Last updated: 8 ต.ค. 2569 | 9 จำนวนผู้เข้าชม |
ไข้ ไอ เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หลังจากเข้าไปเก็บกวาดใต้หลังคา ศาลา หรือโรงเรือนเก่าที่มีค้างคาวและนกอาศัยอยู่ อาการเหล่านี้อาจเป็นแค่ไข้หวัดธรรมดา แต่ก็อาจเกี่ยวกับ เชื้อราฮิสโตพลาสมา (Histoplasma) เชื้อราที่เติบโตในดินซึ่งมีมูลค้างคาวหรือมูลนกสะสม และแพร่สู่คนเมื่อเราหายใจเอาสปอร์ที่ฟุ้งขึ้นมาระหว่างการขุด กวาด หรือรื้อถอน บทความนี้ใช้เหตุการณ์ น้ำท่วมบ้านสร้าง ปราจีนบุรี ปี 2569 เป็นบทเรียน เพื่ออธิบายว่าโรคฮิสโตพลาสโมซิสคืออะไร ติดต่อทางไหน มีอาการอย่างไร ใครเสี่ยง ป้องกันอย่างไรระหว่างฟื้นฟูบ้านหลังน้ำลด และ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ช่วยได้ในขั้นตอนไหน
เรื่องเล่าจากสถานการณ์จริงที่พบบ่อย (กรณีตัวอย่าง ไม่ใช่คำบอกเล่าของบุคคลจริง)
ต้นเดือนตุลาคม 2569 บ้านของพี่น้อย (นามสมมติ) ในอำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี เป็นบ้านไม้ใต้ถุนสูงหลังเก่าที่ตกทอดมาจากรุ่นปู่ย่า ใต้หลังคาสังกะสีมีค้างคาวกลุ่มเล็ก ๆ อาศัยอยู่หลายปี มูลค้างคาวสะสมเป็นกองบนฝ้าและหล่นลงมาตามมุมใต้ถุน ซึ่งเป็นที่เก็บกระสอบ อุปกรณ์การเกษตร และเล้าไก่
เมื่อมวลน้ำจากตัวเมืองและอำเภอศรีมโหสถไหลมารวมกัน ระดับน้ำในบ้านสร้างก็สูงขึ้นจนท่วมใต้ถุนบ้าน ครอบครัวพาแม่ซึ่งเป็นผู้สูงอายุไปพักที่ศูนย์พักพิงชั่วคราว ส่วนพี่น้อยกับสามีผลัดกันกลับมาดูบ้าน เมื่อน้ำเริ่มลด ทั้งสองตั้งใจจะเก็บกวาดใต้ถุนและฝ้าเพดานที่เปียกน้ำให้เสร็จ ก่อนจะรับแม่กลับบ้าน
สามีของพี่น้อยปีนขึ้นไปรื้อฝ้าที่บวมน้ำ ฝุ่นและมูลค้างคาวแห้งร่วงลงมาเต็มหน้า ส่วนพี่น้อยใช้ไม้กวาดกวาดดินโคลนผสมมูลค้างคาวที่ใต้ถุน โดยใส่เพียงหน้ากากผ้า ราวสองสัปดาห์ต่อมา สามีเริ่มมีไข้ต่ำ ๆ ไอแห้ง อ่อนเพลีย และเจ็บหน้าอก คิดว่าเป็นไข้หวัดจากการตากฝน แต่อาการไม่ดีขึ้น จึงไปโรงพยาบาลและเล่าให้แพทย์ฟังว่าเพิ่งรื้อฝ้าที่มีมูลค้างคาว แพทย์จึงนำประวัตินี้ไปประกอบการตรวจวินิจฉัย
กรณีตัวอย่างนี้ไม่ได้มีไว้เพื่อให้ตกใจ เพราะคนส่วนใหญ่ที่ได้รับเชื้อมีอาการเล็กน้อยหรือไม่มีอาการเลย แต่ต้องการชี้ให้เห็นว่า การเล่าประวัติการสัมผัสมูลค้างคาวหรือมูลนกให้แพทย์ฟัง และการเก็บกวาดอย่างถูกวิธีตั้งแต่แรก เป็นสิ่งที่ช่วยได้มาก
ตามรายงานข่าวของมติชน (2 ตุลาคม 2569) มวลน้ำจากตัวเมืองปราจีนบุรีและอำเภอศรีมโหสถไหลมารวมกันที่อำเภอบ้านสร้าง ระดับน้ำเพิ่มสูงขึ้นและท่วมขังทุกตำบล ชาวบ้านเริ่มอพยพเข้าศูนย์พักพิง 13 แห่ง รวม 69 คน
บ้านสร้างเป็นพื้นที่ลุ่มที่รับน้ำต่อจากพื้นที่ต้นทาง เมื่อน้ำท่วมขังเป็นเวลานาน ดินใต้ถุนบ้าน ลานวัด โรงเรือน และสวน จะชุ่มน้ำและมีตะกอนทับถม พออากาศเริ่มแห้ง ดินและตะกอนเหล่านี้ รวมถึงมูลสัตว์ที่ปะปนอยู่ จะกลายเป็นฝุ่นที่ฟุ้งได้ง่ายเมื่อมีการกวาด ขุด หรือรื้อถอน
ในภาพรวมระดับประเทศ ข้อมูลของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ที่เผยแพร่ผ่านกรมประชาสัมพันธ์ ณ วันที่ 7 ตุลาคม 2569 เวลา 06.00 น. ระบุว่ามีพื้นที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย 27 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 123 อำเภอ 984 ตำบล ประชาชนได้รับผลกระทบ 1,154,875 ครัวเรือน หรือกว่า 3.1 ล้านคน ช่วงหลังน้ำลดจึงเป็นช่วงที่คนจำนวนมากต้องรื้อ ซ่อม และเก็บกวาดบ้านพร้อมกัน
สำหรับคนที่ค้นหาคำว่า "น้ำท่วมปราจีนบุรี 2569" "น้ำท่วมบ้านสร้าง 2569" หรือ "ไข้ ไอ หลังทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม" บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจความเสี่ยงที่มักถูกมองข้ามระหว่างการฟื้นฟูบ้าน
ฮิสโตพลาสมา แคปซูลาตัม (Histoplasma capsulatum) เป็นเชื้อราที่อาศัยอยู่ในดิน โดยเฉพาะดินที่มีมูลค้างคาวหรือมูลนกสะสมอยู่มาก เช่น ในถ้ำ ใต้หลังคาอาคารเก่า หอระฆัง โรงเรือนเลี้ยงไก่ หรือใต้ต้นไม้ที่นกมาเกาะนอนเป็นฝูง มูลสัตว์เหล่านี้เป็นแหล่งอาหารที่ทำให้เชื้อเติบโตได้ดี
เชื้อนี้เป็นเชื้อราสองรูป (dimorphic fungus) คือในธรรมชาติจะอยู่ในรูปเส้นใยที่สร้างสปอร์ขนาดเล็กมาก เมื่อดินหรือมูลสัตว์ถูกรบกวน สปอร์จะลอยขึ้นในอากาศ และเมื่อคนหายใจเข้าไปถึงปอด เชื้อจะเปลี่ยนเป็นรูปยีสต์ในร่างกายตามอุณหภูมิของร่างกาย
ข้อเท็จจริงสำคัญตามข้อมูลทางการแพทย์ทั่วไป ได้แก่
โรคที่เกิดจากเชื้อนี้เรียกว่า โรคฮิสโตพลาสโมซิส (Histoplasmosis) ซึ่งส่วนใหญ่เกิดที่ปอด และในบางรายอาจแพร่ไปยังอวัยวะอื่น จำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยและรักษาโดยแพทย์
เชื้อฮิสโตพลาสมาไม่ได้มากับน้ำท่วมโดยตรง แต่ช่วงหลังน้ำลดเป็นช่วงที่คนต้องรื้อ ขุด และกวาดในจุดที่ไม่เคยแตะต้องมานาน ซึ่งเป็นจุดที่มูลค้างคาวและมูลนกสะสมอยู่ เช่น
กิจกรรมที่ทำให้สปอร์ฟุ้งมากที่สุด คือ การกวาดแห้ง การรื้อฝ้า การขุดดิน การใช้เครื่องเป่าลม และการฉีดน้ำแรงดันสูงใส่คราบแห้ง ยิ่งพื้นที่ปิดทึบและอากาศถ่ายเทน้อย ปริมาณสปอร์ที่หายใจเข้าไปก็ยิ่งมาก
หากมีอาการ มักเริ่มประมาณ 3 ถึง 17 วันหลังสัมผัสสปอร์ อาการที่พบบ่อยคล้ายไข้หวัดใหญ่หรือปอดอักเสบ ทำให้คนมักไม่นึกถึง อาการที่ควรสังเกตตามข้อมูลทางการแพทย์ทั่วไป ได้แก่
คนส่วนใหญ่อาการดีขึ้นเองภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่บางคนอาจมีอาการนานกว่านั้น หรือเกิดโรคชนิดรุนแรงที่เชื้อแพร่ไปยังอวัยวะอื่น กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ ได้แก่
หากมีไข้ ไอ เจ็บหน้าอก หรือเหนื่อยผิดปกติ ภายในไม่กี่สัปดาห์หลังเก็บกวาดพื้นที่ที่มีมูลค้างคาวหรือมูลนก ควรไปพบแพทย์ และเล่าประวัติการสัมผัสให้ชัดเจน เพราะอาการคล้ายโรคอื่นมาก ประวัตินี้ช่วยให้แพทย์พิจารณาการตรวจได้ตรงจุด บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ และไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ได้
ด้านสุขภาพและการทำงาน ผู้ที่ป่วยจากการเก็บกวาดอาจต้องหยุดงานหลายวัน ทั้งที่เป็นช่วงที่ครอบครัวต้องการแรงงานมากที่สุดในการฟื้นฟูบ้าน
ด้านค่าใช้จ่าย ฝ้า ฉนวน และวัสดุที่ปนเปื้อนมูลค้างคาวต้องรื้อทิ้งอย่างระมัดระวัง และหากไม่ปิดช่องทางเข้าของค้างคาว ก็ต้องเสียค่าใช้จ่ายซ้ำในอนาคต
ด้านชุมชน วัด โรงเรียน และอาคารส่วนกลางที่ถูกใช้เป็นศูนย์พักพิง ต้องได้รับการทำความสะอาดอย่างเหมาะสมก่อนกลับมาใช้งานปกติ เพื่อให้ผู้ใช้อาคารทุกคนปลอดภัย
ด้านจิตใจ ความกังวลว่าคนในบ้านจะป่วยหลังกลับเข้าบ้าน ทำให้หลายครอบครัวไม่กล้ารับผู้สูงอายุหรือเด็กเล็กกลับบ้าน การมีแผนทำความสะอาดที่ชัดเจนจึงช่วยลดความกังวลได้มาก
การเก็บกวาดหลังน้ำท่วมมักทำด้วยความเร่งรีบ ทำให้หลายคนมองข้ามขั้นตอนป้องกันตัวเอง ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย ได้แก่
หลักการที่หน่วยงานสาธารณสุขแนะนำ คือ หลีกเลี่ยงการรบกวนดินหรือมูลสัตว์ที่สะสม หากจำเป็นต้องทำความสะอาด ให้พรมน้ำให้ชุ่มก่อนเพื่อลดฝุ่น สวมหน้ากาก N95 ถุงมือ และแว่นครอบตา ตักใส่ถุงปิดสนิท และสำหรับพื้นที่ที่มีมูลสะสมปริมาณมาก ควรให้ผู้เชี่ยวชาญที่มีอุปกรณ์ป้องกันครบดำเนินการ จากนั้นจึงล้าง ทำให้แห้ง และฆ่าเชื้อพื้นผิว
World Health Disinfection (WHD) ให้ บริการพ่นฆ่าเชื้อ สำหรับบ้าน อาคาร วัด โรงเรียน และสถานประกอบการ ตามข้อมูลบริการ ทีมช่างที่ผ่านการฝึกอบรมจะพ่นและ/หรือพ่นละอองฝอยแบบ ULV (Ultra Low Volume) ด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร มีส่วนประกอบของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride
ตามข้อมูลบริการและข้อมูลผลิตภัณฑ์ น้ำยาระบุว่าครอบคลุมเชื้อไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา อ้างประสิทธิภาพ 99.99% หน้าเว็บไซต์ระบุถึงการรับรองหรืออ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019 และมีลูกค้าทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย
ข้อควรรู้อย่างตรงไปตรงมา: เชื้อฮิสโตพลาสมาไม่ได้อยู่ในรายชื่อเชื้อที่ระบุเป็นรายชนิดบนหน้าเว็บไซต์ของ WHD แต่จัดอยู่ในกลุ่มเชื้อราซึ่งผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม หากต้องการผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ สามารถสอบถามทีมงาน WHD ได้ WHO และ CDC แนะนำให้ทำความสะอาดพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วมก่อนแล้วจึงฆ่าเชื้อ สำหรับมูลค้างคาวและมูลนก สิ่งสำคัญที่สุดคือการทำให้เปียก ขนออก และป้องกันการหายใจเอาฝุ่นเข้าไป การพ่นฆ่าเชื้อจึงเป็นขั้นตอนเสริมหลังจากนั้น ไม่ใช่สิ่งที่ใช้แทนการขนย้ายมูลสัตว์หรือแทนการไปพบแพทย์
ขั้นตอนการทำงานของ WHD
WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 ไม่มีสาขาในจังหวัดปราจีนบุรี ลูกค้าในอำเภอบ้านสร้าง ศรีมโหสถ และพื้นที่ใกล้เคียง สามารถโทรหรือ LINE เพื่อประเมินงานและนัดหมายล่วงหน้า ไม่มีการรับประกันการเข้าพื้นที่ภายในวันเดียว และราคาขึ้นอยู่กับขนาดและสภาพพื้นที่ ตามข้อมูลบริการ ลูกค้าจะได้รับสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC ฟรีเมื่อใช้บริการ และขอใบกำกับภาษีได้
ก่อน
หลัง
เป็นเชื้อราในดินที่มีมูลค้างคาวหรือมูลนกสะสม คนส่วนใหญ่ที่ได้รับเชื้อมีอาการเล็กน้อยหรือไม่มีอาการ แต่ในผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ เด็กเล็ก และผู้สูงอายุ อาจเกิดโรครุนแรงได้
ติดต่อจากการหายใจเอาสปอร์ที่ฟุ้งจากดินหรือมูลสัตว์ที่ถูกรบกวนเข้าไป ไม่ติดต่อจากคนสู่คน
มูลค้างคาวที่สะสมเป็นเวลานานอาจเป็นแหล่งของเชื้อฮิสโตพลาสมา หากต้องทำความสะอาด ให้พรมน้ำให้ชุ่ม สวม N95 และไม่กวาดแห้ง กองใหญ่ควรให้ผู้เชี่ยวชาญจัดการ
เป็นได้หลายสาเหตุ รวมถึงไข้หวัด ปอดอักเสบ หรือโรคฉี่หนู และหากเพิ่งสัมผัสมูลค้างคาวหรือมูลนก อาจเกี่ยวกับฮิสโตพลาสโมซิส ควรไปพบแพทย์และเล่าประวัติให้ครบ
หากมีอาการ มักเริ่มประมาณ 3 ถึง 17 วันหลังสัมผัส เช่น ไข้ ไอ อ่อนเพลีย เจ็บหน้าอก ปวดศีรษะ
ไม่ได้ ต้องพรมน้ำ ขนมูลออก ล้าง และทำให้แห้งก่อน การพ่นฆ่าเชื้อเป็นขั้นตอนเสริมสำหรับพื้นผิวที่เหลืออยู่
หน้าเว็บไซต์ของ WHD ไม่ได้ระบุฮิสโตพลาสมาเป็นรายชนิด แต่ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ น้ำยาระบุว่าครอบคลุมกลุ่มเชื้อรา หากต้องการผลทดสอบเฉพาะ สอบถามได้ที่ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ ไม่มีสาขาในปราจีนบุรี แต่สามารถโทรหรือ LINE เพื่อประเมินงานและนัดหมายล่วงหน้าได้
ตรวจหาจุดที่มีมูลค้างคาวหรือมูลนก ทำให้เปียกและขนออกโดยผู้สวมอุปกรณ์ป้องกัน ล้างพื้นผิว ทำให้แห้ง แล้วฆ่าเชื้อพื้นผิวที่มีคนสัมผัสบ่อย
ทำให้เปียก ขนออก ล้าง และทำให้แห้ง แล้วให้ทีมช่าง WHD ช่วยพ่นฆ่าเชื้อพื้นผิวบ้าน วัด โรงเรียน หรืออาคารของคุณ ก่อนรับคนที่คุณรักกลับบ้าน
โทร 065-556-6294 | LINE @whd268
World Health Disinfection เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 รับงานต่างจังหวัดโดยประเมินผ่านโทรศัพท์และ LINE
#ฮิสโตพลาสมา #เชื้อรามูลค้างคาว #เชื้อโรคหลังน้ำท่วม #น้ำท่วมบ้านสร้าง2569 #น้ำท่วมปราจีนบุรี2569 #พ่นฆ่าเชื้อปราจีนบุรี #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #น้ำท่วม2569 #พ่นฆ่าเชื้อ #Chemgene
คำค้นหา: เชื้อราฮิสโตพลาสมา หลังน้ำท่วม, Histoplasma capsulatum, ฮิสโตพลาสโมซิส อาการ, ฮิสโตพลาสโมซิส ติดต่อทางไหน, มูลค้างคาว อันตรายไหม, เชื้อรามูลนก, ไข้ ไอ หลังทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม, น้ำท่วมบ้านสร้าง ปราจีนบุรี ปี 2569, น้ำท่วมปราจีนบุรี 2569, พ่นฆ่าเชื้อปราจีนบุรี, บริการพ่นฆ่าเชื้อใกล้ฉัน, ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม, CHEMGENE HLD4H