เรื่องเล่าจากหน้างาน: คืนแรกที่คุณธนพลได้กลับบ้าน

ทาวน์โฮมสองชั้นในซอยแถวถนนพหลโยธิน เขตบางเขน กรุงเทพฯ เป็นบ้านของ "คุณธนพล" ภรรยา และแม่วัยเจ็ดสิบกว่า ช่วงที่ฝนตกหนักติดกันหลายวัน น้ำจากคลองและท่อระบายน้ำในซอยเอ่อขึ้นมาท่วมชั้นล่างสูงราวครึ่งแข้งอยู่หลายวัน ครอบครัวต้องย้ายไปพักบ้านญาติชั่วคราว

วันที่น้ำลด คุณธนพลกลับมาเปิดประตูบ้านและพบว่าพื้นชั้นล่างมีโคลนบาง ๆ ปกคลุม แต่สิ่งที่ทำให้ตกใจที่สุดคือห้องน้ำชั้นล่าง กลิ่นเหม็นเหมือนไข่เน่าและกลิ่นท่อลอยออกมาจากตะแกรงพื้น ชักโครกกดแล้วน้ำไหลลงช้ามาก บางครั้งมีฟองอากาศดันขึ้นมา ส่วนผนังกระเบื้องช่วงล่างมีคราบน้ำสีน้ำตาลและจุดราดำเกาะอยู่ตามร่องยาแนว

คืนนั้นทั้งบ้านต้องเปิดพัดลมและจุดธูปหอมไว้หน้าห้องน้ำ แต่กลิ่นก็ยังลอยขึ้นไปถึงชั้นบน แม่ของคุณธนพลซึ่งเป็นภูมิแพ้อยู่แล้วเริ่มไอและบอกว่าแน่นหน้าอก ภรรยาลองเทน้ำยาล้างห้องน้ำลงท่อเกือบหมดขวด กลิ่นฉุนของน้ำยาผสมกับกลิ่นท่อจนทุกคนต้องออกมานั่งหน้าบ้าน

เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นกับบ้านจำนวนมากในบางเขน หลักสี่ ดอนเมือง สายไหม และพื้นที่ต่ำของกรุงเทพฯ ในปี 2569 บทความนี้จะอธิบายว่ากลิ่นท่อย้อนเกิดจากอะไร ควรแก้ส่วนไหนก่อน และการพ่นฆ่าเชื้อกับอบโอโซนช่วยได้อย่างไร

ทำไมหลังน้ำลด ห้องน้ำจึงเหม็นกว่าเดิม

ระบบสุขาภิบาลในบ้านถูกออกแบบให้น้ำเสียไหลลงทางเดียว แต่เมื่อน้ำท่วมสูงกว่าระดับท่อ น้ำจากภายนอกจะดันย้อนกลับเข้าบ้าน พร้อมโคลน ขยะ และของเสีย เมื่อน้ำลด สิ่งเหล่านี้ตกค้างอยู่ในท่อและบ่อ จึงเกิดปัญหาตามมาหลายอย่าง

• ที่ดักกลิ่น (คอห่าน) แห้งหรือถูกดูดน้ำออก ปกติจะมีน้ำขังอยู่ในข้อโค้งเพื่อกั้นกลิ่น เมื่อระดับน้ำเปลี่ยนเร็ว น้ำในข้อโค้งอาจถูกดูดออก กลิ่นจากท่อจึงลอยขึ้นมาตรง ๆ
• โคลนและตะกอนอุดท่อ ทำให้น้ำไหลช้า มีน้ำขังในท่อและเกิดการหมักหมม
• บ่อเกรอะหรือถังบำบัดเต็ม น้ำท่วมทำให้บ่อรับน้ำมากเกินไป ระบบย่อยสลายทำงานไม่ทัน ชักโครกจึงกดไม่ลงและส่งกลิ่น
• ท่อระบายอากาศอุดตัน ถ้าท่อระบายอากาศของระบบสุขาภิบาลมีเศษใบไม้หรือโคลนอุด แรงดันในท่อจะผิดปกติและดันกลิ่นขึ้นมาทางตะแกรง
• คราบสกปรกบนผนังและยาแนว น้ำเสียที่ท่วมขังทิ้งคราบไว้บนผนังกระเบื้อง ร่องยาแนว และใต้อ่างล้างหน้า เป็นแหล่งเพาะเชื้อและราที่ส่งกลิ่นตลอดเวลา

ผลกระทบที่ไม่ควรมองข้าม

• สุขภาพ: น้ำเสียจากท่ออาจมีเชื้อที่ทำให้ท้องร่วง ผิวหนังติดเชื้อ และตาอักเสบ ส่วนก๊าซจากท่อในที่อับทำให้ปวดศีรษะ คลื่นไส้ และหายใจไม่สะดวก ผู้ที่เป็นภูมิแพ้หรือหอบหืดจะได้รับผลกระทบจากสปอร์ราเพิ่มเติม และการล้างท่อด้วยมือเปล่าที่มีแผลยังเสี่ยงต่อโรคฉี่หนู
• เงินและเวลา: ถ้าแก้ไม่ตรงจุด ต้องซื้อน้ำยาซ้ำ เรียกช่างหลายรอบ และอาจต้องรื้อกระเบื้องในภายหลังเพราะราลามเข้าใต้ผิว
• ความสัมพันธ์ในบ้านและเพื่อนบ้าน: กลิ่นท่อลอยไปถึงห้องนอนและบ้านข้างเคียง ทำให้ทุกคนหงุดหงิด และบ้านเช่าหรือห้องเช่าก็เสี่ยงถูกร้องเรียน

ข้อมูลข้างต้นเป็นความรู้ทั่วไป หากมีไข้ ปวดน่อง ท้องร่วงรุนแรง หรือหายใจลำบาก ควรพบแพทย์ และติดตามคำแนะนำจากกรมควบคุมโรค

สิ่งที่ทำได้เองก่อน อย่างปลอดภัย

1. ป้องกันตัวเอง สวมถุงมือยางยาว รองเท้าบูท หน้ากาก และแว่นตา ห้ามสัมผัสน้ำเสียด้วยมือเปล่า
2. เติมน้ำลงที่ดักกลิ่นทุกจุด เทน้ำสะอาดลงตะแกรงพื้น อ่างล้างหน้า และกดชักโครก เพื่อให้ข้อโค้งกลับมามีน้ำกั้นกลิ่น หลายบ้านกลิ่นลดลงทันทีจากขั้นตอนนี้
3. ล้างตะกอนที่ตะแกรงและสะดือพื้น ถอดตะแกรงออกมาล้าง ตักโคลนที่มองเห็นได้ออก แต่อย่าใช้เหล็กแหย่แรงจนท่อแตก
4. ขัดล้างผนัง พื้น และยาแนว ด้วยน้ำสบู่ แล้วเช็ดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อตามฉลาก เน้นช่วงล่างที่น้ำเคยท่วมถึง
5. ห้ามผสมน้ำยาหลายชนิด โดยเฉพาะน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาล้างห้องน้ำที่เป็นกรด เพราะเกิดก๊าซพิษได้ในห้องน้ำที่อับ
6. ถ้าชักโครกกดไม่ลงหรือมีน้ำดันกลับ ให้หยุดใช้ห้องน้ำนั้น และเรียกรถสูบส้วมหรือช่างประปาตรวจบ่อเกรอะและท่อหลักก่อน

ขั้นตอนเหล่านี้แก้ต้นเหตุทางกายภาพ แต่คราบเชื้อและกลิ่นที่ฝังอยู่ในยาแนว ฝ้าเพดาน ช่องท่อ และอากาศในห้องน้ำ ยังต้องจัดการอีกชั้นหนึ่ง

ทำไมวิธีที่นิยมทำกัน จึงยังไม่ช่วยให้กลิ่นหายขาด

• เทน้ำยาฟอกขาวลงท่อจำนวนมาก ช่วยฆ่าเชื้อบางส่วนในท่อช่วงสั้น ๆ แต่ไม่ได้แก้ตะกอนที่อุด และอาจทำลายจุลินทรีย์ที่ช่วยย่อยของเสียในบ่อเกรอะ ทำให้ระบบทำงานแย่ลง
• ใช้สเปรย์ปรับอากาศหรือธูปหอม เป็นการกลบกลิ่นชั่วคราว ก๊าซจากท่อและกลิ่นอับยังอยู่
• เปิดพัดลมดูดอากาศอย่างเดียว ช่วยระบาย แต่ถ้าแหล่งกลิ่นยังอยู่ กลิ่นก็ถูกผลิตขึ้นมาใหม่ตลอด
• ยาแนวใหม่หรือทาสีทับ โดยไม่ฆ่าเชื้อและไม่รอให้ผนังแห้ง ราจะกลับมาใต้ยาแนวใหม่ภายในไม่กี่สัปดาห์

วิธีที่ได้ผลคือแก้ระบบท่อให้ทำงานปกติก่อน จากนั้นฆ่าเชื้อบนพื้นผิวทุกจุดและสลายกลิ่นที่ฝังอยู่ในห้องอย่างทั่วถึง

สัญญาณเตือนว่าปัญหาอยู่ที่ระบบท่อหรือบ่อเกรอะ

ก่อนตัดสินใจว่าจะเริ่มจากตรงไหน ลองสังเกตอาการต่อไปนี้ ถ้าพบตั้งแต่สองข้อขึ้นไป ควรให้ช่างประปาหรือรถสูบส้วมตรวจก่อนเป็นอันดับแรก

• กดชักโครกแล้วน้ำลงช้า มีเสียงโครกครากหรือฟองอากาศดันขึ้นมา
• น้ำในอ่างล้างหน้าหรือสะดือพื้นระบายช้า แม้ล้างตะแกรงแล้ว
• มีน้ำสีดำหรือมีกลิ่นซึมขึ้นมาบริเวณฝาบ่อพักหน้าบ้าน
• กลิ่นแรงขึ้นทุกครั้งที่ฝนตกหรือระดับน้ำในคลองสูงขึ้น
• ห้องน้ำหลายห้องในบ้านมีกลิ่นพร้อมกัน ไม่ใช่แค่ห้องเดียว

ในทางกลับกัน ถ้าท่อระบายน้ำได้ดีแล้วแต่ห้องยังมีกลิ่นอับ กลิ่นเน่า หรือมีจุดราขึ้นตามผนังและฝ้า แสดงว่าแหล่งกลิ่นหลักอยู่ที่พื้นผิวและอากาศในห้อง ซึ่งเป็นงานที่การพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนตอบโจทย์โดยตรง

ทางออก: พ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนห้องน้ำกับ WHD

เมื่อระบบท่อและบ่อเกรอะได้รับการแก้ไขแล้ว World Health Disinfection (WHD) ช่วยปิดงานส่วนที่เหลือด้วยสองขั้นตอน

1) บริการพ่นฆ่าเชื้อ ด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H แบบละอองฝอยละเอียด (ULV) ครอบคลุมผนังกระเบื้อง ร่องยาแนว ใต้อ่างล้างหน้า หลังชักโครก รอบสะดือพื้น และฝ้าเพดาน ซึ่งเป็นจุดที่เชื้อจากน้ำเสียเกาะอยู่

2) บริการอบโอโซน โอโซนเป็นก๊าซที่กระจายได้ทั่วห้อง ซึมเข้าไปในรอยต่อ ช่องท่อ และฝ้า ช่วยสลายโมเลกุลกลิ่นอับและกลิ่นเน่า และทำลายสปอร์เชื้อราที่ลอยอยู่ในอากาศ

ขั้นตอนการทำงาน

1. สำรวจหน้างาน ตรวจระดับน้ำที่ท่วม จุดที่มีราและคราบ แหล่งกลิ่นหลัก และสอบถามสภาพท่อกับบ่อเกรอะ
2. แนะนำการแก้ระบบท่อและทำความสะอาด หากพบว่าท่ออุดหรือบ่อเต็ม จะแนะนำให้แก้ไขก่อน เพื่อให้การฆ่าเชื้อได้ผลระยะยาว
3. พ่นฆ่าเชื้อ ทั่วห้องน้ำ ทางเดินที่น้ำท่วม และพื้นที่ใกล้เคียง
4. อบโอโซน ปิดพื้นที่และอบตามขนาด ควบคุมปริมาณโอโซนให้เหมาะสม ของใช้ที่เป็นยาง อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบาง เช่น เครื่องทำน้ำอุ่นแบบดิจิทัล จะถูกคลุมหรือแนะนำให้ปิดและป้องกันไว้ก่อน
5. ระบายอากาศ เปิดประตูหน้าต่างและพัดลมดูดอากาศ ให้โอโซนสลายเป็นออกซิเจนก่อนเข้าใช้
6. ตรวจซ้ำและแนะนำการดูแล ตรวจกลิ่นอีกครั้ง พร้อมแนะนำการเติมน้ำที่ดักกลิ่นและการดูแลบ่อเกรอะ

ความปลอดภัยในการอบโอโซน: ระหว่างอบต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ในพื้นที่ ต้องระบายอากาศให้เพียงพอก่อนกลับเข้าไป ผู้สูงอายุและผู้ป่วยภูมิแพ้ควรอยู่นอกบ้านจนกว่าทีมงานจะแจ้งว่าเข้าได้

10 เหตุผลที่บ้านในบางเขนเลือกให้ WHD จัดการห้องน้ำหลังน้ำท่วม

1. ละอองน้ำยาเข้าถึงร่องยาแนว หลังชักโครก และฝ้าเพดานที่ขัดเองได้ยาก
2. ใช้ CHEMGENE HLD4H ไม่ต้องลองผสมน้ำยาหลายชนิดเอง
3. อบโอโซนสลายกลิ่นอับที่ฝังในห้อง ไม่ใช่แค่กลบกลิ่น
4. ช่วยลดสปอร์เชื้อราในห้องน้ำที่ชื้นตลอดเวลา
5. ได้คำแนะนำว่าต้องแก้ท่อหรือบ่อเกรอะก่อนหรือไม่ ไม่เสียเงินผิดจุด
6. เหมาะกับบ้านที่มีผู้สูงอายุ เด็ก และผู้ป่วยภูมิแพ้ ที่ไวต่อกลิ่นและเชื้อรา
7. ทำต่อเนื่องได้ทั้งห้องน้ำ ทางเดิน และห้องนั่งเล่นชั้นล่างในครั้งเดียว ดูเพิ่มเติมที่โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
8. มีขั้นตอนระบายอากาศและตรวจซ้ำที่ชัดเจน
9. เสริมด้วยบริการพ่นยุง เพราะบ่อพักและท่อที่มีน้ำขังเป็นแหล่งเพาะยุง
10. ดูแลต่อเองได้ด้วยสเปรย์ CHEMGENE HLD4H สำหรับเช็ดก๊อกน้ำ ที่จับประตู และฝาชักโครก

ก่อนและหลังการจัดการห้องน้ำ

เสียงจากลูกค้า

"ทีมงานบอกตั้งแต่วันแรกว่าต้องให้รถสูบส้วมมาดูดบ่อก่อน ไม่อย่างนั้นพ่นอะไรไปกลิ่นก็กลับมา พอแก้บ่อเสร็จแล้วค่อยพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน กลิ่นในบ้านต่างจากเดิมมาก แม่ก็หายไอ ประทับใจที่เขาอธิบายตรง ๆ ไม่ได้พยายามขายอย่างเดียว"

— คุณธนพล (นามสมมุติ) ทาวน์โฮม เขตบางเขน

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: กลิ่นท่อย้อนเกิดจากอะไรเป็นหลัก
ตอบ: ส่วนใหญ่เกิดจากที่ดักกลิ่นไม่มีน้ำกั้น ท่ออุดตันจากโคลน บ่อเกรอะเต็ม หรือท่อระบายอากาศอุด ควรตรวจและแก้จุดเหล่านี้ก่อน

ถาม: พ่นฆ่าเชื้อแล้ว กลิ่นจะหายทันทีไหม ถ้าบ่อเกรอะยังเต็ม
ตอบ: ไม่หายถาวร เพราะแหล่งกลิ่นยังทำงานอยู่ ทีมงานจึงแนะนำให้แก้ระบบท่อหรือสูบบ่อก่อน แล้วจึงพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซน

ถาม: เทน้ำยาฟอกขาวลงท่อได้ไหม
ตอบ: ใช้ในปริมาณที่ฉลากแนะนำได้ แต่ไม่ควรเทจำนวนมาก เพราะอาจรบกวนระบบย่อยสลายในบ่อเกรอะ และห้ามผสมกับน้ำยาที่เป็นกรด

ถาม: อบโอโซนในห้องน้ำปลอดภัยกับเครื่องทำน้ำอุ่นและพัดลมดูดอากาศไหม
ตอบ: ทีมงานควบคุมปริมาณโอโซนให้เหมาะกับขนาดห้อง และจะคลุมหรือแนะนำให้ป้องกันอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่บอบบางและชิ้นส่วนยางก่อนอบ

ถาม: หลังอบโอโซนต้องรอนานแค่ไหน
ตอบ: ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่และระดับการอบ ทีมงานจะแจ้งเวลา และต้องระบายอากาศให้เพียงพอก่อนให้คน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้กลับเข้าพื้นที่

ถาม: ป้องกันกลิ่นท่อย้อนในอนาคตได้อย่างไร
ตอบ: เติมน้ำในที่ดักกลิ่นที่ไม่ค่อยใช้ทุกสัปดาห์ สูบบ่อเกรอะตามรอบ ทำความสะอาดตะแกรงพื้นสม่ำเสมอ และพิจารณาติดตั้งวาล์วกันน้ำย้อนกับช่างประปา

ถาม: บ้านเช่าหรือห้องเช่า ใครควรเป็นคนจัดการ
ตอบ: เรื่องระบบท่อและบ่อเกรอะมักเป็นความรับผิดชอบของเจ้าของอาคาร ส่วนการฆ่าเชื้อและอบโอโซนภายในห้องสามารถตกลงกันได้ ทีมงานยินดีให้ข้อมูลประกอบการพูดคุยระหว่างผู้เช่ากับเจ้าของ เพื่อให้ทุกฝ่ายเข้าใจขั้นตอนตรงกัน

ให้ห้องน้ำกลับมาสะอาด ไร้กลิ่น และปลอดภัยสำหรับทุกคนในบ้าน

ทีม WHD พร้อมให้คำปรึกษาเรื่องพ่นฆ่าเชื้อและอบโอโซนสำหรับบ้าน ทาวน์โฮม และอาคารพาณิชย์ในบางเขนและพื้นที่ใกล้เคียง

ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่

จองบริการอบโอโซน คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268
อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

อ่านเพิ่มเติม

• โอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
• อบโอโซนดับกลิ่นและสารเคมีตกค้าง
• เครื่องอบโอโซน Master Ozone Generator
• บทความทั้งหมด
• แหล่งข้อมูลภายนอก: WHO: Floods and health