โบสถ์คาทอลิกน้ำท่วม บ้านพักบาทหลวงและห้องประชุมมีกลิ่นอับ จะเตรียมเปิดให้สัตบุรุษกลับมาร่วมมิสซาอย่างไร? พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนอย่างเคารพสถานที่ ย่านบางรัก กรุงเทพฯ ปี 2569

Last updated: 14 ต.ค. 2569 | 32 จำนวนผู้เข้าชม |

โบสถ์คาทอลิกน้ำท่วม บ้านพักบาทหลวงและห้องประชุมมีกลิ่นอับ จะเตรียมเปิดให้สัตบุรุษกลับมาร่วมมิสซาอย่างไร? พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนอย่างเคารพสถานที่ ย่านบางรัก กรุงเทพฯ ปี 2569

เรื่องเล่าจากหน้างาน: เช้าวันจันทร์หลังน้ำลด ที่บ้านพักบาทหลวงริมแม่น้ำ

"คุณมาลัย" เป็นอาสาสมัครในสภาภิบาลของโบสถ์คาทอลิกเก่าแก่แห่งหนึ่งในซอยริมแม่น้ำเจ้าพระยา ย่านบางรัก เธอดูแลงานธุรการและตารางกิจกรรมของวัดมากว่าสิบปี ช่วงที่ฝนตกหนักติดต่อกันและน้ำทะลักเข้าซอย น้ำเข้าลานหน้าวัด ห้องประชุมชั้นล่าง ห้องคำสอน และชั้นล่างของบ้านพักบาทหลวงที่อยู่ด้านหลังตัวโบสถ์ ระดับน้ำไม่สูงมาก แต่ขังอยู่หลายวันกว่าจะระบายออกหมด

เช้าวันจันทร์หลังน้ำลด คุณมาลัยไขกุญแจเข้าบ้านพักบาทหลวงเป็นคนแรก กลิ่นอับชื้นปนกลิ่นโคลนลอยออกมาทันทีที่เปิดประตู ผนังห้องรับแขกมีคราบน้ำเป็นเส้นตรงสูงราวหนึ่งคืบ ตู้หนังสือไม้ชั้นล่างบวม และมุมห้องมีจุดราสีเทาเขียวกระจายอยู่ ส่วนห้องประชุมของวัดซึ่งใช้จัดเลี้ยงหลังพิธีและประชุมกลุ่มต่าง ๆ มีเก้าอี้บุผ้าเรียงซ้อนอยู่หลายสิบตัว ทุกตัวอมความชื้นและมีกลิ่นเหม็นอับ

ที่ทำให้คุณมาลัยกังวลที่สุดคือ "คุณพ่อ" บาทหลวงอาวุโสที่ประจำวัดมีโรคประจำตัวเกี่ยวกับทางเดินหายใจ ท่านไอบ่อยขึ้นตั้งแต่กลับมาพักที่บ้านพักหลังน้ำลด อีกเรื่องคือห้องเก็บอาภรณ์และเครื่องใช้ในพิธี ซึ่งอยู่ติดกับตัวโบสถ์ มีความชื้นสูงจนผ้าบางผืนเริ่มมีจุดด่าง ทั้งที่อีกไม่ถึงสองสัปดาห์จะมีพิธีสำคัญที่สัตบุรุษจำนวนมากจะกลับมาร่วม

คำถามของสภาภิบาลจึงไม่ใช่แค่ "จะทำความสะอาดอย่างไร" แต่เป็น "จะฟื้นฟูอย่างไรให้ปลอดภัยต่อสุขภาพ เคารพความศักดิ์สิทธิ์ของสถานที่ และไม่กระทบตารางพิธี" บทความนี้รวบรวมแนวทางที่ใช้ได้จริงสำหรับโบสถ์คาทอลิก บ้านพักบาทหลวง และอาคารประกอบของวัดหลังน้ำท่วม

ทำไมอาคารของวัดคาทอลิกจึงต้องวางแผนฟื้นฟูเป็นพิเศษ

บ้านพักบาทหลวงเป็นที่อยู่อาศัยจริง บาทหลวงหลายท่านเป็นผู้สูงอายุ บางท่านมีโรคประจำตัว การนอนในห้องที่มีสปอร์เชื้อราและกลิ่นอับทุกคืนอาจทำให้อาการไอ ภูมิแพ้ หรือหอบหืดกำเริบได้
ห้องประชุมรองรับคนจำนวนมาก ทั้งกลุ่มเยาวชน กลุ่มผู้สูงอายุ คณะนักขับร้อง และงานเลี้ยงหลังพิธี ถ้าพื้นผิวยังมีเชื้อโรคจากน้ำท่วม ความเสี่ยงจะกระจายไปถึงคนหลายกลุ่ม
ห้องเก็บอาภรณ์และผ้าพิธีมีวัสดุบอบบาง ผ้าไหม ผ้าปัก ดิ้นทอง และงานไม้แกะสลัก ต้องดูแลอย่างระมัดระวังและไม่ใช้สารเคมีรุนแรง
อาคารเก่าเก็บความชื้นได้นาน โบสถ์และบ้านพักที่สร้างมาหลายสิบปีมักมีผนังปูนหนา พื้นไม้ และใต้ถุนที่ระบายอากาศยาก ความชื้นจึงค้างอยู่นานหลังน้ำลด
มีวัตถุที่มีคุณค่าทางศาสนาและประวัติศาสตร์ ไม้กางเขน รูปพระ รูปนักบุญ ภาพเขียนเก่า และสมุดทะเบียนของวัด ต้องให้ทางวัดเป็นผู้ตัดสินใจและเคลื่อนย้ายด้วยตนเอง

ความเสี่ยงที่ตามมาหากปล่อยไว้

ด้านสุขภาพ: น้ำท่วมจากถนนและท่อระบายน้ำอาจพาเชื้อแบคทีเรีย เช่น อีโคไล (E. coli) และเชื้อก่อโรคเลปโตสไปโรซิส (โรคฉี่หนู) มาค้างบนพื้นและผนัง ส่วนสปอร์เชื้อราในอากาศกระตุ้นอาการภูมิแพ้ คัดจมูก และหอบหืด ซึ่งกลุ่มผู้สูงอายุและเด็กเล็กที่มาร่วมกิจกรรมของวัดมีความไวมากกว่าคนทั่วไป

ด้านทรัพย์สิน: เชื้อราที่ขึ้นบนผ้า ไม้ และกระดาษจะลุกลามเร็วในอากาศร้อนชื้น ยิ่งปล่อยไว้นาน ค่าซ่อมแซมและความเสียหายที่แก้ไขไม่ได้ยิ่งมากขึ้น

ด้านชุมชน: สัตบุรุษจำนวนมากเป็นครอบครัวที่ผูกพันกับวัดมาหลายรุ่น เมื่อเข้ามาแล้วได้กลิ่นอับหรือเห็นคราบราในห้องประชุม ย่อมรู้สึกไม่สบายใจ และบางคนอาจเลือกงดร่วมกิจกรรมไปก่อน

วิธีที่มักทำกันหลังน้ำลด แต่ยังไม่พอ

อาสาสมัครช่วยกันขัดล้างด้วยน้ำยาซักผ้าขาว ช่วยล้างคราบโคลนบนพื้นกระเบื้องได้ แต่ไอคลอรีนในห้องปิดทำให้ระคายเคืองทางเดินหายใจ และไม่เหมาะกับผ้าพิธี ไม้แกะสลัก หรือพื้นผิวเก่าที่บอบบาง
เปิดพัดลมเป่าให้แห้ง ช่วยให้ผิวแห้งเร็วขึ้น แต่ก็พัดสปอร์เชื้อราให้ฟุ้งกระจายไปทั่วอาคาร รวมถึงเข้าห้องนอนของบาทหลวง
จุดเทียนหอมหรือวางเครื่องหอม กลบกลิ่นได้ชั่วคราว แต่ต้นเหตุของกลิ่นยังอยู่ในผนัง เบาะผ้า และตู้ไม้
ทาสีทับผนังทันที ผนังปูนเก่ายังชื้นอยู่ภายใน เชื้อราจะดันสีให้พองและกลับมาภายในไม่กี่สัปดาห์
เก็บผ้าพิธีที่ชื้นกลับเข้าตู้ ผ้าที่ยังไม่แห้งสนิทเมื่อถูกปิดในตู้ทึบ จะเป็นแหล่งเพาะเชื้อราอย่างดี

หลักสำคัญ: ทางวัดเป็นผู้ดูแลสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ทีมงานดูแลพื้นที่

ในงานฟื้นฟูศาสนสถานทุกแห่ง ทีมงาน World Health Disinfection (WHD) ยึดหลักเดียวกัน คือ ทีมงานไม่แตะต้องหรือเคลื่อนย้ายสิ่งศักดิ์สิทธิ์ด้วยตนเอง ก่อนวันทำงาน บาทหลวงหรือผู้ที่ทางวัดมอบหมายจะเป็นผู้จัดการตามธรรมเนียมของวัด เช่น

เชิญศีลมหาสนิทและสิ่งของในตู้ศีลไปไว้ในที่ที่ทางวัดเห็นสมควร
ย้ายหรือคลุมไม้กางเขน รูปพระ รูปนักบุญ ภาชนะศักดิ์สิทธิ์ และหนังสือพิธี
นำอาภรณ์และผ้าพิธีที่มีคุณค่าออกจากห้องที่จะอบโอโซน แล้วผึ่งในที่ร่มที่อากาศถ่ายเท
แยกสมุดทะเบียน เอกสารเก่า และภาพเขียนที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ออกไปก่อน หากพบเชื้อราบนเอกสารหรือภาพเขียนเก่า ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์เอกสารหรือศิลปวัตถุ ไม่ควรพ่นน้ำยาหรืออบโอโซนใส่โดยตรง

เมื่อทางวัดจัดการสิ่งเหล่านี้เรียบร้อยแล้ว ทีมงานจึงเข้าทำงานในพื้นที่ตามขอบเขตที่ตกลงกัน การแบ่งบทบาทชัดเจนแบบนี้ช่วยให้ทุกฝ่ายสบายใจ และงานเดินหน้าได้รวดเร็ว

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อด้วย Chemgene HLD4H และอบโอโซน ตามลำดับพื้นที่

WHD ให้บริการ พ่นฆ่าเชื้อ และ อบโอโซน สำหรับศาสนสถานหลังน้ำท่วม โดยวางตารางร่วมกับสภาภิบาลให้ไม่ชนกับเวลามิสซาและกิจกรรมของวัด

ขั้นตอนการทำงาน

สำรวจร่วมกับตัวแทนวัด เดินดูทีละอาคาร ได้แก่ บ้านพักบาทหลวง ห้องประชุม ห้องคำสอน ห้องเก็บอาภรณ์ และห้องน้ำ ระบุจุดที่มีราและวัสดุที่ควรรื้อหรือเปลี่ยน พร้อมสอบถามว่ามีพื้นที่ใดที่ทางวัดต้องการให้ระมัดระวังเป็นพิเศษ
แนะนำการเตรียมพื้นที่ ทางวัดเคลื่อนย้ายสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เอกสาร และผ้าพิธีด้วยตนเอง ขนเบาะผ้า พรม และเฟอร์นิเจอร์ที่อมน้ำออกไปผึ่งหรือพิจารณาเปลี่ยน ล้างโคลนออกให้หมดก่อน
พ่นฆ่าเชื้อด้วย Chemgene HLD4H ใช้น้ำยา CHEMGENE HLD4H ผ่านเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV เน้นพื้น ผนังส่วนล่าง ห้องน้ำ ห้องครัวของห้องประชุม และใต้บันได ละอองขนาดเล็กเข้าถึงซอกมุมที่ผ้าเช็ดเข้าไม่ถึง
อบโอโซนแบบช็อกทีละห้อง ใช้เครื่อง Master Ozone Generator ในห้องที่ปิดสนิท เพื่อลดสปอร์เชื้อราในอากาศและสลายโมเลกุลกลิ่นอับที่ฝังในผนัง ฝ้า และเฟอร์นิเจอร์ไม้
ระบายอากาศ เปิดประตูหน้าต่างจนโอโซนสลายตัวหมด ก่อนให้บาทหลวงและเจ้าหน้าที่กลับเข้าพื้นที่
ตรวจซ้ำและส่งมอบ ประเมินกลิ่นร่วมกับตัวแทนวัด แนะนำการคุมความชื้นในห้องเก็บอาภรณ์และบ้านพัก และนัดตรวจติดตามหากผนังยังชื้น

ความปลอดภัยระหว่างอบโอโซน: ต้องไม่มีบาทหลวง เจ้าหน้าที่ อาสาสมัคร สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้ในห้องที่กำลังอบ ต้องระบายอากาศให้เพียงพอก่อนกลับเข้าห้อง สำหรับห้องที่มีเครื่องเสียง ออร์แกน คอมพิวเตอร์ หรือภาพเขียนเก่า ทีมงานจะควบคุมปริมาณโอโซนอย่างเหมาะสม และแนะนำให้ย้ายหรือคลุมของบอบบางก่อนเสมอ

ลำดับพื้นที่ที่แนะนำ: เริ่มจากที่คนอยู่อาศัยก่อน

วัดส่วนใหญ่มีหลายอาคารและกำลังคนจำกัด การจัดลำดับจึงช่วยให้ใช้เวลาอย่างคุ้มค่า

บ้านพักบาทหลวง โดยเฉพาะห้องนอนและห้องรับแขก เพราะเป็นที่อยู่อาศัยทุกวัน ควรทำก่อนเพื่อลดการสัมผัสสปอร์เชื้อราของบาทหลวงอาวุโส ระหว่างนั้นท่านอาจพักที่บ้านพักของคณะหรือที่พักชั่วคราวหนึ่งถึงสองวัน
ห้องเก็บอาภรณ์และเครื่องใช้ในพิธี เมื่อทางวัดย้ายของสำคัญออกแล้ว ทำการพ่นฆ่าเชื้อบนพื้นและชั้นวาง และอบโอโซนห้อง เพื่อให้กลับมาเก็บของได้อย่างมั่นใจ
ห้องประชุมและห้องคำสอน รวมถึงห้องครัวและห้องน้ำที่ใช้ร่วมกัน ควรเสร็จก่อนวันที่มีกิจกรรมใหญ่ของวัดอย่างน้อยสองถึงสามวัน
ตัวโบสถ์และระเบียงทางเดิน หากน้ำเข้า ให้ทางวัดเป็นผู้กำหนดขอบเขตและเวลาที่เหมาะสม โดยทั่วไปมักเน้นการพ่นฆ่าเชื้อพื้นและม้านั่ง และงดการทำงานในช่วงพิธี

สำหรับม้านั่งไม้ในโบสถ์ที่ต้องการทำความสะอาดเชิงลึก อาจใช้ร่วมกับบริการทำความสะอาดอื่นตามสภาพวัสดุ และควรปรึกษาทีมงานก่อน เพราะไม้เก่าแต่ละชนิดตอบสนองต่อความร้อนและความชื้นแตกต่างกัน

10 เหตุผลที่สภาภิบาลวัดเลือกพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนแบบมืออาชีพ

ปกป้องสุขภาพบาทหลวงอาวุโส ลดสปอร์เชื้อราและกลิ่นอับในบ้านพักที่ท่านอยู่ทุกวัน
ฆ่าเชื้อบนพื้นผิวที่คนจำนวนมากสัมผัส การพ่นฆ่าเชื้อ ครอบคลุมโต๊ะ เก้าอี้ ราวบันได ลูกบิดประตู และห้องน้ำ
จัดการกลิ่นอับที่ต้นเหตุ การอบโอโซน สลายโมเลกุลกลิ่นแทนการกลบด้วยเครื่องหอม
เคารพสถานที่และธรรมเนียมของวัด ทีมงานทำงานตามขอบเขตที่ทางวัดกำหนด และไม่เคลื่อนย้ายสิ่งศักดิ์สิทธิ์เอง
ไม่ทิ้งกลิ่นสารเคมีแรง เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องใช้ประกอบพิธีในอีกไม่กี่วัน
เข้าถึงซอกมุมของอาคารเก่า ละอองฝอย ULV เข้าใต้บันได หลังตู้ และช่องว่างตามพื้นไม้
วางตารางไม่ชนเวลามิสซา นัดหมายในวันและเวลาที่ไม่มีพิธีหรือกิจกรรม
ใช้น้ำยาที่ออกแบบมาเพื่อฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H ใช้ในงานพ่นละอองฝอยของทีมงาน
ลดภาระอาสาสมัคร อาสาสมัครหลายคนเป็นผู้สูงอายุ ไม่ควรต้องสูดไอสารเคมีหรือสปอร์เชื้อราเป็นเวลานาน
ต่อยอดได้ทั้งเรื่องยุงและไรฝุ่น ร่วมกับ บริการพ่นยุง รอบลานวัด และ บริการกำจัดไรฝุ่น สำหรับที่นอนในบ้านพัก

ก่อน

บ้านพักบาทหลวงมีกลิ่นอับ ผนังมีคราบน้ำและจุดรา
บาทหลวงอาวุโสไอบ่อยขึ้นหลังกลับมาพัก
เก้าอี้บุผ้าในห้องประชุมอมความชื้นและเหม็นอับ
ห้องเก็บอาภรณ์ชื้น ผ้าบางผืนเริ่มมีจุดด่าง
สภาภิบาลไม่แน่ใจว่าจะเปิดรับสัตบุรุษได้ทันพิธีหรือไม่

หลัง

ทางวัดย้ายสิ่งศักดิ์สิทธิ์และผ้าพิธีออกอย่างเรียบร้อยก่อนเริ่มงาน
บ้านพัก ห้องประชุม และห้องน้ำผ่านการพ่นฆ่าเชื้อด้วย Chemgene HLD4H
อบโอโซนและระบายอากาศแล้ว กลิ่นอับลดลงชัดเจน
เบาะผ้าที่เสียหายถูกแยกออก ห้องเก็บอาภรณ์มีแผนคุมความชื้น
วัดพร้อมต้อนรับสัตบุรุษในพิธีสำคัญตามกำหนด

เสียงจากสภาภิบาลวัด

"สิ่งที่ทำให้เราสบายใจคือทีมงานถามก่อนทุกครั้งว่าพื้นที่ไหนทำได้ พื้นที่ไหนต้องรอคุณพ่อจัดการก่อน คุณพ่อเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ไปไว้ในที่เหมาะสมเอง พอทำบ้านพักเสร็จและระบายอากาศแล้ว กลิ่นอับที่เคยมีก็หายไปมาก ท่านนอนหลับสบายขึ้น และเราเปิดห้องประชุมได้ทันงานของวัด"
— คุณมาลัย (นามสมมุติ) อาสาสมัครสภาภิบาล โบสถ์คาทอลิกย่านบางรัก

ข้อความนี้เป็นเรื่องเล่าตัวอย่างจากสถานการณ์ที่พบบ่อยหลังน้ำท่วม ผลลัพธ์จริงขึ้นอยู่กับสภาพอาคารแต่ละแห่ง และไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการทางเดินหายใจควรปรึกษาแพทย์

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: ทีมงานจะเข้าไปทำงานในตัวโบสถ์หรือบริเวณพระแท่นหรือไม่?
ตอบ: ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของทางวัดทั้งหมด ทีมงานจะทำงานเฉพาะพื้นที่ที่ทางวัดอนุญาต และหลังจากที่บาทหลวงหรือผู้ได้รับมอบหมายจัดการสิ่งศักดิ์สิทธิ์เรียบร้อยแล้วเท่านั้น

ถาม: ผ้าอาภรณ์พิธีที่ชื้นควรทำอย่างไร?
ตอบ: ควรนำออกมาผึ่งในที่ร่มที่อากาศถ่ายเท ไม่ตากแดดจัด และไม่ฉีดน้ำยาใส่โดยตรง ผ้าเก่าหรือผ้าปักที่มีคุณค่าสูงและมีราขึ้นแล้ว ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์สิ่งทอ

ถาม: สมุดทะเบียนและเอกสารเก่าของวัดขึ้นรา อบโอโซนได้ไหม?
ตอบ: ไม่แนะนำให้อบหรือพ่นใส่เอกสารเก่าโดยตรง ควรแยกออกจากพื้นที่ที่ทำงาน และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์เอกสาร ทีมงานจะดูแลเฉพาะห้องและชั้นวางหลังจากที่นำเอกสารออกแล้ว

ถาม: บาทหลวงต้องออกจากบ้านพักนานแค่ไหน?
ตอบ: โดยทั่วไปงานพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนบ้านพักขนาดเล็กใช้เวลาประมาณหนึ่งวันรวมช่วงระบายอากาศ ทีมงานจะแจ้งเวลาที่แน่นอนหลังสำรวจพื้นที่จริง

ถาม: ต้องหยุดกิจกรรมของวัดหรือไม่?
ตอบ: ไม่จำเป็นต้องหยุดทั้งหมด สามารถทำทีละอาคารในวันและเวลาที่ไม่มีพิธี เพื่อให้กิจกรรมส่วนอื่นดำเนินต่อได้

ถาม: ออร์แกนและเครื่องเสียงในห้องประชุมได้รับผลกระทบจากโอโซนหรือไม่?
ตอบ: ทีมงานจะควบคุมปริมาณโอโซนและระยะเวลาให้เหมาะสม และแนะนำให้คลุมหรือย้ายเครื่องดนตรีและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบางออกก่อน

ถาม: ควรทำซ้ำเมื่อไร?
ตอบ: หากผนังปูนเก่ายังชื้นอยู่ภายใน อาจพบกลิ่นกลับมาบางส่วนในช่วงฝนตกหนัก ควรติดตามสองถึงสี่สัปดาห์ และพิจารณาทำซ้ำเฉพาะจุดตามสภาพจริง