เรื่องเล่าจากหน้างาน: คืนแรกที่คุณวิทย์ลงไปตรวจชั้นใต้ดิน

คุณวิทย์เป็นผู้จัดการอาคารของคอมมูนิตี้มอลล์ขนาดกลางย่านบางกะปิ ใกล้ถนนลาดพร้าวและถนนรามคำแหง อาคารมีชั้นใต้ดินหนึ่งชั้นที่เป็นทั้งลานจอดรถ ซูเปอร์มาร์เก็ต และฟู้ดคอร์ท ส่วนชั้นบนเป็นร้านค้าเล็ก ร้านเสื้อผ้า ร้านมือถือ และโรงเรียนสอนพิเศษ ช่วงต้นเดือนตุลาคม 2569 ฝนตกหนักติดกันหลายวันพร้อมน้ำจากคลองแสนแสบเอ่อล้น น้ำไหลลงทางลาดรถเข้าชั้นใต้ดินจนท่วมสูงเกือบครึ่งเมตร ระบบปั๊มสูบน้ำทำงานเต็มกำลังอยู่สองวันกว่าจะสูบออกหมด

คืนแรกหลังน้ำแห้ง คุณวิทย์เดินลงบันไดหนีไฟไปตรวจพื้นที่ กลิ่นที่ลอยขึ้นมาเป็นกลิ่นท่อระบายน้ำ ผสมกลิ่นอาหารบูดจากตู้แช่ในฟู้ดคอร์ทที่ไฟดับ และกลิ่นอับชื้นที่ติดอยู่ในอากาศนิ่ง ๆ ของชั้นใต้ดิน พื้นลานจอดรถมีโคลนบาง ๆ เคลือบอยู่ทั่ว ผนังเสามีคราบน้ำเป็นเส้นตรงเท่ากันหมด เก้าอี้และโต๊ะในฟู้ดคอร์ทมีคราบตะกอน และฝ้าเพดานแผ่นยิปซัมด้านล่างหลายแผ่นเริ่มมีจุดราสีเทา

เช้าวันรุ่งขึ้น ผู้เช่าร้านค้าส่งข้อความเข้ามาไม่หยุด ร้านในฟู้ดคอร์ทถามว่าจะเปิดขายได้เมื่อไร ร้านเสื้อผ้าชั้นหนึ่งบ่นว่ากลิ่นอับลอยขึ้นมาตามบันไดเลื่อน และผู้ปกครองของโรงเรียนสอนพิเศษชั้นบนถามว่าอากาศในอาคารปลอดภัยสำหรับเด็กหรือยัง คุณวิทย์รู้ว่าการฉีดน้ำล้างพื้นอย่างเดียวคงไม่พอสำหรับพื้นที่ขนาดหลายพันตารางเมตรที่มีคนเดินผ่านวันละหลายพันคน

ทำไมชั้นใต้ดิน ที่จอดรถ และฟู้ดคอร์ทจึงเป็นจุดวิกฤตหลังน้ำท่วม

ชั้นใต้ดินเป็นจุดรับน้ำสุดท้าย น้ำจากถนนและท่อระบายน้ำไหลลงมารวมกันที่ชั้นใต้ดิน พร้อมพาเอาน้ำเสีย ขยะ น้ำมันเครื่องจากรถ และสิ่งปฏิกูลมาด้วย เมื่อสูบน้ำออกแล้ว ตะกอนและเชื้อโรคยังคงเกาะอยู่บนพื้น เสา ผนัง และในรางระบายน้ำ

อากาศถ่ายเทน้อย ชั้นใต้ดินพึ่งพาพัดลมระบายอากาศและระบบปรับอากาศเป็นหลัก หากระบบเหล่านี้หยุดทำงานช่วงน้ำท่วม ความชื้นจะสะสมสูงมาก เชื้อราเติบโตเร็วบนฝ้า ผนัง และวัสดุที่มีรูพรุน และกลิ่นอับจะค้างอยู่นาน

ฟู้ดคอร์ทมีอาหารเน่าเสีย ตู้แช่ ตู้เย็น และถังน้ำมันที่ไฟดับหลายวันกลายเป็นแหล่งกลิ่นเน่าและแบคทีเรีย รวมถึงดึงดูดแมลงสาบ แมลงวัน และหนู ซึ่งเป็นพาหะของโรคหลายชนิด

ที่จอดรถเชื่อมกับทุกชั้น ผ่านลิฟต์ บันไดเลื่อน และช่องบันได กลิ่นและสปอร์เชื้อราจึงลอยขึ้นไปถึงชั้นบน ทำให้ปัญหาไม่ได้อยู่แค่ชั้นใต้ดิน แต่กระทบทั้งอาคาร

ห้องเครื่องและห้องเก็บของ เช่น ห้องขยะ ห้องปั๊ม ห้องเก็บสินค้าของซูเปอร์มาร์เก็ต มักเป็นห้องทึบที่ถูกลืม แต่เป็นจุดที่กลิ่นและเชื้อราสะสมมากที่สุด

ผลกระทบต่อผู้บริหารอาคาร ผู้เช่า และลูกค้า

ด้านสุขภาพ น้ำท่วมที่ขังในชั้นใต้ดินอาจมีเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้ท้องร่วง และพื้นที่ที่มีหนูอาศัยอยู่มีความเสี่ยงโรคเลปโตสไปโรซิสหรือโรคฉี่หนู โดยเฉพาะพนักงานทำความสะอาดและช่างที่ต้องลุยโคลนเป็นคนแรก ส่วนสปอร์เชื้อราที่ลอยในอากาศอาจกระตุ้นภูมิแพ้และหอบหืดในพนักงานร้านค้าที่ทำงานในอาคารทั้งวัน รวมถึงเด็กและผู้สูงอายุที่มาเดินห้าง

ด้านรายได้ ทุกวันที่ชั้นใต้ดินปิด หมายถึงลูกค้าไม่มีที่จอดรถ ซูเปอร์มาร์เก็ตและฟู้ดคอร์ทซึ่งเป็นแม่เหล็กดึงคนเข้าห้างขายไม่ได้ ผู้เช่าทุกชั้นได้รับผลกระทบ และอาจขอลดค่าเช่าหรือย้ายออก

ด้านภาพลักษณ์ ลูกค้าจดจำประสบการณ์แรกหลังเปิดอาคารใหม่ หากลงลิฟต์มาแล้วได้กลิ่นอับ หรือเห็นจุดราบนฝ้าฟู้ดคอร์ท ภาพเหล่านี้มักถูกถ่ายและแชร์ในโซเชียลมีเดียอย่างรวดเร็ว

ด้านการบริหารจัดการ พื้นที่ขนาดใหญ่ต้องประสานผู้เช่าหลายราย ทีมแม่บ้าน ช่างอาคาร และผู้รับเหมาหลายเจ้า การมีแผนฆ่าเชื้อแบบเป็นขั้นตอนและแบ่งโซนชัดเจน ช่วยให้เปิดพื้นที่คืนได้ทีละส่วน ไม่ต้องรอให้ทั้งอาคารเสร็จพร้อมกัน

ทำไมการล้างพื้นและฉีดน้ำหอมจึงไม่พอสำหรับอาคารใหญ่

ฉีดน้ำแรงดันสูงล้างพื้น ช่วยไล่โคลนออกได้ดี แต่ไม่ได้ฆ่าเชื้อ และอาจทำให้ละอองน้ำสกปรกกระจายขึ้นไปเกาะเสาและผนังสูงขึ้น หากไม่ตามด้วยการฆ่าเชื้อ เชื้อโรคยังคงอยู่

ราดน้ำยาฟอกขาวเป็นจุด ๆ ไม่ครอบคลุมพื้นที่หลายพันตารางเมตร ไม่ถึงฝ้าเพดาน รางระบายน้ำ และใต้ชั้นวางสินค้า และกลิ่นคลอรีนในพื้นที่ปิดอย่างชั้นใต้ดินยังทำให้พนักงานแสบจมูกและแสบตา

เปิดพัดลมระบายอากาศอย่างเดียว ช่วยลดความชื้นได้บางส่วน แต่ไม่ได้ทำลายสปอร์เชื้อรา และอาจพัดกลิ่นอับขึ้นไปยังชั้นบน

ฉีดน้ำหอมปรับอากาศในโถงลิฟต์ กลบกลิ่นได้ไม่กี่ชั่วโมง แต่กลิ่นอับจากฝ้า ผนัง และห้องเก็บของจะกลับมาทุกวัน

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อ Chemgene HLD4H แบบแบ่งโซน + อบโอโซนในพื้นที่ปิด

สำหรับพื้นที่ขนาดใหญ่ World Health Disinfection (WHD) วางแผนงานแบบแบ่งโซน เริ่มจากบริการพ่นฆ่าเชื้อด้วยน้ำยา Chemgene HLD4H ผ่านเครื่องพ่นละอองฝอย ULV ครอบคลุมพื้นลานจอดรถ เสา ผนัง รางระบายน้ำ โถงลิฟต์ บันไดหนีไฟ ฟู้ดคอร์ท และห้องเก็บของ ละอองขนาดเล็กลอยเข้าถึงซอกมุมและพื้นผิวในระดับสูงที่การถูพื้นทำไม่ได้

ส่วนพื้นที่ที่ปิดมิดชิดได้ เช่น ฟู้ดคอร์ทนอกเวลาทำการ ร้านค้าแต่ละห้อง ห้องเก็บสินค้า ห้องขยะ และห้องพักพนักงาน ใช้บริการอบโอโซน ก๊าซโอโซนช่วยทำลายสปอร์เชื้อราและสลายโมเลกุลกลิ่นอับและกลิ่นเน่า ซึมเข้าฝ้า ผนัง และวัสดุพรุน หลังอบโอโซนจะสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน ไม่ทิ้งกลิ่นสารเคมี

ขั้นตอนการทำงานสำหรับห้างและคอมมูนิตี้มอลล์

1. สำรวจและแบ่งโซน ร่วมกับผู้จัดการอาคาร ดูผังชั้นใต้ดิน ระดับน้ำ ระบบระบายอากาศ จุดที่มีผู้เช่า และกำหนดลำดับโซนที่ต้องเปิดก่อน
2. แนะนำการเก็บกวาดโคลนและขยะ ให้ทีมแม่บ้านหรือผู้รับเหมาล้างโคลน เก็บขยะ ทิ้งอาหารเน่าเสียในฟู้ดคอร์ท และรื้อฝ้าหรือวัสดุที่เสียหายหนักออกก่อน
3. พ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV ทีละโซน พ่น Chemgene HLD4H ในลานจอดรถ เสา ผนัง รางระบายน้ำ โถงลิฟต์ บันได และฟู้ดคอร์ท นอกเวลาที่มีคนใช้งาน
4. อบโอโซนในพื้นที่ปิด ปิดพื้นที่ให้มิดชิด เดินเครื่องตามขนาดห้อง โดยต้องไม่มีคน สัตว์ หรือต้นไม้อยู่ภายใน และกั้นป้ายห้ามเข้า
5. ระบายอากาศ เปิดระบบพัดลมระบายอากาศของอาคาร ประตู และช่องลมจนโอโซนสลายตัว ก่อนให้พนักงานและผู้เช่ากลับเข้าพื้นที่
6. ตรวจซ้ำและส่งมอบโซน ตรวจกลิ่นและจุดชื้น แนะนำจุดเฝ้าระวังเชื้อรา และส่งมอบพื้นที่คืนทีละโซน

ความปลอดภัยของการอบโอโซน: อบโอโซนเฉพาะในพื้นที่ที่ปิดกั้นได้และไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ภายใน ต้องระบายอากาศให้เพียงพอก่อนกลับเข้าใช้งาน ทีมงานควบคุมปริมาณโอโซนให้เหมาะกับขนาดพื้นที่ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไวต่อความชื้นหรือโอโซน เช่น ตู้ควบคุมไฟฟ้า จอแสดงผล เครื่อง POS และสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของผู้เช่า ควรคลุมหรือย้ายออกก่อน รวมถึงชิ้นส่วนยางที่ไวเป็นพิเศษ

10 เหตุผลที่ผู้บริหารอาคารในบางกะปิเลือกพ่นฆ่าเชื้อแบบมืออาชีพ

1. ครอบคลุมพื้นที่ขนาดใหญ่ได้รวดเร็ว ด้วยการพ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV
2. ทำงานนอกเวลาทำการ ลดผลกระทบต่อผู้เช่าและลูกค้า
3. แบ่งโซนและส่งมอบทีละส่วน เปิดที่จอดรถหรือฟู้ดคอร์ทได้ก่อน
4. สลายกลิ่นเน่าและกลิ่นอับในพื้นที่ปิด ด้วยการอบโอโซน
5. ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูง Chemgene HLD4H ไม่มีกลิ่นฉุนแบบคลอรีนในพื้นที่ปิด
6. เข้าถึงเสา ผนังสูง และรางระบายน้ำ ที่การถูพื้นทำไม่ถึง
7. ลดกลิ่นที่ลอยขึ้นชั้นบน ผ่านลิฟต์และบันไดเลื่อน
8. ลดความเสี่ยงสุขภาพของพนักงานและผู้เช่า ที่ทำงานในอาคารทุกวัน
9. ช่วยให้ร้านในฟู้ดคอร์ทกลับมาขายได้อย่างมั่นใจ และดูแลต่อด้วยสเปรย์ Chemgene HLD4H สำหรับโต๊ะและจุดสัมผัสร่วม
10. สื่อสารกับลูกค้าได้ชัดเจน ว่าอาคารผ่านการฆ่าเชื้อและกำจัดกลิ่นแล้ว พร้อมพิจารณาบริการพ่นยุงรอบอาคาร

เสียงจากผู้จัดการอาคาร

"สิ่งที่ช่วยเรามากที่สุดคือการแบ่งโซน ทีมงานทำงานกลางคืนตอนอาคารปิด เราเปิดลานจอดรถคืนได้ก่อน ตามด้วยฟู้ดคอร์ท ผู้เช่าเห็นว่ามีแผนชัดเจน ก็ใจเย็นลง และกลิ่นอับที่เคยลอยขึ้นมาตามบันไดเลื่อนก็ลดลงอย่างเห็นได้ชัด"

— คุณวิทย์ (นามสมมติ) ผู้จัดการอาคารคอมมูนิตี้มอลล์ ย่านบางกะปิ, เรื่องเล่าจากหน้างาน

เช็กลิสต์สำหรับผู้จัดการอาคารก่อนเปิดชั้นใต้ดิน

• ให้ช่างไฟตรวจตู้ไฟ ระบบไฟฉุกเฉิน ระบบสัญญาณเตือนไฟไหม้ และลิฟต์ก่อนเปิดใช้งาน
• ตรวจปั๊มน้ำ บ่อพักน้ำ และรางระบายน้ำ ล้างตะกอนออกให้หมด
• แจ้งผู้เช่าในฟู้ดคอร์ทให้ทิ้งอาหารและวัตถุดิบที่เสียหายทั้งหมด และล้างตู้แช่
• รื้อแผ่นฝ้ายิปซัม ฉนวน และพรมที่อมน้ำหรือขึ้นราหนักออก
• ล้างและเปลี่ยนแผ่นกรองของระบบปรับอากาศและพัดลมระบายอากาศ
• วางแผนกำจัดหนู แมลงสาบ และยุงที่มักเพิ่มขึ้นหลังน้ำลด
• จัดทำประกาศแจ้งผู้เช่าและลูกค้าเรื่องตารางงานฆ่าเชื้อและโซนที่ปิดชั่วคราว

หลังเปิดอาคาร ควรตรวจกลิ่นและจุดชื้นในชั้นใต้ดินทุกสัปดาห์ในช่วงแรก เปิดพัดลมระบายอากาศต่อเนื่อง และเช็ดจุดสัมผัสร่วม เช่น ปุ่มลิฟต์ ราวบันไดเลื่อน และโต๊ะฟู้ดคอร์ทด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อเป็นประจำ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: อบโอโซนลานจอดรถขนาดใหญ่ได้ไหม
ตอบ: ลานจอดรถที่เปิดโล่งหรือเชื่อมกับพื้นที่อื่นปิดกั้นได้ยาก จึงมักใช้การพ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV เป็นหลัก ส่วนการอบโอโซนเหมาะกับห้องหรือโซนที่ปิดมิดชิดได้ ทีมงานจะประเมินหน้างานและเสนอแผนที่เหมาะสม

ถาม: ต้องปิดห้างทั้งอาคารหรือไม่
ตอบ: ไม่จำเป็น ทีมงานทำงานแบบแบ่งโซนและนอกเวลาทำการ ชั้นอื่นสามารถเปิดได้ตามปกติ โดยกั้นพื้นที่ที่กำลังทำงานและติดป้ายห้ามเข้า

ถาม: ร้านค้าของผู้เช่าต้องเตรียมอะไรบ้าง
ตอบ: ย้ายอาหาร สินค้าที่ไวต่อความชื้น และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ออกหรือคลุมไว้ เปิดตู้และลิ้นชัก และแจ้งทีมงานหากมีวัสดุพิเศษในร้าน

ถาม: ฟู้ดคอร์ทกลับมาขายอาหารได้เมื่อไร
ตอบ: หลังครบเวลาระบายอากาศ และล้างหรือเช็ดพื้นผิวที่สัมผัสอาหารด้วยน้ำสะอาดตามคำแนะนำแล้ว ร้านสามารถเริ่มเตรียมอาหารได้ ควรตรวจระบบไฟและน้ำประปาให้เรียบร้อยก่อน

ถาม: ฝ้าที่มีจุดรา อบโอโซนแล้วไม่ต้องเปลี่ยนได้ไหม
ตอบ: โอโซนช่วยลดสปอร์และกลิ่นได้ แต่ฝ้ายิปซัมที่อมน้ำจนยุบหรือมีคราบราลึกควรเปลี่ยนใหม่ แล้วจึงอบโอโซนซ้ำหลังติดตั้งเสร็จ

ถาม: ให้บริการพื้นที่ใดบ้าง
ตอบ: บางกะปิ วังทองหลาง ลาดพร้าว บึงกุ่ม สะพานสูง มีนบุรี และพื้นที่ใกล้เคียงในกรุงเทพฯ

เปิดชั้นใต้ดินและฟู้ดคอร์ทคืนอย่างปลอดภัย

ปรึกษาทีมงาน World Health Disinfection เพื่อวางแผนพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนห้างสรรพสินค้า คอมมูนิตี้มอลล์ ที่จอดรถ และฟู้ดคอร์ท ย่านบางกะปิ

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com

บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง

• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• บริการพ่นยุง
• เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator
• อ่านบทความทั้งหมด

แหล่งข้อมูลอ้างอิง: WHO – Floods and health และ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข