Last updated: 14 ต.ค. 2569 | 32 จำนวนผู้เข้าชม |
"คุณปิยะนุช" อายุสี่สิบเจ็ดปี เป็นลูกสาวคนเดียวที่ดูแล "คุณแม่บุญเรือน" วัยแปดสิบเอ็ด ซึ่งมีภาวะสมองเสื่อมระยะกลางมาสามปีแล้ว ทั้งสองอาศัยอยู่ในบ้านเดี่ยวสองชั้นในซอยริมคลองภาษีเจริญ บ้านหลังนี้คุณแม่อยู่มาตั้งแต่แต่งงาน ทุกมุมของบ้านคือความทรงจำที่ยังเหลืออยู่ของท่าน
ช่วงน้ำท่วมเดือนตุลาคม 2569 น้ำเข้าชั้นล่างสูงเกือบครึ่งแข้งและขังอยู่หลายวัน คุณปิยะนุชพาคุณแม่ไปพักบ้านญาติฝั่งบางแค ระหว่างนั้นคุณแม่ถามหาบ้านทุกวัน บางคืนลุกขึ้นมาเก็บของจะกลับเองตอนตีสอง พอน้ำลด คุณปิยะนุชรีบกลับมาล้างบ้าน ขนพรมและเบาะเก้าอี้ที่จมน้ำออกไป ล้างพื้นด้วยน้ำยาซักผ้าขาว แล้วพาคุณแม่กลับบ้านในวันที่ห้า
คุณแม่เดินเข้าประตูได้ไม่ถึงสามก้าวก็หยุด สูดจมูกแล้วพูดว่า "นี่ไม่ใช่บ้านแม่ ทำไมเหม็นแบบนี้" ทั้งวันนั้นท่านกระวนกระวาย เดินวนไปมา ไม่ยอมนั่งเก้าอี้ตัวเดิม และไม่ยอมเข้าห้องน้ำชั้นล่างเลย คืนนั้นท่านนอนไม่หลับ เรียกหาสามีที่เสียไปนานแล้ว คุณปิยะนุชเพิ่งเข้าใจว่า สำหรับผู้สูงอายุที่ความจำเลือนราง กลิ่นและบรรยากาศของบ้านคือเครื่องยืนยันว่า "ที่นี่ปลอดภัย" เมื่อกลิ่นเปลี่ยน บ้านก็กลายเป็นที่แปลกหน้าทันที
บทความนี้เขียนจากสถานการณ์ลักษณะนี้ที่เราพบบ่อยในช่วงน้ำลด เพื่อช่วยครอบครัวที่ดูแลผู้สูงอายุสมองเสื่อมในเขตภาษีเจริญ บางหว้า บางแวก และคลองขวาง วางแผนฟื้นฟูบ้านอย่างเป็นขั้นตอน ข้อมูลในบทความเป็นแนวทางด้านความสะอาดของบ้าน ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ เรื่องอาการและยาของผู้สูงอายุ ควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลเสมอ
กลิ่นเปลี่ยน บ้านก็เปลี่ยน ผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมจำนวนมากอาศัยประสาทสัมผัสเป็นหลักในการรู้ว่าตัวเองอยู่ที่ไหน กลิ่นอับชื้น กลิ่นโคลน กลิ่นท่อ หรือแม้แต่กลิ่นน้ำยาฟอกขาวที่แรงเกินไป อาจทำให้ท่านรู้สึกว่าไม่ได้อยู่บ้าน เกิดความสับสน วิตกกังวล หรือหงุดหงิด ซึ่งผู้ดูแลมักเห็นเป็นพฤติกรรมเดินวน ปฏิเสธการกินหรือการอาบน้ำ และนอนไม่หลับ
ภูมิคุ้มกันและการดูแลตัวเองลดลง ผู้สูงอายุโดยรวมมีความเสี่ยงติดเชื้อสูงกว่าวัยอื่น และผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมอาจลืมล้างมือ หยิบของที่ตกพื้นเข้าปาก หรือจับผนังที่เปื้อนคราบน้ำท่วมแล้วขยี้ตา เชื้อโรคจากน้ำท่วม เช่น แบคทีเรียที่ทำให้ท้องเสีย จึงมีโอกาสเข้าสู่ร่างกายง่ายกว่า และอาการท้องเสียในผู้สูงอายุอาจทำให้ร่างกายขาดน้ำได้เร็ว
เชื้อราและสปอร์ในอากาศ ผนังที่แช่น้ำ ที่นอน หมอน ผ้าม่าน และเฟอร์นิเจอร์ไม้ที่อุ้มความชื้น มักขึ้นราภายในไม่กี่วัน สปอร์ราที่ลอยในอากาศกระตุ้นอาการภูมิแพ้ ไอ จาม และหอบหืดได้ ผู้สูงอายุที่บอกอาการของตัวเองไม่ชัด อาจแสดงออกเพียงว่างอแง ไม่ยอมเข้าห้อง หรือนอนกระสับกระส่าย
พื้นลื่นและสิ่งกีดขวาง คราบโคลนบาง ๆ ที่เหลือบนพื้น ตะไคร่ตามทางเดินนอกบ้าน และของที่ถูกย้ายไปวางผิดที่ระหว่างทำความสะอาด เพิ่มความเสี่ยงหกล้ม ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่มากสำหรับผู้สูงอายุ
โรคฉี่หนูและสัตว์พาหะ หลังน้ำลด หนูมักหลบเข้ามาในบ้าน ปัสสาวะหนูที่ปนเปื้อนพื้นและน้ำขังเป็นเส้นทางของโรคเลปโตสไปโรซิส (โรคฉี่หนู) ผู้สูงอายุที่ชอบเดินเท้าเปล่าในบ้านหรือรดน้ำต้นไม้หลังบ้าน จึงควรได้รับการป้องกันเป็นพิเศษ
ภาระของผู้ดูแล ผู้ดูแลหนึ่งคนต้องทั้งเฝ้าผู้สูงอายุ ทั้งล้างบ้าน ทั้งติดต่อช่างซ่อม ความเหนื่อยล้าสะสมทำให้ตัดสินใจพลาดได้ง่าย เช่น ผสมน้ำยาหลายชนิดเข้าด้วยกัน หรือรีบพาผู้สูงอายุกลับบ้านก่อนบ้านพร้อม
หลายครอบครัวตั้งใจดี อยากให้คุณพ่อคุณแม่กลับบ้านเร็วที่สุด เพราะรู้ว่าท่านอึดอัดเมื่ออยู่ที่อื่น แต่ถ้ากลับก่อนบ้านแห้ง ฆ่าเชื้อ และหมดกลิ่น ผลที่ตามมามักเป็นแบบนี้
น้ำยาฟอกขาวอย่างเดียว ฟอกคราบบนผิวเรียบได้ แต่ซึมไม่ถึงราในเนื้อไม้ ยิปซัม หรือร่องยาแนว และกลิ่นคลอรีนที่แรงเป็นกลิ่นแปลกใหม่ที่ทำให้ผู้สูงอายุสับสนได้ไม่ต่างจากกลิ่นอับ ที่สำคัญ ห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาล้างห้องน้ำหรือแอมโมเนีย เพราะจะเกิดก๊าซอันตราย
น้ำหอมปรับอากาศและธูปหอม กลบกลิ่นได้ชั่วคราว แต่ไม่ได้ฆ่าเชื้อหรือกำจัดต้นตอ และกลิ่นหอมแรง ๆ ที่ไม่คุ้นเคยก็อาจรบกวนผู้สูงอายุ บางชนิดยังระคายเคืองทางเดินหายใจ
เปิดพัดลมแล้วรอ ช่วยให้ผิวหน้าแห้ง แต่ความชื้นในผนังและใต้พื้นยังอยู่ และพัดลมยังพัดสปอร์ราให้ฟุ้งไปทั่วบ้าน
ทาสีทับ เป็นความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุด ผนังที่ยังชื้นและมีรา เมื่อทาสีทับ ราจะเติบโตต่อใต้สี สีจะพองและลอกภายในไม่กี่เดือน กลิ่นอับก็กลับมา
ทำความสะอาดแค่จุดที่เห็น ใต้เตียง หลังตู้ ในลิ้นชัก ช่องแอร์ และท่อระบายน้ำ คือจุดที่เชื้อและกลิ่นซ่อนอยู่ ถ้าไม่ได้จัดการ บ้านก็ยังมีกลิ่นที่ผู้สูงอายุรับรู้ได้แม้คนอื่นจะไม่สังเกต
สิ่งที่ทำให้บ้านของผู้สูงอายุสมองเสื่อมแตกต่างจากบ้านทั่วไป คือเป้าหมายไม่ใช่แค่ "สะอาด" แต่ต้อง "สะอาดและยังเป็นบ้านเดิม" เราจึงแนะนำให้ครอบครัววางแผนร่วมกับทีมงานตามหลักต่อไปนี้
World Health Disinfection (WHD) ให้บริการฟื้นฟูบ้านหลังน้ำท่วมด้วยสองขั้นตอนหลักที่ทำงานเสริมกัน
1. พ่นฆ่าเชื้อด้วยระบบ ULV ทีมงานใช้ น้ำยาฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H พ่นเป็นละอองฝอยขนาดเล็กมาก ละอองลอยเข้าถึงซอกมุมใต้เตียง หลังตู้ และพื้นผิวที่มือเช็ดไม่ถึง ช่วยลดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อราบนพื้นผิว โดยไม่ต้องใช้น้ำยาที่มีกลิ่นฉุนแรง รายละเอียดอยู่ที่ บริการพ่นฆ่าเชื้อ
2. อบโอโซน (Ozone Shock Treatment) หลังพ่นฆ่าเชื้อ ทีมงานปิดห้องแล้วใช้ เครื่องอบโอโซน ปล่อยโอโซนในปริมาณที่คำนวณตามขนาดห้อง โอโซนเป็นก๊าซจึงซึมเข้าเนื้อผ้า ม่าน และช่องว่างในเฟอร์นิเจอร์ได้ ช่วยลดสปอร์ราและสลายโมเลกุลของกลิ่นอับ แทนการกลบกลิ่น อ่านเพิ่มเติมที่ บริการอบโอโซน
โอโซนความเข้มข้นสูงระคายเคืองทางเดินหายใจ จึงต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้อยู่ในบ้านระหว่างอบ และต้องระบายอากาศจนครบเวลาก่อนกลับเข้า สำหรับบ้านที่มีผู้สูงอายุ เราแนะนำให้เว้นเวลาระบายอากาศเผื่อไว้มากกว่าปกติ และให้ผู้ดูแลเข้าบ้านก่อนเพื่อตรวจว่าไม่มีกลิ่นผิดปกติ ก่อนพาท่านกลับ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบาง ของสะสม ภาพวาด และของที่ทำจากยาง ทีมงานจะแนะนำให้นำออกหรือคลุมไว้ และควบคุมปริมาณโอโซนให้เหมาะกับพื้นที่ ถ้าในบ้านมีถังออกซิเจนหรือเครื่องผลิตออกซิเจน ต้องนำออกนอกพื้นที่ก่อนเริ่มงาน
"ตอนแรกคิดว่าล้างบ้านให้สะอาดก็พอ ไม่เคยคิดว่ากลิ่นจะมีผลกับแม่มากขนาดนี้ ครั้งที่สองเราวางแผนให้แม่ไปอยู่บ้านน้าสองวัน ทีมงานพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน เราจัดของกลับตามรูปที่ถ่ายไว้ วันที่แม่กลับมา แม่เดินไปนั่งเก้าอี้ตัวเดิมเลย แล้วถามว่าข้าวเย็นกินอะไร"
— คุณปิยะนุช ผู้ดูแลคุณแม่ ซอยริมคลองภาษีเจริญ (สถานการณ์ตัวอย่างจากหน้างาน)
ถาม: ผู้สูงอายุต้องออกจากบ้านนานแค่ไหน
ตอบ: ขึ้นกับขนาดบ้านและจำนวนห้องที่ต้องอบ ทีมงานจะแจ้งเวลาทั้งหมดรวมช่วงระบายอากาศก่อนเริ่มงาน เพื่อให้ครอบครัววางแผนที่พักชั่วคราวได้ และแนะนำให้ผู้ดูแลเข้าบ้านก่อนพาผู้สูงอายุกลับ
ถาม: หลังพ่นฆ่าเชื้อแล้วจะมีกลิ่นน้ำยาตกค้างไหม
ตอบ: CHEMGENE HLD4H ไม่มีกลิ่นฉุนรุนแรงแบบน้ำยาที่มีคลอรีนสูง และหลังการอบโอโซนกับการระบายอากาศ บ้านจะกลับมามีกลิ่นเป็นกลางมากที่สุด
ถาม: ที่นอนของคุณแม่จมน้ำครึ่งหลัง อบโอโซนแล้วใช้ต่อได้ไหม
ตอบ: ที่นอนที่สัมผัสน้ำท่วมโดยตรงควรเปลี่ยน เพราะไส้ในอุ้มน้ำปนเปื้อน การอบโอโซนช่วยเรื่องกลิ่นและพื้นผิว แต่ไม่ได้ทำให้ไส้ในที่ชุ่มน้ำสกปรกกลับมาปลอดภัย
ถาม: บ้านเรามีถังออกซิเจนสำหรับคุณพ่อ ต้องทำอย่างไร
ตอบ: ต้องนำถังออกซิเจนและเครื่องผลิตออกซิเจนออกนอกพื้นที่ก่อนเริ่มอบโอโซนเสมอ และแจ้งทีมงานตั้งแต่ตอนนัดสำรวจ
ถาม: กลับบ้านแล้วผู้สูงอายุยังกระวนกระวาย เกี่ยวกับบ้านไหม
ตอบ: อาจมีหลายสาเหตุ ทั้งการเปลี่ยนสภาพแวดล้อมและสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแล ส่วนเรื่องบ้าน การทำให้กลิ่นและการจัดวางกลับมาใกล้เคียงเดิมช่วยลดสิ่งกระตุ้นได้
ถาม: ให้บริการในภาษีเจริญและพื้นที่ใกล้เคียงไหม
ตอบ: ให้บริการทั่วเขตภาษีเจริญ บางแค บางบอน บางกอกใหญ่ ตลิ่งชัน และกรุงเทพฯ ฝั่งธนบุรี สอบถามได้ทาง LINE @whd268
นัดทีมงานสำรวจบ้านในภาษีเจริญ และวางแผนวันทำงานให้เหมาะกับผู้สูงอายุในครอบครัว
ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
ข้อมูลอ้างอิงด้านสุขภาพ: องค์การอนามัยโลก (WHO): Floods · กรมอนามัย
#บ้านผู้สูงอายุหลังน้ำท่วม #พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #อบโอโซน #กำจัดกลิ่นอับ #กำจัดเชื้อรา #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #น้ำยาฆ่าเชื้อ #ฟื้นฟูบ้านหลังน้ำท่วม #ภาษีเจริญ
คำค้นหา: บ้านผู้สูงอายุสมองเสื่อมหลังน้ำท่วม, ดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์หลังน้ำลด, กำจัดกลิ่นอับบ้านผู้สูงอายุ, กำจัดเชื้อรา, พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน ภาษีเจริญ บางหว้า คลองขวาง กรุงเทพฯ 2569