กรณีตัวอย่าง: สองวันที่ต้องลุยน้ำออกไปหาของกินบนถนนเทิดราชัน ปี 2569

หมายเหตุ: เรื่องต่อไปนี้เป็นกรณีตัวอย่างที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบได้บ่อยในชุมชนเมืองหลังน้ำท่วมขัง ไม่ใช่คำบอกเล่าของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง

พี่หน่อยเป็นแม่ค้าขายข้าวแกงในซอยย่อยใกล้ถนนเทิดราชัน แขวงสีกัน ช่วงปลายเดือนกันยายน ปี 2569 ฝนตกหนักติดต่อกันหลายวัน น้ำท่วมขังตลอดเส้นทางจนเข้าวันที่สอง ร้านต้องปิด ตู้เย็นใช้ไม่ได้เต็มที่เพราะต้องยกปลั๊กหนีน้ำ ทุกคนในบ้านต้องเดินลุยน้ำสูงระดับข้อเท้าถึงหน้าแข้งออกไปซื้อของกินที่ปากซอย บางมื้อก็กินอาหารที่ทำค้างไว้ตั้งแต่เมื่อวาน เพราะไม่อยากเดินลุยน้ำออกไปอีกรอบ

น้ำเริ่มลดในอีกไม่กี่วันต่อมา ทุกคนช่วยกันขัดล้างพื้นบ้าน ยกของ และตากผ้าจนดึก ผ่านไปราวหนึ่งสัปดาห์ พี่หน่อยเริ่มรู้สึกว่าตัวเองเหนื่อยง่ายผิดปกติ ตื่นมาก็ไม่สดชื่น มองข้าวแล้วไม่อยากกิน คลื่นไส้เล็กน้อยเวลาได้กลิ่นอาหารมัน ๆ ส่วนสามีมีไข้ต่ำ ๆ ปวดเมื่อยตามตัว และบ่นปวดน่องตั้งแต่วันที่เดินลุยน้ำ ลูกสาววัยรุ่นท้องเสียสองวันแล้วก็ยังกินอะไรไม่ค่อยได้

ตอนแรกทุกคนคิดว่าเป็นแค่ความเหนื่อยจากการเก็บกวาดบ้าน แต่เมื่อสามีเริ่มมีไข้สูงขึ้นและปัสสาวะสีเข้ม พี่หน่อยจึงพาไปโรงพยาบาลและเล่าให้แพทย์ฟังว่าเคยลุยน้ำท่วมหลายวัน แพทย์จึงตรวจเพิ่มเติมตามความเสี่ยงที่เกี่ยวกับน้ำท่วม เรื่องนี้สอนเราว่า อาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หลังน้ำลดเป็นอาการกว้าง ๆ ที่อาจซ่อนโรคได้หลายโรค และการบอกแพทย์ว่าเคยสัมผัสน้ำท่วมช่วยได้มาก

เมื่อสามีอาการดีขึ้นแล้ว พี่หน่อยตัดสินใจล้างทำความสะอาดครัวและห้องน้ำอย่างจริงจังอีกรอบ และติดต่อทีมพ่นฆ่าเชื้อให้มาช่วยปิดงานพื้นผิวที่น้ำเคยท่วมถึง ก่อนเปิดร้านขายข้าวแกงอีกครั้ง เพราะร้านอาหารคือจุดที่ไม่ควรเสี่ยงเรื่องเชื้อโรคเลย

น้ำท่วมถนนเทิดราชัน สีกัน ดอนเมือง ปี 2569: ข้อเท็จจริงจากรายงานข่าว

ตามรายงานของเดลินิวส์ วันที่ 27 กันยายน 2569 ถนนเทิดราชัน แขวงสีกัน เขตดอนเมือง กรุงเทพฯ มีน้ำท่วมขังตลอดเส้นทางเป็นวันที่ 2 ชาวบ้านต้องขับรถและเดินลุยน้ำออกไปหาของกิน สาเหตุสำคัญคือน้ำในพื้นที่ต้องระบายลงคูนายกิมสาย 1 แล้วไปลงคลองเปรมประชากร ซึ่งขณะนั้นระดับน้ำสูง ทำให้การระบายเป็นไปอย่างช้า และบางช่วงน้ำยังไหลย้อนกลับเข้าพื้นที่ ประกอบกับมีฝนตกซ้ำในช่วงบ่าย น้ำจึงขังนานกว่าปกติ (ที่มา: เดลินิวส์)

สภาพน้ำท่วมขังแบบนี้คือเงื่อนไขที่เชื้อโรคชอบ น้ำที่ไหลย้อนจากคูและคลองมักปนน้ำเสียจากท่อระบายน้ำ บ่อเกรอะ และขยะในชุมชน คนที่ต้องลุยน้ำทุกวันเพื่อออกไปซื้ออาหารจึงสัมผัสน้ำปนเปื้อนซ้ำ ๆ ส่วนอาหารในบ้านก็เสี่ยงบูดเพราะไฟฟ้าและตู้เย็นใช้ได้ไม่เต็มที่

ในภาพรวมระดับประเทศ ข้อมูลจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ณ วันที่ 7 ตุลาคม 2569 เวลา 06.00 น. ระบุว่ามีพื้นที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย 27 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 123 อำเภอ 984 ตำบล ประชาชนได้รับผลกระทบ 1,154,875 ครัวเรือน หรือกว่า 3.1 ล้านคน (ที่มา: กรมประชาสัมพันธ์) อาการอ่อนเพลียและเบื่ออาหารหลังน้ำลดจึงเป็นเรื่องที่หลายครอบครัวทั่วประเทศกำลังเจอในปี 2569

อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หลังน้ำท่วม เกิดจากอะไรได้บ้าง?

อาการอ่อนเพลีย (รู้สึกหมดแรง เหนื่อยง่าย ทำงานได้น้อยกว่าเดิม) และเบื่ออาหาร (ไม่หิว กินได้น้อย หรือคลื่นไส้เมื่อเห็นอาหาร) เป็นอาการที่ร่างกายแสดงออกเมื่อกำลังต่อสู้กับการติดเชื้อ เพราะระบบภูมิคุ้มกันจะหลั่งสารบางชนิดที่ทำให้เรารู้สึกไม่อยากกินและอยากพัก นอกจากนี้เชื้อบางชนิดยังโจมตีตับ ลำไส้ หรือเลือดโดยตรง ทำให้อาการเหนื่อยและเบื่ออาหารชัดเจนและยาวนานกว่าปกติ

หลังน้ำท่วม เชื้อที่ทำให้เกิดอาการเหล่านี้มาได้หลายทาง ได้แก่ ทางปาก (น้ำดื่มและอาหารปนเปื้อน มือที่ไม่สะอาด) ทางผิวหนังและแผล (การลุยน้ำและโคลน) ทางยุง (น้ำขังที่กลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์) และ ทางลมหายใจ (ละอองฝอยจากคนป่วยในที่แออัด หรือสปอร์เชื้อราในบ้านที่อับชื้น) เราจะแบ่งเชื้อเป็นกลุ่มเพื่อให้เข้าใจง่าย

กลุ่มเชื้อที่โจมตีตับ (อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร ตัวเหลือง)

1. ไวรัสตับอักเสบเอ (Hepatitis A virus)

ไวรัสตับอักเสบเอติดต่อผ่านน้ำดื่ม น้ำแข็ง และอาหารที่ปนเปื้อนอุจจาระ ซึ่งเกิดได้ง่ายเมื่อส้วมและท่อระบายน้ำล้นในช่วงน้ำท่วม ระยะฟักตัวค่อนข้างนาน อาจหลายสัปดาห์หลังรับเชื้อ อาการเริ่มด้วยอ่อนเพลียมาก เบื่ออาหาร คลื่นไส้ มีไข้ ปวดท้องใต้ชายโครงขวา ต่อมาอาจมีปัสสาวะสีเข้มคล้ายน้ำชาและตัวเหลืองตาเหลือง ในผู้ใหญ่อาการมักชัดกว่าในเด็ก และความรู้สึกอ่อนเพลียอาจอยู่ได้นานหลายสัปดาห์ ไวรัสชนิดนี้ทนทานในสิ่งแวดล้อมพอสมควร การล้างมือด้วยสบู่และการดื่มน้ำสะอาดจึงสำคัญมาก

2. ไวรัสตับอักเสบอี (Hepatitis E virus)

ไวรัสตับอักเสบอีติดต่อทางน้ำดื่มที่ปนเปื้อนเช่นเดียวกัน และพบการระบาดได้ในพื้นที่ที่ระบบน้ำประปาและสุขาภิบาลได้รับความเสียหาย อาการคล้ายตับอักเสบเอ คือ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ ตัวเหลือง กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือหญิงตั้งครรภ์และผู้ที่มีโรคตับอยู่เดิม ซึ่งอาจมีอาการรุนแรงกว่าคนทั่วไป หากตั้งครรภ์และมีอาการตัวเหลืองหลังน้ำท่วม ควรพบแพทย์โดยเร็ว

3. เชื้อโรคฉี่หนู หรือเลปโตสไปรา (Leptospira interrogans)

โรคฉี่หนูหรือเลปโตสไปโรซิสเป็นโรคที่ต้องนึกถึงเสมอเมื่อมีไข้และอ่อนเพลียหลังลุยน้ำ เชื้อมาจากปัสสาวะของหนูและสัตว์อื่นที่ปนอยู่ในน้ำและโคลน เข้าสู่ร่างกายทางบาดแผล รอยถลอก ผิวหนังที่แช่น้ำนานจนเปื่อย หรือเยื่อบุตาและปาก อาการเด่นคือไข้สูงทันที ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อมากโดยเฉพาะที่น่อง ตาแดง อ่อนเพลียมาก เบื่ออาหาร คลื่นไส้ บางรายตัวเหลืองหรือปัสสาวะน้อยลง ระยะฟักตัวมักอยู่ในช่วงไม่กี่วันถึงราวสองถึงสามสัปดาห์หลังสัมผัสน้ำ ถ้ามีไข้หลังลุยน้ำ ให้รีบพบแพทย์และบอกทุกครั้งว่าเคยลุยน้ำท่วม

กลุ่มเชื้อในทางเดินอาหาร (ท้องเสีย ขาดน้ำ แล้วหมดแรง)

4. ซัลโมเนลลา ไทฟี (Salmonella Typhi) ต้นเหตุไข้ไทฟอยด์

ไข้ไทฟอยด์หรือไข้รากสาดน้อยติดต่อผ่านน้ำและอาหารที่ปนเปื้อนอุจจาระของผู้ป่วยหรือผู้เป็นพาหะ อาการค่อย ๆ เริ่ม ไม่ได้มาแบบเฉียบพลัน คือ ไข้ที่สูงขึ้นทีละวัน ปวดศีรษะ อ่อนเพลียมาก เบื่ออาหาร ปวดท้อง บางคนท้องผูก บางคนท้องเสีย เพราะอาการคล้ายไข้หวัดหรือความเหนื่อยทั่วไป หลายคนจึงปล่อยไว้นาน หากมีไข้ติดต่อกันหลายวันหลังน้ำท่วม ควรพบแพทย์

5. ซัลโมเนลลาชนิดอื่น (Salmonella spp.) และแคมไพโลแบคเตอร์ (Campylobacter jejuni)

แบคทีเรียสองกลุ่มนี้มักมากับเนื้อสัตว์ ไข่ และอาหารที่ปรุงไม่สุกหรือเก็บไว้นานในอุณหภูมิห้อง ในช่วงที่ตู้เย็นใช้ไม่ได้ อาหารที่เคยปลอดภัยก็กลายเป็นอาหารเสี่ยง อาการคือท้องเสีย ปวดบิด มีไข้ คลื่นไส้ อาเจียน หลังจากถ่ายหลายวัน ร่างกายจะเสียน้ำและเกลือแร่ ทำให้อ่อนเพลียและไม่อยากกินอาหารต่อเนื่องไปอีกหลายวันแม้ท้องเสียจะหยุดแล้ว

6. อีโคไลชนิดก่อโรค (Escherichia coli) จากน้ำเสีย

อีโคไลเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่าน้ำปนเปื้อนอุจจาระ สายพันธุ์ส่วนใหญ่ไม่ก่อโรค แต่บางกลุ่มทำให้ท้องเสียรุนแรงหรือถ่ายเป็นเลือดได้ น้ำที่ไหลย้อนจากคูและคลองเข้าบ้านมักนำเชื้อกลุ่มนี้มาเกาะตามพื้น ผนังส่วนล่าง ขาโต๊ะ และภาชนะในครัว เมื่อมือสัมผัสแล้วนำเข้าปาก ก็อาจเกิดอาการท้องเสียตามมา และทำให้อ่อนเพลียจากการเสียน้ำ

7. โนโรไวรัส (Norovirus) และโรต้าไวรัส (Rotavirus)

ไวรัสลำไส้สองชนิดนี้ติดต่อง่ายมากในศูนย์พักพิงและบ้านที่มีคนอยู่รวมกันหลายคน โนโรไวรัสทำให้คลื่นไส้ อาเจียนพุ่ง ท้องเสียเป็นน้ำ มักหายในไม่กี่วัน แต่ช่วงหลังอาเจียนหนักจะรู้สึกหมดแรงและไม่อยากกินอะไรเลย โรต้าไวรัสพบบ่อยในเด็กเล็ก ทำให้ถ่ายเหลวและขาดน้ำได้เร็ว เชื้อทั้งสองติดอยู่บนลูกบิดประตู ก๊อกน้ำ และโถส้วมได้นาน

8. ไกอาร์เดีย (Giardia duodenalis)

ไกอาร์เดียเป็นปรสิตเซลล์เดียวที่มากับน้ำดื่มปนเปื้อน ทำให้ท้องเสียเรื้อรัง ถ่ายเป็นไขมันลอยน้ำ กลิ่นเหม็นมาก ท้องอืด เรอเปรี้ยว และน้ำหนักลด อาการเด่นของไกอาร์เดียคือ อ่อนเพลียและเบื่ออาหารแบบลากยาวหลายสัปดาห์ เพราะลำไส้ดูดซึมอาหารได้ไม่ดี หากท้องเสียไม่หายเกินหนึ่งถึงสองสัปดาห์หลังน้ำลด ควรพบแพทย์

9. อะมีบา (Entamoeba histolytica)

เชื้ออะมีบาทำให้เกิดโรคบิดมีตัว ถ่ายเป็นมูกปนเลือด ปวดบิด และในบางรายเชื้ออาจเดินทางไปที่ตับจนเกิดฝีในตับ ซึ่งมีอาการไข้ ปวดชายโครงขวา อ่อนเพลีย และเบื่ออาหาร อาจเกิดหลังจากท้องเสียหายไปแล้วหลายสัปดาห์ จึงควรบอกแพทย์ว่าเคยอยู่ในพื้นที่น้ำท่วม

ข้อควรรู้เรื่องปรสิต: ซีสต์ของไกอาร์เดียและอะมีบาทนต่อน้ำยาฆ่าเชื้อหลายชนิด ด่านป้องกันหลักจึงเป็นการกำจัดโคลนและสิ่งปนเปื้อนออกจากบ้าน การล้างด้วยน้ำสะอาดและผงซักฟอก การดื่มน้ำต้มสุกหรือน้ำขวด และการล้างมือด้วยสบู่ การพ่นฆ่าเชื้อช่วยเสริมสุขอนามัยของพื้นผิวในภาพรวม แต่เราไม่อ้างว่าจะทำลายซีสต์ของปรสิตเหล่านี้ได้

กลุ่มเชื้อที่มากับยุงและน้ำขัง

10. ไวรัสเดงกี (Dengue virus) ต้นเหตุไข้เลือดออก

หลังน้ำลด กะละมัง ยางรถยนต์ กระถางต้นไม้ และเศษภาชนะที่มีน้ำค้างอยู่กลายเป็นที่วางไข่ของยุงลายภายในเวลาไม่นาน ไข้เลือดออกเริ่มด้วยไข้สูงลอยหลายวัน ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยตามตัว อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ บางรายมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง ช่วงที่ไข้เริ่มลงเป็นช่วงที่ต้องเฝ้าระวังมากที่สุด หากซึม มือเท้าเย็น ปวดท้องมาก หรือมีเลือดออกผิดปกติ ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

11. ไวรัสชิคุนกุนยา (Chikungunya virus)

โรคไข้ปวดข้อยุงลายมาจากยุงชนิดเดียวกับไข้เลือดออก ทำให้ไข้สูง ปวดข้อหลายข้อ มีผื่น และหลังไข้ลงแล้วหลายคนยังรู้สึกอ่อนเพลียและปวดข้อต่อเนื่องเป็นสัปดาห์หรือนานกว่านั้น ส่งผลให้เบื่ออาหารและทำงานได้น้อยลง การกำจัดแหล่งน้ำขังรอบบ้านหลังน้ำลดจึงช่วยลดได้ทั้งสองโรค

กลุ่มเชื้อทางเดินหายใจและเชื้อในดินโคลน

12. ไวรัสไข้หวัดใหญ่ (Influenza virus) และอาร์เอสวี (RSV)

ช่วงน้ำท่วมตรงกับฤดูฝน คนจำนวนมากต้องอยู่รวมกันในที่พักชั่วคราวหรือบ้านญาติ ร่างกายเปียกฝนและพักผ่อนน้อย ไข้หวัดใหญ่ทำให้มีไข้ ไอ เจ็บคอ ปวดเมื่อยตัวมาก และทิ้งอาการอ่อนเพลียไว้อีกหลายวันหลังไข้ลด ส่วนอาร์เอสวีอาจรุนแรงในเด็กเล็กและผู้สูงอายุ ไวรัสทั้งสองติดอยู่บนพื้นผิวที่มือสัมผัสบ่อยได้ระยะหนึ่ง

13. เมลิออยด์ (Burkholderia pseudomallei)

เชื้อเมลิออยโดสิสอาศัยอยู่ในดินและน้ำ พบได้มากในบางภูมิภาคของไทยโดยเฉพาะภาคอีสาน แต่ผู้ที่ลุยโคลนทำงานในสวนหรือที่โล่งหลังน้ำท่วมก็ควรรู้จัก เชื้อเข้าทางแผลหรือการหายใจเอาละอองดินน้ำเข้าไป อาการมีได้หลายแบบ ตั้งแต่ไข้เรื้อรัง อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ไปจนถึงปอดอักเสบหรือฝีในอวัยวะภายใน ผู้ที่เป็นเบาหวานหรือโรคไตเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป

14. เชื้อราในบ้านที่อับชื้น เช่น แอสเปอร์จิลลัส (Aspergillus) และเพนิซิลเลียม (Penicillium)

บ้านที่น้ำท่วมขังสองวันขึ้นไปมักมีเชื้อราขึ้นตามผนังส่วนล่าง ใต้พรม หลังตู้ และในเฟอร์นิเจอร์ไม้ภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงหากแห้งไม่ทัน สปอร์และกลิ่นอับจากเชื้อราทำให้หลายคนคัดจมูก ไอ ปวดศีรษะ นอนหลับไม่สนิท ซึ่งนำไปสู่ความรู้สึกอ่อนเพลียสะสมและเบื่ออาหาร ผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำหรือมีโรคปอดเรื้อรังต้องระวังมากกว่าปกติ

สาเหตุที่ไม่ใช่เชื้อโรค แต่ทำให้อ่อนเพลียหลังน้ำลดได้เช่นกัน

• ความเหนื่อยล้าและนอนไม่พอ จากการขนย้ายข้าวของ ขัดล้างบ้าน และตื่นกลางดึกเพื่อดูระดับน้ำ
• ความเครียดและความกังวล เรื่องค่าใช้จ่าย รายได้ที่หายไป และทรัพย์สินที่เสียหาย ซึ่งทำให้กินไม่ลงและนอนไม่หลับ
• การดื่มน้ำน้อย เพราะน้ำสะอาดหายาก หรือกลัวต้องเข้าห้องน้ำที่ใช้ไม่ได้
• อากาศร้อนชื้นหลังฝนหยุด ทำให้เสียเหงื่อมากขณะทำความสะอาด
• ควันจากเครื่องปั่นไฟ ที่ตั้งไว้ในที่ปิด ซึ่งปล่อยก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ทำให้ปวดศีรษะ เวียนหัว คลื่นไส้ และอ่อนเพลีย ห้ามใช้เครื่องปั่นไฟในบ้านหรือโรงรถที่ปิดทึบเด็ดขาด
• โรคประจำตัวที่คุมไม่ได้ชั่วคราว เช่น เบาหวานหรือความดัน เพราะยาเปียกน้ำหรือหาย หรือไปพบแพทย์ตามนัดไม่ได้

หากอาการอ่อนเพลียดีขึ้นชัดเจนหลังได้นอนพักและกินอาหารครบหนึ่งถึงสองวัน ก็มักเป็นจากความเหนื่อยล้า แต่ถ้ามีไข้ร่วมด้วย หรืออาการเป็นนานเกินหนึ่งสัปดาห์ ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

ทำไมหลังน้ำท่วมดอนเมือง ปี 2569 หลายคนจึงอ่อนเพลียพร้อมกันทั้งบ้าน?

เมื่อน้ำท่วมขังนานสองวันขึ้นไปและระบายช้าเพราะคลองปลายทางมีระดับสูง แบบที่เกิดบนถนนเทิดราชันในปี 2569 ปัจจัยเสี่ยงหลายอย่างจะเกิดขึ้นพร้อมกัน

1. น้ำไหลย้อนจากท่อและคูน้ำ พาน้ำเสียจากบ่อเกรอะและท่อระบายเข้ามาในซอยและบ้าน
2. ต้องลุยน้ำซ้ำทุกวัน เพื่อออกไปหาอาหาร ทำให้ผิวหนังเปื่อยและมีแผลถลอกเพิ่มโอกาสรับเชื้อฉี่หนู
3. อาหารบูดง่าย เพราะตู้เย็นใช้ไม่ได้หรือไฟดับเป็นช่วง ๆ
4. น้ำดื่มน้ำใช้ไม่แน่ใจว่าสะอาด ถังเก็บน้ำหรือโอ่งอาจถูกน้ำท่วมถึง
5. ห้องน้ำใช้ไม่ได้หรือใช้ได้ไม่ดี ทำให้การล้างมือทำได้ยาก
6. ยุงเพิ่มขึ้น ในช่วงหนึ่งถึงสองสัปดาห์หลังน้ำลด
7. บ้านอับชื้นและมีเชื้อรา ทำให้นอนไม่สบาย

คนในบ้านเดียวกันใช้น้ำ อาหาร ห้องน้ำ และพื้นผิวร่วมกัน เมื่อคนหนึ่งป่วยด้วยเชื้อที่ติดต่อทางมือและอาหาร เชื้อก็กระจายไปถึงคนอื่นได้ง่าย นี่คือเหตุผลที่การทำความสะอาดพื้นผิวที่มือสัมผัสบ่อยและการฆ่าเชื้อหลังล้างเสร็จมีความสำคัญ

จุดในบ้านที่เชื้อโรคชอบซ่อนหลังน้ำลด

• พื้นและผนังส่วนล่าง ตามแนวที่น้ำเคยขึ้นถึง ซึ่งมีคราบโคลนบาง ๆ เหลืออยู่แม้ล้างแล้ว
• ครัวและเคาน์เตอร์เตรียมอาหาร เขียง ซิงก์ ตู้เก็บจาน ตู้เย็นที่ไฟดับนาน
• ห้องน้ำและโถส้วม โดยเฉพาะบ้านที่ส้วมเคยดันกลับในช่วงน้ำสูง
• ลูกบิดประตู สวิตช์ไฟ ราวบันได รีโมต ที่ทุกคนจับขณะมือยังเปียก
• รองเท้าบูท ถุงมือ ไม้กวาด และถังน้ำ ที่ใช้ระหว่างลุยน้ำและล้างบ้าน
• ใต้เฟอร์นิเจอร์และหลังตู้ ซึ่งอากาศไม่ถ่ายเทและเชื้อราขึ้นง่าย
• ถังเก็บน้ำ โอ่ง และเครื่องกรองน้ำ ที่น้ำท่วมถึง ต้องล้างและเปลี่ยนไส้กรองก่อนใช้
• หน้าร้านและพื้นที่ขายอาหาร สำหรับบ้านที่ทำร้านค้าแบบในกรณีตัวอย่าง

อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หลังน้ำท่วม อาการแบบไหนต้องไปหาหมอทันที?

ควรพบแพทย์ทันทีหรือไปห้องฉุกเฉิน หากมีอาการต่อไปนี้ร่วมกับอาการอ่อนเพลียและเบื่ออาหาร

• ไข้สูงหลังลุยน้ำท่วม โดยเฉพาะถ้ามีปวดน่องมาก ตาแดง หรือปวดศีรษะรุนแรง ให้บอกแพทย์ว่าเคยลุยน้ำ
• ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือปัสสาวะสีเข้มคล้ายน้ำชา
• ปัสสาวะออกน้อยลงมาก หรือไม่ปัสสาวะเลยเกินครึ่งวัน
• อาการขาดน้ำ เช่น ปากแห้งมาก ตาโหล เวียนหัวเมื่อลุกยืน ใจสั่น ซึม
• ถ่ายเป็นเลือดหรือมูกเลือด หรืออาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้
• ไข้ลงแล้วแต่ซึมลง มือเท้าเย็น ปวดท้องมาก หรือมีเลือดออกตามไรฟัน จมูก หรือจุดเลือดตามตัว
• หายใจเหนื่อยหอบ เจ็บหน้าอก ไอเป็นเลือด
• สับสน พูดไม่รู้เรื่อง หรือชัก
• แผลที่ขาหรือเท้าบวมแดงร้อนลุกลาม มีหนอง หรือมีไข้ร่วม
• คนในบ้านหลายคนปวดศีรษะ เวียนหัว คลื่นไส้พร้อมกัน ในห้องที่ใช้เครื่องปั่นไฟ ให้ออกไปที่โล่งทันทีและโทร 1669

ควรนัดพบแพทย์ในเวลาไม่นาน หากอ่อนเพลียและเบื่ออาหารเกินหนึ่งสัปดาห์ น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ ท้องเสียเรื้อรัง หรือมีไข้ต่ำ ๆ หลายวัน กลุ่มเสี่ยงสูง ได้แก่ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ ผู้ป่วยเบาหวาน โรคไต โรคตับ และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ ควรพบแพทย์เร็วกว่าคนทั่วไป

สิ่งที่ควรบอกแพทย์: บอกว่าคุณอยู่ในพื้นที่น้ำท่วม เคยลุยน้ำกี่วัน มีแผลที่เท้าหรือขาไหม ดื่มหรือใช้น้ำจากไหน กินอาหารที่เก็บไว้นานหรือเปล่า และมีคนในบ้านป่วยแบบเดียวกันกี่คน ข้อมูลนี้ช่วยให้แพทย์เลือกตรวจได้ตรงจุดขึ้น เราไม่แนะนำให้ซื้อยามากินเอง เพราะโรคหลายโรคในบทความนี้ต้องได้รับการตรวจและการรักษาจากแพทย์

ระหว่างพักฟื้น ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่ออ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หลังน้ำลด

• ดื่มน้ำสะอาดให้พอ จิบบ่อย ๆ ทีละน้อย หากท้องเสียสามารถใช้สารละลายเกลือแร่ตามคำแนะนำบนซอง
• กินอาหารอ่อน ย่อยง่าย ปรุงสุกใหม่ เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก ไข่ต้มสุก แบ่งกินทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งเป็นภาระของตับ โดยเฉพาะถ้าสงสัยตับอักเสบ
• นอนพักให้พอ แบ่งงานทำความสะอาดบ้านเป็นช่วง ๆ อย่าหักโหมทำรวดเดียว
• สังเกตอาการทุกวัน จดอุณหภูมิ สีปัสสาวะ และจำนวนครั้งที่ถ่าย เพื่อเล่าให้แพทย์ฟังถ้าต้องไปโรงพยาบาล
• หากเครียด นอนไม่หลับ หรือรู้สึกท้อมาก สามารถโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้

ป้องกันอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร และการติดเชื้อหลังน้ำท่วมอย่างไร? 12 วิธีที่ทำได้จริง

1. ดื่มน้ำต้มสุกหรือน้ำขวดที่ปิดสนิท และใช้น้ำแบบเดียวกันแปรงฟันและล้างผักผลไม้
2. ทิ้งอาหารที่ไม่แน่ใจ อาหารที่ถูกน้ำท่วมถึง หรือของสดที่อยู่ในตู้เย็นตอนไฟดับนาน
3. ปรุงอาหารให้สุกและกินทันที ไม่ทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องหลายชั่วโมง
4. ล้างมือด้วยสบู่ ก่อนกินอาหาร ก่อนทำอาหาร และหลังเข้าห้องน้ำหรือจับโคลน
5. สวมรองเท้าบูทยางและถุงมือ ทุกครั้งที่ต้องลุยน้ำหรือล้างโคลน
6. ปิดแผลด้วยพลาสเตอร์กันน้ำ และล้างเท้าด้วยสบู่ เช็ดให้แห้งหลังขึ้นจากน้ำ
7. ล้างถังเก็บน้ำและโอ่ง ที่น้ำท่วมถึง และเปลี่ยนไส้กรองเครื่องกรองน้ำ
8. คว่ำภาชนะที่มีน้ำขัง รอบบ้านภายในหนึ่งสัปดาห์หลังน้ำลด เพื่อตัดวงจรยุงลาย
9. เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท และทำให้บ้านแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง
10. ขนย้ายของที่ซับน้ำแล้วแห้งไม่ได้ เช่น พรม ฟูก โซฟาผ้า ที่มีกลิ่นอับหรือเชื้อรา
11. ล้างก่อนฆ่าเชื้อ ตามคำแนะนำของ WHO และ CDC ว่าพื้นผิวที่ถูกน้ำท่วมควรทำความสะอาดคราบสกปรกออกก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ
12. กินยาโรคประจำตัวให้ต่อเนื่อง หากยาเสียหายจากน้ำ ให้ติดต่อสถานพยาบาลเพื่อรับยาใหม่

ทำไมล้างบ้านเองอย่างเดียวอาจยังไม่พอหลังน้ำท่วม

หลายบ้านในดอนเมืองและย่านใกล้เคียงช่วยกันล้างบ้านเองหลังน้ำลด ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ถูกต้องและจำเป็นที่สุด แต่ในทางปฏิบัติมักมีช่องโหว่บางอย่างที่ทำให้เชื้อยังหลงเหลืออยู่

• ล้างแค่ส่วนที่มองเห็น แต่ไม่ถึงใต้ตู้ ขาเตียง ซอกบันได และผนังหลังเฟอร์นิเจอร์
• ใช้น้ำยาผิดวิธี เช่น ผสมน้ำยาหลายชนิดเข้าด้วยกันจนเกิดไอระเหยอันตราย หรือเจือจางเกินไปจนได้ผลน้อย
• ราดน้ำยาแล้วเช็ดทันที โดยไม่ปล่อยให้น้ำยาสัมผัสพื้นผิวนานพอตามฉลาก
• ใช้น้ำหอมหรือสเปรย์ปรับอากาศ กลบกลิ่น ซึ่งไม่ได้ช่วยลดเชื้อโรค
• คนที่ล้างบ้านกำลังอ่อนเพลียหรือป่วยอยู่ ทำให้ทำได้ไม่ทั่วถึงและเสี่ยงรับเชื้อเพิ่ม

เมื่อในบ้านมีคนเพิ่งป่วย มีผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือมีพื้นที่ทำอาหารขาย การมีทีมงานที่ผ่านการอบรมมาช่วยพ่นฆ่าเชื้อแบบเป็นระบบหลังล้างเสร็จ จึงช่วยลดภาระและเพิ่มความมั่นใจได้มาก

บริการพ่นฆ่าเชื้อ WHD หลังน้ำท่วมดอนเมือง ปี 2569 ด้วย CHEMGENE HLD4H

World Health Disinfection (WHD) ให้บริการพ่นฆ่าเชื้อโดยช่างเทคนิคที่ผ่านการอบรม ใช้ทั้งการพ่นละอองและการพ่นหมอกละเอียดแบบ ULV (Ultra Low Volume) เพื่อให้น้ำยากระจายทั่วพื้นผิวและมุมอับ น้ำยาที่ใช้คือ CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์จากสหราชอาณาจักร มีส่วนประกอบสำคัญคือ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride

ตามข้อมูลบริการและข้อมูลผลิตภัณฑ์ของ WHD น้ำยานี้ระบุว่าฆ่าเชื้อโรคได้หลากหลายสายพันธุ์ ทั้งไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา โดยรายชื่อที่ระบุไว้ ได้แก่ SARS-CoV-2 (โควิด-19) ไวรัสโคโรนา 229E อาร์เอสวี ไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1 โนโรไวรัส ไวรัสมือเท้าปาก ไมโคแบคทีเรีย ซัลโมเนลลา ไอกรน แบคทีเรียทั่วไป และเชื้อรา หน้าบริการระบุประสิทธิภาพ 99.99% และหน้าผลิตภัณฑ์ระบุ 99.85% ต่อโควิด-19 ภายใน 1 นาที พร้อมอ้างอิงมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019 และการรับรองหรือการยอมรับจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ NHS England

ความโปร่งใสเรื่องประสิทธิภาพ: เชื้อบางชนิดในบทความนี้ เช่น ไวรัสโนโร ซัลโมเนลลา อาร์เอสวี และไข้หวัดใหญ่ อยู่ในรายชื่อที่ผลิตภัณฑ์ระบุไว้ ส่วนเชื้ออื่น เช่น เลปโตสไปรา อีโคไล แคมไพโลแบคเตอร์ ไวรัสตับอักเสบเอและอี เมลิออยด์ และเชื้อราแอสเปอร์จิลลัส เป็นเชื้อในกลุ่มแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อราที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ไม่ได้อยู่ในรายชื่อผลทดสอบเฉพาะเจาะจง หากต้องการข้อมูลผลทดสอบของเชื้อชนิดใด สามารถสอบถาม WHD ได้โดยตรง ไวรัสเดงกีและชิคุนกุนยาติดต่อทางยุง จึงต้องป้องกันด้วยการกำจัดแหล่งน้ำขังและป้องกันยุงกัดเป็นหลัก

WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 รับงานในกรุงเทพฯ รวมถึงเขตดอนเมือง หลักสี่ สายไหม และพื้นที่อื่น ส่วนต่างจังหวัดสามารถโทรหรือทัก LINE เพื่อสอบถามความเป็นไปได้และนัดหมายล่วงหน้า บริการนี้ใช้กับบ้าน คอนโด ร้านอาหาร สำนักงาน โรงเรียน และอาคารหลายประเภท ลูกค้าของบริการรวมถึงโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย สามารถออกใบกำกับภาษีได้ และมีโปรโมชันแถมสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC ตามเงื่อนไขของบริษัท

ขั้นตอนพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำลดแบบ WHD

1. สอบถามและประเมินพื้นที่ แจ้งขนาดบ้าน จำนวนชั้น ระดับที่น้ำเคยท่วมถึง และจุดที่กังวล เช่น ครัว ห้องน้ำ หรือหน้าร้าน ทาง LINE @whd268 หรือโทร 065-556-6294
2. ล้างโคลนและทำความสะอาดก่อน เจ้าของบ้านหรือทีมทำความสะอาดขนโคลน ขยะ และของที่เสียหายออก ล้างพื้นผิวด้วยน้ำและผงซักฟอก แล้วปล่อยให้แห้ง เพราะการพ่นฆ่าเชื้อได้ผลดีที่สุดบนพื้นผิวที่สะอาด
3. เตรียมพื้นที่ เก็บอาหาร จาน ชาม ของเล่นเด็ก และสิ่งของส่วนตัวเข้าที่ปิดมิดชิด นำสัตว์เลี้ยงออก
4. แบ่งโซน ช่างเทคนิควางลำดับการพ่นจากจุดสะอาดไปจุดเสี่ยง เช่น ห้องนอน ห้องนั่งเล่น ครัว และห้องน้ำ
5. พ่นละอองและพ่นหมอก ULV ระหว่างนี้ผู้อยู่อาศัยต้องออกจากพื้นที่ที่กำลังพ่น
6. รอเวลาตามที่ช่างกำหนด ตามข้อมูลบริการโดยทั่วไปประมาณ 30 นาที แล้วจึงกลับเข้าใช้พื้นที่ตามคำแนะนำของช่าง
7. เปิดระบายอากาศและดูแลต่อเนื่อง รักษาความแห้งของบ้าน ล้างมือบ่อย ๆ และเฝ้าระวังอาการของคนในบ้าน

เราไม่อ้างว่าน้ำยาไม่มีสารตกค้างเลย จึงแนะนำให้เช็ดล้างพื้นผิวที่สัมผัสอาหารโดยตรงด้วยน้ำสะอาดก่อนใช้งาน และปฏิบัติตามคำแนะนำของช่างเทคนิคทุกครั้ง

10 เหตุผลที่ควรพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม เมื่อคนในบ้านเคยอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หรือป่วย

1. ลดเชื้อบนพื้นผิวที่มือสัมผัสบ่อย เช่น ลูกบิด ราวบันได สวิตช์ ซึ่งเป็นทางผ่านของเชื้อทางเดินอาหารและทางเดินหายใจ
2. ช่วยปิดงานหลังล้างโคลน ในจุดที่น้ำไหลย้อนจากท่อเข้าบ้าน
3. ลดความเสี่ยงคนในบ้านติดต่อกัน เมื่อมีคนเพิ่งท้องเสียหรือเป็นไข้หวัดใหญ่
4. ปกป้องกลุ่มเปราะบาง เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ฟื้นตัวช้ากว่า
5. เหมาะกับร้านอาหารและแผงขายของ ที่ต้องกลับมาเปิดขายอย่างมั่นใจ ดูรายละเอียดบริการ
6. เข้าถึงมุมอับ ด้วยหมอกละเอียดแบบ ULV ที่ฟองน้ำและผ้าเช็ดเข้าไม่ถึง
7. ใช้น้ำยาเกรดการแพทย์ ที่ระบุการทดสอบตามมาตรฐาน EN 14476 แทนการผสมน้ำยาเองแบบคาดเดา
8. ช่วยลดเชื้อราบนพื้นผิว ควบคู่กับการทำให้บ้านแห้ง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการลดกลิ่นอับที่ทำให้นอนไม่สบาย
9. ประหยัดแรงของคนที่กำลังพักฟื้น คนที่ยังอ่อนเพลียไม่ควรหักโหมขัดล้างทั้งวัน ให้ทีม WHD ช่วย
10. เพิ่มความอุ่นใจ ก่อนพาเด็กและผู้สูงอายุกลับเข้าบ้าน และก่อนเริ่มชีวิตปกติอีกครั้ง

เช็กลิสต์หลังน้ำลด ดอนเมือง ปี 2569 สำหรับบ้านที่มีคนอ่อนเพลียหรือเบื่ออาหาร

เรื่องสุขภาพ

• วัดไข้คนในบ้านทุกวันเป็นเวลาอย่างน้อยสองถึงสามสัปดาห์หลังลุยน้ำ
• สังเกตสีปัสสาวะ สีตา และจำนวนครั้งที่ถ่าย
• จดว่าใครลุยน้ำวันไหน มีแผลตรงไหน เพื่อบอกแพทย์
• ติดต่อสถานพยาบาลเรื่องยาโรคประจำตัวที่เสียหาย

เรื่องน้ำ อาหาร และยุง

• ใช้น้ำต้มสุกหรือน้ำขวด ล้างถังเก็บน้ำก่อนใช้
• ทิ้งอาหารที่ถูกน้ำท่วมหรือเก็บไว้ในตู้เย็นตอนไฟดับนาน
• คว่ำภาชนะ เก็บขยะ และกำจัดน้ำขังรอบบ้าน

ก่อนและหลังพ่นฆ่าเชื้อ

• ขนโคลนและล้างพื้นผิวทั้งหมดให้เสร็จก่อน
• เก็บอาหารและของใช้ส่วนตัวให้มิดชิด นำสัตว์เลี้ยงออก
• ออกจากพื้นที่ระหว่างพ่น และกลับเข้าตามเวลาที่ช่างแจ้ง
• เปิดระบายอากาศ เช็ดพื้นผิวสัมผัสอาหารด้วยน้ำสะอาดก่อนใช้

คำถามที่พบบ่อย: อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หลังน้ำท่วม และการพ่นฆ่าเชื้อ

อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หลังน้ำท่วม เกิดจากอะไร

เกิดได้ทั้งจากความเหนื่อยล้าและความเครียด และจากการติดเชื้อหลายชนิด เช่น ไวรัสตับอักเสบเอและอี เชื้อโรคฉี่หนู ไข้ไทฟอยด์ เชื้อท้องเสีย ไข้เลือดออก ไข้หวัดใหญ่ และเชื้อราในบ้านที่อับชื้น ถ้ามีไข้หรือเป็นนานเกินหนึ่งสัปดาห์ควรพบแพทย์

เหนื่อยง่าย ไม่อยากกินข้าว หลังลุยน้ำ อันตรายไหม

อาจอันตรายได้ถ้ามีไข้ ปวดน่อง ตาแดง หรือตัวเหลืองร่วมด้วย เพราะอาจเป็นโรคฉี่หนูหรือตับอักเสบ ควรรีบพบแพทย์และบอกว่าเคยลุยน้ำท่วม

อ่อนเพลียหลังน้ำลดกี่วันต้องไปหาหมอ

ถ้าพักผ่อนแล้วไม่ดีขึ้นภายในหนึ่งสัปดาห์ หรือมีไข้ ตัวเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม น้ำหนักลด ควรพบแพทย์ทันทีโดยไม่ต้องรอครบสัปดาห์

เบื่ออาหาร ตัวเหลือง หลังน้ำท่วม เป็นตับอักเสบหรือเปล่า

อาจเป็นได้ ไวรัสตับอักเสบเอและอี รวมถึงโรคฉี่หนู ทำให้ตัวเหลืองได้ ต้องให้แพทย์ตรวจเลือดจึงจะบอกได้ชัดเจน หญิงตั้งครรภ์ควรรีบพบแพทย์

มีไข้ต่ำ ๆ และอ่อนเพลียหลายวันหลังน้ำลด เป็นไทฟอยด์ได้ไหม

เป็นไปได้ ไข้ไทฟอยด์มักเริ่มช้า ๆ ด้วยไข้ที่ค่อย ๆ สูงขึ้น อ่อนเพลีย และเบื่ออาหาร หากไข้ไม่ลงหลายวันควรพบแพทย์

กลิ่นอับในบ้านหลังน้ำท่วมทำให้อ่อนเพลียได้ไหม

ได้ทางอ้อม เชื้อราและกลิ่นอับทำให้คัดจมูก ปวดศีรษะ และนอนไม่สนิท ซึ่งทำให้อ่อนเพลียสะสม ควรทำให้บ้านแห้ง ขนของที่ขึ้นราออก แล้วทำความสะอาดและฆ่าเชื้อ

ป้องกันการติดเชื้อหลังน้ำท่วมอย่างไร

ดื่มน้ำสะอาด กินอาหารปรุงสุกใหม่ ล้างมือด้วยสบู่ สวมรองเท้าบูทเมื่อลุยน้ำ ปิดแผล กำจัดน้ำขัง และล้างบ้านก่อนแล้วจึงฆ่าเชื้อ

พ่นฆ่าเชื้อแล้วช่วยรักษาอาการอ่อนเพลียได้ไหม

ไม่ได้ การพ่นฆ่าเชื้อเป็นการทำความสะอาดพื้นผิวในบ้าน ช่วยลดโอกาสรับเชื้อซ้ำ แต่ไม่ใช่การรักษาโรค ผู้ที่มีอาการต้องพบแพทย์

ต้องล้างบ้านก่อนพ่นฆ่าเชื้อไหม

ต้องล้างก่อนเสมอ โคลนและคราบสกปรกทำให้น้ำยาสัมผัสพื้นผิวได้ไม่เต็มที่ WHO และ CDC แนะนำให้ทำความสะอาดก่อนแล้วจึงฆ่าเชื้อ

พ่นฆ่าเชื้อแล้วเข้าบ้านได้เมื่อไหร่

ตามข้อมูลบริการ โดยทั่วไปรอประมาณ 30 นาที แต่ให้ยึดเวลาที่ช่างเทคนิคแจ้งในหน้างานเป็นหลัก

บริการพ่นฆ่าเชื้อใกล้ฉัน รับงานดอนเมือง สีกัน ปี 2569 ไหม

WHD อยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ รับงานในกรุงเทพฯ รวมถึงเขตดอนเมือง โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 เพื่อนัดหมายล่วงหน้าและประเมินพื้นที่

น้ำลดที่ถนนเทิดราชัน ดอนเมือง ปี 2569 แล้ว ให้ WHD ช่วยปิดงานด้วยการพ่นฆ่าเชื้อ

ล้างโคลนเสร็จแล้ว แต่ยังไม่มั่นใจเรื่องเชื้อโรคบนพื้นผิว โดยเฉพาะเมื่อคนในบ้านเพิ่งป่วยหรือยังอ่อนเพลีย ปรึกษาทีม WHD ได้ทุกวัน

จองบริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม

โทร 065-556-6294 | LINE @whd268

บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง

• บริการพ่นฆ่าเชื้อ World Health Disinfection
• CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์
• บริการอบโอโซนบ้านและอาคาร สำหรับกลิ่นอับหลังน้ำท่วม

แหล่งอ้างอิง

• เดลินิวส์ รายงานน้ำท่วมขังถนนเทิดราชัน แขวงสีกัน เขตดอนเมือง 27 ก.ย. 2569: https://www.dailynews.co.th/news/6225817/
• กรมประชาสัมพันธ์ สรุปสถานการณ์อุทกภัย ข้อมูล ปภ. 7 ต.ค. 2569: https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/548715
• World Health Organization, Fact sheets: https://www.who.int/news-room/fact-sheets
• CDC, Floods: https://www.cdc.gov/floods/
• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข: https://ddc.moph.go.th/