ได้ในโซนที่กำลังอบ ต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ในพื้นที่ และต้องระบายอากาศจนปลอดภัยก่อนกลับเข้า ส่วนโซนอื่นที่แยกขาดจากกันอาจทำงานต่อได้ตามแผนที่ตกลง

ให้โรงงานไม้ของคุณกลับมาหอมกลิ่นไม้อีกครั้ง

ปรึกษาทีม WHD เพื่อวางแผนพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนโกดัง โชว์รูม สำนักงาน และห้องพักพนักงาน ในอำเภอนครหลวงและพื้นที่ใกล้เคียง

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator
• น้ำยาฆ่าเชื้อชนิดสเปรย์ CHEMGENE HLD4H
• บทความทั้งหมด

ข้อมูลอ้างอิงด้านสุขภาพ: องค์การอนามัยโลก (WHO): Floods · กรมควบคุมโรค