เรื่องเล่าจากหน้างาน: โรงคัดบรรจุที่เคยหอมกลิ่นมะม่วง

"คุณวิไล" เป็นเจ้าของสวนมะม่วงและสวนผลไม้ผสมในอำเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี ที่บ้านมีโรงคัดบรรจุขนาดกลางสำหรับคัดเกรด ล้าง เช็ด และแพ็กผลไม้ส่งพ่อค้าและร้านค้าในตัวเมือง ภายในมีโต๊ะคัดสแตนเลส สายพานลำเลียงเล็ก ๆ ชั้นวางลังพลาสติก ห้องเก็บกล่องกระดาษ และห้องเย็นขนาดย่อมหนึ่งห้อง ฤดูกาลที่ผ่านมาโรงนี้หอมกลิ่นมะม่วงสุกทั้งวัน คนงานหลายคนบอกว่าเป็นที่ทำงานที่ชอบที่สุดในหมู่บ้าน

ช่วงน้ำท่วมปี 2569 น้ำจากที่ลุ่มรอบสวนไหลเข้าโรงคัดบรรจุสูงเกือบครึ่งเมตร และขังอยู่หลายวัน คุณวิไลกับลูกชายช่วยกันยกเครื่องชั่งและอุปกรณ์ไฟฟ้าขึ้นที่สูงได้บางส่วน แต่กล่องกระดาษนับพันใบ ถุงห่อผลไม้ และลังที่วางกับพื้นจมน้ำทั้งหมด

เมื่อน้ำลด สิ่งที่รออยู่คือพื้นปูนที่มีโคลนเหนียวหนาเป็นชั้น กล่องกระดาษที่เปื่อยยุ่ยจนจับไม่ติดมือ และจุดราสีดำเขียวที่เริ่มลามขึ้นตามผนังยิปซัมของห้องสำนักงานเล็ก ๆ หลังโรงคัด ห้องเย็นที่ปิดไว้ตลอดช่วงน้ำท่วมมีกลิ่นอับรุนแรงจนต้องรีบปิดประตู คนงานคนหนึ่งที่ช่วยรื้อกล่องเปียกออกมามีอาการคันตามแขนและเริ่มมีผื่นแดง ส่วนคุณวิไลเองที่เป็นภูมิแพ้อยู่แล้ว จามติดต่อกันทุกครั้งที่เดินเข้าห้องสำนักงาน

"อีกไม่นานก็จะมีผลผลิตรุ่นใหม่ ลูกค้าประจำก็ถามมาแล้วว่าจะส่งได้เมื่อไร" คุณวิไลเล่า "แต่ถ้ายังมีกลิ่นอับและราแบบนี้ เราไม่กล้าเอาผลไม้เข้ามาวางเลย กลัวทั้งเรื่องความสะอาดและกลัวกลิ่นติดผลไม้" ความกังวลนี้ไม่ใช่ของคุณวิไลคนเดียว แต่เป็นของเจ้าของสวนและโรงคัดบรรจุหลายแห่งในศรีมโหสถ บ้านสร้าง และพื้นที่ลุ่มของปราจีนบุรีหลังน้ำลด

ทำไมโรงคัดบรรจุผลไม้หลังน้ำท่วมต้องจัดการให้ถึงต้นเหตุ

โรงคัดบรรจุเป็นจุดที่ผลผลิตจากสวนทั้งหมดต้องผ่านก่อนถึงมือผู้บริโภค หากอาคารยังมีเชื้อโรคหรือเชื้อราตกค้างจากน้ำท่วม ผลไม้ทุกลูกที่ผ่านเข้ามาก็มีโอกาสสัมผัสสิ่งปนเปื้อนนั้น น้ำท่วมที่ไหลผ่านทุ่ง ถนน และบ่อเกรอะพาแบคทีเรียอย่างอีโคไล เชื้อก่อโรคท้องร่วง และเชื้อเลปโตสไปราที่ทำให้เกิดโรคฉี่หนูเข้ามาด้วย เชื้อเหล่านี้ตกค้างอยู่ในโคลน รอยต่อพื้น ขาโต๊ะ และใต้สายพาน

ความเสี่ยงต่อสุขภาพของคนงาน

คนงานโรงคัดบรรจุใช้มือสัมผัสพื้นผิวต่าง ๆ ตลอดวัน และมักทำงานในพื้นที่ปิด ความเสี่ยงหลังน้ำลดคือ ผิวหนังอักเสบหรือผื่นคันจากการสัมผัสโคลนและวัสดุเปียก แผลติดเชื้อ โรคฉี่หนูหากมีแผลแล้วสัมผัสน้ำหรือโคลนปนเปื้อน ท้องร่วงจากมือที่ไม่สะอาด และอาการภูมิแพ้ ไอ จาม หรือหอบหืดกำเริบจากสปอร์เชื้อราในห้องอับชื้น หากมีไข้สูงหรือแผลบวมแดงหลังทำความสะอาด ควรพบแพทย์

ความเสี่ยงต่อคุณภาพผลไม้

ผลไม้สดเป็นสินค้าที่ไวต่อเชื้อราและกลิ่น สปอร์เชื้อราที่ลอยอยู่ในอากาศของโรงคัดสามารถเกาะบนผิวผลไม้และเร่งให้เน่าเสียเร็วขึ้นระหว่างขนส่ง กลิ่นอับจากห้องเย็นหรือผนังที่ขึ้นราอาจติดไปกับผลไม้และบรรจุภัณฑ์ ทำให้ผู้รับซื้อไม่พอใจ

ความเสียหายต่อธุรกิจ

ฤดูผลไม้มีช่วงเวลาจำกัด ถ้าโรงคัดยังไม่พร้อมเมื่อผลผลิตออก เจ้าของสวนอาจต้องขายผลไม้แบบไม่คัดเกรดในราคาต่ำ หรือเสียลูกค้าประจำไปให้สวนอื่น การฟื้นฟูโรงคัดให้เร็วและถูกวิธีจึงเป็นการปกป้องรายได้ทั้งฤดูกาล

ความน่าเชื่อถือกับคู่ค้า

ผู้รับซื้อจำนวนมาก โดยเฉพาะร้านค้าปลีกและผู้ส่งออก ให้ความสำคัญกับสุขอนามัยของโรงคัดบรรจุ การมีขั้นตอนฟื้นฟูหลังน้ำท่วมที่ชัดเจน พร้อมภาพก่อนและหลัง ช่วยให้สื่อสารกับคู่ค้าได้อย่างมั่นใจ

สิ่งที่เจ้าของสวนมักทำ แต่ไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุ

• ฉีดน้ำแรงดันสูงแล้วราดน้ำยาฟอกขาว: ช่วยล้างโคลนได้ แต่ถ้ายังมีคราบอินทรีย์เหลือ คลอรีนจะหมดฤทธิ์เร็ว และเข้าไม่ถึงใต้สายพาน ช่องว่างหลังตู้ หรือเพดาน อีกทั้งกลิ่นคลอรีนแรงอาจติดอยู่ในห้องที่ใช้คัดผลไม้
• เปิดประตูห้องเย็นทิ้งไว้ให้แห้ง: ความชื้นลดลงบ้าง แต่กลิ่นอับและเชื้อราที่ฝังในฉนวนและยางขอบประตูยังอยู่
• ทาสีทับผนังที่มีคราบรา: ปิดภาพได้ชั่วคราว แต่ราที่อยู่ในผนังยิปซัมหรือปูนจะกลับมาเป็นจุดดำในไม่กี่สัปดาห์
• ใช้น้ำหอมหรือสเปรย์ดับกลิ่น: ในโรงคัดบรรจุยิ่งไม่เหมาะ เพราะกลิ่นสังเคราะห์อาจติดผลไม้ และไม่ได้ทำลายต้นเหตุของกลิ่น
• เก็บกล่องกระดาษที่เปียกน้ำไว้ใช้ต่อ: กล่องที่ดูแห้งแล้วอาจยังมีเชื้อราอยู่ภายในเนื้อกระดาษ และจะลามไปยังกล่องใหม่ที่วางรวมกัน

ทางออกจาก WHD: พ่นฆ่าเชื้อ + อบโอโซน แบบเป็นขั้นตอน

World Health Disinfection (WHD) ฟื้นฟูโรงคัดบรรจุและอาคารในสวนด้วยการทำงานสองส่วน ส่วนแรกคือ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H ผ่านเครื่องพ่นแบบ ULV ที่สร้างละอองฝอยละเอียดเข้าถึงใต้โต๊ะคัด ใต้สายพาน ชั้นวาง และโครงหลังคา ส่วนที่สองคือ บริการอบโอโซน ที่ช่วยจัดการสปอร์เชื้อราในอากาศและสลายโมเลกุลกลิ่นอับที่ฝังอยู่ในผนัง ฉนวนห้องเย็น และวัสดุต่าง ๆ

ขอบเขตงานของเราคืออาคาร ได้แก่ โรงคัดบรรจุ ห้องเย็นที่ปิดระบบและนำของออกแล้ว ห้องเก็บบรรจุภัณฑ์ โรงเก็บอุปกรณ์และปุ๋ย สำนักงาน และบ้านพักคนงาน เราไม่พ่นน้ำยาหรืออบโอโซนกับต้นไม้ในสวน และต้องนำผลไม้ ต้นกล้า และไม้กระถางทั้งหมดออกจากอาคารก่อนเริ่มงาน

ขั้นตอนการทำงาน

1. สำรวจและวางแผน: ดูทุกห้อง ทั้งโรงคัด ห้องเย็น ห้องเก็บกล่อง และสำนักงาน ประเมินระดับน้ำ ความชื้น และจุดที่ราขึ้น แล้วกำหนดลำดับงานให้สอดคล้องกับวันที่ผลผลิตจะออก
2. คำแนะนำการเก็บกวาด: แนะนำให้ตักโคลน ทิ้งกล่องกระดาษ ถุงห่อ และวัสดุดูดซับน้ำที่เปียก ขัดล้างโต๊ะ สายพาน และพื้นให้สะอาด และให้คนงานสวมรองเท้าบูท ถุงมือ และหน้ากากระหว่างทำงาน
3. นำของที่ไม่ควรสัมผัสออก: ผลไม้ ต้นไม้ อาหาร และของใช้ส่วนตัวต้องออกจากพื้นที่ ส่วนเครื่องชั่งดิจิทัล ตู้ควบคุมสายพาน และคอมพิวเตอร์จะถูกคลุมหรือย้ายออกก่อน
4. พ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV: พ่นละอองน้ำยาให้ทั่วผนัง พื้น เพดาน ชั้นวาง และอุปกรณ์ หลังจากนั้นพื้นผิวที่ผลไม้สัมผัสโดยตรง เช่น โต๊ะคัดและสายพาน ควรเช็ดหรือล้างด้วยน้ำสะอาดตามขั้นตอนมาตรฐานของโรงคัดก่อนเริ่มงาน
5. อบโอโซน (Ozone Shock): ปิดห้องให้มิดชิด ตั้งเครื่องตามขนาดพื้นที่ และอบตามเวลาที่กำหนด โดยไม่มีคน สัตว์ หรือพืชอยู่ในห้องเลย
6. ระบายอากาศ: เปิดประตูหน้าต่างและพัดลมดูดอากาศ ให้โอโซนสลายตัวเป็นออกซิเจน ทีมงานจะแจ้งเวลาที่ปลอดภัยสำหรับการกลับเข้าห้อง
7. ตรวจซ้ำ: ตรวจกลิ่นและจุดราอีกครั้ง โดยเฉพาะห้องเย็นและห้องเก็บกล่อง หากยังมีจุดชื้นจะแนะนำให้ทำให้แห้งและนัดอบซ้ำ

จุดเสี่ยงในสวนผลไม้และโรงคัดบรรจุที่ไม่ควรมองข้าม

ห้องเย็นและห้องบ่มผลไม้: เป็นห้องปิดสนิทที่กักความชื้นไว้นาน ราจึงขึ้นตามขอบยาง มุมห้อง และฉนวน ควรให้ช่างตรวจระบบทำความเย็นก่อน จากนั้นทำความสะอาดและอบโอโซนเพื่อลดกลิ่นอับก่อนนำผลไม้เข้าเก็บ

ห้องเก็บบรรจุภัณฑ์: กล่องกระดาษ ถุงห่อ และกระดาษรองที่โดนน้ำควรทิ้งทั้งหมด หลังฟื้นฟูห้องแล้วควรวางบรรจุภัณฑ์ล็อตใหม่บนพาเลทยกสูงและห่างผนัง

โรงเก็บปุ๋ย ยา และอุปกรณ์สวน: แยกจัดการให้ชัดเจน ภาชนะสารเคมีเกษตรที่โดนน้ำท่วมควรจัดการตามคำแนะนำบนฉลากและหน่วยงานท้องถิ่น ห้ามนำมาปะปนกับพื้นที่คัดบรรจุ หากมีกลิ่นสารเคมีตกค้างในอาคาร ดูข้อมูล อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง

ลังพลาสติกและตะกร้าเก็บผลไม้: ขัดล้าง ผึ่งแดดให้แห้ง แล้วนำเข้าพื้นที่พ่นฆ่าเชื้อรวม ก่อนนำไปใช้เก็บผลผลิตรอบใหม่

บ้านพักคนงานและห้องพักกลางวัน: เป็นพื้นที่ที่คนงานใช้พักผ่อน การอบโอโซนช่วยลดกลิ่นอับและสปอร์เชื้อรา ดูเพิ่มเติมที่ โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย และหลังน้ำลดยุงมักชุก สามารถใช้ บริการพ่นยุง รอบที่พักร่วมด้วย

10 เหตุผลที่โรงคัดบรรจุผลไม้ไว้ใจ WHD

1. น้ำยา CHEMGENE HLD4H สำหรับงานฆ่าเชื้อพื้นผิวในอาคารที่ต้องการความสะอาดสูง
2. ละอองฝอย ULV เข้าถึงใต้สายพาน ใต้โต๊ะคัด และโครงหลังคาที่ทำความสะอาดด้วยมือได้ยาก
3. อบโอโซน ช่วยลดกลิ่นอับในห้องเย็นโดยไม่ทิ้งกลิ่นหอมสังเคราะห์ไว้ในห้อง
4. วางลำดับงานตามวันที่ผลผลิตจะออก ให้ห้องที่จำเป็นพร้อมก่อน
5. แยกพื้นที่ชัดเจน ไม่พ่นหรืออบกับต้นไม้ในสวน และนำผลไม้ออกจากห้องก่อนเสมอ
6. ให้คำแนะนำการทิ้งบรรจุภัณฑ์ที่เปียกน้ำและการจัดเก็บล็อตใหม่
7. ควบคุมปริมาณโอโซนตามขนาดห้อง และคลุมเครื่องชั่ง ตู้ควบคุม และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
8. แนะนำให้ล้างพื้นผิวที่สัมผัสผลไม้ตามขั้นตอนมาตรฐานของโรงคัดก่อนเริ่มงานจริง
9. มี สเปรย์ CHEMGENE 750 มล. สำหรับดูแลมือจับประตู สวิตช์ และจุดสัมผัสบ่อยต่อเนื่อง
10. มีเครื่อง Master Ozone Generator สำหรับเจ้าของสวนที่ต้องการอุปกรณ์ไว้ใช้ดูแลระยะยาว

เสียงจากเจ้าของสวน

"สิ่งที่กังวลที่สุดคือกลิ่นในห้องเย็น ล้างแล้วก็ยังเหม็นอับ พอทีมงานพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนให้ กลิ่นเบาลงมาก เขาอธิบายด้วยว่าต้องทิ้งกล่องเปียกทั้งหมดและล้างโต๊ะคัดอีกรอบก่อนใช้ ทำให้เรามีขั้นตอนที่ชัดเจนไปบอกลูกค้าได้ว่าเราเตรียมโรงคัดอย่างไร"
— เจ้าของสวนผลไม้ในอำเภอศรีมโหสถ (เรื่องเล่าจากหน้างาน)

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: พ่นน้ำยาหรืออบโอโซนกับต้นไม้ในสวนได้ไหม
ตอบ: ไม่ได้ บริการของเราเป็นงานในอาคาร ต้นไม้ ไม้กระถาง และต้นกล้าต้องอยู่นอกพื้นที่ทำงาน การดูแลต้นไม้หลังน้ำท่วมควรปรึกษาเจ้าหน้าที่เกษตรในพื้นที่

ถาม: หลังพ่นฆ่าเชื้อแล้ว ใช้โต๊ะคัดผลไม้ได้ทันทีหรือไม่
ตอบ: ควรรอให้ทีมงานแจ้งว่าเข้าพื้นที่ได้ และล้างหรือเช็ดพื้นผิวที่สัมผัสผลไม้โดยตรงด้วยน้ำสะอาดตามขั้นตอนมาตรฐานของโรงคัดก่อนเริ่มงาน

ถาม: ห้องเย็นอบโอโซนได้หรือไม่
ตอบ: ได้ โดยต้องปิดระบบ นำผลไม้ออกทั้งหมด และให้ช่างตรวจระบบทำความเย็นหลังน้ำท่วมก่อน ยางขอบประตูและชิ้นส่วนที่บอบบางจะได้รับการดูแลตามความเหมาะสม

ถาม: กล่องกระดาษที่ตากแห้งแล้วนำกลับมาใช้ได้ไหม
ตอบ: ไม่แนะนำ กล่องที่เปียกน้ำท่วมอาจมีเชื้อราอยู่ในเนื้อกระดาษและความแข็งแรงลดลง ควรทิ้งและใช้ล็อตใหม่

ถาม: ใช้เวลากี่วัน
ตอบ: ขึ้นกับขนาดอาคาร จำนวนห้อง และระดับความเสียหาย หลังสำรวจ ทีมงานจะวางแผนให้สอดคล้องกับวันที่ผลผลิตจะออก

ถาม: ค่าบริการเท่าไร
ตอบ: ขึ้นกับขนาดพื้นที่และความเสียหาย กรุณาติดต่อเพื่อนัดสำรวจและขอใบเสนอราคา

ถาม: ควรอบซ้ำหรือไม่
ตอบ: หากอาคารยังชื้นหรือกลิ่นกลับมาในช่วงสัปดาห์แรก ๆ ควรแก้เรื่องความชื้นก่อนแล้วนัดอบซ้ำเฉพาะห้อง

เตรียมโรงคัดบรรจุให้พร้อมก่อนผลผลิตออก

ติดต่อทีม WHD เพื่อนัดสำรวจโรงคัดบรรจุ ห้องเย็น และอาคารในสวนที่ศรีมโหสถและพื้นที่ใกล้เคียงในปราจีนบุรี

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• น้ำยาฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H
• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• บทความทั้งหมด
• แหล่งข้อมูลภายนอก: WHO: Floods และ กรมอนามัย