กรณีตัวอย่าง: บ้านริมทางหลวง 348 ที่ตาพระยา ปี 2569 กับอาการปวดหัวที่หายเมื่อออกนอกบ้าน

หมายเหตุ: เรื่องต่อไปนี้เป็นกรณีตัวอย่างที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบได้บ่อยหลังน้ำท่วม ไม่ใช่คำบอกเล่าของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง

ลุงสมพงษ์อายุหกสิบกว่าปี อาศัยอยู่ในบ้านชั้นเดียวกับภรรยาในชุมชนบ้านใหม่ไทยถาวร ตำบลทัพราช ไม่ไกลจากทางหลวงหมายเลข 348 ช่วงน้ำท่วมตาพระยา ปี 2569 น้ำจากห้วยลำสะโตนเอ่อล้นเข้ามาในพื้นที่ ลุงและภรรยาซึ่งมีโรคประจำตัวต้องย้ายไปพักที่ศูนย์พักพิงชั่วคราวหลายวัน

เมื่อกลับมาบ้าน ลุงพบว่าพื้นปูนยังมีโคลนเหนียวเกาะ ผนังช่วงล่างเป็นคราบน้ำ ตู้ไม้ใต้โทรทัศน์บวมพอง ห้องนอนมีกลิ่นอับคล้ายผ้าเปียกที่ไม่ได้ตากแดด ส่วนห้องน้ำมีกลิ่นเหม็นคล้ายไข่เน่าขึ้นมาจากท่อ ลุงปิดประตูหน้าต่างไว้เพราะกลัวฝุ่นจากถนน แล้วตั้งเครื่องปั่นไฟเล็ก ๆ ไว้ที่ชายคาหลังบ้านเพราะไฟฟ้ายังไม่กลับมาเต็มที่

สองสามวันต่อมา ลุงปวดหัวตื้อ ๆ ตั้งแต่ตื่นนอน มึนงง เวียนหัวเวลาลุกยืน ภรรยาก็บอกว่าคลื่นไส้และหนักหัว แต่เมื่อทั้งคู่ออกไปนั่งหน้าบ้านหรือไปตลาด อาการกลับดีขึ้น ลุงคิดว่าคงเป็นเพราะกลิ่นอับและเชื้อราในบ้าน

ลูกสาวที่ทำงานในเมืองโทรมาถามอาการ แล้วรีบบอกให้ย้ายเครื่องปั่นไฟออกไปไกลจากตัวบ้าน และเปิดประตูหน้าต่างทั้งหมด เพราะอาการปวดหัวพร้อมกันหลายคนในบ้านที่ดีขึ้นเมื่อออกไปข้างนอก เป็นสัญญาณที่ต้องนึกถึงก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ก่อนเสมอ หลังจากนั้นจึงค่อยจัดการเรื่องเชื้อราและกลิ่นอับ กรณีตัวอย่างนี้ชี้ให้เห็นว่า อาการปวดหัวในบ้านหลังน้ำท่วมอาจมีหลายสาเหตุซ้อนกัน และบางสาเหตุเร่งด่วนกว่าที่คิด

น้ำท่วมบ้านใหม่ไทยถาวร ทัพราช ตาพระยา สระแก้ว ปี 2569 รายงานข่าวว่าอย่างไร

ตามรายงานของกรมประชาสัมพันธ์ วันที่ 26 กันยายน 2569 น้ำจากห้วยลำสะโตน ซึ่งมีต้นน้ำอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติตาพระยา เอ่อล้นท่วมทางหลวงหมายเลข 348 บริเวณบ้านใหม่ไทยถาวร ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว ระดับน้ำสูงราว 30 เซนติเมตร เป็นระยะทางยาวราว 200 เมตร รถเล็กสัญจรผ่านได้ลำบาก

รายงานระบุว่า กองร้อยตำรวจตระเวนชายแดนที่ 124 (ตชด.124) เข้าช่วยเหลือเคลื่อนย้ายผู้สูงอายุและผู้ป่วยไปยังศูนย์พักพิงชั่วคราว ซึ่งหมายความว่ากลุ่มเปราะบางในพื้นที่ต้องอยู่นอกบ้านช่วงหนึ่ง และเมื่อกลับเข้าบ้านก็จะเจอบ้านที่ปิดทึบ อับชื้น และมีโคลนตกค้าง

ในภาพรวมระดับประเทศ ข้อมูลของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ณ วันที่ 7 ตุลาคม 2569 เวลา 06.00 น. ระบุว่ามีพื้นที่ได้รับผลกระทบใน 27 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 123 อำเภอ 984 ตำบล 1,154,875 ครัวเรือน หรือกว่า 3.1 ล้านคน บ้านจำนวนมากกำลังเข้าสู่ช่วงฟื้นฟู ซึ่งเป็นช่วงที่ปัญหากลิ่นอับ เชื้อรา และอาการไม่สบายในบ้านเริ่มเห็นชัด

น้ำท่วมจากห้วยที่ไหลลงมาจากพื้นที่ป่าต้นน้ำอย่างที่ตาพระยา ปี 2569 มักพาโคลน ดิน เศษใบไม้ และอินทรียวัตถุจำนวนมากเข้ามา เมื่อของเหล่านี้ตกค้างในบ้านที่ปิดทึบ จุลินทรีย์จะย่อยสลายและปล่อยกลิ่นออกมา นี่คือที่มาของกลิ่นอับ กลิ่นดิน และกลิ่นเหม็นเน่าที่หลายบ้านเจอหลังน้ำลด

ปวดหัวในบ้านหลังน้ำท่วม ต้องเช็กเรื่องนี้ก่อน: ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์

ก่อนจะโทษเชื้อรา ต้องตัดสาเหตุที่อันตรายเฉียบพลันออกก่อน หลังน้ำท่วมหลายบ้านใช้เครื่องปั่นไฟ เครื่องสูบน้ำที่ใช้น้ำมัน หรือเตาถ่านหุงต้ม ถ้าวางไว้ในบ้าน ในโรงรถ หรือใกล้ประตูหน้าต่าง ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ซึ่งไม่มีสีไม่มีกลิ่นจะสะสมในบ้านได้ อาการเริ่มแรกคือ ปวดหัว เวียนหัว คลื่นไส้ อ่อนเพลีย และสับสน ซึ่งคล้ายกับอาการที่หลายคนคิดว่าเกิดจากกลิ่นอับ

• ถ้าคนในบ้านหลายคน รวมถึงสัตว์เลี้ยง มีอาการพร้อมกัน และดีขึ้นเมื่อออกนอกบ้าน ให้นึกถึงคาร์บอนมอนอกไซด์ไว้ก่อน
• ให้ทุกคนออกไปอยู่ในที่อากาศโล่งทันที ดับเครื่องยนต์ และโทรสายด่วน 1669 หากมีอาการมาก ซึม หรือหมดสติ
• วางเครื่องปั่นไฟและเครื่องสูบน้ำไว้นอกบ้าน ห่างจากประตูหน้าต่าง ห้ามใช้เตาถ่านในห้องปิด

อีกเรื่องที่ทำให้ปวดหัวแสบจมูกได้ทันทีคือ การผสมน้ำยาทำความสะอาดเอง เช่น ผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาล้างห้องน้ำที่เป็นกรดหรือแอมโมเนีย ซึ่งเกิดก๊าซระคายเคือง ควรใช้ผลิตภัณฑ์ทีละชนิด ตามฉลาก และเปิดระบายอากาศเสมอ

ปวดหัว เวียนหัวในบ้านที่มีกลิ่นอับ เกิดจากเชื้ออะไรได้บ้าง รู้จัก 12 ตัวการ

เมื่อตัดเรื่องก๊าซและสารเคมีออกแล้ว ต่อไปนี้คือเชื้อที่เกี่ยวข้องกับอาการปวดหัว เวียนหัว หรือมึนงงหลังน้ำท่วม ทั้งจากกลิ่นและสารที่เชื้อปล่อยออกมาในบ้าน และจากโรคติดเชื้อที่มีอาการปวดหัวเด่น ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค

1. ราดำ สตาคีบอทริส (Stachybotrys chartarum)

ราดำชอบขึ้นบนวัสดุที่มีเซลลูโลสและเปียกนาน เช่น แผ่นยิปซัม ไม้อัด และกระดาษบุผนัง เชื้อราที่เติบโตจะปล่อยสารอินทรีย์ระเหยง่ายจากจุลินทรีย์ (MVOCs) ซึ่งเป็นต้นเหตุของกลิ่นอับ หลายคนที่อยู่ในบ้านขึ้นราหนักรายงานว่าปวดหัว ระคายตา ระคายคอ และรู้สึกมึนหัว แม้งานวิจัยยังสรุปกลไกไม่ได้ชัดเจนทั้งหมด แต่หน่วยงานสาธารณสุขแนะนำตรงกันว่าบ้านที่มีเชื้อราขึ้นและมีกลิ่นอับควรได้รับการแก้ไข ไม่ควรอยู่ร่วมกับมันไปเรื่อย ๆ

2. เชื้อราแอสเปอร์จิลลัส (Aspergillus spp. เช่น Aspergillus versicolor)

แอสเปอร์จิลลัสพบบ่อยบนผนังที่ชื้น ฝุ่น และวัสดุที่แช่น้ำ ปล่อยทั้งสปอร์และสารระเหยที่มีกลิ่นอับ ทำให้ระคายเคืองทางเดินหายใจ ปวดหัว และเหนื่อยง่ายในคนที่ไว ส่วนผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำมาก สปอร์ของเชื้อนี้อาจทำให้เกิดการติดเชื้อที่ปอดได้ จึงควรอยู่ห่างจากงานรื้อของขึ้นรา

3. เชื้อราเพนิซิลเลียม (Penicillium spp.)

เพนิซิลเลียมเป็นราสีเขียวอมฟ้าที่ขึ้นบนผ้า ที่นอน หลังตู้ และอาหารที่เสียจากตู้เย็นที่ไฟดับ เป็นต้นเหตุหลักของกลิ่นอับแบบผ้าเปียก การอยู่ในห้องที่มีกลิ่นนี้นาน ๆ ทำให้หลายคนรู้สึกหนักหัว คัดจมูก และนอนหลับไม่สนิท ซึ่งส่งผลให้ปวดหัวตอนเช้าได้

4. เชื้อราคีโตเมียม (Chaetomium globosum)

คีโตเมียมเป็นราที่มักพบร่วมกับราดำบนแผ่นยิปซัมและกระดาษที่เปียกน้ำนาน มักเห็นเป็นปุยสีเทาอมเขียวหรือน้ำตาล เป็นตัวบ่งชี้ว่าวัสดุนั้นเปียกมานานจนเสียหายแล้ว กลิ่นอับที่เกิดจากเชื้อกลุ่มนี้ทำให้บ้านไม่น่าอยู่และกระตุ้นอาการปวดหัวในคนที่ไวต่อกลิ่น

5. เชื้อราไตรโคเดอร์มา (Trichoderma spp.)

ไตรโคเดอร์มาชอบขึ้นบนไม้ ตู้ไม้อัด และพื้นไม้ที่เปียกนาน มักเห็นเป็นคราบสีเขียวสด เชื้อราชนิดนี้ย่อยสลายเนื้อไม้ทำให้ไม้ผุ และปล่อยสารระเหยที่มีกลิ่นอับ เฟอร์นิเจอร์ไม้ที่บวมพองหลังน้ำท่วมตาพระยา ปี 2569 จึงอาจเป็นแหล่งกลิ่นสำคัญของบ้าน

6. สเตรปโตมัยซีส (Streptomyces spp.) แบคทีเรียต้นเหตุกลิ่นดิน

สเตรปโตมัยซีสเป็นแบคทีเรียในดินที่สร้างสารชื่อจีออสมิน ซึ่งเป็นกลิ่นดินหลังฝนตกที่เราคุ้นเคย เมื่อโคลนจากห้วยและป่าต้นน้ำเข้ามาค้างในบ้าน แบคทีเรียกลุ่มนี้จะเติบโตในผนังและพื้นที่ชื้น ทำให้บ้านมีกลิ่นดินอับ คนที่ไวต่อกลิ่นอาจรู้สึกคลื่นไส้และปวดหัว และการสูดฝุ่นโคลนแห้งปริมาณมากยังระคายเคืองทางเดินหายใจด้วย

7. แบคทีเรียสร้างไฮโดรเจนซัลไฟด์ (Sulfate-reducing bacteria เช่น Desulfovibrio spp.)

กลิ่นเหม็นคล้ายไข่เน่าจากท่อระบายน้ำ บ่อเกรอะ และโคลนที่หมักหมม มาจากแบคทีเรียที่ย่อยสลายสารอินทรีย์ในที่ที่ขาดออกซิเจน แล้วปล่อยก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ออกมา ในระดับต่ำทำให้ปวดหัว คลื่นไส้ ระคายตา และเวียนหัว ในพื้นที่ปิดอย่างบ่อเกรอะหรือท่อใต้ดิน ก๊าซนี้อาจสะสมจนเป็นอันตรายร้ายแรง จึงห้ามลงไปในบ่อหรือท่อเองโดยเด็ดขาด ควรเรียกช่างที่มีอุปกรณ์

8. เชื้อเลปโตสไปรา (Leptospira interrogans) ต้นเหตุโรคฉี่หนู

โรคฉี่หนูหรือเลปโตสไปโรซิสเป็นโรคที่ต้องนึกถึงเสมอหลังลุยน้ำท่วม เชื้อเข้าทางบาดแผลหรือผิวหนังที่แช่น้ำนาน อาการเด่นคือไข้สูงเฉียบพลัน ปวดหัวรุนแรง ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะน่อง ตาแดง ถ้าปวดหัวร่วมกับมีไข้หลังลุยน้ำหรือล้างโคลน ไม่ควรคิดว่าเป็นแค่กลิ่นอับ ควรพบแพทย์และแจ้งว่าลุยน้ำมา เชื้อนี้ไม่ได้อยู่ในรายชื่อเฉพาะของผลิตภัณฑ์ แต่จัดอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม สามารถสอบถามผลทดสอบจาก WHD ได้

9. ไวรัสไข้หวัดใหญ่ (Influenza virus เช่น H1N1)

ไข้หวัดใหญ่ทำให้ปวดหัว ไข้สูง ปวดเมื่อยตัว อ่อนเพลียมาก และเวียนหัว มักแพร่ในศูนย์พักพิงที่คนอยู่รวมกัน และติดกลับเข้าบ้านได้ ตามข้อมูลบริการของ WHD ระบุว่าไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1 อยู่ในรายชื่อเชื้อที่บริการครอบคลุม

10. โนโรไวรัส (Norovirus) และภาวะขาดน้ำ

หลังน้ำท่วม อาหารและน้ำดื่มปนเปื้อนง่าย โนโรไวรัสทำให้อาเจียนและท้องเสียเฉียบพลัน เมื่อเสียน้ำมากจะเกิดภาวะขาดน้ำ ซึ่งทำให้ปวดหัว เวียนหัวเวลาลุกยืน ปากแห้ง และปัสสาวะน้อย โนโรไวรัสติดอยู่บนพื้นผิวได้นานและติดต่อง่ายมาก ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ของ WHD ระบุว่าโนโรไวรัสอยู่ในรายชื่อเชื้อที่ครอบคลุม

11. ลีจิโอเนลลา (Legionella pneumophila)

ลีจิโอเนลลาเติบโตในน้ำนิ่งที่อุ่น เช่น ถังเก็บน้ำ ท่อน้ำที่ไม่ได้ใช้นาน และระบบน้ำของเครื่องปรับอากาศบางชนิด เมื่อเปิดใช้น้ำครั้งแรกหลังน้ำลดแล้วสูดละอองน้ำเข้าไป อาจเกิดอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ มีไข้ ปวดหัว ปวดเมื่อย ในบางรายลุกลามเป็นปอดอักเสบ ควรเปิดน้ำทิ้งให้ไหลสักระยะและล้างถังเก็บน้ำก่อนใช้ เชื้อนี้จัดอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม โดยไม่ได้อยู่ในรายชื่อเฉพาะ

12. โรคที่มาจากแมลงหลังน้ำท่วม: ไวรัสเดงกี (Dengue virus) และเชื้อสครับไทฟัส (Orientia tsutsugamushi)

น้ำขังหลังน้ำท่วมเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ซึ่งนำไวรัสเดงกีที่ทำให้ไข้สูง ปวดหัวมากโดยเฉพาะหลังกระบอกตา และปวดเมื่อยตัว ส่วนในพื้นที่ชนบทและชายป่าอย่างตาพระยา ไรอ่อนในพงหญ้าอาจนำเชื้อสครับไทฟัส ทำให้ไข้ ปวดหัว และบางรายมีแผลสะเก็ดสีดำตรงจุดที่ถูกกัด ทั้งสองโรคไม่ได้ติดต่อผ่านพื้นผิวในบ้าน การพ่นฆ่าเชื้อจึงไม่ใช่วิธีป้องกันหลัก วิธีที่ได้ผลคือคว่ำภาชนะ กำจัดแหล่งน้ำขัง แต่งกายมิดชิดเมื่อเข้าพงหญ้า และพบแพทย์เมื่อมีไข้

ปวดหัวหลังน้ำท่วม อาการแบบไหนต้องไปหาหมอทันที

ควรพบแพทย์ทันที หรือโทร 1669 เมื่อ…

• ปวดหัวพร้อมกันหลายคนในบ้าน เวียนหัว คลื่นไส้ สับสน ซึม หรือหมดสติ โดยเฉพาะเมื่อมีเครื่องปั่นไฟ เครื่องสูบน้ำ หรือเตาถ่านอยู่ใกล้ ให้ออกจากบ้านก่อนแล้วขอความช่วยเหลือ
• ปวดหัวรุนแรงเฉียบพลันแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน คอแข็ง ชัก หรือแพ้แสงมาก
• ปวดหัวร่วมกับไข้สูง ปวดน่อง ตาแดง หลังลุยน้ำหรือล้างโคลน ให้แจ้งแพทย์ว่าสัมผัสน้ำท่วม
• ปวดหัวร่วมกับอ่อนแรงครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด หรือมองเห็นภาพซ้อน
• อาเจียนหรือท้องเสียมากจนดื่มน้ำไม่ได้ ปากแห้งมาก ปัสสาวะน้อยหรือสีเข้มมาก เวียนหัวจะเป็นลมเวลาลุกยืน
• มีไข้สูงร่วมกับจุดเลือดออกตามผิว เลือดกำเดา เลือดออกตามไรฟัน หรือปวดท้องมาก
• มีไข้และปวดหัวหลังเข้าพงหญ้า และพบแผลสะเก็ดสีดำบนผิว
• ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคหัวใจ มีอาการปวดหัวผิดปกติหรือเวียนหัวจนเดินเซ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือแนะนำการใช้ยา ไม่ควรซื้อยากินเองต่อเนื่องเพื่อกดอาการ เพราะอาจบดบังโรคที่ต้องรักษาเร่งด่วน

ใครเสี่ยงปวดหัว เวียนหัวในบ้านหลังน้ำท่วมตาพระยา ปี 2569 มากที่สุด

• ผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่เพิ่งกลับจากศูนย์พักพิง: อ่อนเพลียสะสม ดื่มน้ำน้อย และไวต่อก๊าซหรือกลิ่นในห้องปิด
• เด็กเล็ก: หายใจเร็ว อยู่ใกล้พื้น และบอกอาการได้ไม่ชัด
• หญิงตั้งครรภ์: ควรหลีกเลี่ยงทั้งก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ กลิ่นสารเคมี และงานรื้อของขึ้นรา
• ผู้ป่วยไมเกรน ภูมิแพ้ และหอบหืด: กลิ่นแรงและสปอร์เชื้อรามักเป็นตัวกระตุ้น
• คนที่ลุยน้ำ ล้างโคลน และซ่อมบ้านติดต่อกันหลายวัน: เสี่ยงทั้งโรคฉี่หนู ภาวะขาดน้ำ และการสัมผัสฝุ่นและก๊าซ

กลิ่นอับในบ้านหลังน้ำท่วม แก้อย่างไร ป้องกันปวดหัวได้อย่างไร

1. เปิดระบายอากาศให้มากที่สุด: เปิดประตูหน้าต่างทุกบาน ใช้พัดลมเป่าลมออกนอกบ้าน กลิ่นอับและก๊าซจะเบาบางลงอย่างรวดเร็ว
2. ย้ายเครื่องยนต์ทุกชนิดออกนอกบ้าน: เครื่องปั่นไฟและเครื่องสูบน้ำต้องอยู่ในที่โล่ง ห่างจากประตูหน้าต่าง
3. ทำให้บ้านแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง: องค์การอนามัยโลกและ CDC แนะนำให้เริ่มทำความสะอาดและทำให้แห้งโดยเร็วเพื่อลดเชื้อรา
4. ต้นตอกลิ่นต้องออกจากบ้าน: ฟูก พรม เบาะ แผ่นยิปซัม และไม้อัดที่บวมพองแช่น้ำนาน มักเป็นแหล่งกลิ่นที่ไม่หาย
5. ล้างโคลนขณะยังชื้น: โคลนแห้งจะฟุ้งเป็นฝุ่นที่มีแบคทีเรียและสปอร์
6. เติมน้ำในท่อและตรวจบ่อเกรอะ: เทน้ำลงท่อน้ำทิ้งที่แห้งเพื่อให้มีน้ำขังกันกลิ่น และให้ช่างตรวจบ่อเกรอะที่ล้น
7. เปิดน้ำทิ้งและล้างถังเก็บน้ำ: ก่อนใช้น้ำประปาหรือน้ำในถังครั้งแรกหลังน้ำลด
8. ดื่มน้ำสะอาดให้พอและพักผ่อน: ภาวะขาดน้ำและอดนอนเป็นสาเหตุปวดหัวที่พบบ่อยในช่วงทำความสะอาดบ้าน
9. อย่าใช้น้ำหอมกลบกลิ่น: สเปรย์ปรับอากาศไม่ได้กำจัดต้นเหตุ และกลิ่นที่ผสมกันอาจทำให้ปวดหัวมากขึ้น
10. ทำความสะอาดแล้วฆ่าเชื้อ: หลังล้างคราบและเปิดให้แห้งแล้ว จึงฆ่าเชื้อพื้นผิว หรือใช้บริการมืออาชีพสำหรับทั้งบ้าน

ทำไมล้างบ้านแล้วกลิ่นอับยังไม่หาย

หลายบ้านที่ตาพระยาและทัพราช ปี 2569 ขัดพื้นจนสะอาดแล้ว แต่กลิ่นอับยังลอยอยู่ เหตุผลคือเชื้อราและแบคทีเรียซ่อนอยู่ในจุดที่น้ำซึมลึก เช่น ผนังด้านในที่ความชื้นซึมขึ้นไปเหนือคราบน้ำ ใต้พื้นไม้ ช่องใต้ตู้ครัว ขอบประตู และท่อระบายน้ำ การราดน้ำยาฟอกขาวบนพื้นผิวอย่างเดียวไม่ได้จัดการวัสดุที่อมน้ำด้านใน และการทาสีทับเชื้อราก็ทำให้มันกลับมาอีก

แนวทางที่ถูกต้องคือ รื้อวัสดุที่เสียหาย ทำความสะอาดคราบ ปล่อยให้แห้งสนิท แล้วจึงฆ่าเชื้อพื้นผิวที่เหลือ ซึ่งเป็นหลัก "ล้างก่อน แล้วค่อยฆ่าเชื้อ" ที่องค์การอนามัยโลกและ CDC แนะนำสำหรับพื้นผิวที่ปนเปื้อนน้ำท่วม สำหรับกลิ่นอับที่ยังค้างในอากาศหลังจัดการต้นตอแล้ว อาจพิจารณาบริการอบโอโซนในที่พักอาศัยเป็นบริการเสริม ซึ่งต้องทำในพื้นที่ปิดที่ไม่มีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้

บริการพ่นฆ่าเชื้อ WHD หลังน้ำท่วมสระแก้ว ปี 2569 ช่วยอย่างไร

บริการพ่นฆ่าเชื้อ ของ World Health Disinfection (WHD) ใช้ช่างที่ผ่านการฝึกอบรมพ่นละอองและ/หรือพ่นหมอกแบบ ULV (Ultra Low Volume) ตามข้อมูลบริการ น้ำยาที่ใช้คือ CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร มีส่วนประกอบของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride

ตามข้อมูลบริการและผลิตภัณฑ์ รายชื่อเชื้อที่ระบุว่าครอบคลุมได้แก่ SARS-CoV-2 (โควิด-19), Human Coronavirus 229E, RSV, ไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1, ไวรัสมือเท้าปาก, โนโรไวรัส, ซัลโมเนลลา, ไอกรน, ไมโครแบคทีเรีย รวมถึงแบคทีเรียและเชื้อราโดยทั่วไป ระบุประสิทธิภาพ 99.99% ในหน้าบริการ และในหน้าผลิตภัณฑ์ระบุว่าลดเชื้อโควิด-19 ได้ 99.85% ภายใน 1 นาที หน้าเว็บแสดงการรับรองและการอ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019

เชื้อราอย่างราดำ แอสเปอร์จิลลัส เพนิซิลเลียม คีโตเมียม ไตรโคเดอร์มา และแบคทีเรียอย่างสเตรปโตมัยซีส เลปโตสไปรา ลีจิโอเนลลา หรือแบคทีเรียในท่อ ไม่ได้อยู่ในรายชื่อเฉพาะ เราจึงไม่อ้างผลทดสอบรายเชื้อ เชื้อเหล่านี้จัดอยู่ในกลุ่มเชื้อราและแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม และสามารถขอข้อมูลผลทดสอบเฉพาะจาก WHD ได้

สิ่งสำคัญคือ การพ่นฆ่าเชื้อเป็นการลดเชื้อบนพื้นผิวหลังทำความสะอาด ไม่ได้รักษาอาการปวดหัวหรือโรคใด ๆ ไม่ได้แก้ปัญหาก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ และไม่ทดแทนการรื้อวัสดุที่ขึ้นรา ผู้มีอาการควรพบแพทย์

ขั้นตอนพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำลดของ WHD

1. สำรวจและประเมิน: สอบถามขนาดบ้าน ระดับน้ำ จุดกลิ่นอับ และจุดเชื้อรา ผ่านโทรศัพท์หรือ LINE สำหรับพื้นที่ต่างจังหวัดอย่างสระแก้ว
2. เจ้าของบ้านขนโคลนและล้างก่อน: รื้อของเปียก ทิ้งวัสดุขึ้นราหนัก ขัดล้าง และเปิดให้บ้านแห้ง
3. แบ่งโซน: กำหนดพื้นที่พ่น ให้คน สัตว์เลี้ยง และอาหารออกจากพื้นที่
4. พ่นฆ่าเชื้อ: ช่างพ่นละอองหรือหมอก ULV ทั่วพื้นผิว ผนังช่วงล่าง มุมอับ ห้องน้ำ ครัว และจุดสัมผัสบ่อย
5. รอและกลับเข้าใช้พื้นที่: ตามข้อมูลบริการ รอประมาณ 30 นาทีหลังพ่น หรือตามเวลาที่ช่างแจ้ง ไม่ควรเข้าระหว่างพ่น

WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 รับงานต่างจังหวัดโดยนัดหมายทางโทรศัพท์หรือ LINE ไม่มีสาขาในพื้นที่ และวันเวลาขึ้นกับคิวงาน ไม่สามารถรับประกันการเข้าบริการภายในวันเดียวกัน ตามข้อมูลบริการมีโปรโมชันแถมขวดสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC และออกใบกำกับภาษีได้

10 เหตุผลที่ควรฆ่าเชื้อบ้านหลังน้ำท่วม เมื่อบ้านมีกลิ่นอับ

1. ลดเชื้อบนพื้นผิวที่ยังหลงเหลือหลังขัดล้าง โดยเฉพาะมุมอับและผนังช่วงล่าง
2. ปิดงานตามหลักล้างก่อนแล้วฆ่าเชื้อ ที่องค์การอนามัยโลกและ CDC แนะนำ
3. ลดโอกาสที่โนโรไวรัสและไข้หวัดใหญ่จะส่งต่อกันในครอบครัว ซึ่งอยู่ในรายชื่อเชื้อที่ระบุว่าครอบคลุม
4. ห้องน้ำและครัวที่เคยรับน้ำเสียได้รับการฆ่าเชื้ออย่างเป็นระบบ
5. ละอองแบบ ULV กระจายได้ทั่วกว่าการเช็ดด้วยมือ
6. ช่างแบ่งโซนและกำหนดเวลากลับเข้าใช้พื้นที่ ลดการสัมผัสน้ำยาโดยไม่จำเป็น
7. ผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่กลับจากศูนย์พักพิงได้กลับเข้าบ้านที่ผ่านการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อแล้ว
8. ลดภาระคนในบ้านที่เหนื่อยล้าจากงานล้างบ้าน
9. ตรวจสอบการรับรองของน้ำยาได้บนหน้าบริการพ่นฆ่าเชื้อ
10. ปรึกษาได้ก่อนตัดสินใจ และขอข้อมูลผลทดสอบเชื้อที่กังวลได้

ก่อนและหลังพ่นฆ่าเชื้อ: บ้านใกล้ทางหลวง 348 ตาพระยา ปี 2569 (กรณีตัวอย่าง)

ภาพก่อนและหลังเป็นกรณีตัวอย่างเพื่ออธิบายขั้นตอน ผลลัพธ์จริงขึ้นกับสภาพบ้านและการจัดการต้นตอของกลิ่น หากอาการปวดหัวไม่ดีขึ้นแม้บ้านสะอาดแล้ว ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุอื่น

เช็กลิสต์กลับเข้าบ้านหลังน้ำท่วมตาพระยา ปี 2569

• ห้ามวางเครื่องปั่นไฟ เครื่องสูบน้ำ หรือเตาถ่านในบ้าน
• ตรวจระบบไฟฟ้าก่อนเปิดใช้
• เปิดประตูหน้าต่างระบายอากาศก่อนเข้าทำงาน
• ใส่หน้ากาก N95 ถุงมือ แว่นตา และรองเท้าบูท
• ทิ้งของที่อมน้ำและเป็นแหล่งกลิ่น
• ล้างโคลนขณะยังชื้น
• ไม่ผสมน้ำยาทำความสะอาดหลายชนิดเข้าด้วยกัน
• เปิดน้ำทิ้งและล้างถังเก็บน้ำก่อนใช้
• ทำความสะอาดแล้วฆ่าเชื้อ หรือนัดบริการพ่นฆ่าเชื้อ
• ดื่มน้ำสะอาดให้พอ และสังเกตอาการทุกคนในบ้าน

คำถามที่พบบ่อย ปวดหัว เวียนหัวในบ้านที่มีกลิ่นอับหลังน้ำท่วม

ปวดหัวทุกครั้งที่อยู่ในบ้าน หลังน้ำท่วม เกิดจากอะไร

อาจเกิดจากกลิ่นและสารระเหยจากเชื้อราที่ขึ้นในบ้าน ก๊าซจากท่อและโคลน ภาวะขาดน้ำ หรือโรคติดเชื้อ แต่ถ้าหลายคนปวดพร้อมกันและดีขึ้นเมื่อออกนอกบ้าน ต้องนึกถึงคาร์บอนมอนอกไซด์จากเครื่องยนต์ก่อน

กลิ่นอับในบ้านหลังน้ำท่วม อันตรายไหม

กลิ่นอับเป็นสัญญาณว่ามีเชื้อราหรือแบคทีเรียเติบโต อาจทำให้ปวดหัว ระคายเคือง และภูมิแพ้กำเริบ ควรหาต้นตอ รื้อของที่เสียหาย และทำให้บ้านแห้ง

เชื้อราทำให้ปวดหัวได้ไหม

หลายคนที่อยู่ในบ้านขึ้นราหนักมีอาการปวดหัว ระคายตา และมึนงง หน่วยงานสาธารณสุขแนะนำให้กำจัดเชื้อราและความชื้นออกจากบ้าน แม้กลไกจะยังศึกษาอยู่

ปวดหัวมีไข้หลังลุยน้ำท่วม เป็นอะไรได้บ้าง

อาจเป็นโรคฉี่หนู ไข้หวัดใหญ่ ไข้เลือดออก หรือโรคติดเชื้ออื่น ควรพบแพทย์และแจ้งว่าลุยน้ำมา

ปวดหัวแบบไหนต้องไปหาหมอ

ปวดรุนแรงเฉียบพลัน คอแข็ง สับสน อ่อนแรงครึ่งซีก ไข้สูง อาเจียนมาก ขาดน้ำ หรือหลายคนในบ้านเป็นพร้อมกัน ควรไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

กลิ่นเหม็นไข่เน่าจากท่อหลังน้ำลด ทำอย่างไร

เปิดระบายอากาศ เติมน้ำในท่อน้ำทิ้งที่แห้ง ล้างโคลนในรางระบาย และให้ช่างตรวจบ่อเกรอะ ห้ามลงไปในบ่อหรือท่อเอง

ใช้สเปรย์ปรับอากาศกลบกลิ่นอับได้ไหม

ไม่แนะนำ เพราะไม่ได้กำจัดต้นเหตุ และกลิ่นที่ผสมกันอาจทำให้ปวดหัวมากขึ้น

พ่นฆ่าเชื้อช่วยแก้ปวดหัวได้ไหม

การพ่นฆ่าเชื้อช่วยลดเชื้อบนพื้นผิวหลังทำความสะอาด ไม่ได้รักษาอาการปวดหัว และไม่แก้ปัญหาก๊าซจากเครื่องยนต์ ผู้มีอาการควรพบแพทย์

ต้องออกจากบ้านระหว่างพ่นฆ่าเชื้อไหม

ควรออกจากพื้นที่ที่พ่น และกลับเข้าตามเวลาที่ช่างแจ้ง โดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีตามข้อมูลบริการ

มีบริการพ่นฆ่าเชื้อใกล้ฉันในตาพระยา สระแก้ว ไหม

WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ รับงานพื้นที่สระแก้วโดยนัดหมายทางโทรศัพท์ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 ไม่มีสาขาในพื้นที่ และวันเวลาขึ้นกับคิวงาน

น้ำลดแล้วที่ทัพราช ตาพระยา ปี 2569 ให้ WHD ช่วยปิดงานด้วยการพ่นฆ่าเชื้อ

หลังรื้อของเสียหาย ล้างบ้าน และเปิดให้แห้งแล้ว นัดช่างพ่นฆ่าเชื้อเพื่อลดเชื้อบนพื้นผิวก่อนให้ผู้สูงอายุและผู้ป่วยกลับเข้าบ้าน

ดูรายละเอียดบริการพ่นฆ่าเชื้อ

โทร 065-556-6294  |  LINE: @whd268

บริการที่เกี่ยวข้อง

• บริการพ่นฆ่าเชื้อ World Health Disinfection
• น้ำยาฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H
• บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย สำหรับบ้านที่มีกลิ่นอับ

แหล่งอ้างอิง

• กรมประชาสัมพันธ์ รายงานน้ำท่วม ทล.348 บ้านใหม่ไทยถาวร ต.ทัพราช อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว 26 ก.ย. 2569: https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/545151
• กรมประชาสัมพันธ์ สรุปสถานการณ์ ปภ. 7 ต.ค. 2569: https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/548715
• องค์การอนามัยโลก (WHO) Fact sheets: https://www.who.int/news-room/fact-sheets
• CDC, Floods: https://www.cdc.gov/floods/
• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข: https://ddc.moph.go.th/