เรื่องเล่าจากหน้างาน: ห้องซ้อมที่เงียบไปหนึ่งสัปดาห์

"ครูภูมิ" เปิดโรงเรียนสอนดนตรีและร้านขายเครื่องดนตรีขนาดเล็กในอาคารพาณิชย์ย่านประชาราษฎร์บำเพ็ญ เขตห้วยขวาง ชั้นล่างเป็นหน้าร้านที่แขวนกีตาร์โปร่ง กีตาร์ไฟฟ้า อูคูเลเล่ และวางคีย์บอร์ดไฟฟ้าโชว์ ด้านหลังมีห้องเรียนเปียโนที่มีอัปไรต์เปียโนสองหลัง และห้องซ้อมวงที่บุแผ่นซับเสียงรอบผนัง มีกลองชุด แอมป์ และพรมปูพื้น ชั้นบนเป็นห้องเรียนไวโอลินและห้องทฤษฎีดนตรี นักเรียนส่วนใหญ่เป็นเด็กประถมและมัธยมที่มาเรียนหลังเลิกเรียนและวันเสาร์

ช่วงฝนตกหนักในเดือนตุลาคม 2569 น้ำในซอยเอ่อสูงและไหลเข้าชั้นล่างประมาณครึ่งแข้ง ขังอยู่สี่วัน ครูภูมิกับพนักงานช่วยกันยกกีตาร์และคีย์บอร์ดขึ้นชั้นบนได้เกือบหมด แต่เปียโนสองหลังหนักเกินจะยก กลองชุดและแอมป์ตัวใหญ่ยกได้เพียงบนกล่องพลาสติก และพรมกับแผ่นซับเสียงช่วงล่างของห้องซ้อมจมน้ำไปเต็ม ๆ

เมื่อน้ำลด ห้องซ้อมกลายเป็นห้องที่มีกลิ่นอับหนักที่สุดในอาคาร พรมอุ้มน้ำจนส่งกลิ่นเหม็น แผ่นซับเสียงช่วงล่างเปลี่ยนสีและมีจุดดำ ขาเปียโนและแผงไม้ด้านล่างมีคราบน้ำ เมื่อเปิดฝาเปียโนดูก็พบความชื้นเกาะ และหนังกลองบางใบที่เป็นหนังแท้เริ่มมีจุดราสีขาว ไม่กี่วันต่อมา กีตาร์ที่แขวนอยู่ชั้นบนก็เริ่มมีกลิ่นอับติด เพราะความชื้นลอยขึ้นไปตามบันได

ผู้ปกครองหลายคนโทรมาถามว่าจะกลับมาเรียนได้เมื่อไร บางคนเป็นห่วงลูกที่เป็นภูมิแพ้และหอบหืด ครูภูมิรู้ว่าห้องซ้อมที่ปิดทึบและเก็บเสียงได้ดี ก็เป็นห้องที่เก็บความชื้นและสปอร์ราได้ดีพอ ๆ กัน และเครื่องดนตรีราคาสูงในร้านคือทั้งทรัพย์สินและต้นทุนของธุรกิจ การรีบเปิดโดยไม่จัดการให้ถูกวิธีจึงเสี่ยงทั้งสุขภาพของเด็กและความเสียหายต่อเครื่องดนตรี

ปัญหานี้ไม่ได้เกิดเฉพาะร้านของครูภูมิ โรงเรียนดนตรี สตูดิโอห้องซ้อม และร้านเครื่องดนตรีในห้วยขวาง ดินแดง สุทธิสาร และพระราม 9 ต่างเจอสถานการณ์คล้ายกัน

ทำไมโรงเรียนดนตรีและห้องซ้อมจึงขึ้นราง่ายเป็นพิเศษ

ห้องซ้อมดนตรีถูกออกแบบให้ปิดสนิทเพื่อเก็บเสียง จึงมีการระบายอากาศน้อยกว่าห้องทั่วไป ผนังมักบุด้วยแผ่นโฟมซับเสียง แผ่นใยสังเคราะห์ หรือผ้าหุ้ม และพื้นปูพรม วัสดุเหล่านี้ดูดซับความชื้นได้ดีและแห้งช้า ส่วนเครื่องดนตรีเองก็ทำจากไม้ หนัง และสักหลาด ซึ่งไวต่อความชื้นอยู่แล้ว เมื่อความชื้นสัมพัทธ์ในห้องสูงต่อเนื่องหลายวัน ไม้จะบวม กาวอาจเสื่อม และเชื้อราจะเริ่มขึ้นตามผิวที่ไม่ได้เคลือบ

ความเสี่ยงต่อสุขภาพของนักเรียนและครู

• สปอร์เชื้อรากับระบบทางเดินหายใจ เด็กที่เป็นภูมิแพ้หรือหอบหืดอาจจาม คัดจมูก ไอ หรือหายใจลำบากในห้องที่มีสปอร์ โดยเฉพาะนักเรียนเครื่องเป่าที่ต้องหายใจลึก
• เชื้อโรคจากน้ำท่วม พรมและพื้นที่จมน้ำอาจปนเปื้อนแบคทีเรียอย่างอีโคไล เด็กเล็กที่นั่งเรียนบนพื้นมีโอกาสสัมผัสโดยตรง
• โรคฉี่หนูหรือเลปโตสไปโรซิส ระหว่างเก็บกวาด ควรสวมรองเท้าบูทและถุงมือ เพราะเชื้อเข้าทางบาดแผล
• เครื่องดนตรีที่ใช้ปาก เช่น ขลุ่ย ฮาร์โมนิกา และปากเป่าของเครื่องเป่า หากโดนน้ำท่วมต้องทำความสะอาดและฆ่าเชื้อตามคำแนะนำของผู้ผลิตก่อนใช้

ความเสียหายต่อธุรกิจและเครื่องดนตรี

โรงเรียนดนตรีมีรายได้จากคอร์สเรียนต่อเนื่อง หากปิดนาน นักเรียนอาจย้ายไปเรียนที่อื่น ส่วนร้านเครื่องดนตรีมีสินค้าราคาสูงที่ไวต่อความชื้น กีตาร์ที่คอโก่ง เปียโนที่เสียงเพี้ยนหรือคีย์ฝืด และหนังกลองที่ขึ้นรา ล้วนกระทบทั้งมูลค่าสินค้าและความเชื่อมั่นของลูกค้า

จุดที่มักถูกมองข้าม

• ด้านหลังแผ่นซับเสียงที่ติดชิดผนัง ซึ่งความชื้นถูกกักไว้
• ใต้พรมห้องซ้อมและแผ่นรองพรม
• ภายในตัวเปียโน บริเวณแผงด้านล่างและแป้นเหยียบ
• กล่องใส่เครื่องดนตรีที่บุผ้ากำมะหยี่ ซึ่งเก็บความชื้นไว้แม้ตัวเครื่องดนตรีจะแห้ง
• ตู้เก็บโน้ตเพลงและหนังสือเรียนดนตรีชั้นล่าง

วิธีที่หลายร้านลองแล้วอาจทำให้เสียหายเพิ่ม

ตากเครื่องดนตรีไม้กลางแดด ไม้ที่ชื้นแล้วโดนความร้อนจัดจะแห้งไม่สม่ำเสมอ อาจแตกร้าว โก่ง หรือกาวหลุด เครื่องดนตรีไม้ควรค่อย ๆ ปรับความชื้นในห้องที่ควบคุมได้

เช็ดด้วยน้ำยาฟอกขาวหรือแอลกอฮอล์เข้มข้น อาจทำให้แล็กเกอร์ด่าง ผิวหนังกลองแห้งแตก และสักหลาดเสียหาย

เปิดพัดลมเป่าห้องซ้อม พัดลมช่วยระบายความชื้น แต่ก็กระจายสปอร์จากพรมและแผ่นซับเสียงไปเกาะเครื่องดนตรีชิ้นอื่น

ฉีดสเปรย์ดับกลิ่นในห้องซ้อม กลิ่นหอมกลบได้ชั่วคราว แต่พรมและแผ่นซับเสียงที่ชื้นยังเป็นแหล่งเพาะเชื้อราอยู่

อบโอโซนเข้มข้นทั้งห้องโดยไม่แยกเครื่องดนตรี โอโซนความเข้มข้นสูงอาจกระทบหนังแท้ ยาง สักหลาด และชิ้นส่วนบางชนิดในเครื่องดนตรีและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ จึงต้องควบคุมปริมาณและแยกของมีค่าออกก่อนเสมอ

ทางออก: อบโอโซนแบบควบคุมปริมาณร่วมกับพ่นฆ่าเชื้อจาก World Health Disinfection

World Health Disinfection (WHD) ให้บริการ อบโอโซน ที่ปรับปริมาณตามขนาดห้องและชนิดของสิ่งของ เพื่อลดสปอร์เชื้อราในอากาศและสลายกลิ่นอับในห้องซ้อม ห้องเรียน และหน้าร้าน ร่วมกับ บริการพ่นฆ่าเชื้อโรค ด้วยน้ำยา Chemgene HLD4H บนพื้น ผนัง ชั้นวาง โต๊ะ เก้าอี้ และพื้นผิวที่มือสัมผัสบ่อย โดยไม่พ่นตรงใส่เครื่องดนตรี

ขั้นตอนการทำงานสำหรับโรงเรียนดนตรีและร้านเครื่องดนตรี

1. สำรวจหน้างานและจัดลำดับ ทีมงานดูห้องซ้อม ห้องเรียน หน้าร้าน และห้องเก็บของ ระบุจุดที่มีราและความชื้นสูง และร่วมกับเจ้าของร้านจัดรายการเครื่องดนตรีที่ต้องย้ายออก
2. แยกเครื่องดนตรีออกจากห้อง แนะนำให้ย้ายกีตาร์ ไวโอลิน เครื่องเป่า กลองหนังแท้ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไปไว้ในห้องที่แห้ง และให้ช่างเครื่องดนตรีตรวจสภาพ ส่วนเปียโนที่ย้ายไม่ได้ให้ปิดฝาและคลุมให้มิดชิด
3. รื้อวัสดุที่เสียหาย แนะนำให้รื้อพรมและแผ่นรองพรมที่จมน้ำ และเปลี่ยนแผ่นซับเสียงช่วงล่างที่ชื้นหรือมีรา เพราะวัสดุเหล่านี้เก็บน้ำสกปรกไว้ด้านใน
4. พ่นฆ่าเชื้อด้วย Chemgene HLD4H พ่นละอองฝอยแบบ ULV บนพื้น ผนัง ช่วงหลังแผ่นซับเสียงที่รื้อออก โต๊ะ เก้าอี้ ขาตั้งโน้ต และลูกบิดประตู
5. อบโอโซนแบบควบคุมปริมาณ ปิดห้องและอบตามขนาดพื้นที่ โดยใช้ปริมาณที่เหมาะกับห้องที่ยังมีของบางอย่างอยู่ ระหว่างอบต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้
6. ระบายอากาศ เปิดประตูและพัดลมดูดอากาศตามเวลาที่ทีมงานกำหนด จนโอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน
7. ตรวจซ้ำและแนะนำการควบคุมความชื้น ตรวจกลิ่นและจุดราอีกครั้ง พร้อมแนะนำการตั้งเครื่องลดความชื้นก่อนย้ายเครื่องดนตรีกลับเข้าห้อง

10 เหตุผลที่โรงเรียนดนตรีและร้านเครื่องดนตรีในห้วยขวางเลือก WHD

1. อบโอโซนแบบควบคุมปริมาณ ปรับตามขนาดห้องและสิ่งของที่เหลืออยู่ ดูรายละเอียดที่ บริการอบโอโซน
2. วางแผนแยกเครื่องดนตรีก่อนเริ่มงาน ลดความเสี่ยงต่อหนังแท้ ยาง และสักหลาด
3. เข้าใจห้องซ้อมที่ปิดทึบ รู้ว่าความชื้นและกลิ่นถูกกักไว้หลังแผ่นซับเสียงและใต้พรม
4. พ่นฆ่าเชื้อพื้นผิวที่นักเรียนสัมผัส ด้วย Chemgene HLD4H
5. กำจัดกลิ่นอับจากต้นเหตุ ไม่ใช่การกลบกลิ่น อ่านเพิ่มที่ อบโอโซนดับกลิ่น
6. ใส่ใจนักเรียนที่เป็นภูมิแพ้ กำหนดเวลาระบายอากาศชัดเจนก่อนเปิดห้องเรียน
7. ป้องกันอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แอมป์ มิกเซอร์ และคีย์บอร์ดไฟฟ้า ต้องปิดเครื่อง ถอดปลั๊ก และย้ายหรือคลุม
8. นัดหมายวันที่ไม่มีคลาสได้ เพื่อไม่ให้กระทบตารางเรียนของนักเรียน
9. แนะนำการดูแลต่อเนื่อง ทั้งการควบคุมความชื้น และการใช้ สเปรย์ Chemgene HLD4H เช็ดโต๊ะ เก้าอี้ และขาตั้งโน้ต
10. ติดต่อง่าย โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 ให้บริการห้วยขวาง ดินแดง พระราม 9 และทั่วกรุงเทพฯ

ก่อนและหลังการอบโอโซนและพ่นฆ่าเชื้อ

เสียงจากผู้ใช้บริการ (สถานการณ์ตัวอย่าง)

"กังวลมากว่าโอโซนจะทำร้ายเปียโนกับกลอง ทีมงานแนะนำตั้งแต่วันสำรวจว่าอะไรต้องยกออก อะไรต้องคลุม และบอกตรง ๆ ว่าพรมกับแผ่นซับเสียงช่วงล่างควรเปลี่ยนใหม่ ส่วนเครื่องดนตรีให้ช่างตรวจแยกต่างหาก หลังจากทำเสร็จ ห้องซ้อมไม่มีกลิ่นอับแบบเดิม เด็ก ๆ กลับมาเรียนได้ และผู้ปกครองที่เคยกังวลก็สบายใจขึ้น"

— ครูภูมิ เจ้าของโรงเรียนดนตรีและร้านเครื่องดนตรี ย่านห้วยขวาง (ตัวอย่างสถานการณ์)

เช็กลิสต์ดูแลเครื่องดนตรีและห้องซ้อมหลังน้ำลด

• ย้ายเครื่องดนตรีไม้ไปไว้ในห้องที่แห้งและมีเครื่องลดความชื้น ไม่ตากแดดหรือเป่าลมร้อน
• เปิดกล่องเครื่องดนตรีที่บุผ้าออกให้อากาศผ่าน และเปลี่ยนกล่องที่จมน้ำ
• ให้ช่างเปียโนตรวจภายในตัวเปียโน รวมถึงสักหลาดและกลไกแป้นเหยียบ
• ให้ช่างไฟฟ้าตรวจแอมป์และคีย์บอร์ดที่เคยโดนน้ำก่อนเปิดใช้งาน
• รักษาความชื้นสัมพัทธ์ในห้องเก็บเครื่องดนตรีให้คงที่ ไม่เปลี่ยนแปลงเร็วเกินไป
• ทำความสะอาดปากเป่าและเครื่องเป่าตามคำแนะนำของผู้ผลิตก่อนใช้งาน
• สังเกตกลิ่นและจุดราในห้องซ้อมทุกสัปดาห์ในหนึ่งถึงสองเดือนแรก

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: อบโอโซนโดยมีเปียโนอยู่ในห้องได้ไหม
ตอบ: หากย้ายเปียโนไม่ได้ ทีมงานจะแนะนำให้ปิดฝาและคลุมให้มิดชิด และควบคุมปริมาณโอโซนให้ต่ำและเหมาะสม พร้อมแนะนำให้ช่างเปียโนตรวจภายในหลังน้ำลด

ถาม: โอโซนช่วยกำจัดราบนกีตาร์ได้หรือไม่
ตอบ: เครื่องดนตรีที่มีราควรให้ช่างทำความสะอาดโดยตรง การอบโอโซนเน้นจัดการอากาศและกลิ่นในห้อง ไม่ใช่การรักษาเครื่องดนตรีแต่ละชิ้น

ถาม: แผ่นซับเสียงที่ชื้นต้องเปลี่ยนทั้งหมดไหม
ตอบ: แผ่นที่จมน้ำหรือมีราควรเปลี่ยน ส่วนแผ่นช่วงบนที่แห้งและไม่มีกลิ่นอาจเก็บไว้ได้ ทีมงานจะช่วยประเมินระหว่างสำรวจ

ถาม: นักเรียนกลับมาเรียนได้เมื่อไร
ตอบ: หลังระบายอากาศครบตามเวลาที่ทีมงานกำหนด และห้องแห้งดี ส่วนใหญ่สามารถเปิดคลาสได้ในวันถัดไป

ถาม: ห้องซ้อมที่ไม่มีหน้าต่างทำได้ไหม
ตอบ: ได้ ทีมงานจะวางแผนการระบายอากาศด้วยพัดลมดูดอากาศและการเปิดประตู และกำหนดเวลาที่ปลอดภัยก่อนกลับเข้าห้อง

ถาม: ร้านขายเครื่องดนตรีที่มีสินค้าเยอะต้องปิดร้านนานไหม
ตอบ: ส่วนใหญ่ทำเสร็จได้ภายในวันเดียว ขึ้นอยู่กับขนาดร้านและปริมาณสินค้าที่ต้องย้าย

ให้ห้องซ้อมกลับมามีเสียงดนตรีอีกครั้ง อย่างปลอดภัย

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator
• บริการกำจัดไรฝุ่น
• บทความทั้งหมด
• แหล่งข้อมูลภายนอก: องค์การอนามัยโลก: น้ำท่วมกับสุขภาพ และ กรมอนามัย