เรื่องเล่าจากหน้างาน: บ้านที่ดูสะอาด แต่จมูกบอกว่าไม่ใช่

"คุณนิภา" อายุสี่สิบสอง เป็นครูโรงเรียนประถมในเขตคลองสามวา อยู่บ้านเดี่ยวสองชั้นในหมู่บ้านจัดสรรย่านทรายกองดิน กับสามีและลูกชายวัยสิบขวบ ทั้งคุณนิภาและลูกเป็นภูมิแพ้จมูกมาตั้งแต่เด็ก ปกติคุมอาการได้ดีด้วยยาพ่นจมูกตามที่หมอสั่ง จะมีจามบ้างเฉพาะช่วงเปลี่ยนฤดู

ช่วงน้ำท่วมเดือนตุลาคม 2569 น้ำจากคลองสามวาและคลองย่อยเอ่อเข้าหมู่บ้าน ท่วมชั้นล่างประมาณครึ่งแข้งอยู่เกือบหนึ่งสัปดาห์ ครอบครัวย้ายขึ้นไปอยู่ชั้นบน พอน้ำลด ทุกคนช่วยกันล้างโคลน ทิ้งพรมกับโซฟาตัวเก่า เช็ดพื้นด้วยน้ำยาถูพื้นกลิ่นหอม เปิดพัดลมเป่าอยู่สองวัน บ้านดูสะอาดเรียบร้อย ไม่มีคราบให้เห็น

แต่สองสัปดาห์ต่อมา ลูกชายเริ่มจามติดกันหลายสิบครั้งทุกเช้าหลังตื่นนอน น้ำมูกใสไหลตลอด กลางคืนนอนอ้าปากเพราะคัดจมูก ส่วนคุณนิภาเองมีอาการปวดตื้อบริเวณหน้าผากและโหนกแก้ม มีน้ำมูกไหลลงคอ จนต้องไปพบแพทย์ แพทย์ให้ยาและถามว่า "ที่บ้านเพิ่งโดนน้ำท่วมหรือเปล่า มีกลิ่นอับไหม" คำถามนั้นทำให้คุณนิภาสังเกตว่า ทุกครั้งที่ไปค้างบ้านแม่ที่มีนบุรีช่วงสุดสัปดาห์ อาการของทั้งสองคนดีขึ้นชัดเจน แต่กลับมาบ้านได้คืนเดียวก็เป็นอีก

เมื่อทีมงานเข้าไปสำรวจ สิ่งที่พบไม่ได้อยู่กลางห้อง แต่อยู่ในที่ที่ไม่มีใครมอง ด้านหลังตู้เสื้อผ้าบิลท์อินในห้องนอนชั้นล่างที่ลูกชายย้ายลงมานอน มีราดำขึ้นเป็นแผ่นบนผนังยิปซัม ใต้ที่นอนที่วางบนแคร่ไม้มีจุดราสีเขียว ตู้รองเท้าข้างประตูมีราขาวฟูบนรองเท้าหนัง และเมื่อเปิดหน้ากากแอร์ชั้นล่าง ก็พบคราบดำบนครีบคอยล์เย็น ทั้งหมดนี้ซ่อนอยู่ในบ้านที่ "ดูสะอาด" มาตลอดสองสัปดาห์

เรื่องของคุณนิภาไม่ใช่กรณีพิเศษ ช่วงนี้เราได้รับคำถามคล้ายกันจากหลายครอบครัวในคลองสามวา บางชัน สามวาตะวันออก และมีนบุรี บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจว่าทำไมอาการภูมิแพ้กำเริบหลังน้ำท่วม เชื้อรามักซ่อนอยู่ตรงไหน และควรจัดการอย่างไร

ทำไมภูมิแพ้จมูกและไซนัสมักกำเริบหลังน้ำลด

สปอร์เชื้อราในอากาศเพิ่มขึ้น บ้านที่เคยแช่น้ำมีความชื้นค้างอยู่ในผนัง พื้น และเฟอร์นิเจอร์ เชื้อราจึงเติบโตและปล่อยสปอร์ขนาดเล็กมากออกมาในอากาศ เมื่อหายใจเข้าไป สปอร์เหล่านี้เป็นสารก่อภูมิแพ้ที่ทำให้เยื่อบุจมูกของคนที่แพ้ง่ายอักเสบ บวม และหลั่งน้ำมูก

ความชื้นสูงทำให้ไรฝุ่นเพิ่มจำนวน ไรฝุ่นชอบอากาศชื้น ที่นอน หมอน และผ้าห่มที่อมความชื้นหลังน้ำท่วม จึงกลายเป็นแหล่งอาศัยชั้นดี ทำให้คนที่แพ้ไรฝุ่นมีอาการหนักขึ้นซ้อนกับการแพ้เชื้อรา

กลิ่นอับและสารระเหยจากเชื้อรา กลิ่นอับที่เราได้กลิ่น มาจากสารระเหยที่เชื้อราปล่อยออกมา คนที่มีจมูกไวมักรู้สึกคัดจมูก แสบจมูก หรือปวดศีรษะเมื่ออยู่ในห้องที่มีกลิ่นนี้นาน ๆ

น้ำยาทำความสะอาดกลิ่นแรง หลายบ้านใช้น้ำยาฟอกขาวหรือน้ำยาถูพื้นกลิ่นหอมจัดในปริมาณมาก ไอระเหยของสารเหล่านี้ระคายเคืองเยื่อบุจมูกได้เช่นกัน ทำให้แยกไม่ออกว่าอาการมาจากราหรือจากน้ำยา

ไซนัสระบายได้ไม่ดี เมื่อเยื่อบุจมูกบวมเป็นเวลานาน ทางระบายของโพรงไซนัสอาจตีบ น้ำมูกค้างอยู่ภายใน บางคนจึงมีอาการปวดหน่วงบริเวณหน้าผาก ระหว่างตา หรือโหนกแก้ม ซึ่งควรให้แพทย์ประเมินว่าเป็นไซนัสอักเสบหรือไม่

สิ่งสำคัญคือ ยาช่วยคุมอาการได้ แต่ถ้าบ้านยังเป็นแหล่งสปอร์อยู่ทุกวัน อาการก็มักกลับมาเรื่อย ๆ การดูแลบ้านจึงต้องเดินคู่ไปกับการรักษาของแพทย์

สัญญาณที่บอกว่าบ้านอาจมีเชื้อราซ่อนอยู่

• อาการดีขึ้นเมื่อออกจากบ้าน ไปทำงาน ไปโรงเรียน หรือไปค้างบ้านญาติแล้วอาการลดลง แต่กลับบ้านแล้วเป็นอีก
• จามหนักช่วงเช้าหลังตื่นนอน แปลว่าห้องนอนหรือที่นอนอาจเป็นแหล่งปัญหา
• ได้กลิ่นอับเมื่อเปิดตู้ เปิดแอร์ หรือกลับเข้าบ้านหลังปิดไว้ทั้งวัน แม้ระหว่างวันจะไม่รู้สึก
• ผนังส่วนล่างมีรอยด่าง สีพอง หรือบัวพื้นบวม แม้จะทาสีหรือเช็ดแล้ว
• ของในตู้มีจุดขาวหรือเขียว เช่น รองเท้าหนัง กระเป๋า เข็มขัด และเสื้อผ้าที่ไม่ค่อยได้ใส่
• หลายคนในบ้านมีอาการพร้อมกัน โดยเฉพาะคนที่นอนหรือใช้เวลาในห้องเดียวกัน

ถ้ามีสัญญาณเหล่านี้สองถึงสามข้อขึ้นไป ควรเริ่มตรวจบ้านอย่างละเอียด และปรึกษาแพทย์เรื่องอาการไปพร้อมกัน

10 จุดที่เชื้อรามักซ่อนอยู่ในบ้านหลังน้ำท่วม

1. ด้านหลังตู้เสื้อผ้าและตู้บิลท์อิน ตู้ที่ชิดผนังทำให้ผนังด้านหลังไม่มีลมผ่าน ความชื้นค้างอยู่นาน ควรขยับตู้ออกหรือถอดแผ่นหลังตู้เพื่อดู
2. ช่องว่างภายในผนังยิปซัม น้ำซึมขึ้นไปตามแผ่นยิปซัมและโครงเคร่า ด้านนอกอาจแห้งแล้ว แต่ด้านในยังชื้นและมีรา
3. ใต้ที่นอนและฐานเตียง โดยเฉพาะเตียงที่วางชิดพื้น หรือฐานเตียงไม้อัดที่เคยโดนน้ำ
4. คอยล์เย็นและถาดน้ำทิ้งของแอร์ แอร์ที่ติดในห้องที่เคยชื้นจัด อาจมีราที่ครีบคอยล์ เมื่อเปิดแอร์ สปอร์จะถูกเป่ากระจายทั่วห้อง ควรให้ช่างแอร์ล้างและตรวจ
5. ตู้รองเท้าและตู้ใต้บันได เป็นพื้นที่ปิด มืด และมักอยู่ระดับพื้น
6. ใต้พื้นไวนิลหรือลามิเนต น้ำที่ซึมลงใต้แผ่นระเหยออกไม่ได้ ทำให้มีกลิ่นอับลอยขึ้นมาตลอด
7. ผ้าม่านและมู่ลี่ผ้า ชายม่านที่เคยแตะน้ำ หรือม่านที่อมความชื้นจากห้อง
8. ตู้ใต้ซิงก์และหลังตู้เย็น มีทั้งความชื้นจากท่อน้ำและความอุ่นจากมอเตอร์
9. ขอบบัวพื้นและวงกบประตูไม้ ไม้ที่บวมน้ำเป็นอาหารชั้นดีของเชื้อรา
10. ของเล่นผ้า ตุ๊กตา และเบาะรองนั่ง ในห้องเด็ก ซึ่งเด็กกอดหรือวางใกล้หน้าเป็นเวลานาน

การตรวจควรใช้ไฟฉาย สวมหน้ากากกรองฝุ่นละเอียดและถุงมือ และระวังไม่ให้ผู้ที่เป็นภูมิแพ้หรือไซนัสเป็นคนรื้อหรือขัดราเอง เพราะการขยับวัสดุที่มีราจะทำให้สปอร์ฟุ้งกระจายมาก

ทำไมวิธีแก้แบบเดิม ๆ จึงไม่ช่วยให้จมูกดีขึ้น

เปิดเครื่องฟอกอากาศอย่างเดียว เครื่องฟอกอากาศช่วยลดสปอร์ในอากาศได้ส่วนหนึ่ง แต่ไม่ได้กำจัดแหล่งราที่อยู่หลังตู้หรือในผนัง ราจะปล่อยสปอร์ออกมาใหม่ตลอดเวลา

ฉีดสเปรย์ปรับอากาศหรือจุดน้ำมันหอมระเหย กลบกลิ่นอับได้ชั่วคราว แต่สารหอมเองอาจทำให้คนที่จมูกไวระคายเคืองมากขึ้น

เช็ดราด้วยน้ำยาฟอกขาวเข้มข้น ช่วยบนพื้นผิวแข็งและเรียบ แต่ไม่ซึมถึงรากราในยิปซัม ไม้ และผ้า และไอระเหยของคลอรีนระคายเคืองทางเดินหายใจ

ทาสีทับผนังที่ยังชื้น ทำให้ผนังดูใหม่ แต่ความชื้นถูกกักไว้ใต้สี ราจะขึ้นซ้ำภายในไม่กี่สัปดาห์

นอนเปิดพัดลมจ่อหน้า ลมช่วยให้รู้สึกโล่ง แต่ถ้าห้องมีรา ลมจะพัดสปอร์และฝุ่นมาที่หน้าโดยตรง

สิ่งที่ได้ผลจริงคือ หาแหล่งราและความชื้นให้เจอ เอาวัสดุที่เสียหายออก ทำให้บ้านแห้ง แล้วจัดการกับเชื้อราบนพื้นผิวและในอากาศอย่างเป็นระบบ

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนบ้านที่มีคนเป็นภูมิแพ้ โดย WHD

พ่นฆ่าเชื้อด้วยระบบ ULV ทีมงาน World Health Disinfection (WHD) ใช้ น้ำยาฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H พ่นเป็นละอองฝอยละเอียด ให้เข้าถึงด้านหลังตู้ ช่องผนังที่เปิดออก ใต้บันได และซอกมุมที่มือเช็ดไม่ถึง ช่วยลดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราบนพื้นผิว ดูรายละเอียดที่ บริการพ่นฆ่าเชื้อ

อบโอโซนกำจัดสปอร์และกลิ่นอับ โอโซนเป็นก๊าซที่กระจายไปทั่วห้องที่ปิด ช่วยลดสปอร์เชื้อราที่ลอยในอากาศและเกาะตามผ้า และสลายโมเลกุลของกลิ่นอับ ทีมงานใช้ เครื่องอบโอโซน ที่ปรับปริมาณตามปริมาตรห้อง อ่านเพิ่มที่ บริการอบโอโซน

ขั้นตอนการทำงานสำหรับบ้านที่มีคนเป็นภูมิแพ้

1. สำรวจและสอบถาม ใครในบ้านมีอาการ อาการเป็นมากในห้องไหน ช่วงเวลาไหน แล้วตรวจจุดเสี่ยงทั้งสิบจุดด้วยไฟฉายและการดมกลิ่น
2. แนะนำการรื้อและทิ้ง ระบุวัสดุที่ควรทิ้ง เช่น ที่นอนที่มีรา ฐานเตียงไม้อัดที่บวม และผนังยิปซัมส่วนล่างที่ควรให้ช่างตัดออก
3. ให้ช่างแอร์ล้างแอร์ ก่อนวันอบ เพื่อไม่ให้แอร์กลายเป็นตัวกระจายสปอร์หลังบ้านสะอาดแล้ว
4. เตรียมพื้นที่ ให้คน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ออกจากบ้าน คลุมหรือย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าที่บอบบาง และเก็บยาพ่นจมูก ยาสูดพ่น และอุปกรณ์การแพทย์ไว้ในกล่องปิดหรือนำติดตัวไป
5. พ่นฆ่าเชื้อ ULV ทั่วชั้นที่น้ำท่วม เน้นจุดที่พบรา
6. อบโอโซน ทีละห้องหรือทั้งชั้น ตามขนาดและความรุนแรง โดยเริ่มจากห้องนอนของผู้ที่มีอาการ
7. ระบายอากาศ เปิดบ้านให้โอโซนสลายตัวเป็นออกซิเจนจนอากาศโปร่ง ก่อนให้สมาชิกที่เป็นภูมิแพ้กลับเข้าบ้าน
8. ตรวจซ้ำและแนะนำการดูแล เช็กกลิ่นและจุดเสี่ยงอีกครั้ง พร้อมแนะนำวิธีคุมความชื้นในบ้านระยะยาว

ความปลอดภัยของโอโซนสำหรับคนที่เป็นภูมิแพ้และไซนัส

โอโซนความเข้มข้นสูงระคายเคืองทางเดินหายใจ โดยเฉพาะในคนที่เป็นภูมิแพ้ หอบหืด หรือไซนัส ดังนั้นระหว่างอบต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ในพื้นที่เด็ดขาด และต้องระบายอากาศครบเวลาก่อนกลับเข้าบ้าน ทีมงานควบคุมปริมาณให้เหมาะกับพื้นที่ คลุมหรือนำออกอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบางและของที่ทำจากยาง สมาชิกที่มีอาการไวมากควรกลับเข้าบ้านหลังคนอื่น เมื่อห้องไม่มีกลิ่นโอโซนหลงเหลือแล้ว

ดูแลห้องนอนให้เป็น "ห้องปลอดภัย" ของจมูก

ห้องนอนคือที่ที่เราใช้เวลานานที่สุดในแต่ละวัน การทำให้ห้องนอนสะอาดก่อนห้องอื่นจึงช่วยได้มาก

• เปลี่ยนที่นอนและหมอนที่จมน้ำหรือมีรา อย่าเสียดาย เพราะเป็นของที่อยู่ใกล้จมูกตลอดคืน
• ซักผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน และผ้าห่มด้วยน้ำร้อนตามฉลาก แล้วตากแดดให้แห้งสนิท
• ลดของที่สะสมฝุ่นในห้อง เช่น ตุ๊กตา กองหนังสือ และพรม
• คุมความชื้นด้วยการเปิดหน้าต่างช่วงกลางวัน หรือใช้เครื่องลดความชื้น
• ใช้ บริการกำจัดไรฝุ่น สำหรับที่นอนและโซฟาที่ยังเก็บไว้ใช้ต่อ
• หลังอบโอโซนและระบายอากาศแล้ว ให้สังเกตอาการช่วงเช้าเทียบกับก่อนทำ และแจ้งแพทย์ในการนัดครั้งถัดไป

10 เหตุผลที่ครอบครัวภูมิแพ้ในคลองสามวาเลือก WHD

1. สำรวจโดยเริ่มจากอาการของคนในบ้าน ไม่ได้ดูแค่คราบที่มองเห็น
2. ตรวจจุดซ่อนของเชื้อราครบ ทั้งหลังตู้ ใต้เตียง ตู้รองเท้า และใต้บันได
3. พ่นฆ่าเชื้อระบบ ULV เข้าถึงซอกมุมที่เช็ดไม่ถึง
4. ใช้ CHEMGENE HLD4H ที่ไม่มีกลิ่นฉุนแบบน้ำยาฟอกขาว
5. อบโอโซน ลดสปอร์และกลิ่นอับในอากาศ
6. ให้ความสำคัญกับห้องนอนของผู้ที่มีอาการเป็นลำดับแรก
7. เข้มงวดเรื่องความปลอดภัย ไม่มีคนและสัตว์เลี้ยงระหว่างอบ และระบายอากาศครบเวลา
8. มี โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย สำหรับดูแลต่อเนื่อง
9. บอกตรง ๆ ว่าอะไรควรทิ้ง อะไรควรให้ช่างรื้อ ไม่พ่นทับปัญหา
10. ให้บริการทั่วคลองสามวา ทรายกองดิน บางชัน สามวาตะวันตก มีนบุรี และหนองจอก

ก่อนและหลังการตามหาและกำจัดเชื้อราที่ซ่อนอยู่

เสียงจากผู้ใช้บริการ (สถานการณ์ตัวอย่าง)

"เราคิดว่าล้างบ้านเสร็จแล้วก็จบ ไม่เคยคิดว่าราจะไปซ่อนอยู่หลังตู้เสื้อผ้าในห้องลูก ทีมงานพาไล่ดูทีละจุดและบอกว่าอะไรต้องทิ้ง หลังพ่นฆ่าเชื้อ อบโอโซน และล้างแอร์ บ้านไม่มีกลิ่นอับแล้ว ลูกยังต้องใช้ยาตามที่หมอสั่ง แต่ตอนเช้าก็ไม่ได้จามหนักเหมือนก่อน"

— คุณนิภา คุณแม่ในหมู่บ้านย่านทรายกองดิน เขตคลองสามวา (สถานการณ์ตัวอย่างจากหน้างาน)

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: อบโอโซนแล้ว ภูมิแพ้หรือไซนัสจะหายไหม
ตอบ: การอบโอโซนและพ่นฆ่าเชื้อเป็นการลดแหล่งสปอร์เชื้อราและกลิ่นอับในบ้าน ไม่ใช่การรักษาโรค ผู้ที่มีอาการควรรักษากับแพทย์ต่อเนื่อง การทำให้บ้านสะอาดเป็นการช่วยลดสิ่งกระตุ้นอาการเท่านั้น

ถาม: คนที่เป็นภูมิแพ้อยู่ในบ้านระหว่างอบโอโซนได้ไหม
ตอบ: ไม่ได้ ระหว่างอบต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ในพื้นที่ และต้องระบายอากาศครบเวลาก่อนกลับเข้า ผู้ที่ไวต่อกลิ่นมากควรกลับเข้าบ้านหลังสุด

ถาม: มองไม่เห็นราเลย จำเป็นต้องอบไหม
ตอบ: ถ้ามีกลิ่นอับ หรืออาการดีขึ้นเมื่อออกจากบ้าน อาจมีราซ่อนอยู่ ควรให้ทีมงานสำรวจจุดเสี่ยงก่อน แล้วจึงตัดสินใจร่วมกัน

ถาม: ต้องล้างแอร์ก่อนหรือหลังอบโอโซน
ตอบ: แนะนำให้ช่างแอร์ล้างและตรวจก่อนวันอบ เพราะถ้าอบเสร็จแล้วเปิดแอร์ที่ยังมีรา สปอร์จะถูกเป่ากลับเข้ามาในห้องอีก

ถาม: ต้องรอนานแค่ไหนหลังน้ำลดจึงควรเรียกทีมงาน
ตอบ: ยิ่งเร็วยิ่งดี โดยควรเอาวัสดุที่เปียกออกและล้างโคลนก่อน หากบ้านมีคนเป็นภูมิแพ้ ไม่ควรรอจนอาการกำเริบ

ถาม: ให้บริการในคลองสามวาและพื้นที่ใกล้เคียงไหม
ตอบ: ให้บริการทั่วเขตคลองสามวา มีนบุรี หนองจอก บางเขน และลำลูกกา สอบถามทาง LINE @whd268

ให้บ้านเป็นที่ที่จมูกได้พักจริง ๆ

นัดทีมงานตามหาเชื้อราที่ซ่อนอยู่ และฟื้นฟูบ้านของคุณในคลองสามวาอย่างปลอดภัย

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• บริการกำจัดไรฝุ่น
• น้ำยาฆ่าเชื้อชนิดสเปรย์ CHEMGENE HLD4H
• บทความทั้งหมด

ข้อมูลอ้างอิงด้านสุขภาพ: องค์การอนามัยโลก (WHO): Floods · กรมควบคุมโรค