Last updated: 8 ต.ค. 2569 | 17 จำนวนผู้เข้าชม |
น้ำป่าจากเขาใหญ่ที่ไหลลงลำตะคองจนล้นตลิ่งเข้าท่วมตำบลหมูสี ขนงพระ ปากช่อง และหนองสาหร่าย อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ปี 2569 ทำให้บ้าน โฮมสเตย์ และร้านค้าจำนวนมากต้องเริ่มต้นใหม่ หลังน้ำลด หลายบ้านพบราสีเขียวสดขึ้นเป็นวงบนโครงเตียงไม้ หลังตู้เสื้อผ้า ฟูก และแผ่นไม้อัด หนึ่งในเชื้อราที่ขึ้นแบบนี้ได้เร็วคือ เชื้อราไตรโคเดอร์มา (Trichoderma) ชื่อที่ชาวสวนชาวไร่รู้จักดีในฐานะเชื้อราชีวภัณฑ์ที่ช่วยควบคุมโรคพืช แต่เมื่อมันขึ้นในบ้านที่ชื้นหลังน้ำท่วม ก็กลายเป็นราในอาคารที่ทำให้เกิดกลิ่นอับและอาจกระตุ้นอาการทางเดินหายใจได้ บทความนี้อธิบายว่าเชื้อราไตรโคเดอร์มาคืออะไร อันตรายไหม ต่างจากที่ใช้ในแปลงเกษตรอย่างไร ซ่อนอยู่ตรงไหนในบ้าน ใครเสี่ยง และทำไม บริการพ่นฆ่าเชื้อ หลังขนโคลนและล้างบ้านแล้ว จึงช่วยให้บ้านในปากช่องกลับมาพร้อมใช้งาน
เรื่องต่อไปนี้เป็นกรณีตัวอย่างที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบบ่อยหลังน้ำท่วม ไม่ใช่คำบอกเล่าของบุคคลจริง
คุณเอกทำโฮมสเตย์ขนาดเล็กหกห้องอยู่ไม่ไกลจากลำตะคองในอำเภอปากช่อง ข้างบ้านมีแปลงผักอินทรีย์ที่เขาใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาผสมปุ๋ยหมักรองก้นหลุมมาหลายปี ปลายเดือนกันยายน ปี 2569 น้ำป่าจากเขาใหญ่ไหลลงลำตะคองจนล้นตลิ่ง น้ำเข้าท่วมห้องพักชั้นล่างทั้งหมด เตียงไม้ ตู้เสื้อผ้าไม้อัด ฟูก และผ้าม่านจมอยู่ในน้ำโคลนหลายวัน
หลังน้ำลด คุณเอกกับพนักงานช่วยกันฉีดโคลนออก ยกฟูกไปตาก และปิดห้องไว้ระหว่างรอช่างซ่อมไฟ หนึ่งสัปดาห์ต่อมา เมื่อเปิดห้องอีกครั้ง กลิ่นอับแรงจนต้องถอยออกมา หัวเตียงไม้และด้านหลังตู้เสื้อผ้ามีวงราสีขาวขอบเขียวสดขึ้นเต็ม ฟูกมีจุดเขียวและดำกระจาย พนักงานคนหนึ่งที่ช่วยยกฟูกโดยไม่ใส่หน้ากากจามและไอทั้งวัน
คุณเอกสงสัยว่าราเขียวในห้องคือไตรโคเดอร์มาที่เขาใช้ในแปลงผักหรือไม่ และจะเป็นอันตรายต่อแขกหรือเปล่า เขาจึงปรึกษาทีม WHD ทาง LINE คำแนะนำคือ ไม่ว่าราเขียวจะเป็นเชื้อชนิดใด เชื้อราในห้องพักต้องถูกจัดการเหมือนกัน ให้ทิ้งฟูกและผ้าม่านที่ราขึ้นถึงด้านใน รื้อแผ่นไม้อัดที่บวมน้ำ ล้างพื้นผิวแข็ง ทำให้ห้องแห้ง แล้วจึงนัดพ่นฆ่าเชื้อก่อนเปิดรับแขกอีกครั้ง
ตามรายงานของมติชนและแนวหน้า ระหว่างวันที่ 22 ถึง 28 กันยายน 2569 น้ำป่าจากเขาใหญ่ไหลลงลำตะคองและทะลักเข้าท่วมพื้นที่ตำบลหมูสี ตำบลขนงพระ ตำบลปากช่อง และตำบลหนองสาหร่าย อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา มีผู้ได้รับผลกระทบกว่า 1,000 ครอบครัว บางจุดน้ำสูงถึง 1.7 เมตร และระดับน้ำที่ตำบลปากช่องสูง 8.35 เมตร ขณะที่ระดับตลิ่งอยู่ที่ 6.50 เมตร (ที่มา: มติชน และ แนวหน้า)
ภาพรวมระดับประเทศ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) รายงานข้อมูล ณ วันที่ 7 ตุลาคม 2569 เวลา 06.00 น. ว่ามีพื้นที่ได้รับผลกระทบ 27 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร 123 อำเภอ 984 ตำบล 1,154,875 ครัวเรือน ประชาชนได้รับผลกระทบกว่า 3.1 ล้านคน (ที่มา: กรมประชาสัมพันธ์)
ข้อควรรู้สำหรับคนที่ค้นหาข้อมูล คือ บทความนี้พูดถึงอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งเป็นคนละพื้นที่กับตำบลปากช่อง อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์
น้ำป่าที่ไหลจากพื้นที่ป่าและภูเขาพาดิน ใบไม้ และเศษไม้ผุลงมาจำนวนมาก วัสดุเหล่านี้เป็นที่อาศัยตามธรรมชาติของเชื้อราในดินอย่างไตรโคเดอร์มา เมื่อโคลนตกค้างในห้อง ใต้เตียง และหลังตู้ และบ้านยังปิดอับ เชื้อราก็เติบโตได้เร็วมาก โดยเฉพาะบนไม้และวัสดุที่ทำจากเยื่อไม้ เช่น ไม้อัด แผ่นปาร์ติเคิลบอร์ด และกระดาษปิดผิวแผ่นยิปซัม
ไตรโคเดอร์มาเป็นชื่อสกุลของเชื้อราที่อาศัยอยู่ในดิน ซากพืช และไม้ผุทั่วโลก เป็นเชื้อราที่โตเร็วมาก โคโลนีมักเริ่มเป็นขุยสีขาวแล้วเปลี่ยนเป็นสีเขียวสดหรือเขียวอมเหลืองเมื่อสร้างสปอร์ ในประเทศไทย เกษตรกรนิยมใช้ไตรโคเดอร์มาบางชนิดเป็นชีวภัณฑ์ เพื่อช่วยควบคุมเชื้อราก่อโรคพืชในดิน เช่น โรครากเน่าโคนเน่า เพราะไตรโคเดอร์มาแย่งพื้นที่และอาหารจากเชื้อก่อโรค ในอีกด้านหนึ่ง ไตรโคเดอร์มาก็เป็นปัญหาในฟาร์มเห็ด ที่เรียกกันว่าโรคราเขียว
คำถามว่าเชื้อราไตรโคเดอร์มาอันตรายไหม ต้องแยกเป็นสองบริบท
ผลต่อสุขภาพที่ควรรู้ ได้แก่
สำหรับคนสุขภาพดีส่วนใหญ่ การสัมผัสเชื้อราในระดับต่ำไม่ทำให้ป่วยรุนแรง แต่ห้องที่ราขึ้นเป็นบริเวณกว้างหลังน้ำท่วมมีสปอร์ในอากาศสูงกว่าปกติมาก จึงควรจัดการอย่างถูกวิธี และไม่ควรสรุปเองว่าราเขียวในบ้านคือชีวภัณฑ์ที่ไม่มีพิษภัย เพราะการบอกชนิดของเชื้อราต้องตรวจทางห้องปฏิบัติการ
เชื้อราไม่ได้ติดต่อจากคนสู่คน แต่ส่งผลต่อสุขภาพเมื่อเรารับสปอร์และชิ้นส่วนของราเข้าสู่ร่างกาย ผ่านช่องทางเหล่านี้
เหตุที่ราเขียวขึ้นเร็วหลังน้ำท่วมปากช่อง คือ บ้านจำนวนมากใช้เฟอร์นิเจอร์ไม้และไม้อัด ซึ่งเป็นอาหารชั้นดีของเชื้อราที่ย่อยเซลลูโลสอย่างไตรโคเดอร์มา น้ำที่ท่วมสูงถึง 1.7 เมตรในบางจุดทำให้วัสดุเหล่านี้อิ่มน้ำ และการปิดห้องไว้ระหว่างรอซ่อมไฟหรือรอช่างทำให้ความชื้นสะสม CDC ระบุว่าเชื้อราเริ่มเติบโตได้ภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงหลังวัสดุเปียกน้ำ ห้องที่ปิดไว้หนึ่งสัปดาห์จึงอาจมีราขึ้นเต็มได้
อาการต่อไปนี้ไม่ได้ยืนยันว่าเกิดจากไตรโคเดอร์มา แต่เป็นสัญญาณที่พบบ่อยเมื่อบ้านมีเชื้อราสะสม และควรปรึกษาแพทย์
สำคัญ: หากมีไข้สูง ปวดน่องหลังลุยน้ำ ตาแดงร่วมกับไข้ ตัวเหลือง ท้องเสียรุนแรง หรือหายใจลำบาก ให้รีบไปโรงพยาบาล เพราะอาจเป็นโรคอื่นหลังน้ำท่วม เช่น โรคฉี่หนู บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล
คนกลุ่มเสี่ยงควรอยู่ห่างจากพื้นที่ระหว่างรื้อและทำความสะอาด และกลับมาหลังห้องแห้งและผ่านการพ่นฆ่าเชื้อแล้ว
หากเปิดห้องแล้วได้กลิ่นอับแรง แม้ยังไม่เห็นราเขียว ให้ตรวจด้านหลังเฟอร์นิเจอร์และใต้พื้นก่อนให้ใครเข้าพัก
วิธีที่ได้ผลคือ ทิ้งวัสดุที่ซึมน้ำ รื้อไม้อัดที่บวม ล้างพื้นผิวแข็ง ทำให้แห้งสนิท แล้วจึงพ่นฆ่าเชื้ออย่างทั่วถึง
สุขภาพ: คนในบ้านและพนักงานจามและไอบ่อย ผู้ป่วยหืดกำเริบ และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำเสี่ยงมากขึ้น
ธุรกิจท่องเที่ยว: ปากช่องเป็นพื้นที่ที่มีที่พักและร้านค้าจำนวนมาก ห้องพักที่มีกลิ่นอับหรือราเขียวทำให้แขกร้องเรียน รีวิวไม่ดี และเสียโอกาสในช่วงที่ต้องการฟื้นตัว
ค่าใช้จ่าย: เฟอร์นิเจอร์ที่ราลามเข้าเนื้อในต้องเปลี่ยนใหม่ ยิ่งรอนานยิ่งเสียหายมาก
เวลา: การล้างซ้ำหลายรอบเพราะรากลับมาขึ้นใหม่ ทำให้เปิดบ้านหรือเปิดกิจการได้ช้า
การเกษตร: โรงเรือนและโรงเก็บของที่มีรา อาจทำให้วัสดุเพาะและผลผลิตเสียหายต่อเนื่อง
WHO และ CDC แนะนำตรงกันว่า หลังน้ำท่วมต้องขนโคลนออก ทิ้งวัสดุที่ซึมน้ำและทำให้แห้งไม่ได้ ล้างพื้นผิวแข็งด้วยน้ำและสารทำความสะอาด ทำให้อาคารแห้งเร็วที่สุดภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงเท่าที่ทำได้ แล้วจึงฆ่าเชื้อพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วม ระหว่างทำงานให้ใส่หน้ากาก N95 ถุงมือ แว่นตา และรองเท้าบูท
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ก็เน้นเรื่องสุขอนามัย การล้างมือ และการพบแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติหลังน้ำท่วม WHD จึงวางการพ่นฆ่าเชื้อเป็นขั้นตอนปิดงาน ไม่ใช่การแทนการทำความสะอาด
บริการพ่นฆ่าเชื้อของ World Health Disinfection (WHD) ใช้ช่างเทคนิคที่ผ่านการอบรม ฉีดพ่นและ/หรือพ่นละอองฝอยแบบ ULV (Ultra Low Volume) ที่กระจายถึงพื้นผิว ซอกมุม ใต้เตียง และหลังตู้ได้ทั่วถึง น้ำยาที่ใช้คือ CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร มีส่วนประกอบ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride
ตามข้อมูลบริการ น้ำยานี้ระบุว่าครอบคลุมไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา (fungi) หลายชนิด รวมถึงโควิด-19 RSV ไข้หวัดใหญ่ H1N1 H5N1 และไวรัสโรคมือเท้าปาก อ้างประสิทธิภาพ 99.99% ฆ่าเชื้อโรคได้หลากหลายสายพันธุ์ และหน้าบริการระบุการรับรองหรือการอ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019
ความโปร่งใสเรื่องเชื้อราไตรโคเดอร์มา: หน้าเว็บของ WHD ไม่ได้ระบุชื่อ Trichoderma เป็นรายชนิด ไตรโคเดอร์มาจัดอยู่ในกลุ่มเชื้อราที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม และ WHO กับ CDC แนะนำให้ทำความสะอาดแล้วจึงฆ่าเชื้อพื้นผิวที่ปนเปื้อนน้ำท่วม หากต้องการข้อมูลผลทดสอบกับเชื้อชนิดนี้โดยเฉพาะ สอบถามทีม WHD ได้โดยตรง การพ่นไม่ได้แทนการรื้อไม้อัด ฟูก และวัสดุที่ราลามเข้าเนื้อใน และไม่ควรพ่นน้ำยาฆ่าเชื้อลงแปลงปลูกหรือกองปุ๋ยหมักที่ตั้งใจใช้ชีวภัณฑ์
ตามข้อมูลของบริษัท ลูกค้าของบริการนี้มีทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย มีโปรโมชันแถมสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC เมื่อใช้บริการ และออกใบกำกับภาษีได้ เหมาะกับโฮมสเตย์ รีสอร์ต และร้านค้าที่ต้องใช้เอกสารทางบัญชี
WHD มีสำนักงานที่เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 ไม่มีสาขาในนครราชสีมา งานต่างจังหวัดเริ่มจากการปรึกษาและประเมินผ่านโทรศัพท์หรือ LINE ด้วยรูปถ่ายและขนาดพื้นที่ แล้วจึงนัดวันเข้าหน้างาน ไม่สามารถรับประกันการเข้างานภายในวันเดียว และแจ้งค่าบริการหลังประเมินแล้ว หากห้องพักยังมีกลิ่นอับ สามารถสอบถาม บริการอบโอโซนในที่พักอาศัย เป็นบริการเสริมได้
WHD ไม่อ้างว่าการพ่นไม่ทิ้งสารตกค้างเลย จึงควรรอตามเวลาที่ช่างแจ้งก่อนเปิดห้องให้แขกเข้าพัก
เป็นเชื้อราในดินและไม้ผุที่โตเร็ว มีสีเขียวสดเมื่อสร้างสปอร์ ในภาคเกษตรใช้เป็นชีวภัณฑ์ควบคุมโรคพืช แต่ก็ขึ้นบนไม้และวัสดุชื้นในบ้านได้
สำหรับคนส่วนใหญ่ ปัญหาหลักคือภูมิแพ้และการระคายเคืองทางเดินหายใจ การติดเชื้อพบน้อยและมักเกิดในผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำมาก ควรพบแพทย์เมื่อมีอาการ
ใส่หน้ากาก N95 และถุงมือ พรมน้ำให้ราเปียก ทิ้งวัสดุที่ซึมน้ำ ล้างพื้นผิวแข็ง ทำให้แห้งสนิท แล้วจึงพ่นฆ่าเชื้อ
ไม่แน่เสมอไป ราสีเขียวมีหลายชนิด เช่น เพนิซิลเลียมและแอสเพอร์จิลลัส การบอกชนิดต้องตรวจทางห้องปฏิบัติการ แต่วิธีจัดการในบ้านเหมือนกัน
การใช้ในแปลงตามฉลากไม่ได้ทำให้บ้านขึ้นรา สาเหตุหลักคือความชื้นหลังน้ำท่วม แต่ควรเก็บชีวภัณฑ์แยกจากที่พักอาศัยและล้างมือหลังใช้
ไม่แนะนำ ฟูกที่แช่น้ำโคลนมีเชื้อราและเชื้อโรคฝังอยู่ด้านใน ควรทิ้ง
อาจเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะถ้าอาการแย่ลงเมื่ออยู่ในบ้าน แต่มีสาเหตุได้หลายอย่าง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจ
น้ำยาระบุว่าครอบคลุมกลุ่มเชื้อรา แต่หน้าเว็บไม่ได้ระบุชื่อไตรโคเดอร์มาเป็นรายชนิด การพ่นช่วยดูแลพื้นผิวที่ล้างแล้ว สอบถามข้อมูลผลทดสอบได้ที่ WHD
ตามข้อมูลบริการ รอประมาณ 30 นาที แต่ให้ยึดเวลาที่ช่างแจ้งหน้างาน และเปิดระบายอากาศก่อน
WHD อยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ ไม่มีสาขาในนครราชสีมา แต่รับปรึกษาและประเมินงานต่างจังหวัดทางโทรศัพท์ 065-556-6294 และ LINE @whd268 ก่อนนัดวัน
ทิ้งของที่ขึ้นรา ล้าง และทำให้แห้ง แล้วปรึกษาทีม WHD เพื่อวางแผนพ่นฆ่าเชื้อบ้าน โฮมสเตย์ รีสอร์ต หรือร้านค้าของคุณ
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268
#เชื้อราไตรโคเดอร์มา #เชื้อโรคหลังน้ำท่วม #น้ำท่วมปากช่อง2569 #น้ำท่วมโคราช2569 #พ่นฆ่าเชื้อปากช่อง #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #น้ำท่วม2569 #พ่นฆ่าเชื้อ #ราเขียวขึ้นบ้าน
คำค้นหา: เชื้อราไตรโคเดอร์มา หลังน้ำท่วม, Trichoderma, ไตรโคเดอร์มา คืออะไร, เชื้อราไตรโคเดอร์มา อันตรายไหม, ราเขียวขึ้นบ้านหลังน้ำท่วม, เชื้อราขึ้นเตียงไม้หลังน้ำท่วม, ไอไม่หยุดหลังน้ำลด, ฟูกขึ้นราหลังน้ำท่วม, น้ำท่วมปากช่อง นครราชสีมา ปี 2569, น้ำท่วมโคราช 2569, พ่นฆ่าเชื้อปากช่อง, พ่นฆ่าเชื้อโคราช, บริการพ่นฆ่าเชื้อใกล้ฉัน, ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม, CHEMGENE HLD4H