เรื่องเล่าจากหน้างาน: เครื่องฟอกอากาศที่แม่ไม่อยากทิ้ง

"คุณธนากร" อายุสามสิบแปดปี อาศัยอยู่ในทาวน์เฮาส์สองชั้นกับแม่วัยหกสิบเจ็ดปีในซอยย่านประชาชื่น เขตบางซื่อ กรุงเทพฯ แม่ของเขาเป็นภูมิแพ้และมีอาการหอบหืดเป็นครั้งคราว ครอบครัวจึงซื้อเครื่องฟอกอากาศไว้ในห้องนอนชั้นล่าง พร้อมพัดลมตั้งพื้นสองตัว และพัดลมไอเย็นอีกหนึ่งเครื่อง

ช่วงน้ำท่วมขังในกรุงเทพฯ ปี 2569 น้ำในซอยเอ่อเข้าบ้านสูงประมาณหนึ่งคืบนานสองวัน ทั้งคู่ย้ายขึ้นไปอยู่ชั้นบนอย่างรีบร้อน ยกทีวีและตู้เย็นเล็กขึ้นได้ แต่เครื่องฟอกอากาศ พัดลมตั้งพื้น และพัดลมไอเย็นยังวางอยู่ที่พื้นห้องนอนชั้นล่าง ฐานเครื่องจมน้ำโคลนทั้งหมด

เมื่อน้ำลด คุณธนากรล้างพื้น เช็ดผนัง และยกเครื่องใช้ไฟฟ้าทั้งหมดออกไปตากแดดหน้าบ้านสามวัน แม่อยากให้เปิดเครื่องฟอกอากาศทันทีเพราะห้องมีกลิ่นอับและเธอเริ่มไอตอนกลางคืน คุณธนากรเกือบจะเสียบปลั๊ก แต่เพื่อนบ้านที่เป็นช่างไฟฟ้าเดินผ่านมาเห็นพอดีและห้ามไว้ก่อน

"ดูภายนอกแห้งก็จริง แต่ข้างในยังมีโคลนกับความชื้นค้างในแผงวงจร เสียบปลั๊กตอนนี้อาจลัดวงจรหรือไฟดูดได้" เขาบอก คำถามที่ตามมาคือ แล้วจะทำอย่างไรกับเครื่องใช้ไฟฟ้าเหล่านี้ และทำอย่างไรให้ห้องนอนของแม่กลับมาปลอดภัยและไม่มีกลิ่นอับ บทความนี้มีคำตอบ

กฎข้อแรก: เครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำ ห้ามเสียบปลั๊กจนกว่าช่างจะตรวจ

ก่อนพูดเรื่องเชื้อราและกลิ่นอับ ขอย้ำเรื่องความปลอดภัยทางไฟฟ้าเป็นอันดับแรก เครื่องใช้ไฟฟ้าที่เคยจมน้ำ แม้จะตากจนภายนอกแห้งสนิทแล้ว อาจยังมีน้ำ โคลน และคราบเกลือแร่ค้างอยู่ในมอเตอร์ แผงวงจร และสวิตช์ ซึ่งอาจทำให้เกิดไฟฟ้ารั่ว ลัดวงจร หรือไฟไหม้ได้

• ห้ามเสียบปลั๊กหรือเปิดเครื่องเพื่อลองดู แม้จะเป็นพัดลมราคาไม่สูงก็ตาม
• ให้ช่างไฟฟ้าที่มีคุณสมบัติตรวจระบบไฟในบ้านก่อน โดยเฉพาะเต้ารับ สายไฟ และเบรกเกอร์ชั้นล่างที่เคยจมน้ำ
• ส่งเครื่องใช้ไฟฟ้าให้ช่างหรือศูนย์บริการของผู้ผลิตประเมิน ว่าซ่อมได้หรือควรเปลี่ยนใหม่
• ไม่ถอดแยกชิ้นส่วนไฟฟ้าเอง และไม่ใช้ไดร์เป่าผมหรือเตาอบเป่าแผงวงจรให้แห้ง
• เครื่องที่ยังอยู่ในประกัน ควรติดต่อผู้ขายหรือผู้ผลิตก่อน เพื่อไม่ให้เสียสิทธิ์ประกัน

บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำด้านช่างไฟฟ้า การตัดสินใจว่าเครื่องใดใช้ต่อได้ต้องเป็นของช่างหรือผู้ผลิต ส่วนทีม WHD ดูแลการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน "พื้นที่" คือห้องและบ้านที่เครื่องใช้ไฟฟ้าเหล่านั้นอยู่

เครื่องแต่ละแบบมีปัญหาต่างกันอย่างไร

พัดลมตั้งพื้นและพัดลมติดผนัง: ฐานพัดลมที่จมน้ำมีมอเตอร์ สวิตช์ และสายไฟอยู่ข้างใน โคลนที่ติดในฐานยังเป็นแหล่งเชื้อโรคและกลิ่นด้วย หากช่างประเมินว่าใช้ต่อได้ ใบพัดและตะแกรงที่เป็นพลาสติกสามารถถอดล้างและเช็ดฆ่าเชื้อได้ตามคำแนะนำของผู้ผลิต

เครื่องฟอกอากาศ: แผ่นกรองชนิด HEPA และแผ่นกรองคาร์บอนที่เปียกน้ำท่วม ไม่ควรนำกลับมาใช้อีก เพราะเนื้อแผ่นกรองซับน้ำสกปรกไว้และอาจกลายเป็นที่เพาะเชื้อรา เมื่อเปิดเครื่องอาจพ่นสปอร์และกลิ่นออกมาแทนที่จะฟอกอากาศ ควรเปลี่ยนแผ่นกรองใหม่หลังช่างยืนยันว่าตัวเครื่องปลอดภัย

พัดลมไอเย็นและเครื่องทำความชื้น: เครื่องประเภทนี้มีถังน้ำและแผ่นรังผึ้งที่ชื้นอยู่แล้วตามปกติ เมื่อเจอน้ำท่วมจึงเสี่ยงต่อเชื้อโรคและเชื้อรามากเป็นพิเศษ ต้องให้ช่างประเมิน และแผ่นที่ซับน้ำท่วมควรเปลี่ยน

เครื่องดูดฝุ่น หม้อหุงข้าว ไมโครเวฟ และเครื่องใช้ในครัว: ให้ช่างหรือศูนย์บริการประเมินเช่นกัน เครื่องใช้ที่สัมผัสอาหารควรพิจารณาอย่างระมัดระวังเป็นพิเศษ

ปลั๊กพ่วงและสายไฟต่อ: ปลั๊กพ่วงราคาไม่สูงที่จมน้ำ หลายคนเลือกเปลี่ยนใหม่ เพื่อตัดความเสี่ยงที่ไม่คุ้มค่า

ห้องที่เครื่องใช้ไฟฟ้าจมน้ำ มักมีปัญหาซ่อนอยู่อีกมาก

แม้เครื่องใช้ไฟฟ้าจะถูกยกออกไปแล้ว ห้องที่เคยแช่น้ำยังมีปัญหาของตัวเองที่ต้องจัดการ

• เชื้อโรคจากน้ำท่วม: น้ำที่ไหลเข้าบ้านปนเปื้อนน้ำเสียและสิ่งปฏิกูล อาจมีเชื้อแบคทีเรีย เช่น เชื้ออีโคไล ที่ก่อโรคท้องร่วง และเชื้อที่ก่อโรคฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส) ที่เข้าสู่ร่างกายทางบาดแผล
• เชื้อราตามผนังและเฟอร์นิเจอร์: ผนังส่วนล่าง ขาเตียง ตู้ไม้ และที่นอนที่วางบนพื้น เป็นจุดที่เชื้อราเริ่มขึ้นภายในไม่กี่วัน
• กลิ่นอับที่ไม่ยอมหาย: กลิ่นโคลนและกลิ่นท่อซึมเข้าในผ้าม่าน ผ้าปูที่นอน และวัสดุที่มีรูพรุน
• ผู้ป่วยภูมิแพ้และผู้สูงอายุได้รับผลกระทบก่อน: สปอร์เชื้อราอาจกระตุ้นอาการไอ จาม คัดจมูก และหอบหืด โดยเฉพาะตอนกลางคืนเมื่อปิดห้องนอน

ประเด็นที่น่าสนใจคือ หลายครอบครัวอยากรีบเปิดเครื่องฟอกอากาศเพื่อแก้กลิ่นอับ แต่ถ้าแผ่นกรองเปียกน้ำมาแล้ว และห้องยังมีแหล่งเชื้อราอยู่ เครื่องฟอกอากาศเพียงเครื่องเดียวไม่สามารถแก้ปัญหาที่ต้นเหตุได้

ทำไมวิธีที่คุ้นเคยจึงยังไม่พอ

• เปิดพัดลมเป่าห้องให้แห้ง: หากเป็นพัดลมที่เคยจมน้ำ ห้ามใช้จนกว่าช่างจะตรวจ และแม้ใช้พัดลมเครื่องอื่น การเป่าลมอาจช่วยให้แห้งเร็วขึ้น แต่ไม่ได้ฆ่าเชื้อโรคหรือสลายกลิ่น
• ราดน้ำยาฟอกขาวเข้มข้น: กลิ่นฉุนของน้ำยาฟอกขาวในห้องปิดอาจระคายเคืองทางเดินหายใจ ยิ่งไม่เหมาะกับผู้ที่เป็นหอบหืด
• จุดธูปหรือใช้น้ำหอมกลบกลิ่น: ควันและน้ำหอมอาจกระตุ้นอาการภูมิแพ้ และกลิ่นอับก็ยังอยู่
• เปลี่ยนแค่แผ่นกรองแล้วเปิดเครื่องฟอก: ถ้าห้องยังมีราที่ผนังและผ้าม่าน เครื่องฟอกจะต้องทำงานหนักตลอดเวลาโดยไม่จบ

ขั้นตอนพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนห้องที่เครื่องใช้ไฟฟ้าเคยจมน้ำ

1. สำรวจหน้างาน: ทีมงานดูระดับน้ำที่เคยท่วม จุดที่มีคราบรา กลิ่นอับ และสอบถามว่าช่างไฟฟ้าตรวจระบบไฟในบ้านแล้วหรือยัง หากยังไม่ได้ตรวจ จะแนะนำให้ดำเนินการก่อน
2. แนะนำการเคลียร์พื้นที่: ย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำออกจากห้องเพื่อส่งช่างประเมิน ขนโคลน ทิ้งของที่เสียหายจากน้ำ เช่น ที่นอนฟองน้ำที่แช่น้ำ พรม และกล่องกระดาษ
3. พ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV: ใช้ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H ในรูปละอองฝอยที่เข้าถึงมุมห้อง ใต้เตียง ขอบบัว และหลังตู้
4. อบโอโซน: ปิดห้องและใช้เครื่องโอโซนในปริมาณที่ควบคุมตามขนาดห้อง เพื่อลดสปอร์เชื้อราและสลายโมเลกุลกลิ่นอับในอากาศ ผ้าม่าน และวัสดุที่มีรูพรุน ระหว่างอบต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ในห้อง
5. ดูแลเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เหลืออยู่ในห้อง: ทีวี คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ได้จมน้ำ ควรย้ายออกหรือคลุมก่อนอบโอโซน เพราะชิ้นส่วนยางและพลาสติกบางชนิดไวต่อโอโซน
6. ระบายอากาศ: เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเทจนโอโซนสลายตัวและไม่มีกลิ่นฉุน ก่อนให้ผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยภูมิแพ้กลับเข้าห้อง
7. ตรวจซ้ำและให้คำแนะนำ: ตรวจกลิ่นและสภาพห้องอีกครั้ง แนะนำการควบคุมความชื้น และจังหวะที่เหมาะสมในการนำเครื่องฟอกอากาศที่ช่างตรวจแล้วกลับมาใช้พร้อมแผ่นกรองใหม่

ของในห้องนอนชั้นล่าง อะไรเก็บได้ อะไรควรทิ้ง

• ที่นอนฟองน้ำและหมอนที่แช่น้ำท่วม: ซับน้ำสกปรกเข้าไปลึก ทำความสะอาดให้หมดได้ยาก ส่วนใหญ่ควรทิ้ง โดยเฉพาะบ้านที่มีผู้ป่วยภูมิแพ้
• ผ้าม่านและผ้าปูที่นอน: ซักด้วยน้ำร้อนตามที่ผ้ารองรับและตากให้แห้งสนิท หากยังมีกลิ่นหรือคราบรา ควรเปลี่ยนใหม่
• เฟอร์นิเจอร์ไม้จริงและโลหะ: มักเก็บได้หลังทำความสะอาดและปล่อยให้แห้ง ส่วนไม้อัดหรือปาร์ติเกิลบอร์ดที่บวมน้ำมักต้องเปลี่ยน
• กล่องกระดาษ หนังสือ และเอกสาร: กล่องที่เปียกควรทิ้ง เอกสารสำคัญควรถ่ายรูปเก็บไว้ก่อน แล้วค่อยพิจารณาวิธีกู้คืน

การทิ้งของที่เป็นแหล่งเชื้อราออกก่อนพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน ช่วยให้ผลลัพธ์ดีขึ้นและอยู่ได้นานกว่า

ลำดับงานที่แนะนำสำหรับบ้านในบางซื่อ

1. ช่างไฟฟ้าตรวจระบบไฟของบ้านและเต้ารับชั้นล่าง
2. ยกเครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำออกไปให้ช่างหรือศูนย์บริการประเมิน
3. ขนโคลน ล้างพื้น และทิ้งของที่ซับน้ำจนเสียหาย
4. WHD พ่นฆ่าเชื้อพื้นผิวและอบโอโซนห้อง
5. ระบายอากาศให้เรียบร้อย
6. นำเครื่องที่ช่างยืนยันว่าปลอดภัยกลับเข้าห้อง เปลี่ยนแผ่นกรองใหม่ แล้วจึงเริ่มใช้งาน

ลำดับนี้ช่วยให้เครื่องฟอกอากาศที่กลับมาใช้งาน ไม่ต้องไปสู้กับเชื้อราที่ยังค้างในห้อง และไม่พ่นสิ่งสกปรกจากแผ่นกรองเก่ากลับเข้าสู่อากาศ

10 เหตุผลที่ครอบครัวในบางซื่อไว้ใจ WHD

1. แยกงานชัดเจน ช่างไฟฟ้าดูแลเครื่องใช้ไฟฟ้า WHD ดูแลพื้นที่ ไม่ทำเกินหน้าที่และไม่เสี่ยงกับความปลอดภัยของบ้าน
2. พ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV เข้าถึงใต้เตียงและหลังตู้ที่เช็ดไม่ถึง
3. อบโอโซนช่วยสลายกลิ่นอับในห้องนอน ไม่ใช่แค่กลบกลิ่น
4. ใช้น้ำยา CHEMGENE HLD4H สำหรับการฆ่าเชื้อพื้นผิว
5. ใส่ใจบ้านที่มีผู้สูงอายุและผู้ป่วยภูมิแพ้ แนะนำเวลาระบายอากาศก่อนกลับเข้าห้องอย่างชัดเจน
6. ใช้ปริมาณโอโซนแบบควบคุม พร้อมคำแนะนำการคลุมหรือย้ายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
7. แนะนำการจัดลำดับงานกับช่างไฟฟ้า เพื่อไม่ให้ต้องทำซ้ำหลายรอบ
8. ต่อยอดด้วยบริการกำจัดไรฝุ่นสำหรับที่นอนและหมอนที่ยังเก็บไว้ได้
9. ดูแลรอบบ้านด้วยบริการพ่นยุงช่วงที่ยังมีน้ำขังในซอย
10. ติดต่อง่ายทางโทรศัพท์และ LINE ครอบคลุมบางซื่อ ประชาชื่น วงศ์สว่าง เตาปูน และพื้นที่ใกล้เคียง

ก่อนและหลังการฟื้นฟูห้อง

เสียงจากผู้ใช้บริการ (สถานการณ์ตัวอย่าง)

"เกือบเสียบปลั๊กเครื่องฟอกอากาศไปแล้ว ดีที่ช่างข้างบ้านห้ามไว้ ช่างตรวจแล้วบอกว่าพัดลมตัวหนึ่งต้องเปลี่ยน ส่วนเครื่องฟอกใช้ต่อได้แต่ต้องเปลี่ยนแผ่นกรอง พอทีมงานพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนห้องนอนแม่เสร็จ กลิ่นอับหายไปมาก แม่นอนหลับสบายขึ้น"

— คุณธนากร ทาวน์เฮาส์ย่านประชาชื่น เขตบางซื่อ (ตัวอย่างสถานการณ์)

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ตากพัดลมจนแห้งแล้ว เสียบปลั๊กได้หรือยัง
ตอบ: ไม่ควรเสียบจนกว่าช่างไฟฟ้าหรือศูนย์บริการจะตรวจ เพราะภายในอาจยังมีความชื้นและโคลนค้างอยู่ในมอเตอร์และแผงวงจร

ถาม: แผ่นกรองเครื่องฟอกอากาศที่เปียกน้ำท่วม ล้างแล้วใช้ต่อได้ไหม
ตอบ: ไม่แนะนำ แผ่นกรอง HEPA และคาร์บอนที่ซับน้ำสกปรกควรเปลี่ยนใหม่ตามรุ่นที่ผู้ผลิตกำหนด

ถาม: WHD ซ่อมหรือฆ่าเชื้อภายในเครื่องใช้ไฟฟ้าให้ไหม
ตอบ: ไม่ งานภายในเครื่องใช้ไฟฟ้าเป็นหน้าที่ของช่างหรือศูนย์บริการ WHD ดูแลการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนห้องและพื้นที่ในบ้าน

ถาม: อบโอโซนห้องที่มีทีวีและคอมพิวเตอร์ได้ไหม
ตอบ: ได้ โดยใช้ปริมาณแบบควบคุม และแนะนำให้ย้ายหรือคลุมอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ก่อนอบ

ถาม: ผู้สูงอายุที่เป็นหอบหืดกลับเข้าห้องได้เมื่อไร
ตอบ: หลังระบายอากาศจนไม่มีกลิ่นฉุนของโอโซนแล้ว ทีมงานจะแจ้งเวลาที่เหมาะสม หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์

ถาม: ให้บริการห้องเช่าและหอพักในบางซื่อไหม
ตอบ: ให้บริการทั้งบ้าน ทาวน์เฮาส์ ห้องเช่า และหอพัก ในบางซื่อและพื้นที่ใกล้เคียง สอบถามได้ที่ LINE @whd268

ปลอดภัยเรื่องไฟก่อน แล้วให้ห้องกลับมาหายใจได้สบาย

นัดสำรวจห้องและบ้านของคุณในบางซื่อ ประชาชื่น วงศ์สว่าง และพื้นที่ใกล้เคียง

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator
• บทความทั้งหมด

ข้อมูลอ้างอิงด้านสุขภาพ: องค์การอนามัยโลก (WHO): Floods · กรมควบคุมโรค