เรื่องเล่าจากหน้างาน: เด็กชายที่กลับบ้านแล้วต้องพกยาพ่นติดตัว

คุณเอ๋ (นามสมมุติ) เป็นครูโรงเรียนประถมในอำเภอสองพี่น้อง บ้านไม้ครึ่งปูนสองชั้นของเธออยู่ห่างแม่น้ำท่าจีนไม่ถึงร้อยเมตร ในบ้านมีสามี ลูกชายวัยแปดขวบชื่อน้องภูมิ (นามสมมุติ) และแม่ของคุณเอ๋ที่อายุเจ็ดสิบกว่า น้องภูมิเป็นโรคหอบหืดมาตั้งแต่สี่ขวบ ส่วนสามีเป็นภูมิแพ้อากาศที่จามทุกครั้งเมื่อฝุ่นเยอะ

ช่วงน้ำขึ้น น้ำเอ่อเข้าชั้นล่างสูงราวครึ่งแข้งและขังอยู่เกือบสิบวัน ครอบครัวย้ายขึ้นไปอยู่ชั้นบน พอน้ำลด คุณเอ๋กับสามีช่วยกันตักโคลนและล้างพื้น เปิดพัดลมเป่าทั้งวันทั้งคืน ดูจากภายนอกบ้านเหมือนจะกลับมาเป็นปกติ แต่กลิ่นอับไม่ยอมหายไป ผนังปูนช่วงล่างเริ่มมีจุดสีเขียวปนดำ ฝ้าเพดานใต้บันไดมีคราบน้ำเป็นวง และเมื่อเปิดแอร์ในห้องนอนชั้นบนครั้งแรกหลังน้ำลด ก็มีกลิ่นเหม็นอับพุ่งออกมาจนต้องรีบปิด

สามคืนติดกัน น้องภูมิตื่นกลางดึกเพราะไอไม่หยุด หายใจมีเสียงวี้ด ต้องใช้ยาพ่นบ่อยกว่าที่เคย สามีจามและคัดจมูกทุกเช้า ส่วนคุณแม่บ่นว่าแสบคอ คุณเอ๋เล่าว่า "เราล้างบ้านกันเองจนเหนื่อย ใช้น้ำยาฟอกขาวขัดผนังด้วย แต่ยิ่งขัด ลูกยิ่งไอ สุดท้ายหมอบอกให้ลดสิ่งกระตุ้นในบ้านให้ได้มากที่สุด เราเลยต้องหาคนที่รู้วิธีจัดการเชื้อราจริง ๆ"

เรื่องของคุณเอ๋เป็นภาพแทนของหลายครอบครัวริมแม่น้ำท่าจีน ทั้งสองพี่น้อง บางปลาม้า และพื้นที่ใกล้เคียง ที่น้ำลดแล้วแต่ปัญหาในอากาศยังไม่ลดตาม

ทำไมสปอร์เชื้อราหลังน้ำท่วมจึงเป็นศัตรูตัวสำคัญของคนเป็นภูมิแพ้และหอบหืด

เชื้อราเติบโตได้เร็วมากบนวัสดุที่เปียกน้ำนานเกินหนึ่งถึงสองวัน เช่น ผนังปูน ไม้ ฝ้ายิปซัม พรม ผ้าม่าน และที่นอน เมื่อโตเต็มที่ เชื้อราจะปล่อยสปอร์ขนาดเล็กมากออกมาในอากาศ สปอร์เหล่านี้มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ลอยไปตามลมจากพัดลมและแอร์ และถูกหายใจเข้าไปได้ลึกถึงทางเดินหายใจส่วนล่าง

ผลกระทบต่อสุขภาพ

• ภูมิแพ้จมูกและตา: สปอร์เชื้อราเป็นสารก่อภูมิแพ้ที่พบบ่อย ทำให้จาม คัดจมูก น้ำมูกไหล คันตา และตาแดง
• หอบหืดกำเริบ: ในคนที่เป็นโรคหอบหืด การสัมผัสเชื้อราและความชื้นในบ้านอาจทำให้ไอ แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงวี้ด และต้องใช้ยาบ่อยขึ้น
• ระคายเคืองแม้ในคนที่ไม่เป็นภูมิแพ้: คนทั่วไปก็อาจแสบคอ ไอ หรือปวดศีรษะเมื่ออยู่ในห้องที่มีเชื้อรามาก
• กลุ่มเสี่ยงพิเศษ: เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสเชื้อราให้มากที่สุด

นอกจากเชื้อรา น้ำท่วมยังพาเชื้อแบคทีเรียจากท่อระบายน้ำ เช่น อีโคไล เข้ามาในบ้าน ซึ่งเสี่ยงต่อโรคท้องร่วงและการติดเชื้อที่ผิวหนัง และหากมีแผลแล้วไปสัมผัสโคลนหรือน้ำขัง ก็เสี่ยงต่อโรคฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส) ด้วย บ้านของคนที่ป่วยเรื้อรังจึงต้องจัดการทั้งเชื้อราในอากาศและเชื้อโรคบนพื้นผิวไปพร้อมกัน

ผลกระทบด้านเงินและเวลา

เมื่ออาการกำเริบบ่อย ค่ายาและค่าเดินทางไปโรงพยาบาลก็เพิ่มขึ้น เด็กต้องลาเรียน ผู้ใหญ่ต้องลางาน และคนในบ้านนอนไม่พอเพราะต้องคอยดูแลผู้ป่วยกลางดึก ยิ่งปล่อยให้เชื้อราอยู่ในบ้านนานเท่าไร ความเสียหายต่อผนัง เฟอร์นิเจอร์ และคุณภาพชีวิตก็ยิ่งมากขึ้น

ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผู้ป่วยโรคหอบหืดควรปฏิบัติตามแผนการรักษาของแพทย์ประจำตัว หากหายใจลำบากมาก พูดไม่เป็นประโยค หรือใช้ยาพ่นแล้วไม่ดีขึ้น ให้รีบไปโรงพยาบาลทันที

สปอร์เชื้อราซ่อนอยู่ตรงไหนในบ้านหลังน้ำลด

หลายบ้านทำความสะอาดเฉพาะจุดที่มองเห็น แต่สปอร์เชื้อราจำนวนมากซ่อนอยู่ในจุดที่เราไม่ค่อยได้มอง ลองไล่เช็กตามรายการนี้

• ผนังช่วงล่างและหลังเฟอร์นิเจอร์: ผนังที่จมน้ำดูดความชื้นขึ้นไปสูงกว่าระดับน้ำ ราจึงมักขึ้นหลังตู้และหลังโซฟาที่ชิดผนัง
• ฝ้าเพดานและใต้บันได: ความชื้นที่ระเหยขึ้นไปค้างอยู่ในฝ้า ทำให้เกิดคราบน้ำและราด้านบนที่มองไม่เห็น
• ใต้พื้นลามิเนตและพื้นไม้: น้ำที่ซึมลงใต้แผ่นพื้นระเหยออกได้ช้ามาก เป็นแหล่งเพาะราชั้นดี
• เครื่องปรับอากาศ: ทั้งแผ่นกรอง คอยล์เย็น และถาดน้ำทิ้ง เมื่อเปิดแอร์ สปอร์จะถูกเป่ากระจายไปทั่วห้อง
• ผ้าม่าน พรม และที่นอน: วัสดุที่เป็นผ้าดูดซับความชื้นและกลิ่นได้ดี และอยู่ใกล้ใบหน้าเวลานอน
• ตู้เสื้อผ้าและตู้หนังสือ: พื้นที่ปิดทึบ อากาศไม่ถ่ายเท ราขึ้นได้ทั้งบนเสื้อผ้า กระเป๋าหนัง และหนังสือ
• ห้องน้ำและท่อระบายน้ำ: ความชื้นสูงตลอดเวลา และอาจมีกลิ่นน้ำเสียย้อนขึ้นมา

สำหรับบ้านที่มีผู้ป่วยหอบหืด ห้องที่สำคัญที่สุดคือห้องนอนของผู้ป่วย เพราะใช้เวลาในห้องนั้นวันละหลายชั่วโมง และอาการหอบมักกำเริบตอนกลางคืน

ทำไมวิธีเดิม ๆ อาจทำให้คนเป็นหอบหืดอาการแย่ลง

• ขัดเชื้อราแห้ง ๆ ด้วยแปรง: การขัดหรือปัดราที่แห้งจะทำให้สปอร์ฟุ้งกระจายในอากาศจำนวนมาก ถ้าผู้ป่วยอยู่ในบ้านขณะนั้น อาการอาจกำเริบทันที
• ใช้น้ำยาฟอกขาวเข้มข้นในห้องปิด: ไอระเหยของคลอรีนระคายเคืองทางเดินหายใจ และไม่ควรผสมกับน้ำยาล้างห้องน้ำชนิดอื่นเด็ดขาด เพราะอาจเกิดก๊าซอันตราย
• เปิดพัดลมเป่าตรงจุดที่มีรา: ช่วยให้ผนังแห้งก็จริง แต่ก็เป่าสปอร์ให้กระจายไปทุกห้อง
• ฉีดสเปรย์ปรับอากาศหรือจุดธูปกลบกลิ่น: เพิ่มสารระเหยและควันในอากาศ ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นหอบหืดอีกชนิดหนึ่ง
• ทาสีทับทันที: ผนังที่ยังชื้นอยู่ด้านในจะทำให้ราขึ้นใหม่ใต้สีภายในไม่กี่สัปดาห์ และสีก็ลอกล่อน
• ให้ผู้ป่วยช่วยทำความสะอาด: เป็นความเสี่ยงที่ไม่จำเป็น ผู้ป่วยหอบหืดหรือภูมิแพ้รุนแรงควรอยู่นอกบ้านระหว่างการทำความสะอาดและการบำบัดทุกขั้นตอน

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน แบบที่ออกแบบมาสำหรับบ้านที่มีผู้ป่วย

WHD ฟื้นฟูบ้านหลังน้ำท่วมด้วยสองขั้นตอนหลักที่ทำงานเสริมกัน ขั้นแรกคือบริการพ่นฆ่าเชื้อด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H ผ่านเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV ที่ทำให้ละอองละเอียดเข้าถึงพื้น ผนัง ซอกมุม หลังตู้ และใต้เฟอร์นิเจอร์ ช่วยจัดการเชื้อโรคบนพื้นผิวที่น้ำท่วมเคยสัมผัส ขั้นที่สองคือบริการอบโอโซน ซึ่งเป็นก๊าซที่แพร่ไปทั่วห้อง ช่วยทำลายสปอร์เชื้อราที่ลอยอยู่ในอากาศและเกาะตามผ้าม่าน พรม และเฟอร์นิเจอร์ พร้อมสลายโมเลกุลกลิ่นอับจากต้นเหตุ แทนการกลบกลิ่น

ขั้นตอนการทำงาน

1. สำรวจหน้างาน: ทีมงานตรวจทุกห้อง วัดความชื้น หาจุดราที่ซ่อนอยู่ และสอบถามว่ามีผู้ป่วยหอบหืดหรือภูมิแพ้ในบ้านหรือไม่ เพื่อวางแผนให้เหมาะสม
2. แนะนำการเตรียมบ้าน: ช่วยแนะนำว่าวัสดุใดควรรื้อทิ้ง เช่น ฝ้ายิปซัมที่อมน้ำ พรมที่จมน้ำ หรือที่นอนที่แช่น้ำ และวัสดุใดทำความสะอาดแล้วใช้ต่อได้
3. ล้างโคลนและทำให้แห้ง: แนะนำให้ล้างด้วยวิธีเปียก ไม่ขัดราแห้ง และทำให้พื้นที่แห้งก่อนเริ่มบำบัด
4. พ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV: พ่นทั่วทุกห้องที่น้ำท่วมถึง รวมห้องน้ำ ห้องครัว และห้องนอนของผู้ป่วย
5. อบโอโซน: ปิดห้องและอบด้วยปริมาณที่ควบคุมตามขนาดพื้นที่ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบาง เครื่องพ่นยาแบบไฟฟ้า ของที่เป็นยาง และงานศิลปะ ควรคลุมหรือย้ายออกก่อน
6. ระบายอากาศเต็มที่: เปิดประตูหน้าต่างให้โอโซนสลายกลับเป็นออกซิเจน สำหรับบ้านที่มีผู้ป่วยหอบหืด แนะนำให้เผื่อเวลาระบายอากาศนานกว่าปกติ
7. ตรวจซ้ำก่อนผู้ป่วยกลับเข้าบ้าน: ตรวจกลิ่น ความชื้น และจุดราอีกครั้ง พร้อมแนะนำการดูแลต่อเนื่อง

แผนฟื้นฟูบ้านสำหรับครอบครัวที่มีผู้ป่วยหอบหืด

ระยะที่ 1 ก่อนเข้าบ้าน: ให้ผู้ป่วยพักที่บ้านญาติหรือที่พักชั่วคราว ผู้ที่เข้าไปทำความสะอาดควรสวมหน้ากาก N95 ถุงมือยาง และรองเท้าบูท ถ่ายรูปความเสียหายไว้ก่อน

ระยะที่ 2 ขนของและล้างโคลน: นำที่นอน พรม และของที่เป็นผ้าที่จมน้ำออกนอกบ้าน ล้างโคลนด้วยน้ำ เปิดหน้าต่างให้ลมผ่าน และใช้เครื่องลดความชื้นถ้ามี

ระยะที่ 3 บำบัดโดยทีมมืออาชีพ: ทีม WHD พ่นฆ่าเชื้อ อบโอโซน และระบายอากาศตามขั้นตอน ระหว่างนี้ทุกคนอยู่นอกบ้าน

ระยะที่ 4 กลับเข้าบ้านอย่างค่อยเป็นค่อยไป: ให้คนที่ไม่มีอาการเข้าไปก่อน หากไม่มีกลิ่นอับหรือกลิ่นโอโซนแล้ว จึงให้ผู้ป่วยกลับเข้าบ้าน และสังเกตอาการในช่วงสัปดาห์แรก

ระยะที่ 5 ดูแลต่อเนื่อง: คุมความชื้นในห้องนอน ล้างแอร์ เปลี่ยนแผ่นกรอง ตรวจผนังทุกสัปดาห์ และพิจารณาบริการกำจัดไรฝุ่นสำหรับที่นอนและโซฟา เพราะไรฝุ่นก็เป็นตัวกระตุ้นภูมิแพ้ที่เพิ่มจำนวนได้เร็วในที่ชื้น

10 เหตุผลที่บ้านคนเป็นภูมิแพ้ในสองพี่น้องเลือก WHD

1. ลดสปอร์เชื้อราในอากาศ ด้วยการอบโอโซนที่เข้าถึงทุกมุมห้อง
2. ฆ่าเชื้อพื้นผิวทั่วถึง ด้วยการพ่นละอองฝอย ULV ไม่ต้องขัดจนสปอร์ฟุ้ง
3. ใช้น้ำยา CHEMGENE HLD4H ไม่มีกลิ่นคลอรีนฉุนค้างในบ้าน
4. กำจัดกลิ่นอับจากต้นเหตุ ไม่ต้องพึ่งน้ำหอมหรือสเปรย์ที่กระตุ้นอาการ
5. วางแผนโดยคำนึงถึงผู้ป่วย ทั้งลำดับห้อง เวลาระบายอากาศ และลำดับการกลับเข้าบ้าน
6. ควบคุมปริมาณโอโซน ตามขนาดห้อง และคลุมหรือย้ายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบางออกก่อน
7. ช่วยหาจุดราที่ซ่อนอยู่ เช่น ในฝ้า หลังตู้ และในแอร์
8. เสริมด้วยการกำจัดไรฝุ่น ผ่านบริการกำจัดไรฝุ่นสำหรับที่นอนและโซฟา
9. ดูแลได้ทั้งบ้าน ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
10. ลดยุงรอบบ้านหลังน้ำลด ด้วยบริการพ่นยุง ป้องกันไข้เลือดออก

ก่อนและหลังใช้บริการ

เสียงจากผู้ใช้บริการ

"ที่ประทับใจคือทีมงานถามตั้งแต่แรกว่าในบ้านมีใครเป็นหอบหืดบ้าง แล้วบอกชัดเจนว่าระหว่างอบโอโซนห้ามใครอยู่ในบ้าน ต้องระบายอากาศให้นานพอ และให้ลูกกลับเข้าบ้านเป็นคนสุดท้าย เขายังชี้ให้ดูว่าราซ่อนอยู่ในฝ้าใต้บันไดกับในแอร์ ซึ่งเราไม่เคยคิดจะดูเลย ตอนนี้กลิ่นอับหายไป ลูกนอนหลับได้ทั้งคืนมากขึ้น"

— คุณแม่ลูกหนึ่ง อำเภอสองพี่น้อง สุพรรณบุรี (เรื่องเล่าตามสถานการณ์จริงจากหน้างาน)

เช็กลิสต์ก่อนให้ผู้ป่วยหอบหืดกลับเข้าบ้าน

• ผนัง พื้น และฝ้าแห้งสนิท ไม่มีจุดราใหม่
• ไม่มีกลิ่นอับ กลิ่นโคลน หรือกลิ่นโอโซนหลงเหลือ
• ล้างแอร์ ทำความสะอาดคอยล์และถาดน้ำทิ้ง และเปลี่ยนแผ่นกรองแล้ว
• นำที่นอน พรม และฝ้าที่อมน้ำออกจากบ้านแล้ว
• ห้องนอนของผู้ป่วยระบายอากาศได้ดี ไม่มีของที่เป็นผ้าวางกองไว้
• ผู้ป่วยมียาประจำตัวพร้อมใช้ และครอบครัวรู้วิธีปฏิบัติเมื่ออาการกำเริบ
• ไม่มีน้ำขังรอบบ้านที่เป็นแหล่งเพาะยุง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: คนเป็นหอบหืดอยู่ในบ้านระหว่างอบโอโซนได้ไหม?
ตอบ: ไม่ได้เด็ดขาด รวมถึงคนอื่น สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ด้วย ต้องออกจากบ้านทั้งหลัง และกลับเข้าไปหลังจากระบายอากาศจนไม่มีกลิ่นโอโซนหลงเหลือแล้วเท่านั้น

ถาม: หลังอบโอโซนต้องรอนานแค่ไหนผู้ป่วยจึงกลับเข้าบ้านได้?
ตอบ: ขึ้นอยู่กับขนาดบ้านและการระบายอากาศ ทีมงานจะแจ้งเวลาที่เหมาะสม สำหรับบ้านที่มีผู้ป่วยหอบหืด แนะนำให้เผื่อเวลานานกว่าปกติ และให้คนที่ไม่มีอาการเข้าไปตรวจกลิ่นก่อน

ถาม: ใช้น้ำยาฟอกขาวเช็ดราเองได้ไหม?
ตอบ: ใช้ได้กับพื้นผิวแข็งบางชนิด แต่ควรเจือจางตามฉลาก เปิดหน้าต่าง ห้ามผสมกับน้ำยาอื่น และผู้ป่วยหอบหืดไม่ควรอยู่ในบ้านขณะใช้ นอกจากนี้น้ำยาฟอกขาวไม่ช่วยจัดการสปอร์ที่ลอยในอากาศหรือกลิ่นอับที่ฝังในผ้า

ถาม: อบโอโซนแล้วเชื้อราจะไม่กลับมาอีกเลยใช่ไหม?
ตอบ: โอโซนช่วยลดสปอร์และกลิ่นอับได้ดี แต่ถ้าบ้านยังชื้นอยู่ ราก็กลับมาได้ จึงต้องแก้ที่ความชื้นควบคู่กัน เช่น รื้อวัสดุที่อมน้ำ ระบายอากาศ และใช้เครื่องลดความชื้น

ถาม: อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และเครื่องพ่นยาต้องทำอย่างไร?
ตอบ: อุปกรณ์ที่บอบบาง เครื่องพ่นยาแบบไฟฟ้า ของที่เป็นยาง และงานศิลปะ ควรคลุมหรือย้ายออกก่อนอบ ยาประจำตัวของผู้ป่วยให้พกติดตัวออกไปด้วย

ถาม: ควรล้างแอร์ก่อนหรือหลังอบโอโซน?
ตอบ: แนะนำให้ล้างแอร์และเปลี่ยนแผ่นกรองก่อนเปิดใช้งานครั้งแรกหลังน้ำลด และไม่ควรเปิดแอร์ระหว่างอบ ทีมงานจะช่วยแนะนำลำดับที่เหมาะกับบ้านของคุณ

ถาม: WHD ให้บริการในสองพี่น้องหรือไม่?
ตอบ: ให้บริการในจังหวัดสุพรรณบุรี พระนครศรีอยุธยา นครปฐม กรุงเทพฯ และพื้นที่ใกล้เคียง โทรนัดสำรวจหน้างานได้ที่ 065-556-6294

ให้ทุกคนในบ้านกลับมาหายใจได้โล่งอีกครั้ง

ทีม WHD พร้อมช่วยกำจัดสปอร์เชื้อราและกลิ่นอับหลังน้ำท่วม ด้วยขั้นตอนที่คำนึงถึงผู้ป่วยภูมิแพ้และหอบหืดเป็นอันดับแรก

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• บริการกำจัดไรฝุ่น
• เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator
• อ่านบทความทั้งหมดของ WHD
• แหล่งข้อมูลภายนอก: WHO Floods Fact Sheet และ กรมควบคุมโรค