เรื่องเล่าจากหน้างาน: "ลุงสมาน" กับท่าเรือข้ามฟากที่คนทั้งชุมชนรอให้เปิด

ลุงสมานดูแลท่าเรือข้ามฟากเล็ก ๆ ของชุมชนริมเจ้าพระยาฝั่งธนบุรีมากว่ายี่สิบปี ท่าเรือมีศาลาท่าน้ำไม้หลังคาสังกะสี ม้านั่งยาวให้ผู้โดยสารนั่งรอ ห้องขายเหรียญโดยสารเล็ก ๆ ห้องน้ำสาธารณะหนึ่งห้อง และโป๊ะลอยน้ำที่เชื่อมกับเรือข้ามฟากสองลำ ทุกเช้าจะมีพนักงานบริษัท นักเรียน แม่ค้าที่ข้ามไปตลาดฝั่งพระนคร และพระสงฆ์จากวัดใกล้ ๆ มายืนรอเรือกันแน่นศาลา

ปลายเดือนกันยายน 2569 น้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาสูงขึ้นพร้อมน้ำทะเลหนุนและฝนหนัก น้ำล้นตลิ่งเข้าท่วมศาลาท่าน้ำสูงเกือบถึงที่นั่ง ห้องขายเหรียญและห้องน้ำจมน้ำหลายวัน เรือข้ามฟากต้องหยุดวิ่งเพราะกระแสน้ำแรง ผักตบชวา ขยะ และซากไม้ลอยมาติดโป๊ะเป็นกอง

เมื่อระดับน้ำลดลง ลุงสมานเดินลงไปดูท่า พื้นศาลาเต็มไปด้วยโคลนลื่นและตะไคร่ ม้านั่งไม้มีคราบน้ำและเริ่มมีจุดรา ห้องขายเหรียญมีกลิ่นอับชื้นจนต้องกลั้นหายใจ ห้องน้ำสาธารณะส่งกลิ่นเหม็นรุนแรงเพราะน้ำเสียย้อน ส่วนในเรือข้ามฟาก เบาะนั่งและพื้นเรือมีโคลนเกาะ เสื้อชูชีพที่เก็บไว้ในกล่องใต้ที่นั่งเปียกชื้นและมีกลิ่น

คนในชุมชนถามทุกวันว่า "ลุง เรือจะวิ่งเมื่อไหร่" เพราะการอ้อมไปข้ามสะพานใช้เวลานานกว่ามาก ลุงสมานอยากเปิดให้เร็วที่สุด แต่ก็กังวลว่าผู้โดยสารหลายร้อยคนต่อวันจะต้องจับราวกันตก นั่งม้านั่ง และใช้ห้องน้ำที่เพิ่งจมน้ำมา โดยเฉพาะเด็กนักเรียนและผู้สูงอายุ ลุงจึงปรึกษาคณะกรรมการชุมชนและติดต่อทีม World Health Disinfection (WHD) ให้มาช่วยฟื้นฟูท่าเรือก่อนเปิดให้บริการอีกครั้ง

ทำไมท่าเรือและศาลาท่าน้ำหลังน้ำท่วมจึงเป็นจุดเสี่ยง

ท่าเรือเป็นพื้นที่สาธารณะที่มีคนผ่านจำนวนมากในเวลาสั้น ๆ ทุกคนจับจุดเดียวกัน ทั้งราวกันตก ราวบันไดลงโป๊ะ ม้านั่ง ช่องจ่ายเงิน และมือจับในเรือ เมื่อพื้นที่เหล่านี้เพิ่งจมอยู่ในน้ำท่วมที่ผสมน้ำเสียจากท่อระบายและชุมชน เชื้อโรคจึงมีโอกาสส่งต่อจากคนหนึ่งไปอีกคนได้ง่าย

ความเสี่ยงด้านสุขภาพ

• เชื้อโรคจากน้ำท่วม: คราบโคลนบนราวและม้านั่งอาจมีเชื้ออีโคไล (E. coli) และเชื้อที่ทำให้ท้องร่วง เด็กที่จับราวแล้วเอามือเข้าปากเสี่ยงที่สุด
• โรคฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส): ริมน้ำเป็นแหล่งที่หนูชุกชุม คนที่ล้างท่าเรือหรือเดินลุยโคลนโดยมีแผลต้องระวังเป็นพิเศษ
• ลื่นล้มจากตะไคร่: โคลนผสมตะไคร่ทำให้พื้นศาลาและโป๊ะลื่นมาก เสี่ยงต่ออุบัติเหตุโดยเฉพาะผู้สูงอายุ
• เชื้อราและภูมิแพ้: ห้องขายเหรียญและห้องน้ำที่ปิดทึบสะสมเชื้อรา คนที่ทำงานในห้องทั้งวันอาจไอ จาม และแพ้
• ยุงลาย: น้ำขังในเรือเก่า ยางรถยนต์ที่ใช้กันกระแทก และภาชนะรอบท่า เป็นแหล่งเพาะยุง

ความเสี่ยงด้านการบริการชุมชน

ท่าเรือข้ามฟากไม่ได้เป็นแค่ธุรกิจ แต่เป็นเส้นทางชีวิตของชุมชน ถ้ามีผู้โดยสารป่วยหรือลื่นล้ม ความเชื่อมั่นของคนในย่านจะลดลง และอาจถูกร้องเรียนไปยังหน่วยงานในพื้นที่ การเปิดท่าเรือที่สะอาด ปลอดภัย และไม่มีกลิ่น จึงเป็นการดูแลคนในชุมชนโดยตรง

วิธีที่มักใช้กัน แต่ยังไม่ครอบคลุม

• ฉีดน้ำล้างโคลนแล้วเปิดใช้ทันที: น้ำล้างโคลนได้ แต่ไม่ฆ่าเชื้อ และน้ำที่ใช้ล้างบางครั้งก็สูบมาจากแม่น้ำซึ่งยังขุ่นอยู่
• สาดผงซักฟอกหรือน้ำยาฟอกขาวทั่วพื้น: ช่วยได้บางส่วน แต่ถ้าใช้มากเกินไปก็ไหลลงแม่น้ำ และยังเข้าไม่ถึงซอกไม้ใต้ม้านั่งหรือรอยต่อโป๊ะ
• ปล่อยให้แดดเผาเอง: แดดช่วยให้แห้ง แต่ห้องขายเหรียญและห้องน้ำที่ปิดทึบไม่ได้รับแดด กลิ่นอับจึงยังอยู่
• ใส่ลูกเหม็นในห้องน้ำ: แค่กลบกลิ่น ไม่ได้แก้ต้นเหตุ และกลิ่นสารเคมีแรงอาจทำให้ผู้ใช้เวียนศีรษะ
• ละเลยเรือ: หลายคนทำความสะอาดแค่ศาลา แต่เรือที่ผู้โดยสารนั่งก็จมน้ำและสะสมโคลนเหมือนกัน

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H ทั่วท่าเรือ และอบโอโซนในห้องปิด

ทีม WHD ใช้ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ด้วยน้ำยา Chemgene HLD4H ผ่านเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV เป็นหลักสำหรับพื้นที่เปิดโล่งอย่างศาลาท่าน้ำ ราวกันตก ม้านั่ง บันไดลงโป๊ะ และภายในเรือ เพราะละอองเล็กเกาะพื้นผิวได้ทั่วถึงโดยใช้น้ำยาในปริมาณที่ควบคุม ส่วน บริการอบโอโซน ใช้กับห้องที่ปิดได้ เช่น ห้องขายเหรียญ ห้องน้ำสาธารณะ ห้องเก็บอุปกรณ์ และห้องโดยสารของเรือที่มีหลังคาและหน้าต่างปิดได้ เพื่อสลายกลิ่นอับและจัดการสปอร์เชื้อรา

ขั้นตอนการทำงานสำหรับท่าเรือ

1. สำรวจ: ดูระดับน้ำที่ท่วมถึง ความเสียหายของไม้และโครงสร้าง จุดที่มีกลิ่นแรง และพื้นที่ที่ปิดได้สำหรับอบโอโซน
2. แนะนำการเก็บกวาด: เก็บขยะและผักตบชวาที่ติดโป๊ะ ขัดโคลนและตะไคร่ออกจากพื้น ทิ้งเบาะหรือวัสดุที่เสียหาย ตรวจความแข็งแรงของไม้และโป๊ะก่อน
3. พ่นฆ่าเชื้อ: พ่นละอองฝอย Chemgene HLD4H บนราว ม้านั่ง บันได ช่องจ่ายเงิน และภายในเรือ ในช่วงที่ปิดท่าและไม่มีผู้โดยสาร
4. อบโอโซนห้องปิด: ปิดห้องขายเหรียญ ห้องน้ำ และห้องเก็บของ แล้วอบโอโซนตามขนาดห้อง ระหว่างนี้ต้องไม่มีคนหรือสัตว์อยู่ในห้อง
5. ระบายอากาศ: เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเทจนโอโซนสลายตัว ก่อนให้เจ้าหน้าที่และผู้โดยสารเข้าใช้
6. ตรวจซ้ำ: ตรวจกลิ่นและความสะอาด แนะนำรอบการเช็ดจุดสัมผัสบ่อยและการดูแลช่วงน้ำขึ้นน้ำลง

ระหว่างวันหลังเปิดให้บริการ เจ้าหน้าที่ท่าเรือสามารถใช้ สเปรย์ฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H ขนาด 750 มล. เช็ดราวและช่องจ่ายเงินเป็นรอบ ๆ โดยเฉพาะช่วงเช้าและเย็นที่คนแน่น

10 เหตุผลที่ท่าเรือชุมชนฝั่งธนบุรีเลือก WHD

1. ครอบคลุมพื้นที่เปิดโล่ง: บริการพ่นฆ่าเชื้อ แบบละอองฝอยเหมาะกับศาลาและโป๊ะ
2. ใช้น้ำยาอย่างควบคุม: ลดการชะล้างสารเคมีลงแม่น้ำ
3. ห้องปิดไร้กลิ่นอับ: การอบโอโซน สำหรับห้องขายเหรียญและห้องน้ำ
4. ดูแลถึงตัวเรือ: ไม่ใช่แค่ศาลา แต่รวมถึงที่นั่งและพื้นเรือ
5. น้ำยาคุณภาพสูง: ใช้ Chemgene HLD4H
6. วางแผนตามเวลาเดินเรือ: ทำงานช่วงหยุดเดินเรือเพื่อไม่กระทบผู้โดยสาร
7. ลดความเสี่ยงต่อเด็กและผู้สูงอายุ: จุดสัมผัสร่วมสะอาดขึ้น
8. ป้องกันยุงริมน้ำ: เสริมด้วย บริการพ่นยุง
9. ลดกลิ่นสารเคมีจากการล้าง: ใช้ อบโอโซนดับกลิ่นสารเคมีตกค้าง
10. สร้างความเชื่อมั่นให้ชุมชน: ประกาศได้ว่าท่าเรือผ่านการฆ่าเชื้อแล้ว

ก่อนและหลังการฟื้นฟูท่าเรือ

เสียงจากผู้ใช้บริการ

"ลุงทำท่าเรือมานาน น้ำท่วมแต่ละครั้งก็ล้างกันเองตลอด แต่ปีนี้น้ำแช่นานและห้องน้ำเหม็นมาก พอทีมงานมาพ่นฆ่าเชื้อทั้งศาลาและในเรือ แล้วอบโอโซนห้องน้ำกับห้องขายเหรียญ วันเปิดท่ามีป้า ๆ บอกว่าศาลาสะอาดกว่าก่อนน้ำท่วมอีก"
— ลุงสมาน ผู้ดูแลท่าเรือข้ามฟากชุมชน ธนบุรี (เรื่องเล่าจำลองจากสถานการณ์หน้างาน)

สถานการณ์ของลุงสมานคล้ายกับท่าเรือชุมชน ศาลาท่าน้ำหน้าวัด และท่าเรือหางยาวอีกหลายแห่งริมเจ้าพระยาและริมคลองฝั่งธนบุรี ที่ต้องเปิดให้คนใช้ทันทีหลังน้ำลด

เช็กลิสต์ก่อนเปิดท่าเรือและเดินเรืออีกครั้ง

• ตรวจความแข็งแรงของศาลา โป๊ะ ราวกันตก และสะพานเชื่อมเรือ
• เก็บขยะ ผักตบชวา และซากไม้ที่ติดโป๊ะออกให้หมด
• ขัดโคลนและตะไคร่ออกจากพื้น บันได และโป๊ะ เพื่อลดการลื่นล้ม
• ตรวจระบบไฟ ไฟส่องสว่าง และปลั๊กในห้องขายเหรียญ
• ล้างห้องน้ำ ตรวจท่อและบ่อเกรอะว่าไม่มีน้ำเสียย้อน
• ตรวจเสื้อชูชีพทุกตัว ซักตากให้แห้ง เปลี่ยนตัวที่ชำรุด
• เรียกบริการพ่นฆ่าเชื้อทั่วท่าเรือและในเรือ อบโอโซนห้องปิด
• เทน้ำขังในเรือเก่า ยางกันกระแทก และภาชนะรอบท่า
• ติดป้ายแจ้งผู้โดยสารว่าท่าเรือผ่านการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อแล้ว

ข้อควรระวังเฉพาะพื้นที่ริมน้ำ

น้ำขึ้นน้ำลง: ท่าเรือริมเจ้าพระยาได้รับผลจากน้ำขึ้นน้ำลงทุกวัน ควรวางแผนพ่นฆ่าเชื้อในช่วงน้ำลง เพื่อให้พื้นผิวแห้งพอและน้ำยาไม่ถูกน้ำชะไปทันที

ไม้เก่าและรอยต่อ: ศาลาไม้และโป๊ะไม้มีรอยต่อที่เก็บโคลนและความชื้น ถ้าไม้ผุควรซ่อมก่อน เพราะไม้ที่ผุจะเก็บเชื้อราและกลิ่นต่อไปอีกนาน

ห้องน้ำริมน้ำ: ห้องน้ำสาธารณะใกล้แม่น้ำมักมีปัญหาน้ำเสียย้อนช่วงน้ำขึ้น ควรตรวจวาล์วกันย้อนและบ่อเกรอะ และรวมห้องน้ำไว้ในแผนอบโอโซนเป็นประจำ

เรือและห้องโดยสาร: เรือที่มีห้องโดยสารปิดได้สามารถอบโอโซนได้ แต่ต้องจอดนิ่ง ไม่มีคนอยู่บนเรือ และระบายอากาศให้ดีก่อนใช้งาน ส่วนเรือเปิดโล่งใช้การพ่นฆ่าเชื้อเป็นหลัก

สิ่งแวดล้อม: การพ่นแบบละอองฝอยช่วยให้ใช้น้ำยาเท่าที่จำเป็น ไม่ต้องราดจนไหลลงแม่น้ำ ซึ่งดีต่อชุมชนริมน้ำในระยะยาว

ดูแลท่าเรือต่อเนื่องในช่วงฤดูน้ำหลาก

ในฤดูน้ำหลาก น้ำอาจขึ้นสูงได้อีกหลายรอบ ท่าเรือจึงควรมีแผนดูแลเป็นรอบ ๆ ทุกครั้งที่น้ำลดให้ขัดโคลนออกทันทีก่อนแห้งติดแน่น เช็ดราวและช่องจ่ายเงินด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อทุกเช้า และเปิดประตูห้องขายเหรียญให้อากาศถ่ายเทเมื่อไม่มีฝน

ถ้าท่าเรืออยู่ติดวัดหรือโรงเรียน อาจประสานกันทำความสะอาดพร้อมกันทั้งพื้นที่ ส่วนบ้านเรือนของเจ้าหน้าที่และชุมชนที่ถูกน้ำท่วมก็สามารถใช้ โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย ฟื้นฟูบ้านให้กลับมาน่าอยู่ได้เช่นกัน

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: พ่นฆ่าเชื้อในพื้นที่เปิดริมน้ำได้ผลไหม?
ตอบ: ได้ เมื่อทำหลังขัดโคลนออกแล้ว และเลือกช่วงที่พื้นผิวแห้งและไม่มีฝน ละอองฝอยจะเกาะบนราว ม้านั่ง และพื้นได้ทั่วถึง

ถาม: ต้องหยุดเดินเรือนานไหม?
ตอบ: ขึ้นกับขนาดท่าเรือและจำนวนเรือ ทีมงานจะวางแผนให้ทำงานช่วงหยุดเดินเรือ เช่น กลางคืนหรือเช้ามืด และแจ้งเวลาระบายอากาศของห้องที่อบโอโซน

ถาม: น้ำยาจะไหลลงแม่น้ำไหม?
ตอบ: การพ่นแบบละอองฝอยใช้น้ำยาในปริมาณที่ควบคุม ไม่ได้ราดให้ไหลนอง จึงลดการชะลงแม่น้ำ

ถาม: อบโอโซนในเรือได้ไหม?
ตอบ: ได้สำหรับเรือที่มีห้องโดยสารปิดได้ โดยต้องจอดนิ่ง ไม่มีคนบนเรือ และระบายอากาศก่อนใช้งาน

ถาม: ค่าบริการคิดอย่างไร?
ตอบ: ขึ้นกับขนาดพื้นที่ จำนวนเรือ และระดับความเสียหาย ติดต่อขอประเมินและใบเสนอราคาได้ที่ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268

ถาม: ให้บริการพื้นที่ใกล้ธนบุรีไหม?
ตอบ: ให้บริการธนบุรี คลองสาน บางกอกใหญ่ บางกอกน้อย ราษฎร์บูรณะ และพื้นที่อื่นในกรุงเทพฯ และปริมณฑล

ท่าเรือสะอาด ปลอดภัย ผู้โดยสารนั่งรอเรืออย่างสบายใจ

ท่าเรือโดยสาร ศาลาท่าน้ำ และผู้ให้บริการเรือข้ามฟากในธนบุรี นัดสำรวจกับทีม WHD ได้วันนี้

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• บริการพ่นยุง
• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• สเปรย์ฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H 750ml
• บทความทั้งหมด

ข้อมูลอ้างอิงด้านสุขภาพ: องค์การอนามัยโลก (WHO): Floods · กรมควบคุมโรค