เรื่องเล่าจากหน้างาน: เช้าวันที่ศาลาประชาคมต้องเปิดแจกถุงยังชีพ

"คุณประเสริฐ" เป็นเจ้าหน้าที่งานธุรการของเทศบาลตำบลแห่งหนึ่งในอำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี ทุกวันเขาต้องดูแลทั้งอาคารสำนักงานชั้นล่างที่ประชาชนเข้ามาติดต่อเรื่องเบี้ยยังชีพ ภาษีป้าย และคำร้องต่าง ๆ รวมถึงศาลาประชาคมด้านข้างที่ใช้จัดประชุมหมู่บ้าน อบรมกลุ่มแม่บ้าน และเป็นจุดตรวจสุขภาพผู้สูงอายุร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

ปลายเดือนกันยายน 2569 น้ำจากแม่น้ำท่าจีนและทุ่งรอบบึงฉวากล้นเข้าพื้นที่ลุ่มหลายตำบล น้ำเข้าชั้นล่างของสำนักงานสูงราวครึ่งเข่าและขังอยู่เกือบสองสัปดาห์ เจ้าหน้าที่ช่วยกันยกคอมพิวเตอร์และแฟ้มคำร้องขึ้นชั้นสองได้บางส่วน แต่เก้าอี้บุนวมในห้องประชุม พรมปูพื้นหน้าเวที ชั้นเก็บเอกสารเก่า และตู้เครื่องเสียงของศาลาประชาคมยกหนีไม่ทัน

เมื่อน้ำลด คุณประเสริฐไขกุญแจประตูกระจกเข้าไปเป็นคนแรก กลิ่นอับชื้นปนกลิ่นโคลนพุ่งออกมาทันที ผนังทาสีครีมมีเส้นคราบระดับน้ำพาดยาวทั้งห้อง ใต้เส้นนั้นมีจุดราสีดำและสีเขียวเทาขึ้นเป็นหย่อม ผ้าม่านห้องประชุมมีคราบน้ำตาลและกลิ่นเหม็น ส่วนพรมหน้าเวทีนุ่มแฉะเหมือนฟองน้ำ

สิ่งที่ทำให้เขากังวลที่สุดคือ อีกสามวันเทศบาลมีกำหนดใช้ศาลาประชาคมเป็นจุดแจกถุงยังชีพและลงทะเบียนผู้ประสบภัย ซึ่งจะมีผู้สูงอายุ เด็กเล็ก และผู้ป่วยโรคเรื้อรังมารอคิวนั่งในห้องเดียวกันหลายร้อยคน เพื่อนร่วมงานคนหนึ่งที่เป็นภูมิแพ้เริ่มไอและคัดจมูกหลังจากช่วยขัดพื้นไปเพียงครึ่งวัน "ถ้าเราให้ชาวบ้านมานั่งรอในห้องแบบนี้ เท่ากับเราเอาคนที่ลำบากอยู่แล้วมาเสี่ยงเพิ่ม" เขาพูดกับหัวหน้าในที่ประชุมเช้าวันนั้น

ทำไมอาคารสาธารณะหลังน้ำท่วมจึงต้องจัดการให้มากกว่าบ้านทั่วไป

สำนักงานเทศบาลและศาลาประชาคมไม่ใช่พื้นที่ส่วนตัว แต่เป็นพื้นที่ที่คนจำนวนมากหมุนเวียนเข้าออกทุกวัน และหลังน้ำท่วมยิ่งมีคนมาใช้มากกว่าปกติ ทั้งมายื่นคำร้องขอรับการช่วยเหลือ มารับของบริจาค และมาประชุมวางแผนฟื้นฟูชุมชน จุดที่คนสัมผัสร่วมกันจึงมีมาก เช่น ราวบันได ลูกบิดประตู เคาน์เตอร์บริการ ปากกาที่ใช้เซ็นชื่อ เก้าอี้ห้องรอ และห้องน้ำ

ความเสี่ยงด้านสุขภาพ

• เชื้อโรคจากน้ำท่วม: น้ำที่ไหลผ่านทุ่ง คอกสัตว์ และท่อระบายน้ำพาเชื้อแบคทีเรียอย่างอีโคไล (E. coli) เข้ามาเกาะตามพื้นและผนัง เสี่ยงต่อโรคอุจจาระร่วงหากมือสัมผัสแล้วเข้าปาก
• โรคฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส): เชื้อมักปนในน้ำขังและโคลนที่มีปัสสาวะของหนู ผู้ที่ล้างทำความสะอาดโดยไม่ใส่รองเท้าบูทและถุงมือมีความเสี่ยงหากมีแผลที่ผิวหนัง
• เชื้อราและสปอร์ในอากาศ: สปอร์จากผนัง พรม และเบาะเก้าอี้ฟุ้งขึ้นทุกครั้งที่มีคนเดินหรือนั่ง กระตุ้นภูมิแพ้ หอบหืด และอาการไอเรื้อรัง โดยเฉพาะผู้สูงอายุและเด็ก
• โรคผิวหนัง: ผื่นคันและการติดเชื้อที่ผิวหนังพบได้บ่อยในผู้ที่สัมผัสน้ำและโคลนนาน ๆ

ความเสี่ยงด้านภาพลักษณ์และการให้บริการ

ชาวบ้านคาดหวังว่าสำนักงานของท้องถิ่นจะเป็นที่พึ่งได้ หากเดินเข้ามาแล้วเจอกลิ่นเหม็นอับและผนังขึ้นรา ความเชื่อมั่นย่อมลดลง เจ้าหน้าที่เองก็ทำงานได้ไม่เต็มที่เพราะปวดศีรษะ คัดจมูก หรือต้องลาป่วย ขณะที่งานด้านการช่วยเหลือผู้ประสบภัยกำลังล้นมือ การปิดศาลาประชาคมนานเกินไปยังทำให้ต้องย้ายกิจกรรมไปใช้สถานที่อื่นที่ไม่สะดวกต่อผู้สูงอายุ

เอกสารและอุปกรณ์ส่วนรวม

สำนักงานเทศบาลมีทั้งแฟ้มคำร้อง ทะเบียน และเอกสารที่ต้องเก็บรักษา รวมถึงเครื่องเสียง โปรเจกเตอร์ คอมพิวเตอร์ และเครื่องพิมพ์ ความชื้นที่ค้างในห้องทำให้เชื้อราลามไปถึงของที่ไม่ได้จมน้ำโดยตรงด้วย การจัดการจึงต้องคิดถึงการปกป้องอุปกรณ์ควบคู่ไปกับการฆ่าเชื้อ

วิธีที่หลายหน่วยงานลองแล้วยังไม่จบปัญหา

• ราดน้ำยาฟอกขาวอย่างเดียว: ช่วยให้คราบบนพื้นผิวเรียบดูจางลง แต่ไม่ซึมเข้าไปในพรม เบาะ หรือรอยต่อไม้อัด ใช้ปริมาณมากในห้องปิดยังทำให้แสบตาแสบจมูก และอาจกัดกร่อนโลหะหรือทำให้วัสดุซีด
• เปิดพัดลมเป่าหลายวัน: ทำให้พื้นผิวแห้งเร็วขึ้น แต่ไม่ได้ฆ่าเชื้อ และอาจพัดสปอร์เชื้อราให้กระจายไปทั่วอาคาร
• ฉีดสเปรย์ปรับอากาศหรือวางถ่าน: กลบกลิ่นได้ชั่วคราว พอปิดห้องข้ามคืน กลิ่นอับก็กลับมา
• ทาสีทับผนังทันที: ถ้าผนังยังชื้นและยังมีเชื้อราอยู่ข้างใน สีใหม่จะพองและราจะดันขึ้นมาอีกในไม่กี่สัปดาห์ เสียทั้งงบประมาณและเวลา
• ให้แต่ละคนเช็ดโต๊ะของตัวเอง: ได้ความสะอาดเฉพาะจุด แต่ไม่ครอบคลุมเพดาน ช่องแอร์ ใต้เวที และหลังตู้ ซึ่งเป็นแหล่งสะสมความชื้น

ปัญหาร่วมของวิธีเหล่านี้คือ จัดการได้แค่ส่วนที่มองเห็น แต่เชื้อโรคและเชื้อราในอาคารสาธารณะซ่อนอยู่ในจุดที่มือเข้าไม่ถึง และกลิ่นอับฝังอยู่ในวัสดุพรุนจำนวนมาก

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H ร่วมกับอบโอโซน โดยทีม WHD

World Health Disinfection (WHD) ให้บริการ พ่นฆ่าเชื้อ ด้วยน้ำยา Chemgene HLD4H ผ่านเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ซึ่งทำให้ละอองขนาดเล็กลอยเข้าถึงซอกมุม ใต้เวที หลังตู้เอกสาร และพื้นผิวที่มือเข้าไม่ถึง จากนั้นตามด้วย บริการอบโอโซน ซึ่งเป็นก๊าซที่แทรกซึมไปทั่วห้อง ช่วยลดสปอร์เชื้อราและสลายโมเลกุลกลิ่นอับที่ฝังอยู่ในพรม ผ้าม่าน และเบาะเก้าอี้

ขั้นตอนการทำงานสำหรับสำนักงานเทศบาลและศาลาประชาคม

1. สำรวจพื้นที่ร่วมกับเจ้าหน้าที่: เดินดูทุกโซน ทั้งเคาน์เตอร์บริการประชาชน ห้องรอ ห้องประชุม ห้องเก็บเอกสาร ห้องน้ำ และศาลาประชาคม ระบุระดับน้ำที่เคยท่วม จุดที่มีเชื้อรา และอุปกรณ์ที่ต้องปกป้อง
2. แนะนำการขนย้ายและล้างโคลน: แนะนำให้แยกของที่ชุ่มน้ำนานและซ่อมไม่คุ้ม เช่น พรมบางผืนหรือกล่องกระดาษเปื่อย และให้ล้างโคลนออกจากพื้นก่อน เพราะน้ำยาฆ่าเชื้อจะทำงานได้ดีที่สุดบนพื้นผิวที่สะอาด
3. ปกป้องอุปกรณ์และเอกสาร: คลุมหรือย้ายคอมพิวเตอร์ เครื่องเสียง โปรเจกเตอร์ และเอกสารสำคัญออกจากห้องก่อนอบ เพราะการอบโอโซนใช้ปริมาณที่ควบคุม แต่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่อ่อนไหวและชิ้นส่วนยางควรได้รับการปกป้องเป็นพิเศษ
4. พ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV: พ่นละอองน้ำยา Chemgene HLD4H ครอบคลุมพื้น ผนังส่วนล่าง เคาน์เตอร์ เก้าอี้ ราวบันได ห้องน้ำ และจุดสัมผัสร่วม
5. อบโอโซนแบบปิดห้อง: ปิดประตูหน้าต่าง เปิดเครื่องอบโอโซนตามระยะเวลาที่เหมาะกับขนาดห้องและระดับกลิ่น ระหว่างนี้ ต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้ อยู่ภายในพื้นที่
6. ระบายอากาศ: เมื่อครบเวลา เปิดประตูหน้าต่างและพัดลมระบายอากาศให้โอโซนสลายตัวเป็นออกซิเจนก่อนอนุญาตให้เจ้าหน้าที่กลับเข้าพื้นที่
7. ตรวจซ้ำและให้คำแนะนำ: เดินตรวจกลิ่นและจุดเชื้อราร่วมกับผู้ดูแลอาคาร พร้อมแนะนำการคุมความชื้นและการทำความสะอาดจุดสัมผัสร่วมในช่วงที่มีประชาชนมาใช้บริการหนาแน่น

ความปลอดภัยของการอบโอโซน: โอโซนมีประสิทธิภาพสูงในการลดเชื้อราและกลิ่น แต่ไม่ควรสูดดมในความเข้มข้นสูง ทีมงานจะกั้นพื้นที่ ติดป้ายห้ามเข้า และให้ระบายอากาศจนปลอดภัยก่อนเปิดใช้ห้องทุกครั้ง จึงเหมาะกับการนัดทำงานนอกเวลาราชการหรือวันหยุด

สำหรับจุดที่ต้องเช็ดทำความสะอาดทุกวันหลังเปิดบริการ เจ้าหน้าที่สามารถใช้ สเปรย์ Chemgene HLD4H 750ml กับเคาน์เตอร์ ปากกาส่วนกลาง และลูกบิดประตูได้สะดวก

10 เหตุผลที่อาคารสาธารณะในเดิมบางนางบวชควรเลือก WHD

1. ใช้ น้ำยา Chemgene HLD4H ที่ออกแบบมาเพื่อการฆ่าเชื้อระดับสูง เหมาะกับพื้นที่ที่คนจำนวนมากใช้ร่วมกัน
2. เครื่องพ่น ULV ส่งละอองเข้าถึงซอกมุม ใต้เวที และหลังตู้ ไม่ต้องพึ่งการเช็ดทีละจุด
3. การอบโอโซน ช่วยลดกลิ่นอับในพรม ผ้าม่าน และเบาะเก้าอี้ห้องประชุม แทนการกลบกลิ่น
4. วางแผนงานนอกเวลาราชการได้ ไม่รบกวนการให้บริการประชาชน
5. มีขั้นตอนปกป้องคอมพิวเตอร์ เครื่องเสียง และเอกสาร ด้วยการคลุมหรือย้ายออก และควบคุมปริมาณโอโซน
6. ทำงานเป็นโซน เปิดใช้ห้องที่เสร็จก่อนได้ทันที เช่น เคาน์เตอร์บริการหรือห้องรอ
7. แนะนำลำดับงานตั้งแต่ล้างโคลนจนถึงการทาสีใหม่ ลดความเสี่ยงทาสีทับเชื้อรา
8. ขยายบริการต่อเนื่องได้ เช่น บริการพ่นยุง รอบอาคารที่มีน้ำขัง และ บริการกำจัดไรฝุ่น สำหรับเบาะและพรมที่เก็บไว้ใช้ต่อ
9. ขอใบเสนอราคาตามขนาดพื้นที่และสภาพหน้างานได้ เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาของหน่วยงาน
10. ติดต่อง่ายทั้งโทรศัพท์และ LINE ทีมงานพร้อมให้คำปรึกษาก่อนนัดหมาย

ก่อนและหลังการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน

เสียงจากผู้ใช้บริการ (สถานการณ์ตัวอย่าง)

"ตอนแรกเราคิดว่าแค่ขัดพื้นแล้วเปิดพัดลมก็พอ แต่กลิ่นไม่หายสักที พอทีมงานมาสำรวจ เขาช่วยวางลำดับให้ว่าห้องไหนต้องทำก่อน ของอะไรควรย้ายออก แล้วนัดทำวันเสาร์ วันจันทร์เราเปิดศาลาให้ชาวบ้านมาลงทะเบียนได้ตามกำหนด ผู้สูงอายุที่มานั่งรอก็ไม่มีใครบ่นเรื่องกลิ่นอีก"

— คุณประเสริฐ เจ้าหน้าที่ธุรการ เทศบาลตำบลในอำเภอเดิมบางนางบวช (สถานการณ์ตัวอย่าง)

เช็กลิสต์ดูแลอาคารสาธารณะหลังรับบริการ

• เปิดประตูหน้าต่างระบายอากาศช่วงเช้าทุกวัน และใช้เครื่องลดความชื้นในห้องเก็บเอกสาร
• เช็ดเคาน์เตอร์ ปากกาส่วนกลาง ลูกบิดประตู และราวบันไดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อวันละหลายรอบในช่วงที่มีประชาชนมาก
• วางจุดล้างมือหรือเจลล้างมือที่ทางเข้าศาลาประชาคม
• รอให้ผนังแห้งสนิทก่อนฉาบหรือทาสีใหม่ และตรวจจุดที่น้ำซึมจากหลังคาหรือรางน้ำ
• ยกแฟ้มและกล่องเอกสารให้สูงจากพื้น ไม่วางชิดผนังด้านนอกที่ยังชื้น
• สังเกตกลิ่นอับหรือจุดราที่กลับมาในช่วง 2–4 สัปดาห์แรก หากพบให้แจ้งทีมงานเพื่อประเมินซ้ำ

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ต้องปิดสำนักงานนานเท่าไร
ตอบ: ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่และระดับความเสียหาย โดยทั่วไปทีมงานจะแบ่งโซนและนัดทำนอกเวลาราชการหรือวันหยุด เพื่อให้กลับมาเปิดบริการได้เร็วที่สุด

ถาม: การอบโอโซนทำให้คอมพิวเตอร์หรือเครื่องเสียงเสียหายไหม
ตอบ: ทีมงานใช้ปริมาณโอโซนที่ควบคุม และแนะนำให้คลุมหรือย้ายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่อ่อนไหว รวมถึงชิ้นส่วนยางและเอกสารสำคัญ ออกจากห้องก่อนอบ

ถาม: หลังพ่นฆ่าเชื้อแล้ว เข้าไปทำงานได้เมื่อไร
ตอบ: หลังพ่นน้ำยาและอบโอโซนแล้วต้องระบายอากาศจนปลอดภัย ทีมงานจะแจ้งเวลาที่เหมาะสมให้ทราบก่อนอนุญาตให้เจ้าหน้าที่กลับเข้าพื้นที่

ถาม: ผนังที่ขึ้นราต้องรื้อทิ้งหรือไม่
ตอบ: ผนังปูนส่วนใหญ่ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อได้ แต่ผนังเบาหรือฝ้ายิปซัมที่อมน้ำนานอาจต้องเปลี่ยน ทีมงานจะประเมินและแนะนำตามสภาพจริง

ถาม: ทำห้องน้ำสาธารณะของสำนักงานด้วยได้ไหม
ตอบ: ได้ ห้องน้ำเป็นจุดเสี่ยงสำคัญ ควรรวมไว้ในแผนพ่นฆ่าเชื้อทุกครั้ง

ถาม: ให้บริการพื้นที่ใดบ้าง
ตอบ: เดิมบางนางบวช ดอนเจดีย์ สามชุก หนองหญ้าไซ ด่านช้าง และพื้นที่อื่นในสุพรรณบุรีและจังหวัดใกล้เคียง สอบถามได้ที่ LINE @whd268

ให้สำนักงานและศาลาประชาคมกลับมาเป็นที่พึ่งของชุมชนอีกครั้ง

นัดสำรวจหน้างานอาคารสาธารณะของคุณในเดิมบางนางบวชและพื้นที่ใกล้เคียง

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator
• บริการพ่นยุง
• บทความทั้งหมด

ข้อมูลอ้างอิงด้านสุขภาพ: องค์การอนามัยโลก (WHO): Floods · กรมควบคุมโรค