เรื่องเล่าจากหน้างาน: ร้านเล็กใต้ถุนที่ทั้งซอยรอให้เปิด

"ป้าละเอียด" อายุหกสิบสองปี กับ "ลุงประยูร" สามี อาศัยอยู่ในบ้านไม้ใต้ถุนสูงริมคลองแห่งหนึ่งในอำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ชั้นบนเป็นห้องนอนและห้องพระ ส่วนใต้ถุนบ้านคือหัวใจของครอบครัว ป้าเปิดร้านขายของชำเล็ก ๆ มีชั้นวางขนม ตู้แช่น้ำอัดลม กาแฟโบราณ และโต๊ะม้านั่งไม้ให้คนในซอยมานั่งคุยกันตอนเย็น เด็ก ๆ เลิกเรียนก็แวะซื้อขนม ลุงก็ใช้แคร่ไม้ไผ่ตรงมุมใต้ถุนเป็นที่นอนกลางวัน

ปี 2569 น้ำในคลองเอ่อขึ้นมาท่วมใต้ถุนสูงเกือบหนึ่งเมตรครึ่ง ขังอยู่นานราวสามสัปดาห์ ป้าและลุงย้ายของขึ้นชั้นบนได้บางส่วน แต่ชั้นวางไม้ แคร่ไม้ไผ่ โต๊ะม้านั่ง และของในร้านอีกมากจมน้ำ เมื่อน้ำลด ใต้ถุนเต็มไปด้วยโคลนหนาหลายเซนติเมตร เสาไม้มีคราบน้ำเป็นเส้นชัด ราขาวขึ้นตามโคนเสาและใต้แคร่ แมลงวันตอมกองขยะที่น้ำพัดมา และกลิ่นโคลนเน่าลอยขึ้นไปถึงห้องนอนชั้นบนผ่านร่องพื้นไม้

คนในซอยเริ่มถามว่า "ร้านป้าจะเปิดเมื่อไร" ป้าเองก็อยากเปิดเร็ว ๆ เพราะเป็นรายได้หลักของบ้าน แต่ลูกสาวที่ทำงานในตัวเมืองอยุธยาเตือนว่า ร้านที่ขายอาหารและเครื่องดื่ม ต้องมั่นใจก่อนว่าพื้นที่สะอาดจริง ไม่อย่างนั้นอาจทำให้ลูกค้าไม่สบาย และเสียชื่อร้านที่สร้างมาหลายสิบปี

ใต้ถุนบ้าน: พื้นที่ที่น้ำท่วมเต็มที่ แต่คนใช้ชีวิตมากที่สุด

บ้านไม้ใต้ถุนสูงถูกออกแบบมาให้อยู่กับน้ำ น้ำผ่านใต้ถุนได้โดยไม่ท่วมห้องนอนชั้นบน แต่ในชีวิตจริง ใต้ถุนของหลายบ้านในบางปะหันกลายเป็นพื้นที่ใช้งานหลัก ทั้งร้านค้า ร้านกาแฟ ที่ซ่อมรถจักรยานยนต์ ที่นั่งเล่น ที่กินข้าว และที่เลี้ยงหลาน เมื่อน้ำท่วม พื้นที่เหล่านี้จึงรับผลกระทบเต็ม ๆ

สิ่งที่น้ำทิ้งไว้มีทั้งโคลนจากคลองและทุ่งนา เศษใบไม้ ซากสัตว์เล็ก ขยะพลาสติก และน้ำที่ไหลผ่านส้วมซึมหรือบ่อเกรอะของบ้านใกล้เคียง โคลนนี้เกาะตามโคนเสา ซอกบันได ใต้แคร่ และรอยต่อพื้นปูน เมื่อแดดส่องไม่ถึงและอากาศชื้น เชื้อราและแบคทีเรียจะเติบโตอย่างรวดเร็ว

อีกเรื่องที่หลายบ้านไม่ทันนึกถึง คือกลิ่นที่ลอยขึ้นข้างบน พื้นไม้ชั้นบนของบ้านเก่ามักมีร่องระหว่างแผ่นไม้ ไอชื้นและกลิ่นจากใต้ถุนจึงลอยขึ้นไปในห้องนอนได้ตลอดคืน ทำให้ผู้สูงอายุนอนไม่สบายและไอ

เสาไม้และคานใต้ถุนยังเป็นจุดที่ต้องดูให้ดี ไม้ที่แช่น้ำนานจะอมความชื้นไว้ในเนื้อ แม้ผิวด้านนอกดูแห้งแล้ว ด้านในอาจยังชื้นอยู่หลายสัปดาห์ หากพบว่าเสาผุ ยุบ หรือโยก ควรให้ช่างไม้ตรวจความแข็งแรงก่อนนำของหนักกลับไปวาง ส่วนบันไดไม้ที่ขึ้นชั้นบนก็ควรตรวจขั้นบันไดทุกขั้น เพราะผู้สูงอายุต้องขึ้นลงทุกวัน

ความเสี่ยงที่ร้านค้าใต้ถุนต้องคิดก่อนเปิดใหม่

สุขภาพของลูกค้าและคนในบ้าน

น้ำท่วมอาจพาเชื้ออีโคไลซึ่งเกี่ยวข้องกับโรคท้องร่วง และเชื้อเลปโตสไปราที่ทำให้เกิดโรคฉี่หนูหรือเลปโตสไปโรซิส โดยเฉพาะคนที่เดินเท้าเปล่าหรือมีแผลแล้วสัมผัสโคลน เด็กที่มานั่งเล่นใต้ถุนและผู้สูงอายุที่นอนแคร่เป็นกลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษ ส่วนสปอร์เชื้อราบนเสาไม้และแคร่ อาจกระตุ้นภูมิแพ้และอาการไอ

ความปลอดภัยของอาหารและเครื่องดื่ม

ขนม ของแห้ง เครื่องปรุง และเครื่องดื่มที่โดนน้ำท่วม แม้บรรจุภัณฑ์ดูปิดสนิท ก็ควรทิ้ง เพราะน้ำท่วมอาจซึมผ่านรอยต่อหรือเปื้อนผิวภาชนะ ส่วนตู้แช่และตู้เย็นที่จมน้ำ ต้องให้ช่างตรวจระบบไฟและคอมเพรสเซอร์ก่อนเสียบปลั๊ก

รายได้และชื่อเสียง

ร้านเล็กในซอยอยู่ได้ด้วยความไว้ใจของเพื่อนบ้าน ถ้าลูกค้าได้กลิ่นอับหรือเห็นราบนเสา ก็อาจไม่กล้าซื้อของกิน การเปิดร้านเร็วแต่ไม่สะอาดจริงอาจเสียหายมากกว่ารอเพิ่มอีกไม่กี่วัน

ยุงและสัตว์พาหะ

น้ำขังในโอ่ง ยางรถเก่า และกระถางรอบบ้าน เป็นแหล่งเพาะยุง ส่วนหนูที่หนีน้ำอาจยังซ่อนอยู่ในกองของใต้ถุน ควรเก็บกวาดและตรวจรอยหนูก่อนเปิดร้าน

ทำไมแค่ฉีดน้ำล้างแล้วตากแดด จึงยังไม่พอ

• ฉีดน้ำแรงดันสูงอย่างเดียว: ล้างโคลนที่มองเห็นได้ แต่น้ำที่ฉีดอาจพาเชื้อเข้าไปในร่องไม้และรอยแตกของพื้นปูนลึกขึ้น
• ราดน้ำยาฟอกขาวเข้มข้น: กลิ่นฉุนลอยขึ้นชั้นบน ทำให้ผู้สูงอายุแสบจมูก และอาจทำให้เนื้อไม้ซีดหรือเสื่อม ทั้งยังเข้าไม่ถึงซอกใต้แคร่และรอยต่อเสา
• รอให้แดดช่วย: ใต้ถุนเป็นที่ร่มโดยธรรมชาติ แดดส่องได้แค่ขอบนอก ส่วนกลางใต้ถุนยังชื้นอยู่หลายสัปดาห์
• จุดยากันยุงหรือธูปกลบกลิ่น: ช่วยได้เพียงชั่วคราว และควันในพื้นที่กึ่งปิดไม่ดีต่อคนที่เป็นภูมิแพ้
• ทาสีเสาทับคราบ: ถ้าไม้ยังชื้น สีจะลอกและราจะขึ้นใหม่ใต้ชั้นสี

ลำดับงานก่อนเปิดร้านใต้ถุนอีกครั้ง

1. ป้องกันตัวเอง: สวมรองเท้าบูท ถุงมือยาง และหน้ากาก ก่อนลงมือขุดโคลน
2. ตรวจไฟฟ้า: ให้ช่างไฟตรวจปลั๊ก สายไฟที่ลากใต้ถุน และตู้แช่ ก่อนเปิดใช้งาน
3. ขนของออกและคัดแยก: ทิ้งอาหาร ขนม และเครื่องดื่มที่โดนน้ำ เบาะ ฟูก หมอน และกล่องกระดาษ เก็บของแข็งที่ล้างได้
4. ตักและล้างโคลน: ขูดโคลนออกจากพื้น โคนเสา และใต้บันได แล้วล้างด้วยน้ำสะอาดกับน้ำยาทำความสะอาด
5. ขัดแคร่และโต๊ะไม้: แคร่ไม้ไผ่ที่ผุหรือมีราดำลึกควรเปลี่ยน โต๊ะไม้เนื้อแข็งขัดแล้วผึ่งให้แห้ง
6. เร่งให้แห้ง: เปิดลม ใช้พัดลมช่วย และยกของให้พ้นพื้น
7. พ่นฆ่าเชื้อ: เมื่อโคลนหมดแล้ว จึงพ่นฆ่าเชื้อทั่วใต้ถุน เสา ซอก และชั้นวาง
8. ดูแลห้องชั้นบน: อบโอโซนห้องนอนและห้องที่กลิ่นลอยขึ้นไป เมื่อห้องแห้งแล้ว

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อใต้ถุน + อบโอโซนห้องชั้นบน โดย WHD

บริการพ่นฆ่าเชื้อ ด้วย CHEMGENE HLD4H คือหัวใจของงานใต้ถุน เพราะใต้ถุนเป็นพื้นที่เปิดโล่ง การพ่นละอองฝอยแบบ ULV ทำให้น้ำยาเกาะผิวเสา โคนเสา ซอกบันได ใต้แคร่ ขาโต๊ะ และชั้นวางสินค้า ซึ่งการเช็ดด้วยมือทำได้ไม่ทั่ว

บริการอบโอโซน เหมาะกับพื้นที่ที่ปิดได้ เช่น ห้องนอนชั้นบน ห้องพระ ห้องเก็บสต็อกสินค้า หรือมุมร้านที่มีประตูม้วนปิด โอโซนช่วยลดสปอร์เชื้อราในอากาศ และสลายกลิ่นอับที่ลอยขึ้นมาจากใต้ถุนและซึมอยู่ในเนื้อไม้ สำหรับใต้ถุนที่เปิดโล่ง ทีมงานจะเน้นการพ่นฆ่าเชื้อเป็นหลัก เพราะโอโซนต้องการพื้นที่ปิดจึงจะได้ผล

ขั้นตอนการทำงาน

1. สำรวจ: ดูใต้ถุน เสา ร้านค้า และห้องชั้นบน หาจุดราและแหล่งกลิ่น
2. แนะนำการล้างโคลน: บอกจุดที่ต้องขูดเพิ่ม ของที่ควรทิ้ง และจุดที่ต้องให้ช่างตรวจ
3. พ่นฆ่าเชื้อ: พ่น CHEMGENE HLD4H แบบ ULV ทั่วใต้ถุนและบริเวณร้าน
4. อบโอโซน: ปิดห้องชั้นบนหรือห้องสต็อก ตั้งเครื่องตามขนาดห้อง
5. ระบายอากาศ: เปิดหน้าต่างและประตูจนปลอดภัยก่อนกลับเข้า
6. ตรวจซ้ำ: ประเมินกลิ่นและความชื้นอีกครั้ง พร้อมแนะนำการจัดร้านใหม่

ความปลอดภัยระหว่างอบโอโซน

• ระหว่างอบโอโซน ห้ามมีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้อยู่ในห้อง ป้าและลุงควรลงมาอยู่ด้านนอกหรือบ้านญาติระหว่างทำงาน
• ห้องพระ ควรให้เจ้าของบ้านย้ายหรือคลุมพระพุทธรูปและของบูชาด้วยตนเองก่อน ทีมงานจะไม่เคลื่อนย้ายของบูชาเอง
• โทรทัศน์ เครื่องใช้ไฟฟ้าที่บอบบาง ภาพถ่ายเก่า และของที่เป็นยาง ควรย้ายออกหรือคลุมไว้ ทีมงานจะควบคุมปริมาณและเวลาอบให้เหมาะสม
• หลังอบต้องระบายอากาศจนทีมงานแจ้งว่าปลอดภัยจึงกลับเข้าห้อง
• ปิดร้านในวันที่ทำงาน และติดป้ายแจ้งลูกค้าล่วงหน้า

จัดร้านใต้ถุนใหม่ให้รับมือน้ำครั้งหน้าได้ดีขึ้น

หลังฟื้นฟูเสร็จ เป็นโอกาสดีที่จะปรับร้านให้รับน้ำได้ง่ายขึ้น เลือกชั้นวางโลหะหรือพลาสติกแทนไม้อัด ยกตู้แช่บนแท่นสูง เดินสายไฟและปลั๊กให้สูงจากพื้นตามคำแนะนำของช่าง เก็บสต็อกสินค้าในกล่องพลาสติกมีฝา และทำรายการของที่ต้องขนขึ้นชั้นบนเมื่อน้ำมา เพื่อให้ย้ายได้เร็วในปีหน้า

เปลี่ยนแคร่และม้านั่งเป็นแบบที่ยกเคลื่อนย้ายได้ง่าย หมั่นกวาดใต้ถุนให้โล่ง ไม่ให้มีกองของที่เป็นที่ซ่อนของหนู และคว่ำภาชนะที่อาจขังน้ำเพื่อลดแหล่งเพาะยุง หากยุงชุมหลังน้ำลด สามารถใช้ บริการพ่นยุง รอบบ้านร่วมด้วยได้

สุดท้าย ติดป้ายเล็ก ๆ หน้าร้านบอกลูกค้าว่าร้านได้ล้าง ทำความสะอาด และพ่นฆ่าเชื้อแล้ว ช่วยให้เพื่อนบ้านกลับมานั่งกินกาแฟได้อย่างสบายใจ

10 เหตุผลที่ร้านใต้ถุนบ้านในบางปะหันเลือก WHD

1. เข้าใจบ้านไม้ใต้ถุนสูงแบบลุ่มน้ำภาคกลาง และรู้ว่าใต้ถุนคือพื้นที่ใช้ชีวิตจริง
2. พ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV ทั่วเสา ซอก และชั้นวางสินค้า
3. ใช้ CHEMGENE HLD4H ที่ใช้กันในงานฆ่าเชื้อระดับมืออาชีพ
4. อบโอโซน ห้องนอนชั้นบนที่กลิ่นจากใต้ถุนลอยขึ้นไป
5. บอกตรง ๆ ว่าพื้นที่เปิดโล่งเหมาะกับการพ่นฆ่าเชื้อ ส่วนโอโซนใช้กับห้องที่ปิดได้
6. เคารพห้องพระและของบูชา ให้เจ้าของบ้านจัดการย้ายหรือคลุมเอง
7. แนะนำการคัดทิ้งอาหารและสินค้าที่โดนน้ำ เพื่อความปลอดภัยของลูกค้า
8. มี สเปรย์ CHEMGENE HLD4H ให้ใช้เช็ดเคาน์เตอร์และโต๊ะต่อหลังเปิดร้าน
9. ต่อยอดด้วย บริการพ่นยุง รอบบ้านหลังน้ำลด
10. ลูกหลานที่อยู่ไกลนัดหมายแทนพ่อแม่ผ่าน LINE ได้สะดวก

ก่อนและหลังการฟื้นฟูใต้ถุนบ้าน

เสียงจากผู้ใช้บริการ (สถานการณ์ตัวอย่าง)

"ป้าเปิดร้านใต้ถุนมาตั้งแต่ลูกยังเล็ก น้ำท่วมทีไรก็ล้างเองทุกที แต่ปีนี้กลิ่นมันขึ้นไปถึงห้องนอน ลุงไอทั้งคืน ลูกสาวเลยนัดทีมงานมา เขาบอกตรง ๆ ว่าใต้ถุนต้องพ่นฆ่าเชื้อ ส่วนห้องข้างบนค่อยอบโอโซน ตอนนี้เปิดร้านได้แล้ว ลูกค้ามานั่งกินกาแฟเหมือนเดิม"

— ป้าละเอียด ร้านขายของชำใต้ถุนบ้าน บางปะหัน (สถานการณ์ตัวอย่างจากหน้างาน)

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ใต้ถุนเปิดโล่ง อบโอโซนได้ไหม
ตอบ: โอโซนต้องการพื้นที่ปิดจึงจะได้ผล ใต้ถุนเปิดโล่งจึงเน้นพ่นฆ่าเชื้อเป็นหลัก ส่วนห้องชั้นบน ห้องสต็อก หรือมุมร้านที่ปิดประตูได้ สามารถอบโอโซนได้

ถาม: ต้องรอให้ใต้ถุนแห้งก่อนพ่นฆ่าเชื้อไหม
ตอบ: ควรตักโคลนออกให้หมดก่อน พื้นไม่จำเป็นต้องแห้งสนิทสำหรับการพ่นฆ่าเชื้อ แต่ไม่ควรมีน้ำขัง

ถาม: ขนมที่ยังอยู่ในซองปิดสนิท ขายต่อได้ไหม
ตอบ: ไม่แนะนำ สินค้าอาหารที่สัมผัสน้ำท่วมควรทิ้ง เพื่อความปลอดภัยของลูกค้า

ถาม: ระหว่างอบโอโซนห้องชั้นบน ต้องออกจากบ้านนานแค่ไหน
ตอบ: ขึ้นกับขนาดห้องและระดับกลิ่น ทีมงานจะแจ้งเวลาก่อนเริ่ม และต้องรอจนระบายอากาศเสร็จและแจ้งว่าปลอดภัย

ถาม: ห้องพระอบโอโซนได้ไหม
ตอบ: ได้ เมื่อเจ้าของบ้านย้ายหรือคลุมพระพุทธรูปและของบูชาเรียบร้อยแล้ว และควบคุมปริมาณให้เหมาะสม

ถาม: ให้บริการพื้นที่ใดบ้าง
ตอบ: ให้บริการบางปะหัน นครหลวง บางปะอิน พระนครศรีอยุธยา มหาราช และพื้นที่ใกล้เคียง สอบถามได้ทาง LINE @whd268

ให้ร้านใต้ถุนกลับมาเป็นที่พบปะของคนในซอยอีกครั้ง

นัดสำรวจใต้ถุนบ้านและร้านค้าของคุณในบางปะหันและพื้นที่ใกล้เคียง

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• บริการพ่นยุง
• น้ำยาฆ่าเชื้อชนิดสเปรย์ CHEMGENE HLD4H
• บทความทั้งหมด
• แหล่งข้อมูลภายนอก: WHO: Floods and health และ กรมอนามัย