เรื่องเล่าจากหน้างาน: "ป้าแดง" กับกระทะใบเดิมที่ยังไม่กล้าจุดไฟ

ป้าแดงขายอาหารตามสั่งและข้าวแกงในห้องแถวไม้ผสมปูนริมซอยแถวบางกอกน้อย ใกล้ชุมชนริมคลองที่คนในย่านเดินมากินกันทุกวัน ร้านมีโต๊ะสแตนเลสหกตัว เก้าอี้พลาสติก ตู้กระจกใส่กับข้าว ตู้เย็นเก่าสองตู้ ถังข้าวสาร และครัวด้านหลังที่มีเตาแก๊สสองหัวกับซิงก์ล้างจาน ลูกค้าประจำคือพนักงานออฟฟิศ วินมอเตอร์ไซค์ นักเรียน และคนในชุมชนที่ฝากท้องไว้กับป้ามานานกว่าสิบปี

ปลายเดือนกันยายน 2569 น้ำจากคลองหนุนสูงจนล้นเข้าซอย น้ำเข้าร้านสูงเกือบครึ่งแข้งและแช่อยู่หลายวัน ป้าแดงยกหม้อ กระทะ และถุงข้าวสารขึ้นชั้นบนได้บางส่วน แต่ตู้กับข้าว ขาโต๊ะ ถังน้ำแข็ง ตู้เย็นตัวล่าง และพื้นครัวจมน้ำทั้งหมด

เช้าวันที่น้ำลด ป้าแดงไขกุญแจประตูเหล็กยืด กลิ่นแรกที่เจอไม่ใช่กลิ่นกระเทียมเจียวเหมือนทุกเช้า แต่เป็นกลิ่นโคลนเน่าผสมกลิ่นอับชื้นและกลิ่นเปรี้ยวของอาหารที่เสียในตู้เย็นซึ่งไฟดับไปหลายวัน ผนังด้านล่างมีเส้นคราบน้ำเป็นแนวยาว มุมหลังตู้กับข้าวเริ่มมีจุดราดำ ท่อน้ำทิ้งใต้ซิงก์ส่งกลิ่นย้อนขึ้นมา และมีแมลงสาบวิ่งออกมาจากใต้เคาน์เตอร์

ลูกค้าประจำเริ่มทักไลน์ว่า "ป้าเปิดเมื่อไหร่ อยากกินกะเพราร้านป้าแล้ว" ลูกชายของป้าที่เรียนทำอาหารก็บอกว่า ร้านอาหารเป็นที่ที่ทั้งคนกินและอาหารสัมผัสพื้นผิวในร้านตลอดเวลา ถ้าเปิดเร็วเกินไปทั้งที่ยังมีเชื้อโรคจากน้ำท่วม ลูกค้าอาจท้องเสียและไม่กลับมาอีก ป้าแดงจึงตัดสินใจโทรหาทีม World Health Disinfection (WHD) ให้มาประเมินร้านก่อน แทนที่จะเปิดขายทันทีแบบเสี่ยง ๆ

ทำไมร้านอาหารตามสั่งและร้านข้าวแกงหลังน้ำท่วมจึงเสี่ยงกว่าที่คิด

น้ำท่วมในเมืองไม่ใช่น้ำฝนสะอาด แต่เป็นน้ำที่ไหลผ่านท่อระบายน้ำ บ่อเกรอะ ถังขยะ และคลอง จึงพาเชื้อแบคทีเรียอย่างอีโคไล (E. coli) เชื้อที่ทำให้ท้องร่วง และเชื้อเลปโตสไปราที่เป็นสาเหตุของโรคเลปโตสไปโรซิสหรือโรคฉี่หนูเข้ามาในร้าน คราบโคลนที่ติดตามซอกพื้น ขาโต๊ะ และใต้เคาน์เตอร์จึงไม่ใช่แค่ความสกปรก แต่อาจเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรค

ความเสี่ยงด้านสุขภาพของลูกค้าและคนในร้าน

• โรคทางเดินอาหาร: ถ้าเขียง ภาชนะ หรือพื้นผิวเตรียมอาหารปนเปื้อน อาหารที่ปรุงอาจพาเชื้อไปถึงลูกค้า ทำให้ท้องเสีย คลื่นไส้ อาเจียน
• โรคฉี่หนู: คนในร้านที่ลุยน้ำหรือเก็บกวาดโคลนโดยมีแผลที่เท้าหรือมือเสี่ยงติดเชื้อ ควรใส่รองเท้าบูทและถุงมือทุกครั้ง
• ภูมิแพ้และหอบหืด: สปอร์เชื้อราที่ลอยในอากาศทำให้ไอ จาม คัดจมูก โดยเฉพาะคนครัวที่อยู่ในร้านทั้งวัน
• ผิวหนังอักเสบ: การสัมผัสโคลนและน้ำสกปรกนาน ๆ ทำให้เกิดผื่นคันและการติดเชื้อที่ผิวหนัง

ความเสี่ยงด้านธุรกิจ

ร้านอาหารเล็ก ๆ อยู่ได้ด้วยลูกค้าประจำและการบอกต่อ ลูกค้าที่นั่งกินแล้วได้กลิ่นอับจากผนังหรือเห็นแมลงสาบเดินผ่านอาจไม่พูดอะไร แต่จะไม่กลับมาอีก ยิ่งในยุคที่ทุกคนถ่ายรูปลงโซเชียล ภาพคราบราดำหลังตู้กับข้าวแค่ภาพเดียวก็ทำให้ชื่อเสียงที่สร้างมานานเสียหายได้ ส่วนการปิดร้านนานเกินไปก็หมายถึงรายได้รายวันที่หายไปทุกวัน ขณะที่ค่าเช่าและค่าใช้จ่ายยังเดินอยู่

อีกเรื่องที่มักถูกมองข้ามคือวัตถุดิบ ข้าวสาร พริกแห้ง กระเทียม หอมแดง และเครื่องปรุงที่โดนน้ำหรือความชื้นสูงอาจขึ้นราโดยมองไม่เห็นในวันแรก ร้านจึงควรคัดทิ้งวัตถุดิบที่สัมผัสน้ำท่วมทั้งหมด ไม่เสียดายของเก่าแลกกับความเสี่ยงของลูกค้า

วิธีที่ร้านส่วนใหญ่ทำหลังน้ำลด แต่ยังไม่พอ

• ราดน้ำยาฟอกขาวแล้วรีบเปิด: น้ำยาฟอกขาวช่วยได้บนพื้นผิวเรียบ แต่ถ้าราดบนพื้นที่ยังมีโคลน ประสิทธิภาพจะลดลงมาก กลิ่นคลอรีนแรงยังติดอยู่ในร้าน และเข้าไม่ถึงซอกหลังตู้หรือใต้เคาน์เตอร์
• เปิดพัดลมเป่าทั้งวัน: พัดลมช่วยให้แห้งเร็วขึ้น แต่ไม่ฆ่าเชื้อ และบางครั้งยังพัดสปอร์เชื้อราให้กระจายไปทั่วร้าน
• จุดธูปหรือฉีดสเปรย์ปรับอากาศ: แค่กลบกลิ่นชั่วคราว พอกลิ่นหอมหมด กลิ่นอับก็กลับมา และกลิ่นผสมกันยิ่งทำให้ลูกค้าไม่อยากนั่ง
• ทาสีทับผนังทันที: ถ้าผนังยังชื้นและยังมีเชื้อราอยู่ข้างใน สีใหม่จะพองและราดำจะกลับมาภายในไม่กี่สัปดาห์
• ขัดเฉพาะจุดที่มองเห็น: เชื้อโรคและราอยู่ในจุดที่มองไม่เห็น เช่น ใต้ขอบซิงก์ ร่องกระเบื้อง ในท่อน้ำทิ้ง และด้านหลังตู้เย็น

สิ่งที่ร้านต้องการจริง ๆ คือการทำความสะอาดคราบโคลนให้หมดก่อน แล้วตามด้วยการฆ่าเชื้อที่เข้าถึงทุกซอกมุม และการกำจัดกลิ่นที่ต้นเหตุ ไม่ใช่การกลบกลิ่น

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H ร่วมกับอบโอโซน โดยทีม WHD

ทีม WHD ใช้สองขั้นตอนหลักที่ทำงานเสริมกัน ขั้นแรกคือ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ด้วยน้ำยา Chemgene HLD4H ผ่านเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ที่ทำให้น้ำยากลายเป็นละอองเล็กมาก ลอยเข้าถึงซอกหลังตู้กับข้าว ใต้เคาน์เตอร์ ขาโต๊ะ และมุมที่ผ้าเช็ดเข้าไม่ถึง ขั้นที่สองคือ บริการอบโอโซน ที่ช่วยจัดการสปอร์เชื้อราในอากาศและสลายโมเลกุลกลิ่นอับ กลิ่นโคลน และกลิ่นอาหารเสียที่ฝังอยู่ในร้าน

ขั้นตอนการทำงานสำหรับร้านอาหาร

1. สำรวจร้าน: ดูระดับน้ำที่เคยท่วม จุดที่มีราดำ จุดที่มีกลิ่นแรง ระบบท่อน้ำทิ้ง และพื้นที่เตรียมอาหาร เพื่อวางแผนให้ตรงกับร้านแต่ละแบบ
2. แนะนำการเก็บกวาดโคลน: แนะนำให้ล้างโคลนออกให้หมด คัดวัตถุดิบที่โดนน้ำทิ้ง ย้ายภาชนะและเครื่องครัวออกไปล้างแยก และใส่ชุดป้องกันระหว่างทำความสะอาด
3. พ่นฆ่าเชื้อ: พ่นละอองฝอย Chemgene HLD4H ทั่วร้าน ทั้งพื้น ผนังช่วงล่าง โต๊ะ เก้าอี้ ตู้กับข้าว ใต้ซิงก์ และบริเวณท่อน้ำทิ้ง
4. อบโอโซน: ปิดร้าน ปิดประตูหน้าต่าง แล้วเดินเครื่องโอโซนตามเวลาที่เหมาะกับขนาดพื้นที่ ระหว่างนี้ต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ในร้าน
5. ระบายอากาศ: เปิดประตูหน้าต่างและพัดลมเพื่อระบายอากาศจนโอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน ก่อนให้ใครเข้าร้าน
6. ตรวจซ้ำ: ตรวจกลิ่นและจุดเสี่ยงอีกครั้ง พร้อมแนะนำการดูแลร้านต่อเนื่อง เช่น ระบายความชื้นและล้างท่อน้ำทิ้งเป็นประจำ

หลังจากนั้นร้านควรล้างภาชนะและเครื่องครัวทั้งหมดด้วยน้ำยาล้างจานและน้ำสะอาดอีกรอบก่อนใช้ปรุงอาหาร สำหรับจุดสัมผัสบ่อยระหว่างวัน เช่น ลูกบิดตู้เย็น ขอบเคาน์เตอร์ และโต๊ะลูกค้า สามารถใช้ สเปรย์ฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H ขนาด 750 มล. เช็ดดูแลต่อได้

10 เหตุผลที่ร้านอาหารเล็ก ๆ ในบางกอกน้อยควรให้ WHD ช่วยฟื้นฟูร้าน

1. เข้าถึงทุกซอก: ละอองฝอยจาก บริการพ่นฆ่าเชื้อ ลอยเข้าใต้เคาน์เตอร์และหลังตู้ที่มือเข้าไม่ถึง
2. น้ำยาที่มีคุณภาพ: ใช้ Chemgene HLD4H ที่ออกแบบมาเพื่อการฆ่าเชื้อระดับสูง
3. ไล่กลิ่นที่ต้นเหตุ: การอบโอโซน สลายโมเลกุลกลิ่น ไม่ใช่แค่กลบกลิ่น
4. ลดสปอร์เชื้อรา: ช่วยลดเชื้อราในอากาศที่ทำให้คนครัวไอ จาม และแพ้
5. เปิดร้านได้เร็วขึ้น: วางแผนงานให้เสร็จนอกเวลาขาย ร้านเล็กจึงไม่ต้องปิดนาน
6. ลูกค้ามั่นใจ: บอกลูกค้าได้ว่าร้านผ่านการฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วมแล้ว
7. คำแนะนำครบ: ตั้งแต่การล้างโคลน การคัดวัตถุดิบ ไปจนถึงการดูแลท่อน้ำทิ้ง
8. ปลอดภัยต่อทรัพย์สิน: ควบคุมปริมาณโอโซน คลุมอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบาง
9. ดูแลห้องนอนชั้นบนได้ด้วย: หลายร้านเป็นห้องแถวที่อยู่อาศัยด้วย ใช้ โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย ต่อเนื่องได้
10. ป้องกันยุงหลังน้ำลด: น้ำขังรอบร้านคือแหล่งยุง เสริมด้วย บริการพ่นยุง ได้

ก่อนและหลังการฟื้นฟูร้าน

เสียงจากผู้ใช้บริการ

"ตอนแรกป้าคิดว่าล้างร้านเองก็พอ แต่ล้างไปสองรอบกลิ่นก็ยังอยู่ พอทีมงานมาพ่นฆ่าเชื้อแล้วอบโอโซนให้ เช้าวันรุ่งขึ้นเปิดร้านมากลิ่นหายไปเยอะมาก ป้ากล้าเปิดเตาผัดข้าวอีกครั้ง ลูกค้าประจำก็ถามว่าร้านดูสะอาดขึ้นนะ"
— ป้าแดง เจ้าของร้านอาหารตามสั่ง บางกอกน้อย (เรื่องเล่าจำลองจากสถานการณ์หน้างาน)

เรื่องของป้าแดงเป็นภาพแทนของร้านอาหารเล็ก ๆ หลายร้านในฝั่งธนบุรีที่เจอปัญหาคล้ายกัน ทั้งร้านข้าวแกงหน้าปากซอย ร้านก๋วยเตี๋ยวห้องแถว ร้านข้าวมันไก่ และร้านส้มตำริมทาง สิ่งที่ทุกร้านอยากได้เหมือนกันคือร้านที่สะอาดจริง ไม่ใช่แค่ดูสะอาด

เช็กลิสต์ก่อนเปิดร้านอาหารตามสั่งหลังน้ำท่วม

• ตัดไฟและให้ช่างตรวจปลั๊ก สายไฟ และเตาแก๊สก่อนเปิดใช้งาน
• ทิ้งอาหารและวัตถุดิบทุกอย่างที่สัมผัสน้ำท่วม รวมถึงของในตู้เย็นที่ไฟดับนาน
• ล้างโคลนออกจากพื้น ร่องกระเบื้อง ขาโต๊ะ และใต้เคาน์เตอร์ให้หมด
• เปลี่ยนเขียงไม้และฟองน้ำล้างจานที่โดนน้ำ เพราะซับเชื้อโรคได้ง่าย
• ล้างภาชนะทั้งหมดด้วยน้ำยาล้างจานและน้ำสะอาด ผึ่งให้แห้งสนิท
• ตรวจถังน้ำ แท็งก์น้ำ และเครื่องกรองน้ำ ถ้าไม่แน่ใจให้ล้างและเปลี่ยนไส้กรอง
• เรียกบริการพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนเพื่อจัดการเชื้อโรค เชื้อรา และกลิ่นในจุดที่มองไม่เห็น
• เทน้ำขังรอบร้าน คว่ำภาชนะ และป้องกันยุงลาย
• แจ้งลูกค้าผ่านไลน์หรือป้ายหน้าร้านว่าร้านผ่านการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อแล้ว

จุดเสี่ยงเฉพาะของร้านข้าวแกงและร้านริมทาง

ตู้กระจกใส่กับข้าว: ร้านข้าวแกงวางกับข้าวในตู้กระจกทั้งวัน ถ้าขอบรางประตูหรือใต้ถาดยังมีคราบน้ำท่วม เชื้อโรคอาจปนเปื้อนถึงอาหารที่พร้อมตักให้ลูกค้า ควรถอดถาดออกล้าง ขัดรางประตู และฆ่าเชื้อทุกซอกก่อนใช้งาน

ถังน้ำแข็งและกระติกน้ำ: ถังน้ำแข็งที่จมน้ำควรล้างและฆ่าเชื้ออย่างละเอียด หรือเปลี่ยนใหม่ถ้ามีรอยแตก เพราะน้ำแข็งจะสัมผัสเครื่องดื่มของลูกค้าโดยตรง

รถเข็นและแผงริมทาง: ร้านที่ใช้รถเข็นหรือแผงพับวางริมฟุตปาท ล้อและโครงล่างมักจุ่มน้ำท่วมเต็ม ๆ ควรล้างโคลนและพ่นฆ่าเชื้อโครงทั้งหมด รวมถึงผ้าใบกันแดดที่อาจขึ้นรา

ห้องเก็บของหลังร้าน: กระสอบข้าว ลังผัก และกล่องกระดาษที่เปียกน้ำเป็นแหล่งเชื้อราและกลิ่นอับ ควรทิ้งกล่องกระดาษที่เปียกทั้งหมดและเปลี่ยนไปใช้ชั้นวางที่ยกสูงจากพื้น

ห้องน้ำลูกค้า: ห้องน้ำเล็ก ๆ ในร้านคือจุดที่น้ำเสียย้อนขึ้นได้ง่าย ควรล้างโถ ท่อ และพื้นห้องน้ำ แล้วรวมไว้ในพื้นที่พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนด้วย

ดูแลร้านต่ออย่างไรไม่ให้กลิ่นอับกลับมา

หลังจากพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนแล้ว สิ่งที่ช่วยให้ร้านสะอาดได้นานคือการคุมความชื้น เปิดประตูหลังร้านให้อากาศถ่ายเทช่วงเช้าก่อนเปิดขาย เช็ดพื้นให้แห้งหลังล้างทุกครั้ง ล้างตะแกรงดักไขมันและท่อน้ำทิ้งเป็นประจำ เพราะไขมันที่ค้างในท่อผสมกับโคลนจากน้ำท่วมจะส่งกลิ่นแรงมาก

ถ้าห้องแถวมีชั้นบนเป็นที่นอนของครอบครัว ผ้าห่ม หมอน และที่นอนที่อับชื้นควรตากแดดจัดหลายวัน หรือพิจารณา บริการกำจัดไรฝุ่น ส่วนกลิ่นสารเคมีจากน้ำยาทำความสะอาดที่ใช้หลายรอบสามารถจัดการได้ด้วย อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง

ถ้าสังเกตว่าจุดราดำกลับมาหลังผ่านไปไม่กี่สัปดาห์ แปลว่าในผนังหรือใต้พื้นยังชื้นอยู่ ควรให้ช่างตรวจแหล่งน้ำซึม และนัดอบโอโซนซ้ำหลังซ่อมเสร็จ

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: พ่นฆ่าเชื้อแล้วต้องปิดร้านนานไหม?
ตอบ: ขึ้นกับขนาดร้านและระดับความเสียหาย ร้านอาหารเล็กส่วนใหญ่วางแผนให้ทำงานนอกเวลาขายได้ ทีมงานจะแจ้งเวลาที่ต้องปิดร้านและเวลาระบายอากาศให้ชัดเจนหลังสำรวจ

ถาม: อบโอโซนแล้วอาหารและภาชนะจะเป็นอันตรายไหม?
ตอบ: ควรเก็บอาหาร วัตถุดิบ และจานชามที่จะใช้ทันทีออกหรือปิดให้มิดชิดก่อนอบ หลังอบเสร็จให้ระบายอากาศ แล้วล้างภาชนะตามปกติก่อนใช้งาน

ถาม: ล้างร้านเองแล้ว ยังต้องพ่นฆ่าเชื้ออีกไหม?
ตอบ: การล้างโคลนเป็นขั้นตอนแรกที่จำเป็น แต่ยังไม่ครอบคลุมซอกมุมที่มองไม่เห็นและกลิ่นที่ฝังในผนัง การพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนช่วยปิดช่องว่างตรงนี้

ถาม: ชั้นบนเป็นที่พักอาศัย ทำพร้อมกันได้ไหม?
ตอบ: ทำได้ ทีมงานจะวางแผนให้ทั้งชั้นล่างที่เป็นร้านและชั้นบนที่เป็นห้องนอน โดยทุกคนต้องออกจากอาคารระหว่างอบโอโซน

ถาม: ค่าบริการเท่าไร?
ตอบ: ขึ้นกับขนาดพื้นที่ จำนวนห้อง และระดับความเสียหาย ติดต่อขอประเมินและใบเสนอราคาได้ที่ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268

ถาม: ให้บริการพื้นที่ใกล้บางกอกน้อยไหม?
ตอบ: ให้บริการบางกอกน้อย บางพลัด ตลิ่งชัน บางกอกใหญ่ ธนบุรี และพื้นที่อื่นในกรุงเทพฯ และปริมณฑล

ร้านสะอาด กลิ่นหอมกระเทียมเจียวกลับมา ลูกค้ากลับมานั่งเต็มร้าน

ร้านอาหารตามสั่ง ร้านข้าวแกง และร้านริมทางในบางกอกน้อย นัดสำรวจกับทีม WHD ได้วันนี้

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• สเปรย์ฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H 750ml
• บทความทั้งหมด

ข้อมูลอ้างอิงด้านสุขภาพ: องค์การอนามัยโลก (WHO): Floods · กรมอนามัย