กรณีตัวอย่าง: บ้านไม้ครึ่งปูนริมทางหลวง 224 หลังน้ำท่วมพนมดงรัก ปี 2569

เรื่องเล่าจากสถานการณ์จริงที่พบบ่อย (กรณีตัวอย่าง ไม่ใช่คำบอกเล่าของบุคคลจริง)

คืนวันที่ 24 กันยายน 2569 ฝนตกหนักทั้งคืนบนเทือกเขาพนมดงรัก ครอบครัวของป้าคำ (นามสมมติ) ที่อาศัยอยู่ในชุมชนบ้านรุน ตำบลบักได อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ ได้ยินเสียงน้ำไหลแรงผิดปกติตั้งแต่ก่อนรุ่งสาง พอฟ้าสาง น้ำสีขุ่นก็ไหลเข้ามาในชุมชน ท่วมลานหน้าบ้าน ตลาด และถนนหน้าที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบล ลูกชายของป้าคำซึ่งต้องขับรถไปทำงานที่อำเภอบ้านกรวดเล่าว่าถนนทางหลวงหมายเลข 224 มีน้ำท่วมสูงจนรถเล็กผ่านลำบาก

หลังน้ำลด ครอบครัวช่วยกันตักโคลนออกจากชั้นล่าง ล้างพื้นด้วยน้ำสะอาด แล้วเปิดประตูหน้าต่างให้ลมพัดผ่าน ทุกอย่างดูเรียบร้อยดีในสัปดาห์แรก แต่พอเข้าสัปดาห์ที่สอง ป้าคำเริ่มสังเกตเห็นจุดราสีขาวฟูเล็ก ๆ ที่ขอบล่างของผนังยิปซัมในห้องนั่งเล่น หลังตู้เสื้อผ้าไม้อัด และบนกล่องกระดาษที่เก็บเอกสารสำคัญไว้ใต้บันได ไม่กี่วันต่อมา จุดเหล่านั้นกลายเป็นคราบสีเทาอมเขียวปนน้ำตาล ผิวขรุขระคล้ายกำมะหยี่ และมีกลิ่นอับเหมือนกระดาษเก่าที่เปียกน้ำ

หลานสาววัยเจ็ดขวบที่เป็นภูมิแพ้เริ่มจามบ่อย คัดจมูก และไอตอนกลางคืน ส่วนตาของป้าคำเองก็คันและแดงทุกครั้งที่เข้าไปจัดของในห้องเก็บของ คนในบ้านพยายามเอาผ้าชุบน้ำยาเช็ดคราบรา ทาสีทับ และจุดธูปไล่กลิ่น แต่ไม่นานรอยราก็กลับมาที่เดิม เพราะรากของเส้นใยราฝังอยู่ในกระดาษหุ้มแผ่นยิปซัมและเนื้อไม้อัดที่ยังชื้นอยู่ข้างใน

กรณีตัวอย่างนี้สะท้อนสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในบ้านจำนวนมากหลังน้ำท่วม ไม่ว่าจะเป็นบ้านในชุมชนบ้านรุน บ้านตาเมียง หรือบ้านในจังหวัดอื่นที่ถูกน้ำท่วมในปี 2569 คำถามที่ตามมาคือ ราที่ขึ้นนี้คืออะไร อันตรายไหม และต้องจัดการอย่างไรให้ถูกวิธี

น้ำท่วมพนมดงรัก สุรินทร์ ปี 2569 เกิดอะไรขึ้นบ้าง

ตามรายงานข่าวของมติชน (24 กันยายน 2569) ฝนตกหนักทั้งคืนทำให้น้ำจากเทือกเขาพนมดงรักและอ่างเก็บน้ำไซจอก (บุอำเปาว์) ล้นสปิลเวย์ ไหลเข้าท่วมพื้นที่บ้านรุน ตำบลบักได และบ้านตาเมียง ตำบลตาเมียง อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ น้ำท่วมทั้งชุมชน ตลาด และที่ทำการ อบต. ส่วนถนนทางหลวงหมายเลข 224 ที่มุ่งหน้าไปอำเภอบ้านกรวด มีน้ำท่วมสูงกว่า 50 เซนติเมตร เป็นระยะทางยาวราว 1 กิโลเมตร

น้ำป่าที่ไหลลงจากเทือกเขามักพาตะกอนดิน เศษใบไม้ เศษกิ่งไม้ และสิ่งปนเปื้อนจากพื้นที่เกษตรมาด้วย เมื่อน้ำไหลเข้าบ้าน ตะกอนเหล่านี้จะเกาะตามพื้น ผนัง และเฟอร์นิเจอร์ ส่วนน้ำที่ซึมเข้าไปในผนังยิปซัม ไม้อัด พรม เบาะ และกล่องกระดาษ จะทำให้วัสดุชื้นอยู่นานหลายวันหรือหลายสัปดาห์ ซึ่งเป็นสภาพที่เชื้อราอย่างคีโตเมียมชอบมากที่สุด

ในภาพรวมระดับประเทศ ข้อมูลจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ที่เผยแพร่ผ่านกรมประชาสัมพันธ์ ณ วันที่ 7 ตุลาคม 2569 เวลา 06.00 น. ระบุว่ามีพื้นที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย 27 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 123 อำเภอ 984 ตำบล ประชาชนได้รับผลกระทบ 1,154,875 ครัวเรือน หรือกว่า 3.1 ล้านคน นั่นหมายความว่าบ้านหลายแสนหลังทั่วประเทศกำลังเผชิญปัญหาเดียวกัน คือความชื้นที่ค้างในโครงสร้างบ้าน และเชื้อราที่ตามมาหลังน้ำลด

สำหรับคนที่ค้นหาคำว่า "น้ำท่วมสุรินทร์ 2569" "น้ำท่วมพนมดงรัก 2569" หรือ "ราขึ้นผนังหลังน้ำท่วม" บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจปัญหาเชื้อราตั้งแต่ต้นเหตุ จนถึงขั้นตอนการฟื้นฟูบ้านอย่างเป็นระบบ

เชื้อราคีโตเมียม (Chaetomium) คืออะไร

คีโตเมียม (Chaetomium) เป็นสกุลของเชื้อราที่พบได้ทั่วไปในดิน ซากพืช มูลสัตว์ และวัสดุที่มีเซลลูโลสเป็นองค์ประกอบ เชื้อรากลุ่มนี้มีความสามารถเด่นในการย่อยสลายเซลลูโลส จึงเติบโตได้ดีบนกระดาษ กระดาษแข็ง ไม้ ไม้อัด แผ่นปาร์ติเกิลบอร์ด ผ้าฝ้าย และกระดาษที่หุ้มแผ่นยิปซัม เมื่อวัสดุเหล่านี้เปียกน้ำนานพอ สปอร์ของคีโตเมียมที่ลอยอยู่ในอากาศหรือติดมากับฝุ่นและโคลนก็จะงอกเป็นเส้นใยและแพร่กระจายบนพื้นผิวอย่างรวดเร็ว

ในการสำรวจอาคารที่เสียหายจากน้ำ ผู้เชี่ยวชาญด้านคุณภาพอากาศภายในอาคารมักพบคีโตเมียมร่วมกับเชื้อราที่ชอบความชื้นสูงชนิดอื่น เช่น ราดำ สตาไคบอทริส (Stachybotrys) จึงถือกันว่าคีโตเมียมเป็นสัญญาณบอกว่าวัสดุนั้นเปียกน้ำมาเป็นเวลานาน ไม่ใช่แค่ความชื้นในอากาศธรรมดา

ลักษณะที่ใช้สังเกตได้คือ โคโลนีระยะแรกมักเป็นขุยสีขาวหรือสีเทาอ่อน ต่อมาจะเปลี่ยนเป็นสีเทาอมเขียว สีมะกอก หรือสีน้ำตาลเข้ม มีผิวสัมผัสคล้ายกำมะหยี่หรือขนนุ่ม บางครั้งเห็นเป็นจุดเล็ก ๆ สีเข้มกระจายอยู่ทั่วคราบ ซึ่งเป็นโครงสร้างที่สร้างสปอร์ อย่างไรก็ตาม เราไม่สามารถระบุชนิดของราด้วยตาเปล่าได้อย่างแน่นอน ต้องอาศัยการเก็บตัวอย่างไปตรวจในห้องปฏิบัติการ

ข้อสำคัญคือ หน่วยงานสาธารณสุขอย่างศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐอเมริกา (CDC) แนะนำว่า ไม่จำเป็นต้องรู้ชนิดของราก่อนลงมือจัดการ เพราะไม่ว่าราที่ขึ้นหลังน้ำท่วมจะเป็นชนิดใด หลักการคือต้องทำให้แห้ง รื้อวัสดุที่ขึ้นรา ทำความสะอาด และป้องกันไม่ให้กลับมาอีกเหมือนกัน การรู้จักคีโตเมียมจึงมีประโยชน์ในแง่ที่ช่วยให้เราเข้าใจว่าทำไมราจึงขึ้นซ้ำ และทำไมวัสดุบางอย่างต้องรื้อทิ้ง

เชื้อราคีโตเมียมบางสปีชีส์สามารถสร้างสารเมตาบอไลต์ที่มีการศึกษาในฐานะสารพิษจากเชื้อรา (mycotoxin) เช่น สารในกลุ่มคีโตโกลโบซิน (chaetoglobosin) งานวิจัยด้านนี้ยังอยู่ระหว่างการศึกษา จึงไม่ควรตื่นตระหนก แต่ก็เป็นอีกเหตุผลที่ไม่ควรปล่อยให้ราขึ้นอยู่ในบ้านนาน ๆ โดยเฉพาะในห้องที่มีเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยอาศัยอยู่

ทำไมเชื้อราคีโตเมียมขึ้นผนังหลังน้ำท่วม และซ่อนตรงไหนในบ้าน

เชื้อราทุกชนิดต้องการสามอย่าง คือ ความชื้น อาหาร และเวลา น้ำท่วมให้ทั้งสามอย่างพร้อมกัน น้ำที่ท่วมขังทำให้วัสดุดูดน้ำจนอิ่มตัว วัสดุที่มีเซลลูโลสเป็นอาหารชั้นดีของคีโตเมียม และหลังน้ำลด บ้านจำนวนมากยังแห้งไม่ทันภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่หน่วยงานสาธารณสุขแนะนำให้เร่งทำให้แห้งเพื่อจำกัดการเติบโตของรา เพราะไฟฟ้ายังไม่กลับมา อากาศยังชื้น และฝนยังตกต่อเนื่อง

จุดที่มักพบเชื้อราคีโตเมียมและราที่ชอบน้ำชนิดอื่นในบ้านหลังน้ำท่วม ได้แก่

• ผนังยิปซัมและผนังเบา โดยเฉพาะกระดาษที่หุ้มด้านหลังแผ่น ซึ่งมองไม่เห็นจากด้านหน้า ราอาจลามอยู่ด้านในผนังก่อนจะปรากฏเป็นคราบด้านนอก
• วอลเปเปอร์และกาวติดวอลเปเปอร์ ที่พองหรือร่อน ใต้แผ่นวอลเปเปอร์มักชื้นและมืด เหมาะกับการเติบโตของรา
• เฟอร์นิเจอร์ไม้อัดและปาร์ติเกิลบอร์ด เช่น ตู้เสื้อผ้า ชั้นวางของ ตู้ครัว ขอบล่างที่แช่น้ำจะบวมและเป็นที่สะสมของเส้นใยรา
• กล่องกระดาษ เอกสาร หนังสือ และรูปถ่าย ที่เก็บไว้ตามพื้น ใต้บันได หรือในห้องเก็บของ
• พรม ฟูก ที่นอน เบาะโซฟา และผ้าม่าน ที่ดูดน้ำได้มากและแห้งยาก
• ฝ้าเพดานและฉนวนกันความร้อน ในกรณีที่หลังคารั่วหรือมีน้ำซึมจากชั้นบน
• ขอบประตู วงกบไม้ และบัวพื้น ซึ่งดูดน้ำขึ้นไปตามเสี้ยนไม้
• ใต้พื้นไม้ ใต้ลามิเนต และใต้กระเบื้องยาง ที่ยังมีน้ำค้างอยู่ข้างใต้

สัญญาณเตือนที่ควรสังเกตคือ กลิ่นอับคล้ายกระดาษเก่าหรือดินเปียก สีผนังที่ด่างหรือเป็นคราบ วอลเปเปอร์ที่ร่อน ผนังที่กดแล้วนิ่ม และอาการภูมิแพ้ที่กำเริบเมื่ออยู่ในบ้าน แต่ดีขึ้นเมื่อออกไปนอกบ้าน หากเจอสัญญาณเหล่านี้ ควรสงสัยว่ามีราขึ้นอยู่ในจุดที่มองไม่เห็นด้วย

อาการจากเชื้อราคีโตเมียมหลังน้ำท่วม อันตรายไหม ใครเสี่ยงที่สุด

สำหรับคนทั่วไปที่ร่างกายแข็งแรง การสัมผัสสปอร์ของเชื้อราในบ้านที่เคยถูกน้ำท่วมมักทำให้เกิดอาการระคายเคืองหรืออาการแพ้มากกว่าการติดเชื้อ อาการที่คนมักค้นหา เช่น "ไอไม่หยุดหลังน้ำลด" "คัดจมูกหลังน้ำท่วม" หรือ "ภูมิแพ้กำเริบหลังน้ำท่วม" อาจเกี่ยวข้องกับเชื้อราในบ้านได้ อาการที่พบบ่อย ได้แก่

• จาม คัดจมูก น้ำมูกไหล ระคายคอ
• ไอ โดยเฉพาะตอนกลางคืนหรือหลังเข้าห้องที่มีกลิ่นอับ
• คันตา ตาแดง น้ำตาไหล
• ผื่นคันหรือผิวหนังระคายเคืองหลังสัมผัสวัสดุที่ขึ้นรา
• หายใจมีเสียงหวีด แน่นหน้าอก หรือหอบหืดกำเริบในผู้ที่เป็นโรคหืดอยู่เดิม
• ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย รู้สึกไม่สบายเมื่ออยู่ในบ้าน

ในทางการแพทย์ มีรายงานการติดเชื้อจากคีโตเมียมในคนอยู่บ้าง เช่น การติดเชื้อที่เล็บหรือผิวหนัง และพบได้น้อยมากในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง จึงไม่ใช่เชื้อที่ควรทำให้ตื่นตระหนก แต่ก็ไม่ควรมองข้าม กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ ได้แก่

• เด็กเล็กและทารก ซึ่งระบบทางเดินหายใจยังพัฒนาไม่เต็มที่
• ผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคปอดหรือโรคหัวใจ
• ผู้ที่เป็นโรคหืด โรคภูมิแพ้ หรือไซนัสอักเสบเรื้อรัง
• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ป่วยที่ได้รับยาเคมีบำบัด ผู้ปลูกถ่ายอวัยวะ หรือผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน
• หญิงตั้งครรภ์ ซึ่งควรหลีกเลี่ยงการทำงานทำความสะอาดราด้วยตัวเอง

หากมีไข้ ไอเรื้อรัง หายใจลำบาก แน่นหน้าอก หรืออาการแย่ลงเรื่อย ๆ ควรไปพบแพทย์ และแจ้งแพทย์ด้วยว่าบ้านเพิ่งถูกน้ำท่วมและมีราขึ้น เพื่อให้แพทย์ประเมินได้ถูกต้อง บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ และไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ได้

ผลกระทบของราขึ้นผนังหลังน้ำท่วม ที่มากกว่าเรื่องสุขภาพ

ด้านสุขภาพ คนในบ้านอาจป่วยกระปอดกระแปด ภูมิแพ้กำเริบบ่อย นอนหลับไม่สนิท เด็กต้องหยุดเรียน ผู้ใหญ่ต้องลางาน ซึ่งกระทบต่อเนื่องไปถึงรายได้ของครอบครัวที่เพิ่งได้รับความเสียหายจากน้ำท่วมอยู่แล้ว

ด้านค่าใช้จ่าย ราที่ปล่อยไว้นานจะลามลึกเข้าไปในวัสดุ ทำให้ต้องรื้อผนัง ตู้ และพื้นมากขึ้นกว่าที่ควรจะเป็น ค่าซ่อมแซมจึงเพิ่มขึ้นทุกสัปดาห์ที่ปล่อยไว้ เฟอร์นิเจอร์ที่อาจเก็บไว้ได้ก็ต้องทิ้งไปเพราะราลามจนแก้ไม่ได้

ด้านเวลา การเช็ดราซ้ำแล้วซ้ำอีกโดยไม่แก้ต้นเหตุ ทำให้เสียเวลาไปหลายสัปดาห์ และกว่าจะรู้ว่าต้องรื้อวัสดุออก ราก็ลามไปห้องอื่นแล้ว

ด้านร้านค้าและกิจการ สำหรับร้านค้าในตลาดหรือกิจการในชุมชนที่ถูกน้ำท่วม กลิ่นอับและคราบราทำให้ลูกค้าไม่มั่นใจ สินค้าที่เป็นกระดาษ ผ้า หรืออาหารแห้งอาจเสียหายเพิ่ม ส่วนสำนักงานหรือที่ทำการหน่วยงานที่เก็บเอกสารจำนวนมาก ก็เสี่ยงที่เอกสารสำคัญจะขึ้นราและเสื่อมสภาพ

ด้านจิตใจ หลังผ่านความเหนื่อยจากการขนของหนีน้ำ ล้างบ้าน และซ่อมแซม การเห็นราขึ้นซ้ำทุกสัปดาห์ทำให้หลายครอบครัวรู้สึกท้อ เหมือนบ้านไม่มีวันกลับมาเหมือนเดิม การมีแผนจัดการที่ชัดเจนจึงช่วยคืนความมั่นใจให้คนในบ้านได้มาก

ทำไมเช็ดราหรือทาสีทับอย่างเดียว เชื้อราคีโตเมียมจึงกลับมาอีก

หลายบ้านเลือกวิธีที่ดูง่ายและเร็ว แต่ไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยหลังน้ำท่วม ได้แก่

• เช็ดคราบราบนผนังยิปซัมแล้วจบ คราบด้านนอกหายไป แต่เส้นใยราที่ฝังอยู่ในกระดาษหุ้มแผ่นและด้านหลังผนังยังอยู่ เมื่อความชื้นยังค้าง ราก็งอกกลับมาอีก
• ทาสีทับคราบรา สีไม่ได้ทำให้ราหายไป และยังปิดความชื้นไว้ข้างใน ทำให้ราลามใต้ชั้นสีจนสีพองและร่อนในเวลาต่อมา
• เปิดพัดลมเป่าอย่างเดียว พัดลมช่วยให้ผิวหน้าแห้ง แต่ไม่พอสำหรับโครงผนัง ใต้พื้น หรือเนื้อไม้ที่ยังอิ่มน้ำ และยังอาจพัดสปอร์ราให้ฟุ้งกระจายไปทั่วบ้าน
• ใช้น้ำหอมหรือธูปกลบกลิ่น กลิ่นอับคือสัญญาณเตือน การกลบกลิ่นทำให้เราละเลยปัญหาที่ยังอยู่
• ราดน้ำยาฟอกขาวบนวัสดุพรุน น้ำยาฟอกขาวทำให้สีของคราบจางลง แต่ซึมลงในวัสดุพรุนอย่างยิปซัมหรือไม้ได้ไม่ดี และการใช้ผิดวิธีหรือผสมกับน้ำยาชนิดอื่นอาจเกิดก๊าซอันตราย
• ปัดหรือกวาดราแห้งโดยไม่ป้องกันตัว ทำให้สปอร์ฟุ้งในอากาศ และคนที่ทำความสะอาดได้รับสปอร์เข้าทางเดินหายใจโดยตรง

หลักการที่ถูกต้องตามคำแนะนำของ CDC และหน่วยงานสาธารณสุขคือ ทำให้แห้งให้เร็วที่สุด รื้อวัสดุพรุนที่ขึ้นราหรือแช่น้ำนานออกไป ทำความสะอาดพื้นผิวแข็งด้วยน้ำและผงซักฟอก ทำให้แห้งสนิท แล้วจึงฆ่าเชื้อพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วม การพ่นฆ่าเชื้อจึงเป็นขั้นตอนเสริมที่มาหลังจากการรื้อและล้าง ไม่ใช่ทางลัดที่ใช้แทนการรื้อวัสดุที่ราขึ้นลึกแล้ว

บริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม จาก World Health Disinfection (WHD) ช่วยอย่างไร

World Health Disinfection (WHD) ให้ บริการพ่นฆ่าเชื้อ สำหรับบ้าน อาคาร และสถานประกอบการ ตามข้อมูลบริการ ทีมช่างที่ผ่านการฝึกอบรมจะใช้การพ่นและ/หรือการพ่นละอองฝอยแบบ ULV (Ultra Low Volume) ซึ่งทำให้น้ำยากระจายเป็นละอองละเอียดเข้าถึงซอกมุมได้ทั่วถึง โดยใช้น้ำยา CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร ที่มีส่วนประกอบของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride

ตามข้อมูลบริการและข้อมูลผลิตภัณฑ์ น้ำยานี้ระบุว่าครอบคลุมเชื้อไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา หรือราหลายชนิด อ้างประสิทธิภาพ 99.99% และหน้าเว็บไซต์ระบุถึงการรับรองหรือการอ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019 ลูกค้าที่ใช้บริการมีทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย

ข้อควรรู้อย่างตรงไปตรงมา: เชื้อราคีโตเมียมไม่ได้อยู่ในรายชื่อเชื้อที่ระบุเป็นรายชนิดบนหน้าเว็บไซต์ของ WHD แต่คีโตเมียมจัดอยู่ในกลุ่มเชื้อราซึ่งผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม หากต้องการข้อมูลผลทดสอบเฉพาะเชื้อคีโตเมียม สามารถสอบถามทีมงาน WHD ได้โดยตรง นอกจากนี้ WHO และ CDC แนะนำว่าพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วมควรทำความสะอาดก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ ซึ่งเป็นแนวทางเดียวกับขั้นตอนการทำงานของ WHD และที่สำคัญ การพ่นฆ่าเชื้อไม่สามารถแทนการรื้อวัสดุพรุนที่ราขึ้นลึกแล้ว เช่น ยิปซัมที่บวม พรมที่แช่น้ำ หรือไม้อัดที่ผุ

ขั้นตอนการทำงานของ WHD สำหรับบ้านที่มีปัญหาราหลังน้ำท่วม

1. สำรวจและประเมินพื้นที่ พูดคุยผ่านโทรศัพท์หรือ LINE ส่งรูปถ่ายห้องที่ถูกน้ำท่วม จุดที่ราขึ้น และขนาดพื้นที่ เพื่อวางแผนงานและนัดหมาย ทีมงานจะแนะนำว่าส่วนไหนควรรื้อหรือเปลี่ยนก่อน
2. ขนโคลน รื้อวัสดุ และล้างทำความสะอาด เจ้าของบ้านหรือทีมทำความสะอาดขนโคลนออก รื้อวัสดุพรุนที่ราขึ้นหรือแช่น้ำนาน ล้างพื้นผิวแข็งด้วยน้ำและผงซักฟอก และทำให้แห้งสนิทที่สุดเท่าที่ทำได้
3. แบ่งโซนและเตรียมพื้นที่ แยกห้องที่ต้องพ่น เก็บอาหาร ภาชนะ ของใช้เด็ก และสิ่งของที่ไม่ต้องการให้โดนละออง ให้คน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ออกจากโซนที่จะพ่น
4. พ่นฆ่าเชื้อ ช่างพ่นและ/หรือพ่นละอองฝอย ULV ด้วย CHEMGENE HLD4H ทั่วพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วม ผนัง พื้น ขอบประตู ห้องน้ำ ครัว และจุดที่มือสัมผัสบ่อย
5. รอเวลาและกลับเข้าใช้พื้นที่ ตามข้อมูลบริการ ให้รอประมาณ 30 นาทีก่อนกลับเข้าใช้พื้นที่ตามปกติ และควรทำตามระยะเวลาที่ช่างแนะนำในแต่ละงาน เปิดระบายอากาศ แล้วจึงนำของใช้กลับเข้าที่

WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 ไม่มีสาขาในจังหวัดสุรินทร์ สำหรับลูกค้าในต่างจังหวัด เช่น อำเภอพนมดงรัก อำเภอบ้านกรวด หรือพื้นที่ใกล้เคียง สามารถโทรหรือ LINE มาสอบถามเพื่อประเมินงานและวางแผนนัดหมายล่วงหน้าได้ ไม่มีการรับประกันว่าจะเข้าพื้นที่ได้ภายในวันเดียว และราคาขึ้นอยู่กับขนาดและสภาพพื้นที่ จึงขอให้ติดต่อทีมงานโดยตรง

นอกจากนี้ ตามข้อมูลบริการ ลูกค้าจะได้รับสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC ฟรีเมื่อใช้บริการ และสามารถขอใบกำกับภาษีได้ สำหรับปัญหากลิ่นอับที่ยังค้างหลังจัดการรา สามารถพิจารณา บริการอบโอโซนบ้านและอาคาร เป็นบริการเสริมได้

10 เหตุผลที่ควรพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วมพนมดงรัก สุรินทร์ ปี 2569

1. น้ำป่าพาตะกอนและสิ่งปนเปื้อนเข้าบ้าน พื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วมควรได้รับการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อก่อนกลับมาใช้งาน
2. เชื้อราอย่างคีโตเมียมไม่ได้มาลำพัง น้ำท่วมนำทั้งแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อรามาพร้อมกัน การ พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม ช่วยดูแลพื้นผิวในภาพรวม
3. น้ำยาระดับการแพทย์ CHEMGENE HLD4H เป็นน้ำยาที่ใช้ในโรงพยาบาลและสถานที่ที่ต้องการมาตรฐานสูง
4. ละอองฝอย ULV เข้าถึงซอกมุม เช่น หลังตู้ ใต้บันได มุมห้อง ซึ่งเช็ดด้วยมือได้ยาก
5. ทำงานโดยช่างที่ผ่านการฝึกอบรม ลดความเสี่ยงจากการผสมน้ำยาผิดวิธีหรือใช้อุปกรณ์ไม่เหมาะสม
6. เหมาะกับบ้านที่มีเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยภูมิแพ้ ซึ่งต้องการให้บ้านสะอาดและปลอดภัยขึ้นก่อนกลับมาอยู่
7. ช่วยลดความกังวลของคนในบ้าน รู้ว่าพื้นผิวผ่านทั้งการล้างและการฆ่าเชื้ออย่างเป็นระบบ
8. ใช้ได้ทั้งบ้าน ร้านค้า ตลาด และสำนักงาน เหมาะกับชุมชนที่ทั้งบ้านเรือนและพื้นที่ส่วนกลางถูกน้ำท่วม
9. รอประมาณ 30 นาทีก่อนกลับเข้าใช้พื้นที่ ตามข้อมูลบริการ ไม่ต้องปิดบ้านนานหลายวัน แต่ควรทำตามคำแนะนำของช่างทุกครั้ง
10. ปรึกษาได้ทั้งโทรศัพท์และ LINE แม้จะอยู่ต่างจังหวัด ก็สามารถ ติดต่อบริการพ่นฆ่าเชื้อ เพื่อประเมินงานและนัดหมายล่วงหน้าได้

ก่อนและหลัง: บ้านที่จัดการราหลังน้ำท่วมอย่างเป็นระบบ

ผลลัพธ์ในแต่ละบ้านแตกต่างกันตามความรุนแรงของน้ำท่วมและการรื้อวัสดุที่เสียหาย ตัวอย่างนี้เป็นภาพประกอบเพื่อให้เห็นแนวทาง ไม่ใช่ผลรับประกัน

เช็กลิสต์จัดการเชื้อราขึ้นผนังหลังน้ำท่วม ก่อนและหลังพ่นฆ่าเชื้อ

ความปลอดภัยต้องมาก่อน

• ตรวจให้แน่ใจว่าตัดไฟชั้นล่างแล้ว และให้ช่างไฟฟ้าตรวจระบบก่อนเปิดใช้งาน
• สวมหน้ากาก N95 ถุงมือยางแบบยาว แว่นครอบตา และรองเท้าบูททุกครั้งที่จัดการวัสดุที่ขึ้นรา
• ให้เด็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยภูมิแพ้อยู่นอกพื้นที่ระหว่างรื้อและทำความสะอาด
• หากมีบาดแผล ให้ปิดแผลกันน้ำ และหากแผลถูกน้ำท่วมหรือโคลน ควรล้างด้วยน้ำสะอาดและปรึกษาแพทย์

ทำให้แห้งให้เร็วที่สุด

• เปิดประตูหน้าต่างเมื่ออากาศภายนอกแห้งกว่าภายใน ใช้พัดลมและเครื่องลดความชื้นเมื่อไฟฟ้าปลอดภัยแล้ว
• เปิดบัวพื้นหรือเจาะช่องด้านล่างของผนังเบาเพื่อให้โครงด้านในระบายความชื้น ตามคำแนะนำของช่าง
• ยกเฟอร์นิเจอร์ออกห่างจากผนังเพื่อให้อากาศไหลเวียน

รื้อและทิ้งวัสดุที่เสียหาย

• ยิปซัม ฉนวน พรม ฟูก และเบาะที่แช่น้ำนานหรือขึ้นรา ควรพิจารณาทิ้ง
• เอกสารสำคัญที่ขึ้นรา ให้ถ่ายรูปเก็บไว้ก่อน แล้วปรึกษาหน่วยงานที่ออกเอกสารเรื่องการขอใหม่
• ห่อวัสดุที่ขึ้นราด้วยถุงพลาสติกหนาก่อนขนออกจากบ้าน เพื่อไม่ให้สปอร์ฟุ้ง

ทำความสะอาดพื้นผิวแข็ง

• ล้างพื้น กระเบื้อง และเฟอร์นิเจอร์พื้นผิวแข็งด้วยน้ำและผงซักฟอก แล้วเช็ดให้แห้ง
• ห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับแอมโมเนียหรือน้ำยาชนิดอื่น
• ห้ามทาสีทับคราบราหรือผนังที่ยังชื้น

ก่อนวันพ่นฆ่าเชื้อ

• เก็บอาหาร ภาชนะ แปรงสีฟัน ของเล่นเด็ก และเสื้อผ้าที่ซักแล้วเข้าตู้หรือกล่องปิด
• แจ้งช่างเรื่องจุดที่ราเคยขึ้น ห้องที่มีเด็กหรือผู้ป่วย และสัตว์เลี้ยงในบ้าน
• เตรียมพื้นที่ให้คนและสัตว์เลี้ยงพักระหว่างพ่น

หลังพ่นฆ่าเชื้อ

• กลับเข้าใช้พื้นที่ตามเวลาที่ช่างแนะนำ ตามข้อมูลบริการประมาณ 30 นาที แล้วเปิดระบายอากาศ
• ควบคุมความชื้นภายในบ้านต่อเนื่อง หมั่นเปิดหน้าต่างและเช็ดคราบน้ำ
• ตรวจผนัง มุมห้อง และหลังตู้ทุกสัปดาห์ในช่วงเดือนแรก หากเห็นจุดราใหม่ ให้รีบหาสาเหตุความชื้น
• หากมีอาการไอ หอบ แน่นหน้าอก หรือมีไข้ ให้ไปพบแพทย์

คำถามที่พบบ่อย: เชื้อราคีโตเมียมและราขึ้นผนังหลังน้ำท่วม

เชื้อราคีโตเมียมคืออะไร อันตรายไหม

คีโตเมียมเป็นเชื้อราที่ย่อยเซลลูโลส ชอบขึ้นบนกระดาษ ไม้ และผนังยิปซัมที่เปียกนาน สำหรับคนทั่วไปมักทำให้เกิดอาการแพ้หรือระคายเคืองทางเดินหายใจ ส่วนการติดเชื้อพบได้น้อยมากและมักเกิดในผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง ไม่ควรตื่นตระหนก แต่ควรจัดการราให้เร็ว

ราขึ้นผนังหลังน้ำท่วม ทำอย่างไรดี

ทำให้แห้งก่อน รื้อวัสดุพรุนที่ราขึ้นลึกหรือแช่น้ำนาน ล้างพื้นผิวแข็งด้วยน้ำและผงซักฟอก ทำให้แห้งสนิท แล้วจึงฆ่าเชื้อพื้นผิว สวมหน้ากาก N95 ถุงมือ และแว่นครอบตาทุกครั้ง และอย่าทาสีทับคราบรา

ไอไม่หยุดหลังน้ำลด เกี่ยวกับเชื้อราในบ้านไหม

อาจเกี่ยวข้องได้ เพราะสปอร์เชื้อราในบ้านที่เคยถูกน้ำท่วมกระตุ้นอาการไอ จาม และหอบหืดได้ แต่ก็มีสาเหตุอื่นอีกมาก หากไอนานเกินหนึ่งถึงสองสัปดาห์ มีไข้ หรือหายใจลำบาก ควรไปพบแพทย์และแจ้งว่าบ้านเพิ่งถูกน้ำท่วม

เชื้อราสีเทาเขียวบนผนังยิปซัม ใช่คีโตเมียมไหม

อาจเป็นได้ แต่ดูด้วยตาเปล่าไม่สามารถบอกชนิดได้แน่นอน ต้องตรวจในห้องปฏิบัติการ อย่างไรก็ตาม CDC แนะนำว่าไม่จำเป็นต้องรู้ชนิดของราก่อนลงมือ เพราะวิธีจัดการเหมือนกัน

พ่นฆ่าเชื้อแล้วไม่ต้องรื้อผนังได้ไหม

ไม่ได้ หากผนังยิปซัม พรม หรือไม้อัดบวมและราขึ้นลึก ต้องรื้อออก การพ่นฆ่าเชื้อเป็นขั้นตอนหลังจากรื้อและล้างแล้ว เพื่อดูแลพื้นผิวที่เหลืออยู่และพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วม

น้ำยา CHEMGENE ฆ่าเชื้อราคีโตเมียมได้ไหม

หน้าเว็บไซต์ของ WHD ไม่ได้ระบุคีโตเมียมเป็นรายชนิด แต่ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ น้ำยาระบุว่าครอบคลุมกลุ่มเชื้อราและราซึ่งคีโตเมียมอยู่ในกลุ่มนั้น หากต้องการผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ สอบถามได้ที่ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268

พ่นฆ่าเชื้อแล้วต้องออกจากบ้านนานไหม

ระหว่างพ่น คน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ต้องออกจากโซนที่พ่น ตามข้อมูลบริการ ให้รอประมาณ 30 นาทีก่อนกลับเข้าใช้พื้นที่ และควรทำตามเวลาที่ช่างแนะนำในแต่ละงาน

บริการพ่นฆ่าเชื้อใกล้ฉัน มีที่สุรินทร์หรือบุรีรัมย์ไหม

WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ ไม่มีสาขาในสุรินทร์ แต่สามารถโทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 เพื่อประเมินงานในต่างจังหวัดและวางแผนนัดหมายล่วงหน้าได้

ป้องกันเชื้อราไม่ให้กลับมาหลังน้ำท่วมอย่างไร

ควบคุมความชื้นให้ต่ำ เปิดระบายอากาศ ซ่อมจุดรั่ว ไม่เก็บกล่องกระดาษไว้บนพื้น เลือกวัสดุทนน้ำเมื่อซ่อมแซม และตรวจมุมอับทุกสัปดาห์ในช่วงแรกหลังน้ำลด

ค่าบริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วมเท่าไร

ราคาขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่ สภาพความเสียหาย และระยะทาง โปรดส่งรูปและขนาดพื้นที่ทาง LINE @whd268 หรือโทร 065-556-6294 เพื่อให้ทีมงานประเมิน

น้ำท่วมสุรินทร์ ปี 2569 แล้วราขึ้นบ้าน ปรึกษา WHD ได้เลย

ล้างโคลน รื้อวัสดุที่เสียหาย ทำให้แห้ง แล้วให้ทีมช่าง WHD ช่วยพ่นฆ่าเชื้อพื้นผิวทั่วบ้าน ร้านค้า หรือสำนักงานของคุณ เพื่อกลับมาใช้พื้นที่ได้อย่างมั่นใจขึ้น

ขอคำปรึกษาบริการพ่นฆ่าเชื้อ

โทร 065-556-6294 | LINE @whd268

World Health Disinfection เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 รับงานต่างจังหวัดโดยประเมินผ่านโทรศัพท์และ LINE

บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง

• บริการพ่นฆ่าเชื้อ World Health Disinfection
• น้ำยาฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H
• บริการอบโอโซนบ้านและอาคาร สำหรับกลิ่นอับหลังน้ำท่วม

แหล่งอ้างอิง

• มติชน รายงานน้ำท่วมบ้านรุน ต.บักได และบ้านตาเมียง ต.ตาเมียง อ.พนมดงรัก จ.สุรินทร์ (24 ก.ย. 2569): https://matichon.co.th/region/news_5903334
• กรมประชาสัมพันธ์ ข้อมูล ปภ. ณ 7 ต.ค. 2569: https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/548715
• World Health Organization, Fact sheets: https://www.who.int/news-room/fact-sheets
• CDC, Floods: https://www.cdc.gov/floods/
• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข: https://ddc.moph.go.th/