Last updated: 7 ต.ค. 2569 | 16 จำนวนผู้เข้าชม |
บทความนี้คือ จัดอันดับเชื้อโรคหลังน้ำท่วม เขตภาษีเจริญ ฉบับปี 2569 ที่ทีมงาน World Health Disinfection (WHD) เรียบเรียงขึ้นสำหรับคนที่อาศัย ค้าขาย และทำงานในแขวงบางด้วน แขวงคลองขวาง แขวงคูหาสวรรค์ แขวงบางจาก แขวงบางแวก แขวงบางหว้า และแขวงปากคลองภาษีเจริญ หลังจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ประกาศให้ทั้ง 7 แขวงเป็นเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 และเขตภาษีเจริญยังอยู่ในกลุ่ม 22 เขตที่มีฝนตกปานกลางถึงหนักเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2569 เราจะเล่าว่าเชื้อโรคตัวไหนควรระวังก่อน เพราะอะไร ซ่อนอยู่ตรงไหนในบ้านเรือนริมคลอง ห้องแถว ตลาด และคอนโด แล้วปิดท้ายด้วยแนวทางล้างทำความสะอาดก่อน แล้วจึงใช้ บริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม เพื่อช่วยลดความเสี่ยงให้บ้านกลับมาน่าอยู่อีกครั้ง
ก่อนเริ่ม ขอชี้แจงให้ชัดว่าการจัดอันดับในบทความนี้เป็นการจัดอันดับเชิงบรรณาธิการของ WHD ไม่ใช่สถิติทางการของหน่วยงานรัฐ และไม่ได้อ้างว่ามีการตรวจพบเชื้อตัวใดในเขตภาษีเจริญ เราเพียงนำความรู้ทั่วไปเรื่องเชื้อโรคที่มักมากับน้ำท่วมและน้ำขัง ซึ่งองค์การอนามัยโลก (WHO) ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐ (CDC) และกรมควบคุมโรคกล่าวถึงเป็นประจำ มาจัดลำดับให้เข้ากับลักษณะพื้นที่ซึ่งมีคลองไหลผ่านดังที่ชื่อแขวงปากคลองภาษีเจริญและแขวงคลองขวางบอกอยู่ และมีทั้งบ้านเรือนริมน้ำกับอาคารพักอาศัยสมัยใหม่อยู่ปะปนกัน เพื่อให้เจ้าของบ้านและผู้ประกอบการตัดสินใจได้ว่าควรเริ่มทำความสะอาดจากจุดไหนก่อน
ภาพใหญ่ของกรุงเทพมหานครในช่วงนั้นเป็นอย่างนี้ ไทยพีบีเอสรายงานว่าฝนที่ตกหนักระหว่างวันที่ 25 ถึง 26 กันยายน 2569 มีปริมาณสะสมเกินกว่า 300 มิลลิเมตรภายในเวลาราว 48 ชั่วโมง ทั้ง 50 เขตถูกประกาศเป็นพื้นที่ประสบภัยเมื่อวันที่ 26 กันยายน ต่อมาในวันที่ 29 กันยายน ไทยพีบีเอสรายงานว่า ปภ. ประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยรวม 38 เขต 118 แขวง และกรุงเทพธุรกิจรายงานข้อมูลของ ปภ. วันที่ 6 ตุลาคม 2569 ว่ากรุงเทพฯ มีผู้ได้รับผลกระทบราว 329,000 ครัวเรือน ตัวเลขเหล่านี้เปลี่ยนแปลงได้ทุกวัน ผู้อ่านควรตรวจสอบประกาศล่าสุดจากหน่วยงานอีกครั้ง
สำหรับเขตภาษีเจริญโดยเฉพาะ ไทยพีบีเอสรายงานว่าเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 ปภ. ประกาศให้ ทั้ง 7 แขวง ของเขต ได้แก่ บางด้วน คลองขวาง คูหาสวรรค์ บางจาก บางแวก บางหว้า และปากคลองภาษีเจริญ เป็นเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัย ส่วนสยามรัฐรายงานว่าเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2569 เขตภาษีเจริญเป็นหนึ่งใน 22 เขตที่มีฝนตกปานกลางถึงหนัก ซึ่งหมายความว่าแม้ช่วงพีกของฝนผ่านไปแล้ว พื้นที่นี้ก็ยังเจอฝนซ้ำ ทำให้บ้านที่เพิ่งเริ่มแห้งกลับมาชื้นอีก
สิ่งที่แหล่งข่าวข้างต้น ไม่ได้ ระบุ คือระดับน้ำรายถนน รายซอย หรือจำนวนบ้านที่น้ำเข้าในเขตภาษีเจริญ บทความนี้จึงจะไม่บอกว่าน้ำท่วมลึกเท่าใด และไม่สร้างตัวเลขขึ้นเอง สิ่งที่พูดได้อย่างซื่อตรงคือ ทั้งเขตอยู่ในรายชื่อพื้นที่ที่ได้รับความช่วยเหลือ และยังมีฝนตกต่อเนื่องอีกหลายวัน ซึ่งเพียงพอที่จะทำให้เกิดน้ำขังจากฝนหนัก ท่อระบายน้ำไหลย้อน และความชื้นสะสมในอาคาร อันเป็นเงื่อนไขที่เชื้อโรคหลายกลุ่มชอบมาก
จากแหล่งข่าวที่เราอ้างอิง พื้นที่ที่ถูกระบุชื่ออย่างชัดเจนมีดังนี้
เนื่องจากไม่มีรายงานระดับน้ำรายถนน เราจึงขอให้มองภาพเขตภาษีเจริญเป็นพื้นที่ที่เผชิญ "ฝนหนักซ้ำหลายรอบ น้ำระบายช้า และความชื้นสูงต่อเนื่อง" มากกว่าภาพน้ำท่วมสูงถึงหน้าต่าง ซึ่งในทางสุขอนามัยไม่ได้แปลว่าปลอดภัยกว่าเสมอไป เพราะน้ำขังเพียงข้อเท้าที่ไหลย้อนออกมาจากท่อระบายน้ำก็พาสิ่งปฏิกูลขึ้นมาบนพื้นบ้านได้ และความชื้นที่ค้างนานหลายวันก็เพียงพอให้เชื้อราเริ่มเติบโตบนผนังและเฟอร์นิเจอร์
เรื่องต่อไปนี้เป็น กรณีตัวอย่าง ที่เราเรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบบ่อยหลังฝนตกหนัก ไม่ใช่คำบอกเล่าของบุคคลจริง และไม่ได้อ้างถึงบ้านหลังใดหลังหนึ่ง
ป้าศรี อายุหกสิบกว่าปี อาศัยอยู่ในบ้านไม้สองชั้นที่ตกทอดมาจากพ่อแม่ ตั้งอยู่ริมคลองในย่านแขวงคูหาสวรรค์ ชั้นล่างเป็นพื้นปูนที่ใช้เป็นครัวและที่เก็บของ ส่วนชั้นบนเป็นห้องนอน ทุกเช้าป้าศรีจะออกไปขายผักที่แผงเล็ก ๆ ในตลาดใกล้บ้าน ปลายเดือนกันยายน ฝนตกหนักติดต่อกันหลายคืน น้ำในคลองสูงขึ้นจนท่อระบายน้ำหน้าบ้านไหลไม่ทัน น้ำสีขุ่นปนกลิ่นเหม็นดันขึ้นมาจากรูระบายในครัว ท่วมพื้นชั้นล่างอยู่ราวหนึ่งวันครึ่งก่อนจะค่อย ๆ ลดลง
เมื่อน้ำแห้ง ลูกชายที่ทำงานอยู่ฝั่งพระนครกลับมาช่วยขนของ ทั้งคู่พบว่าถุงข้าวสารชั้นล่างขึ้นราเป็นจุดสีเขียว ตู้ไม้ใต้บันไดมีกลิ่นอับ ผนังปูนด้านที่ติดคลองเป็นคราบน้ำสีน้ำตาล ส่วนเขียงไม้และกะละมังที่วางไว้กับพื้นก็แช่น้ำไปด้วย ไม่กี่วันต่อมา หลานวัยห้าขวบที่มาค้างด้วยมีอาการท้องเสีย ขณะที่ป้าศรีเองเริ่มไอมากขึ้นทุกครั้งที่ลงมาทำกับข้าวชั้นล่าง
ที่ตลาด แม่ค้าข้างแผงเล่าว่าทางระบายน้ำหลังตลาดเอ่อขึ้นมาท่วมพื้นทางเดินเหมือนกัน และเห็นหนูวิ่งออกมาจากใต้แผงบ่อยกว่าปกติ ป้าศรีถามลูกชายว่า "ล้างพื้นด้วยน้ำยาซักผ้าขาวไปแล้ว ทำไมยังเหม็นอยู่ แล้วเชื้อโรคตัวไหนที่เราต้องกลัวที่สุด" คำถามนี้เป็นคำถามเดียวกับของอีกหลายครอบครัวในเขตภาษีเจริญ และเป็นที่มาของการจัดอันดับในบทความนี้
เราใช้เกณฑ์ห้าข้อต่อไปนี้ในการจัดลำดับ โดยให้น้ำหนักกับลักษณะพื้นที่ซึ่งมีทั้งบ้านไม้ริมคลอง ห้องแถวและตึกแถวริมถนน ตลาดสด และคอนโดหรืออพาร์ตเมนต์ใกล้แนวรถไฟฟ้า
อันดับที่ได้จึงเป็นมุมมองเพื่อการวางแผนทำความสะอาด ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค ใครมีอาการผิดปกติหลังสัมผัสน้ำท่วม เช่น ไข้สูง ปวดน่องรุนแรง ท้องเสียไม่หยุด หรือแผลบวมแดง ควรไปพบแพทย์ทันที และแจ้งว่าเคยลุยน้ำหรือทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม
ทำไมอยู่อันดับนี้: บ้านริมคลองที่เป็นบ้านไม้หรือบ้านครึ่งตึกครึ่งไม้อยู่ใกล้น้ำตลอดปี เมื่อเจอฝนหนักซ้ำหลายรอบอย่างปลายเดือนกันยายนถึงต้นเดือนตุลาคม ความชื้นจะค้างอยู่ในเนื้อไม้ ผนังปูน และของใช้นานกว่าบ้านทั่วไป CDC แนะนำให้ทำความสะอาดและทำให้แห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงเพื่อลดโอกาสที่เชื้อราจะเติบโต ซึ่งบ้านริมน้ำมักทำได้ยาก เราจึงให้เชื้อราเป็นอันดับหนึ่งของพื้นที่นี้
ซ่อนอยู่ตรงไหน: ใต้พื้นไม้ ตู้ไม้ใต้บันได หลังตู้เย็น ถุงข้าวสาร กล่องกระดาษ ผ้าม่าน ที่นอนชั้นล่าง และขอบผนังด้านที่ติดคลอง
อาการและกลุ่มเสี่ยง: ไอ จาม คัดจมูก ตาคัน หายใจไม่สะดวก ผู้ป่วยโรคหืด ภูมิแพ้ และผู้สูงอายุจะรู้สึกได้ก่อนคนอื่น ส่วนผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำควรระวังเป็นพิเศษเพราะเชื้อแอสเปอร์จิลลัสอาจก่อปัญหาที่ปอดได้
ป้องกันอย่างไร: ขนของที่เปียกออกมาตากหรือทิ้ง เปิดหน้าต่างให้ลมผ่าน ใช้พัดลมหรือเครื่องลดความชื้น ใส่หน้ากากและถุงมือขณะเก็บกวาด ทิ้งวัสดุที่ซึมน้ำแล้วขึ้นราหนัก เช่น ฟูกและกล่องกระดาษ
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ขัดคราบราที่มองเห็นออกก่อน เมื่อพื้นผิวแห้งแล้ว การพ่นน้ำยาฆ่าเชื้อช่วยจัดการเชื้อที่ยังเหลือบนพื้นผิวที่เข้าถึงยาก ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ CHEMGENE HLD4H ระบุว่าครอบคลุมเชื้อรา แต่การพ่นไม่ได้แก้ต้นเหตุความชื้น จึงต้องแก้รอยรั่วและระบายอากาศควบคู่กันไป
ทำไมอยู่อันดับนี้: ชุมชนเมืองที่มีตลาดสดและร้านอาหารอยู่ใกล้บ้านเรือนมีความเสี่ยงเฉพาะตัว เมื่อน้ำจากท่อระบายเอ่อขึ้นมาบนพื้นตลาดหรือครัว แบคทีเรียจากสิ่งปฏิกูลและเศษอาหารเน่าเสียจะกระจายไปบนเขียง ภาชนะ และพื้นที่เตรียมอาหาร ทำให้อาหารปนเปื้อนได้ง่ายในช่วงที่ผู้คนกำลังเร่งกลับมาเปิดร้าน
ซ่อนอยู่ตรงไหน: พื้นแผงขายเนื้อสัตว์และอาหารทะเล ถังน้ำแข็ง ตู้แช่ที่ไฟดับ เขียงไม้ ผ้าเช็ดมือ และร่องระบายน้ำหลังร้าน
อาการและกลุ่มเสี่ยง: ท้องเสีย ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน บางรายมีไข้ เด็กเล็กและผู้สูงอายุเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำ ควรดื่มน้ำเกลือแร่และไปพบแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้น
ป้องกันอย่างไร: ทิ้งอาหารที่แช่น้ำหรือเก็บในตู้เย็นที่ดับนาน ล้างภาชนะด้วยน้ำสะอาดแล้วฆ่าเชื้อ เปลี่ยนเขียงไม้ที่แช่น้ำ แยกเขียงอาหารดิบกับอาหารสุก และล้างมือก่อนจับอาหารทุกครั้ง
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ CHEMGENE HLD4H ระบุซัลโมเนลลาไว้ในรายชื่อเชื้อที่ครอบคลุม ส่วนอีโคไลอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ยังไม่มีผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ที่เรายกมาอ้างได้ ผู้ประกอบการที่ต้องการเอกสารสามารถขอข้อมูลผลทดสอบจาก WHD ได้โดยตรง
ทำไมอยู่อันดับนี้: ไวรัสสองกลุ่มนี้แพร่ได้ง่ายมากผ่านมือ อาหาร และพื้นผิวที่ปนเปื้อนอุจจาระหรืออาเจียน บ้านหลายหลังในเขตภาษีเจริญอยู่กันแบบครอบครัวขยาย มีทั้งปู่ย่าตายายและหลานเล็ก เมื่อห้องน้ำชั้นล่างถูกน้ำย้อนท่วม ไวรัสจากสิ่งปฏิกูลจึงมีโอกาสติดมากับของเล่นและพื้นที่เด็กคลาน
ซ่อนอยู่ตรงไหน: พื้นห้องน้ำ ชักโครก ก๊อกน้ำ ลูกบิดประตู ของเล่นพลาสติกที่วางบนพื้น และโต๊ะกินข้าวชั้นล่าง
อาการและกลุ่มเสี่ยง: อาเจียนทันทีทันใด ท้องเสียเป็นน้ำ ปวดท้อง เด็กเล็กและผู้สูงอายุขาดน้ำได้เร็ว หากซึม ปัสสาวะน้อย หรือปากแห้งมาก ต้องรีบพาไปพบแพทย์
ป้องกันอย่างไร: ล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดบ่อย ๆ แยกห้องน้ำให้ผู้ป่วยหากทำได้ ซักผ้าที่เปื้อนแยกต่างหาก และทำความสะอาดจุดที่มือสัมผัสบ่อยทุกวัน
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ CHEMGENE HLD4H ระบุโนโรไวรัสไว้ในรายชื่อเชื้อที่ครอบคลุม ส่วนโรตาไวรัสอยู่ในกลุ่มไวรัสที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม หลังล้างพื้นห้องน้ำและจุดสัมผัสแล้ว การพ่นช่วยเก็บรายละเอียดตามซอกมุมที่ผ้าถูพื้นเข้าไม่ถึง
ทำไมอยู่อันดับนี้: โรคฉี่หนูหรือเลปโตสไปโรซิสเป็นโรคที่กรมควบคุมโรคเตือนทุกครั้งที่มีน้ำท่วม เชื้อออกมากับปัสสาวะของหนูและสัตว์อื่น แล้วเข้าสู่ร่างกายทางแผลหรือผิวหนังที่แช่น้ำนาน ริมคลองและหลังตลาดเป็นแหล่งที่หนูชุกชุมอยู่แล้ว เมื่อน้ำเอ่อขึ้นมา หนูก็ย้ายขึ้นที่สูงและเข้าใกล้คนมากขึ้น เราไม่ได้วางเลปโตสไปราเป็นอันดับหนึ่ง เพราะไม่มีรายงานว่าคนในเขตนี้ต้องลุยน้ำลึกเป็นเวลานาน แต่ความเสี่ยงยังมีอยู่จริงสำหรับคนที่ทำงานริมน้ำและพ่อค้าแม่ค้า
ซ่อนอยู่ตรงไหน: ดินโคลนริมตลิ่ง ทางเดินหลังตลาด ใต้แผงค้า โกดังเก็บของ และแอ่งน้ำขังที่หนูใช้เป็นทางผ่าน
อาการและกลุ่มเสี่ยง: ไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะน่อง ตาแดง ผู้ที่มีแผลที่เท้าหรือขาแล้วลุยน้ำเสี่ยงที่สุด หากมีไข้หลังลุยน้ำภายในไม่กี่สัปดาห์ ควรไปพบแพทย์และแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำ
ป้องกันอย่างไร: สวมรองเท้าบูทและถุงมือยางเมื่อทำความสะอาด ปิดแผลด้วยพลาสเตอร์กันน้ำ ล้างตัวด้วยน้ำสะอาดหลังสัมผัสน้ำขัง เก็บเศษอาหารในถังที่ปิดสนิท และกำจัดแหล่งที่หนูอาศัย
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: เลปโตสไปราเป็นแบคทีเรีย ซึ่งอยู่ในกลุ่มที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ยังไม่มีผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ที่เรายกมาอ้างได้ หลังล้างโคลนออกแล้ว การพ่นพื้นผิวที่หนูเดินผ่านช่วยลดความเสี่ยงบนพื้นผิวได้ ส่วนการป้องกันหลักยังเป็นการไม่ให้ผิวหนังที่มีแผลสัมผัสน้ำขัง
ทำไมอยู่อันดับนี้: ในเขตที่มีอาคารพักอาศัยสูงปะปนกับบ้านเดี่ยว ปัญหาของคอนโดและอพาร์ตเมนต์หลังฝนหนักไม่ได้อยู่ที่น้ำท่วมห้อง แต่เป็นห้องน้ำ ท่อระบาย และพื้นที่ส่วนกลางชั้นล่าง เช่น ลานจอดรถ ห้องขยะ และห้องเครื่อง ซูโดโมแนสเป็นแบคทีเรียที่ชอบที่ชื้นและสร้างเมือกชีวภาพ (ไบโอฟิล์ม) ในท่อได้ จึงเหมาะกับสภาพอาคารที่เปียกต่อเนื่อง
ซ่อนอยู่ตรงไหน: ท่อระบายในห้องน้ำ อ่างล้างหน้า ฝักบัว ฟองน้ำล้างจาน ห้องขยะรวม และพื้นลานจอดรถชั้นใต้ดินที่เคยมีน้ำขัง
อาการและกลุ่มเสี่ยง: คนสุขภาพดีมักไม่ป่วยหนัก แต่ผู้ที่มีแผล ผู้ใส่คอนแทกต์เลนส์ ผู้ป่วยเบาหวาน และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำอาจติดเชื้อที่แผล ผิวหนัง ตา หรือหู
ป้องกันอย่างไร: ขัดล้างท่อและตะแกรงระบาย เปลี่ยนฟองน้ำล้างจานบ่อย ๆ ปล่อยน้ำที่ค้างในท่อออกสักพักก่อนใช้ และดูแลแผลให้สะอาดและแห้ง
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ซูโดโมแนสอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ยังไม่มีผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ที่เรายกมาอ้างได้ สำหรับนิติบุคคลอาคารชุด การพ่นพื้นที่ส่วนกลางหลังล้างทำความสะอาดช่วยให้ลูกบ้านมั่นใจขึ้นในช่วงที่ทุกคนกังวลเรื่องสุขอนามัย
ทำไมอยู่อันดับนี้: ตับอักเสบเอแพร่ผ่านอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนอุจจาระ เป็นหนึ่งในโรคที่หน่วยงานสาธารณสุขเตือนหลังน้ำท่วม เพราะระบบน้ำและสุขาภิบาลมักถูกรบกวน ในพื้นที่ที่มีร้านอาหารริมทาง ร้านน้ำแข็ง และแผงขายของกินจำนวนมาก การปนเปื้อนเพียงจุดเดียวอาจกระทบคนหลายคน
ซ่อนอยู่ตรงไหน: ถังน้ำแข็งที่ตั้งบนพื้น ภาชนะที่ล้างด้วยน้ำไม่สะอาด ผักสดที่ล้างไม่ทั่ว และมือของผู้ประกอบอาหาร
อาการและกลุ่มเสี่ยง: อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ ไข้ ตัวเหลืองตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม ผู้ใหญ่มักมีอาการมากกว่าเด็ก ผู้ที่มีโรคตับอยู่เดิมควรระวังเป็นพิเศษ การฉีดวัคซีนควรปรึกษาแพทย์
ป้องกันอย่างไร: ดื่มน้ำที่ผ่านการบรรจุหรือต้มสุก กินอาหารปรุงสุกใหม่ ล้างมือก่อนเตรียมอาหาร และตั้งถังน้ำแข็งให้สูงจากพื้น
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ไวรัสตับอักเสบเออยู่ในกลุ่มไวรัสที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ยังไม่มีผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ที่เรายกมาอ้างได้ สำหรับร้านอาหาร ควรล้างอุปกรณ์ด้วยน้ำสะอาดและน้ำยาล้างจานก่อน แล้วจึงพ่นฆ่าเชื้อบนพื้นผิวและพื้นที่โดยรอบ ส่วนภาชนะที่สัมผัสอาหารต้องล้างตามคำแนะนำของช่างก่อนนำกลับมาใช้
ทำไมอยู่อันดับนี้: หลังฝนหนัก หลายบ้านต้องยกของ ขนเฟอร์นิเจอร์ที่เปียก และรื้อไม้ที่ผุ แผลถลอกหรือแผลถูกตะปูตำเกิดได้ง่าย แบคทีเรียบนผิวหนังและในดินจึงมีโอกาสเข้าแผลที่โดนน้ำสกปรก ส่วนบาดทะยักเกิดจากเชื้อ Clostridium tetani ที่อยู่ในดินและสนิม จึงต้องระวังแผลลึก
ซ่อนอยู่ตรงไหน: เศษไม้ผุ ตะปู สังกะสี เศษแก้ว โคลนในร่องระบาย และถุงมือที่ใช้ซ้ำโดยไม่ได้ล้าง
อาการและกลุ่มเสี่ยง: แผลบวม แดง ร้อน ปวด มีหนอง หรือมีไข้ ผู้ป่วยเบาหวานและผู้สูงอายุแผลหายช้า หากโดนของมีคมที่สกปรกหรือแผลลึก ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการฉีดวัคซีนบาดทะยัก
ป้องกันอย่างไร: ใส่ถุงมือหนาและรองเท้าหุ้มส้น ล้างแผลด้วยน้ำสะอาดทันที ปิดแผลด้วยผ้าก๊อซสะอาด และอย่าให้แผลแช่น้ำขัง
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: แบคทีเรียกลุ่มนี้อยู่ในกลุ่มที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ยังไม่มีผลทดสอบเฉพาะเชื้อที่เรายกมาอ้างได้ การพ่นช่วยลดเชื้อบนพื้นผิวในบ้าน แต่ไม่ใช่การรักษาแผล น้ำยาฆ่าเชื้อพื้นผิวห้ามใช้กับร่างกาย แผลต้องดูแลตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร
ทำไมอยู่อันดับนี้: ช่วงที่ฝนตกต่อเนื่องหลายวัน ผู้คนอยู่ในห้องปิดหน้าต่างนานขึ้น ครอบครัวที่ต้องย้ายมารวมกันชั้นบน หรือคนที่ไปพักกับญาติชั่วคราว ทำให้ไวรัสทางเดินหายใจแพร่ได้ง่าย RSV เป็นปัญหาสำคัญในทารกและผู้สูงอายุ ส่วนไข้หวัดใหญ่ระบาดได้ตลอดฤดูฝน
ซ่อนอยู่ตรงไหน: ลูกบิดประตู รีโมต โทรศัพท์ ราวบันได ปุ่มลิฟต์ และโต๊ะในพื้นที่ส่วนกลางของคอนโด
อาการและกลุ่มเสี่ยง: ไข้ ไอ เจ็บคอ น้ำมูก ปวดเมื่อย เด็กเล็กที่หายใจเร็วหรือหอบ และผู้สูงอายุที่มีไข้สูงควรรีบไปพบแพทย์
ป้องกันอย่างไร: ล้างมือบ่อย สวมหน้ากากเมื่อป่วย เปิดหน้าต่างระบายอากาศเมื่อฝนหยุด และปรึกษาแพทย์เรื่องวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ตามข้อมูลบริการและผลิตภัณฑ์ ระบุ RSV ไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1 ไว้ในรายชื่อเชื้อที่ครอบคลุม การพ่นพื้นที่ส่วนกลางและจุดสัมผัสร่วมช่วยลดเชื้อบนพื้นผิว ส่วนการแพร่ทางละอองยังต้องพึ่งการระบายอากาศและการสวมหน้ากาก
ทำไมอยู่อันดับนี้: แคมไพโลแบคเตอร์มักมากับเนื้อสัตว์ปีกดิบ และเป็นสาเหตุของอาการท้องเสียที่พบได้บ่อย เมื่อครัวชั้นล่างโดนน้ำย้อนและตู้เย็นดับ เนื้อสัตว์ที่ละลายแล้วอาจปนเปื้อนพื้นผิวรอบ ๆ ได้ เราวางไว้อันดับเก้าเพราะส่วนใหญ่ป้องกันได้ด้วยสุขอนามัยในครัว แต่ถูกมองข้ามบ่อยในช่วงชุลมุนหลังน้ำลด
ซ่อนอยู่ตรงไหน: เขียง มีด อ่างล้างจาน ช่องแช่แข็งที่ละลาย และผ้าเช็ดโต๊ะที่ใช้ซ้ำ
อาการและกลุ่มเสี่ยง: ท้องเสีย บางครั้งมีมูกเลือด ปวดท้อง มีไข้ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และหญิงตั้งครรภ์ควรระวังภาวะขาดน้ำ
ป้องกันอย่างไร: ทิ้งเนื้อสัตว์ที่ละลายเพราะไฟดับนาน ปรุงเนื้อสัตว์ปีกให้สุกทั่ว แยกเขียงดิบกับสุก และล้างอ่างล้างจานหลังล้างเนื้อดิบ
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: แคมไพโลแบคเตอร์อยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ยังไม่มีผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ที่เรายกมาอ้างได้ การพ่นพื้น ผนัง และตู้ในครัวหลังล้างคราบไขมันออกแล้วช่วยลดเชื้อที่หลงเหลือบนพื้นผิว
ทำไมอยู่อันดับนี้: พ่อค้าแม่ค้าที่ยืนบนพื้นตลาดเปียกทั้งวัน หรือคนที่ใส่รองเท้าชื้นซ้ำหลายวัน มีโอกาสเป็นน้ำกัดเท้าและกลากที่ซอกนิ้ว อาการมักไม่รุนแรง แต่สร้างความรำคาญและเปิดทางให้แบคทีเรียซ้ำเติมได้ จึงปิดท้ายรายชื่อของเรา
ซ่อนอยู่ตรงไหน: รองเท้าบูทที่ไม่ได้ตาก พรมเช็ดเท้า ผ้าขนหนูที่ใช้ร่วมกัน และพื้นห้องน้ำ
อาการและกลุ่มเสี่ยง: ผิวซอกนิ้วเปื่อย ลอก คัน แดง มีกลิ่น ผู้ป่วยเบาหวานควรดูแลเท้าเป็นพิเศษ หากเท้าบวมแดงหรือมีแผลให้ไปพบแพทย์
ป้องกันอย่างไร: ล้างเท้าแล้วเช็ดให้แห้งทุกครั้ง ตากรองเท้าให้แห้ง ไม่ใช้ผ้าเช็ดตัวร่วมกัน และเปลี่ยนถุงเท้าทุกวัน
การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: เชื้อรากลุ่มนี้อยู่ในกลุ่มเชื้อราที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ยังไม่มีผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ที่เรายกมาอ้างได้ การพ่นพื้นห้องน้ำและบริเวณหน้าประตูช่วยลดการสะสมบนพื้นผิว ส่วนอาการที่ผิวหนังต้องรักษาตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร
อันดับข้างต้นเป็นภาพรวมของทั้งเขต แต่แต่ละสถานที่ควรให้ความสำคัญต่างกันเล็กน้อย
ด้านสุขภาพ: อาการท้องเสียที่วนกลับมาในครอบครัว อาการไอและภูมิแพ้ที่หนักขึ้นเมื่ออยู่ชั้นล่าง และแผลที่หายช้า ล้วนเป็นสัญญาณว่าสิ่งแวดล้อมในบ้านยังไม่สะอาดพอ ผู้สูงอายุที่อยู่บ้านทั้งวันและเด็กเล็กที่คลานบนพื้นได้รับผลกระทบก่อนใคร
ด้านเงิน: ค่ารักษาพยาบาล ค่าของใช้ที่ต้องทิ้งเพราะขึ้นรา และรายได้ที่หายไปเมื่อแม่ค้าต้องหยุดขายหลายวัน รวมกันแล้วหนักกว่าค่าทำความสะอาดอย่างถูกวิธีตั้งแต่แรก
ด้านเวลา: การล้างซ้ำหลายรอบโดยไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุ ทำให้เสียเวลาไปเปล่า ๆ และกลิ่นอับก็กลับมาทุกครั้งที่ฝนตก
ด้านความเชื่อมั่น: ร้านอาหาร แผงในตลาด หรือคอนโดที่ลูกค้าและผู้เช่ายังได้กลิ่นอับ อาจเสียลูกค้าประจำไปง่าย ๆ การแสดงให้เห็นว่ามีขั้นตอนล้างและฆ่าเชื้อที่ชัดเจนจึงช่วยเรียกความมั่นใจกลับมา
ด้านครอบครัว: ความกังวลว่าลูกหลานจะป่วย ทำให้หลายบ้านไม่กล้าใช้ห้องชั้นล่าง ต้องเบียดกันอยู่ชั้นบน ซึ่งยิ่งเพิ่มโอกาสที่ไวรัสทางเดินหายใจจะแพร่ในบ้าน
การถูพื้นด้วยน้ำสบู่เป็นขั้นตอนที่ถูกต้องและจำเป็นมาก เพราะช่วยขจัดโคลนและคราบสกปรกที่เป็นที่หลบของเชื้อ แต่หลายบ้านหยุดแค่ตรงนั้น ทั้งที่ CDC และ WHO แนะนำให้ "ทำความสะอาดก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ" บนพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วม เหตุผลที่การทำเองมักไม่ครบมีหลายข้อ
นี่คือเหตุผลที่ขั้นตอนพ่นฆ่าเชื้อโดยทีมที่มีอุปกรณ์และน้ำยาเฉพาะทาง ควรตามมาหลังจากล้างโคลนและทำความสะอาดเสร็จแล้ว ไม่ใช่มาแทนการทำความสะอาด
World Health Disinfection (WHD) มีสำนักงานอยู่ในเขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 ซึ่งเป็นเขตฝั่งธนบุรีเช่นเดียวกับภาษีเจริญ การนัดหมายทำได้ทางโทรศัพท์ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 โดยคิวงานขึ้นอยู่กับปริมาณงานในแต่ละช่วง ทีมงานจะแจ้งวันเวลาที่ชัดเจนหลังสอบถามรายละเอียดพื้นที่ เราไม่สัญญาว่าจะเข้าได้ภายในวันเดียวกันเสมอไป
ตามข้อมูลบริการบนเว็บไซต์ ช่างเทคนิคที่ผ่านการฝึกอบรมจะพ่นน้ำยาและ/หรือพ่นแบบละอองฝอยละเอียด ULV (Ultra Low Volume) ด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์จากสหราชอาณาจักร ซึ่งมีส่วนประกอบของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride หน้าบริการระบุว่าครอบคลุมไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา รวมถึง COVID-19, RSV, ไข้หวัดใหญ่ H1N1, H5N1 และเชื้อมือเท้าปาก และอ้างประสิทธิภาพ 99.99% ส่วนหน้าผลิตภัณฑ์ระบุรายชื่อเชื้อเพิ่มเติม เช่น โนโรไวรัส ซัลโมเนลลา ไอกรน และไมโคแบคทีเรีย หน้าบริการยังอ้างถึงการรับรองหรือการทดสอบที่เกี่ยวข้องกับกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019 ผู้ที่ต้องการดูเอกสารสามารถขอจากทีมงานได้
ข้อควรรู้: การพ่นฆ่าเชื้อเป็นขั้นตอน หลัง การล้างโคลนและทำความสะอาด ไม่ได้แทนการซ่อมแซมรอยรั่ว การทำให้แห้ง หรือการรักษาพยาบาล เราไม่อ้างว่าการพ่นไม่ทิ้งสารตกค้างใด ๆ ภาชนะที่สัมผัสอาหารให้ล้างตามคำแนะนำของช่างก่อนใช้ และผู้ที่ไม่สบายควรไปพบแพทย์
โปรโมชันตามข้อมูลบริการ: รับฟรีขวดสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC เมื่อใช้บริการ และออกใบกำกับภาษีได้ ลูกค้าที่หน้าบริการระบุไว้มีทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย
เรื่องนี้เป็น กรณีตัวอย่าง ที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบบ่อย ไม่ใช่ลูกค้าจริงรายใดรายหนึ่ง
คุณเอก ผู้จัดการนิติบุคคลของคอนโดแปดชั้นแห่งหนึ่งในย่านแขวงบางหว้า เล่าว่าในคืนที่ฝนตกหนัก น้ำในลานจอดรถชั้นล่างระบายไม่ทัน ห้องขยะรวมมีน้ำขังปนเศษขยะ และลูกบ้านหลายห้องบ่นว่าท่อในห้องน้ำมีกลิ่นเหม็นขึ้นมา แม่บ้านช่วยกันฉีดล้างลานจอดรถและห้องขยะจนสะอาดตาแล้ว แต่ในกลุ่มไลน์ของลูกบ้านยังมีคนถามซ้ำว่าลิฟต์และล็อบบี้ปลอดภัยหรือไม่ เพราะมีเด็กเล็กและผู้สูงอายุพักอยู่หลายห้อง
คุณเอกตัดสินใจทำตามลำดับ คือให้แม่บ้านล้างและเช็ดให้แห้งก่อน จากนั้นติดต่อทีมพ่นฆ่าเชื้อให้เข้ามาทำในพื้นที่ส่วนกลาง ได้แก่ ลานจอดรถ ห้องขยะ ล็อบบี้ ลิฟต์ และทางเดินชั้นล่าง โดยประกาศปิดพื้นที่ชั่วคราวและให้ลูกบ้านเลี่ยงการใช้จนกว่าช่างจะแจ้งว่ากลับเข้าใช้ได้ เมื่อเสร็จงาน เขาส่งรูปและรายละเอียดขั้นตอนลงกลุ่มไลน์ ทำให้ลูกบ้านเข้าใจว่ามีการดูแลอย่างเป็นระบบ พร้อมกันนั้นเขายังสั่งให้ช่างประปาตรวจเช็กวาล์วกันน้ำย้อนในท่อ เพื่อป้องกันปัญหาเดิมในฝนครั้งหน้า
ถาม: เขตภาษีเจริญน้ำท่วมลึกแค่ไหน
ตอบ: แหล่งข่าวที่เราอ้างอิงไม่ได้ระบุระดับน้ำรายถนนในเขตภาษีเจริญ สิ่งที่รายงานคือ ปภ. ประกาศทั้ง 7 แขวงเป็นเขตช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 และเขตนี้มีฝนปานกลางถึงหนักอีกครั้งในวันที่ 4 ตุลาคม 2569 เราจึงไม่ขอคาดเดาความลึก
ถาม: การจัดอันดับนี้เป็นข้อมูลทางการหรือไม่
ตอบ: ไม่ใช่ เป็นการจัดอันดับเชิงบรรณาธิการของ WHD ตามเกณฑ์ที่ระบุไว้ เพื่อช่วยวางแผนทำความสะอาด ไม่ใช่ผลตรวจเชื้อในพื้นที่
ถาม: บ้านน้ำไม่เข้า แต่ท่อในห้องน้ำมีน้ำย้อนขึ้นมา ต้องฆ่าเชื้อไหม
ตอบ: ควรทำ เพราะน้ำที่ย้อนจากท่อมักปนสิ่งปฏิกูล ให้ล้างพื้นห้องน้ำและบริเวณรอบท่อให้สะอาดก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ
ถาม: พ่นแล้วต้องออกจากบ้านนานแค่ไหน
ตอบ: ตามข้อมูลบริการ รอประมาณ 30 นาทีแล้วจึงใช้พื้นที่ได้ตามปกติ แต่ให้ยึดเวลาที่ช่างแจ้งในหน้างานเป็นหลัก ระหว่างพ่นต้องไม่มีคนหรือสัตว์เลี้ยงอยู่ในโซน
ถาม: น้ำยาฆ่าเชื้อโรคฉี่หนูได้หรือเปล่า
ตอบ: เลปโตสไปราเป็นแบคทีเรีย ซึ่งอยู่ในกลุ่มที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่เรายังไม่มีผลทดสอบเฉพาะเชื้อนี้ให้อ้างอิง หากต้องการข้อมูลเชิงเทคนิค ขอเอกสารจากทีมงานได้ การป้องกันที่สำคัญที่สุดยังคือการไม่ให้แผลสัมผัสน้ำขังและสวมรองเท้าบูท
ถาม: ร้านในตลาดควรพ่นทุกวันหรือไม่
ตอบ: ไม่จำเป็น สิ่งที่ควรทำทุกวันคือล้างพื้นและอุปกรณ์ตามปกติ ส่วนการพ่นโดยทีมเฉพาะทางเหมาะหลังเหตุน้ำขังหรือน้ำย้อน หรือเมื่อมีเหตุปนเปื้อนชัดเจน
ถาม: WHD มีสาขาในเขตภาษีเจริญไหม
ตอบ: ไม่มีสาขาในเขต แต่สำนักงานอยู่ที่เขตบางแคซึ่งอยู่ใกล้กัน นัดหมายได้ทาง 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
ล้างโคลนเสร็จแล้ว ให้ทีม WHD ช่วยพ่นฆ่าเชื้อขั้นถัดไป ปรึกษาและนัดคิวได้เลย
โทร 065-556-6294 | LINE @whd268
#จัดอันดับเชื้อโรค #เชื้อโรคหลังน้ำท่วม #พ่นฆ่าเชื้อภาษีเจริญ #น้ำท่วมภาษีเจริญ #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #Chemgene
คำค้นหา: จัดอันดับเชื้อโรคหลังน้ำท่วม เขตภาษีเจริญ, พ่นฆ่าเชื้อภาษีเจริญ, น้ำท่วมภาษีเจริญ 2569, น้ำท่วมบางหว้า, เชื้อราบ้านริมคลอง, บริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม, เชื้อโรคหลังน้ำท่วม, CHEMGENE HLD4H