น้ำท่วม 2569 กับธุรกิจที่พักที่ต้องเร่งกลับมาเปิด

ตามรายงานของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ณ เวลา 06.00 น. วันที่ 5 ตุลาคม 2569 ที่เผยแพร่ผ่านเดลินิวส์ มีพื้นที่ได้รับผลกระทบใน 26 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 1,270,151 ครัวเรือน ในจำนวนนี้มีทั้งเมืองท่องเที่ยว ชุมชนริมแม่น้ำ และย่านธุรกิจที่มีที่พักหลายขนาด ตั้งแต่โฮมสเตย์ไม่กี่ห้องไปจนถึงโรงแรมขนาดใหญ่

ที่พักแตกต่างจากบ้านทั่วไปตรงที่มีคนแปลกหน้าหมุนเวียนเข้าออกทุกวัน มีห้องน้ำหลายสิบห้อง มีระบบน้ำร้อน ระบบปรับอากาศ ครัว ห้องอาหาร สระว่ายน้ำ และห้องซักรีด ทุกระบบเหล่านี้อาจได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมและการปิดกิจการชั่วคราว แขกบางคนเป็นผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว ซึ่งไม่ได้รู้เลยว่าห้องที่ตนจองเคยจมน้ำ ความรับผิดชอบในการทำให้ห้องปลอดภัยจึงอยู่ที่ผู้ประกอบการทั้งหมด

องค์การอนามัยโลก (WHO) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐอเมริกา (CDC) แนะนำหลักการเดียวกันสำหรับอาคารหลังน้ำท่วม คือ ขนโคลนและทำความสะอาด ทำให้แห้งโดยเร็วเพื่อลดเชื้อรา จัดการระบบน้ำที่ค้างนิ่ง และฆ่าเชื้อพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วม ส่วนกรมควบคุมโรคก็เตือนเรื่องโรคทางเดินอาหารและโรคฉี่หนูในช่วงน้ำท่วมทุกปี

กรณีตัวอย่าง: รีสอร์ทริมน้ำสิบสองห้องกับวันหยุดยาวที่ใกล้เข้ามา

หมายเหตุ: เรื่องต่อไปนี้เป็นกรณีตัวอย่างที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบได้บ่อยหลังน้ำท่วม ไม่ใช่เรื่องของที่พักหรือบุคคลใดโดยเฉพาะ

คุณนิดเป็นเจ้าของรีสอร์ทเล็ก ๆ ริมแม่น้ำในเมืองท่องเที่ยวแห่งหนึ่ง มีบ้านพักแบบบังกะโลสิบสองหลัง ล็อบบี้ไม้ ห้องอาหารเปิดโล่ง และสระว่ายน้ำขนาดเล็กติดสวน เมื่อแม่น้ำเอ่อล้นตลิ่ง น้ำสีน้ำตาลไหลเข้ามาท่วมสวน สระว่ายน้ำ ห้องอาหาร และบังกะโลแถวหน้าที่อยู่ต่ำที่สุดหกหลัง น้ำค้างอยู่หลายวันก่อนจะลดลง

เมื่อเดินสำรวจหลังน้ำลด คุณนิดพบว่าพรมในบังกะโลแถวหน้าชุ่มน้ำและเริ่มมีกลิ่น ฟูกที่นอนดูดน้ำจนหนัก ผ้าม่านมีคราบน้ำเป็นเส้น ผนังไม้อัดในห้องน้ำบวม สระว่ายน้ำกลายเป็นสีเขียวขุ่นและมีโคลนก้นสระ ตู้แช่ในครัวดับไปหลายวันเพราะไฟถูกตัด อาหารสดเน่าเสียทั้งหมด และที่โรงเก็บของมีร่องรอยหนูวิ่ง ส่วนบังกะโลหลังอื่นที่น้ำไม่ท่วมก็ถูกปิดไว้ทั้งที่ไม่มีใครเข้าพัก น้ำในท่อและเครื่องทำน้ำอุ่นค้างนิ่งอยู่หลายวัน

ปัญหาคือ อีกไม่กี่สัปดาห์จะเข้าสู่ช่วงวันหยุดยาว มีแขกจองไว้แล้วหลายห้อง บางกลุ่มเป็นครอบครัวที่มีเด็กเล็กและผู้สูงอายุ คุณนิดอยากเปิดให้ทัน แต่ก็กลัวว่าถ้าแขกไม่สบายหลังเข้าพัก หรือเขียนรีวิวว่าห้องมีกลิ่นอับ ชื่อเสียงที่สร้างมาหลายปีจะเสียหาย เธอจึงต้องการรู้ว่าเชื้ออะไรควรจัดการก่อน และขั้นตอนไหนที่ต้องให้มืออาชีพช่วย

เกณฑ์การจัดอันดับเชื้อโรคหลังน้ำท่วมในโรงแรม รีสอร์ท และที่พัก

การจัดอันดับนี้เป็น การจัดอันดับเชิงบรรณาธิการของ WHD ไม่ใช่การจัดอันดับทางการ ไม่ได้อ้างอิงสถิติการเจ็บป่วยชุดใด และไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ เราใช้เกณฑ์ห้าข้อ

1. ความถี่ที่ถูกกล่าวถึงในคำแนะนำหลังน้ำท่วม ของ WHO, CDC และกรมควบคุมโรค โดยเฉพาะเรื่องอาคาร ระบบน้ำ และอาหาร
2. ความเกี่ยวข้องกับระบบเฉพาะของที่พัก เช่น ห้องพักจำนวนมาก ระบบน้ำร้อน สระว่ายน้ำ ครัว และห้องซักรีด
3. ความรุนแรงต่อแขกกลุ่มเปราะบาง เช่น ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้มีโรคประจำตัว
4. ความคงทนในสภาพชื้นหลังน้ำท่วม ซึ่งเราอธิบายในเชิงคุณภาพ ไม่ระบุตัวเลขที่ไม่มีแหล่งอ้างอิง
5. ความง่ายในการแพร่ ระหว่างแขก พนักงาน และพื้นที่ส่วนกลาง

เชื้อในอันดับท้ายไม่ได้แปลว่าไม่สำคัญ เพียงแต่เกี่ยวข้องกับที่พักบางแบบมากกว่า เช่น ที่พักที่มีห้องอาหารบุฟเฟต์ หรือที่มีสวนและที่จอดรถชั้นล่าง

อันดับ 1: เชื้อราในห้องพัก แอสเปอร์จิลลัส (Aspergillus) เพนิซิลเลียม (Penicillium) คลาโดสปอเรียม (Cladosporium) และสตาคีบอทริส (Stachybotrys)

ทำไมอยู่อันดับ 1: ห้องพักโรงแรมเต็มไปด้วยวัสดุที่ดูดน้ำ เช่น พรม ผ้าม่าน ที่นอน หัวเตียงบุผ้า และผนังยิปซัม เมื่อห้องถูกปิดไว้โดยไม่มีการระบายอากาศ เชื้อราจะเติบโตอย่างรวดเร็ว และกลิ่นอับคือสิ่งแรกที่แขกสังเกตได้ทันทีที่เปิดประตู นอกจากเรื่องสุขภาพแล้ว ยังเป็นเรื่องรีวิวและชื่อเสียงโดยตรง

ซ่อนอยู่ที่ไหน: ใต้พรมและแผ่นรองพรม หลังวอลเปเปอร์ ในผนังยิปซัม ฟูกที่นอน ผ้าม่าน ตู้เสื้อผ้าไม้ แผ่นกรองและท่อลมของเครื่องปรับอากาศ และฝ้าในห้องน้ำ CDC แนะนำโดยทั่วไปให้ทำความสะอาดและทำให้แห้งภายในราว 24 ถึง 48 ชั่วโมงเพื่อลดการเกิดเชื้อรา

อาการและกลุ่มเสี่ยง: จาม คัดจมูก ไอ ระคายเคืองตา หายใจมีเสียงหวีด แขกที่เป็นภูมิแพ้ หอบหืด และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำได้รับผลกระทบมากที่สุด

วิธีป้องกัน: รื้อพรมและแผ่นรองที่จมน้ำ ทิ้งฟูกที่ดูดน้ำ ตัดผนังยิปซัมเหนือระดับน้ำขึ้นไปตามคำแนะนำของช่าง ล้างหรือเปลี่ยนแผ่นกรองเครื่องปรับอากาศ เปิดเครื่องลดความชื้น และเปิดห้องระบายอากาศทุกวัน

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: หลังรื้อวัสดุพรุนและขัดล้างพื้นผิวแข็งจนแห้งแล้ว การพ่นฆ่าเชื้อช่วยลดเชื้อราที่ยังติดอยู่บนพื้นผิว ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ CHEMGENE HLD4H ระบุว่าครอบคลุมกลุ่มเชื้อรา แต่ไม่ได้อ้างผลทดสอบกับเชื้อราแต่ละสายพันธุ์ที่กล่าวถึง สำหรับห้องที่ยังมีกลิ่นอับหลังแห้งแล้ว อาจใช้ บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อในอาคาร เป็นขั้นตอนเสริม

อันดับ 2: ลีจิโอเนลลา (Legionella pneumophila) ในเครื่องทำน้ำอุ่น ฝักบัว และสปา

ทำไมอยู่อันดับ 2: โรงแรมเป็นอาคารประเภทที่ CDC ยกเป็นตัวอย่างบ่อยในเรื่องลีจิโอเนลลา เพราะมีระบบน้ำร้อนขนาดใหญ่ ห้องที่ไม่มีคนใช้หลายวัน อ่างน้ำวน และหอผึ่งเย็น เมื่อที่พักปิดชั่วคราวหลังน้ำท่วม น้ำในท่อค้างนิ่ง และเมื่อแขกคนแรกเปิดฝักบัว ละอองน้ำที่อาจมีเชื้อจะถูกสูดเข้าไป

ซ่อนอยู่ที่ไหน: เครื่องทำน้ำอุ่นและถังน้ำร้อน ฝักบัวและก๊อกในห้องที่ปิดไว้ อ่างน้ำวนและสปา น้ำพุตกแต่ง และหอผึ่งเย็นของระบบปรับอากาศ

อาการและกลุ่มเสี่ยง: ไข้ ไอ หายใจเหนื่อย คล้ายปอดอักเสบ ผู้สูงอายุ ผู้สูบบุหรี่ และผู้มีโรคปอดเรื้อรังเสี่ยงที่สุด

วิธีป้องกัน: ให้ช่างหรือวิศวกรตรวจระบบน้ำ ไล่น้ำค้างในทุกห้องก่อนเปิดขาย ล้างถังเก็บน้ำ ตั้งอุณหภูมิน้ำร้อนตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ และใช้แผนจัดการระบบน้ำ (water management program) ตามแนวทางของ CDC สำหรับสปาและอ่างน้ำวน ให้ผู้ดูแลสระทำความสะอาดและปรับคุณภาพน้ำก่อนเปิดใช้

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ต้องพูดตรง ๆ ว่าการพ่นฆ่าเชื้อพื้นผิวไม่ได้แก้ปัญหาลีจิโอเนลลาในระบบท่อหรือเครื่องทำน้ำอุ่น เชื้อในระบบน้ำต้องจัดการด้วยการไล่น้ำและแผนจัดการระบบน้ำ การพ่นช่วยเฉพาะพื้นผิวในห้องน้ำหลังทำความสะอาด ลีจิโอเนลลาเป็นแบคทีเรียในกลุ่มที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ไม่มีการอ้างผลทดสอบเฉพาะเชื้อ

อันดับ 3: โนโรไวรัส (Norovirus) ในห้องอาหาร บุฟเฟต์ และห้องน้ำส่วนกลาง

ทำไมอยู่อันดับ 3: โนโรไวรัสเป็นเชื้อที่ขึ้นชื่อเรื่องการระบาดในสถานที่ที่คนจำนวนมากกินอาหารร่วมกัน เช่น โรงแรม เรือสำราญ และงานเลี้ยง หลังน้ำท่วม หากครัวใช้น้ำที่ไม่ปลอดภัยหรือพนักงานบางคนมีอาการท้องเสีย เชื้อสามารถแพร่ไปสู่แขกจำนวนมากได้ในเวลาสั้น ๆ

ซ่อนอยู่ที่ไหน: ทัพพีและที่คีบอาหารในไลน์บุฟเฟต์ โต๊ะอาหาร เมนู ลูกบิดประตูห้องน้ำ ก๊อกน้ำ และพื้นที่เคยมีอาเจียน

อาการและกลุ่มเสี่ยง: อาเจียนและท้องเสียเฉียบพลัน เด็กเล็กและผู้สูงอายุเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำ

วิธีป้องกัน: ให้พนักงานที่มีอาการท้องเสียหรืออาเจียนหยุดงานจนหายตามคำแนะนำของแพทย์ ล้างมือด้วยสบู่และน้ำ เพราะโนโรไวรัสทนต่อเจลแอลกอฮอล์ได้มากกว่าเชื้อหลายชนิด เปลี่ยนอุปกรณ์ตักอาหารบ่อย ๆ และทำความสะอาดอาเจียนทันทีโดยสวมถุงมือและหน้ากาก

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: โนโรไวรัสเป็นเชื้อที่ข้อมูลผลิตภัณฑ์ CHEMGENE HLD4H ระบุชื่อไว้โดยตรง การพ่นฆ่าเชื้อห้องอาหาร ครัว และห้องน้ำส่วนกลางหลังทำความสะอาด จึงตรงกับเชื้อชนิดนี้ โดยต้องเก็บอาหารและภาชนะก่อน และเช็ดพื้นผิวสัมผัสอาหารตามคำแนะนำของช่างหลังพ่น

อันดับ 4: อีโคไล (Escherichia coli) และแบคทีเรียจากสิ่งปฏิกูล ในล็อบบี้ ห้องชั้นล่าง และบ่อเกรอะ

ทำไมอยู่อันดับ 4: ที่พักริมน้ำและในเขตเมืองมักมีบ่อเกรอะหรือระบบบำบัดน้ำเสียที่ล้นเมื่อน้ำท่วม น้ำเสียจึงเข้ามาเคลือบพื้นล็อบบี้ ห้องพักชั้นล่าง และทางเดิน อีโคไลเป็นตัวชี้วัดว่ามีสิ่งปฏิกูลปนเปื้อน และบางสายพันธุ์ทำให้ท้องเสียรุนแรง

ซ่อนอยู่ที่ไหน: พื้นกระเบื้องและร่องยาแนว ขอบบัวพื้น ใต้เตียง รอบชักโครก ท่อระบายในห้องน้ำ และพรมที่ยังไม่ได้รื้อ

อาการและกลุ่มเสี่ยง: ท้องเสีย ปวดท้อง คลื่นไส้ เด็กเล็กที่คลานบนพื้นและผู้สูงอายุเสี่ยงที่สุด

วิธีป้องกัน: ขนโคลนออกทั้งหมด ให้ช่างตรวจระบบบำบัดน้ำเสีย ขัดล้างพื้นและห้องน้ำด้วยน้ำยาทำความสะอาด ทิ้งพรมและวัสดุพรุนที่สัมผัสน้ำเสีย และให้พนักงานสวมถุงมือและรองเท้าบูทระหว่างทำงาน

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: การพ่นหลังทำความสะอาดช่วยให้น้ำยาเข้าถึงร่องยาแนว ขอบบัว และหลังชักโครกในทุกห้องอย่างทั่วถึง อีโคไลอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่ไม่มีการอ้างผลทดสอบเฉพาะเชื้อ ผู้ประกอบการสามารถขอเอกสารผลทดสอบจาก WHD ได้

อันดับ 5: ซัลโมเนลลา (Salmonella) ในครัวและห้องเย็นหลังไฟดับ

ทำไมอยู่อันดับ 5: น้ำท่วมมักมาพร้อมไฟฟ้าดับ ตู้แช่และห้องเย็นที่หยุดทำงานหลายวันทำให้เนื้อสัตว์ ไข่ และอาหารทะเลเน่าเสีย น้ำที่ละลายจากตู้แช่และน้ำท่วมยังพาเชื้อไปเปื้อนชั้นวางและพื้นครัว ซัลโมเนลลาเป็นเชื้อก่อโรคอาหารเป็นพิษที่พบบ่อย

ซ่อนอยู่ที่ไหน: ชั้นในตู้แช่ ประตูห้องเย็น เขียง โต๊ะเตรียมอาหาร ท่อระบายในครัว และภาชนะที่จมน้ำ

อาการและกลุ่มเสี่ยง: ไข้ ท้องเสีย ปวดท้อง อาเจียน ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำเสี่ยงต่ออาการรุนแรง

วิธีป้องกัน: ทิ้งอาหารทุกอย่างที่สัมผัสน้ำท่วมหรือที่อุณหภูมิไม่ปลอดภัย ล้างตู้แช่และห้องเย็นก่อนเปิดใช้ ล้างและฆ่าเชื้อภาชนะ แยกเขียงอาหารดิบและอาหารสุก และใช้น้ำที่ปลอดภัยในการประกอบอาหาร

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ซัลโมเนลลาเป็นเชื้อที่ข้อมูลผลิตภัณฑ์ CHEMGENE HLD4H ระบุชื่อไว้โดยตรง การพ่นฆ่าเชื้อครัว ห้องเย็น และพื้นที่เก็บอาหารหลังขัดล้างแล้วจึงตรงกับเชื้อนี้ หลังพ่นให้เช็ดพื้นผิวสัมผัสอาหารตามคำแนะนำของช่างก่อนใช้งาน

อันดับ 6: ซูโดโมแนส แอรูจิโนซา (Pseudomonas aeruginosa) ในสระว่ายน้ำ อ่างน้ำวน และพื้นห้องน้ำ

ทำไมอยู่อันดับ 6: CDC ระบุว่าซูโดโมแนสเกี่ยวข้องกับผื่นที่รูขุมขนอักเสบหลังลงอ่างน้ำวนหรือสระที่ดูแลคุณภาพน้ำไม่ดี และการติดเชื้อที่หู หลังน้ำท่วม สระว่ายน้ำและสปาของรีสอร์ทมักมีโคลน ใบไม้ และน้ำเสียปน หากเปิดใช้ก่อนปรับคุณภาพน้ำให้เหมาะสม แขกก็เสี่ยง

ซ่อนอยู่ที่ไหน: น้ำในสระและอ่างน้ำวน ระบบกรองของสระ พื้นรอบสระ ห้องอาบน้ำรวม และผ้าเช็ดตัวที่เปียกค้าง

อาการและกลุ่มเสี่ยง: ผื่นคันเป็นตุ่มแดง หูอักเสบ ผู้ที่มีแผลและผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำเสี่ยงมากกว่า

วิธีป้องกัน: ปิดสระจนกว่าจะขนโคลนออก ทำความสะอาดระบบกรอง และปรับคุณภาพน้ำโดยผู้ดูแลสระที่มีความรู้ ล้างพื้นรอบสระและห้องอาบน้ำ และซักผ้าเช็ดตัวด้วยความร้อนตามมาตรฐานห้องซักรีด

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: น้ำในสระต้องจัดการด้วยระบบบำบัดน้ำของสระเท่านั้น การพ่นฆ่าเชื้อใช้กับพื้นผิวรอบสระ ห้องอาบน้ำรวม และห้องเปลี่ยนเสื้อผ้าหลังทำความสะอาด ซูโดโมแนสอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม โดยไม่มีการอ้างผลทดสอบเฉพาะเชื้อ

อันดับ 7: เชื้อเลปโตสไปรา (Leptospira) ในสวน ที่จอดรถ และโรงเก็บของ

ทำไมอยู่อันดับ 7: รีสอร์ทที่มีสวน ลำธาร หรือที่จอดรถชั้นล่างมักมีน้ำขังนานกว่าอาคาร หนูหนีน้ำเข้ามาอาศัยในโรงเก็บของ ห้องเครื่อง และห้องเก็บผ้า ความเสี่ยงต่อแขกในห้องพักต่ำกว่าเชื้ออื่น แต่พนักงานสวนและแม่บ้านที่ลุยน้ำทำความสะอาดมีความเสี่ยงจริง

ซ่อนอยู่ที่ไหน: แอ่งน้ำในสวน ที่จอดรถ ห้องเก็บอุปกรณ์ ห้องเก็บผ้า และใต้ถุนอาคาร

อาการและกลุ่มเสี่ยง: ไข้สูง ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะน่อง ตาแดง ผู้ที่ลุยน้ำและมีแผลเสี่ยงที่สุด

วิธีป้องกัน: ให้พนักงานสวมรองเท้าบูทและถุงมือยาง ปิดแผล วางแผนกำจัดหนู ปิดกั้นพื้นที่น้ำขังไม่ให้แขกเดินผ่าน และให้พนักงานที่มีไข้หลังลุยน้ำไปพบแพทย์

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: หลังล้างห้องเก็บของ ห้องเก็บผ้า และพื้นที่ที่พบร่องรอยหนู การพ่นฆ่าเชื้อช่วยลดแบคทีเรียบนพื้นผิว เลปโตสไปราอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม โดยไม่มีการอ้างผลทดสอบเฉพาะเชื้อ และการพ่นไม่ได้ทำให้ดินและน้ำขังในสวนปลอดเชื้อ

อันดับ 8: ไวรัสทางเดินหายใจ โควิด 19 (SARS-CoV-2) ไข้หวัดใหญ่ และอาร์เอสวี (RSV) ในห้องประชุมและพื้นที่ส่วนกลาง

ทำไมอยู่อันดับ 8: ไวรัสกลุ่มนี้ไม่ได้มาจากน้ำท่วม แต่ช่วงฟื้นฟูมีทั้งทีมช่าง ทีมอาสา และเจ้าหน้าที่หน่วยงานต่าง ๆ เข้าพักในโรงแรม บางแห่งยังรับผู้ประสบภัยเข้าพักชั่วคราว พื้นที่ส่วนกลางและห้องประชุมจึงมีคนหมุนเวียนจำนวนมาก

ซ่อนอยู่ที่ไหน: ปุ่มลิฟต์ เคาน์เตอร์ต้อนรับ บัตรเข้าห้อง รีโมตทีวี โต๊ะประชุม และราวบันได

อาการและกลุ่มเสี่ยง: ไข้ ไอ เจ็บคอ ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้มีโรคเรื้อรังเสี่ยงต่ออาการรุนแรง

วิธีป้องกัน: ทำความสะอาดจุดสัมผัสบ่อยตามรอบ ฆ่าเชื้อบัตรเข้าห้องและรีโมตระหว่างแขก เปิดระบายอากาศ และให้พนักงานที่ป่วยพักงาน

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ไวรัสกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่ข้อมูลบริการและผลิตภัณฑ์ของ WHD ระบุชื่อไว้ชัดเจนที่สุด ได้แก่ SARS-CoV-2 อาร์เอสวี ไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1 การพ่นฆ่าเชื้อพื้นที่ส่วนกลาง ห้องประชุม และห้องพักระหว่างรอบเข้าพักจึงช่วยลดเชื้อบนพื้นผิวได้ตรงจุด

อันดับ 9: ไวรัสตับอักเสบเอ (Hepatitis A virus) จากน้ำและผู้สัมผัสอาหาร

ทำไมอยู่อันดับ 9: ไวรัสตับอักเสบเอแพร่ผ่านอาหารและน้ำที่ปนเปื้อนอุจจาระ ช่วงหลังน้ำท่วมที่ระบบน้ำประปาหรือบ่อน้ำบาดาลอาจปนเปื้อน และครัวต้องเร่งกลับมาเปิด ความเสี่ยงจึงเพิ่มขึ้น อาการมักปรากฏหลังรับเชื้อไปหลายสัปดาห์ ทำให้ยากจะสืบหาต้นทาง

ซ่อนอยู่ที่ไหน: น้ำแข็ง น้ำดื่มที่ไม่ได้มาจากแหล่งปลอดภัย ผักสดที่ล้างด้วยน้ำไม่สะอาด และมือของผู้สัมผัสอาหาร

อาการและกลุ่มเสี่ยง: อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม ผู้ใหญ่และผู้ที่มีโรคตับอยู่เดิมมักมีอาการชัดเจนกว่าเด็ก

วิธีป้องกัน: ใช้น้ำที่ปลอดภัยในการทำน้ำแข็งและล้างผัก ตรวจคุณภาพน้ำหากใช้บ่อบาดาล ให้พนักงานครัวล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งหลังเข้าห้องน้ำ และปรึกษาแพทย์เรื่องวัคซีนสำหรับพนักงานตามความเหมาะสม

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: ไวรัสตับอักเสบเอไม่ได้อยู่ในรายชื่อเชื้อที่ข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุ เราจึงกล่าวได้เพียงว่าเป็นไวรัสในกลุ่มที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม การพ่นช่วยลดเชื้อบนพื้นผิวในครัวและห้องน้ำพนักงานหลังทำความสะอาด แต่ไม่ได้แก้ปัญหาน้ำดื่มที่ปนเปื้อน ผู้สนใจสามารถขอข้อมูลผลทดสอบเพิ่มเติมได้

อันดับ 10: สแตฟิโลคอคคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus) บนผ้าเช็ดตัว ฟิตเนส และจุดสัมผัสร่วม

ทำไมอยู่อันดับ 10: สแตฟิโลคอคคัสเป็นแบคทีเรียที่พบบนผิวหนังคนทั่วไป และก่อการติดเชื้อที่ผิวหนังเมื่อมีแผล หลังน้ำท่วม แขกบางคนมีแผลเล็ก ๆ จากการเดินผ่านน้ำหรือเศษวัสดุ ผ้าเช็ดตัวและอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกันซึ่งซักหรือทำความสะอาดไม่ดีพอจึงเป็นจุดที่ควรระวัง

ซ่อนอยู่ที่ไหน: ผ้าเช็ดตัวและผ้าปูที่นอนที่เปียกค้างในห้องซักรีดระหว่างน้ำท่วม อุปกรณ์ฟิตเนส เบาะในห้องสปา และลูกบิดประตู

อาการและกลุ่มเสี่ยง: ฝี ผิวหนังอักเสบ แผลบวมแดง ผู้ป่วยเบาหวานและผู้ที่มีแผลเรื้อรังเสี่ยงมากกว่า

วิธีป้องกัน: ซักผ้าทุกชิ้นที่ค้างในห้องซักรีดระหว่างน้ำท่วมใหม่ทั้งหมด ทิ้งผ้าที่สัมผัสน้ำเสีย ทำความสะอาดอุปกรณ์ฟิตเนสและเบาะสปาหลังใช้ทุกครั้ง

การล้างและพ่นฆ่าเชื้อช่วยอย่างไร: การพ่นฆ่าเชื้อห้องซักรีด ห้องฟิตเนส และห้องสปาหลังทำความสะอาดช่วยลดแบคทีเรียบนพื้นผิว สแตฟิโลคอคคัสอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม โดยไม่มีการอ้างผลทดสอบเฉพาะเชื้อ

สรุปการจัดอันดับเชื้อโรคหลังน้ำท่วมในโรงแรม รีสอร์ท และที่พัก ตามพื้นที่ของอาคาร

• ห้องพัก: เชื้อรา (อันดับ 1) อีโคไลบนพื้นห้องชั้นล่าง (อันดับ 4) และไวรัสทางเดินหายใจบนจุดสัมผัส (อันดับ 8)
• ระบบน้ำ: ลีจิโอเนลลาในเครื่องทำน้ำอุ่นและฝักบัว (อันดับ 2) ซูโดโมแนสในสระและสปา (อันดับ 6) และตับอักเสบเอจากน้ำที่ไม่ปลอดภัย (อันดับ 9)
• ครัวและห้องอาหาร: โนโรไวรัส (อันดับ 3) และซัลโมเนลลา (อันดับ 5)
• พื้นที่หลังบ้าน: เลปโตสไปราในสวนและโรงเก็บของ (อันดับ 7) และสแตฟิโลคอคคัสในห้องซักรีดและฟิตเนส (อันดับ 10)

การจัดกลุ่มแบบนี้ช่วยให้ผู้จัดการที่พักวางแผนได้ว่าส่วนไหนต้องใช้ช่างประปาหรือผู้ดูแลสระ ส่วนไหนต้องรื้อและทำให้แห้ง และส่วนไหนที่การพ่นฆ่าเชื้อหลังทำความสะอาดช่วยได้โดยตรง

ทำไมแม่บ้านทำความสะอาดตามรอบปกติจึงยังไม่พอหลังน้ำท่วม

• ขนาดงานต่างกันมาก: รอบทำความสะอาดปกติออกแบบมาสำหรับห้องที่แขกเพิ่งเช็กเอาต์ ไม่ใช่ห้องที่จมน้ำเสียหลายวัน
• น้ำยาทั่วไปเน้นความสะอาดและกลิ่น: น้ำยาถูพื้นและสเปรย์ปรับอากาศทำให้ห้องดูและหอมดี แต่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อฆ่าเชื้อจากน้ำเสีย
• น้ำยาฟอกขาวมีข้อจำกัด: ต้องผสมให้ถูก ใช้บนพื้นผิวที่สะอาดแล้ว อาจทำให้ผ้าและพรมด่าง และห้ามผสมกับน้ำยาบางชนิด
• ห้องจำนวนมากต้องได้มาตรฐานเดียวกัน: เมื่อแม่บ้านหลายคนทำหลายห้อง ความทั่วถึงย่อมแตกต่างกัน
• พนักงานมีจำกัดในช่วงฟื้นฟู: บางคนบ้านของตัวเองก็ถูกน้ำท่วม การเพิ่มงานฆ่าเชื้อทั้งอาคารจึงเป็นภาระหนัก

หลักการของ WHO และ CDC คือ ทำความสะอาดก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ สำหรับที่พัก การฆ่าเชื้อทั้งอาคารในรอบเดียวก่อนเปิดขายห้องช่วยให้ทุกห้องเริ่มต้นจากมาตรฐานเดียวกัน

บริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วมสำหรับโรงแรม รีสอร์ท และที่พักจาก WHD

World Health Disinfection (WHD) ให้ บริการพ่นฆ่าเชื้อ โดยช่างเทคนิคที่ผ่านการฝึกอบรม ใช้การพ่นละอองและพ่นหมอกละเอียดแบบ ULV (Ultra Low Volume) ซึ่งเหมาะกับอาคารที่มีห้องจำนวนมากและพื้นผิวหลากหลาย ตามข้อมูลบริการ น้ำยาที่ใช้คือ CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร มีส่วนประกอบของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride ระบุว่าฆ่าเชื้อโรคได้หลากหลายสายพันธุ์ทั้งไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา โดยมีรายชื่อเชื้อที่ระบุไว้ เช่น SARS-CoV-2 อาร์เอสวี ไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1 ไวรัสมือเท้าปาก โนโรไวรัส ซัลโมเนลลา และเชื้อรา หน้าบริการระบุประสิทธิภาพ 99.99%

หน้าบริการยังระบุการรับรองหรือการอ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019 กลุ่มลูกค้าตามข้อมูลบริการมีทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย สำหรับเชื้อที่ไม่ได้อยู่ในรายชื่อ เราจะไม่อ้างผลเกินกว่าข้อมูลที่มี และยินดีให้ผู้ประกอบการขอดูเอกสารผลทดสอบก่อนตัดสินใจ

ขั้นตอนการทำงานในที่พักหลังน้ำท่วม

1. สำรวจร่วมกับผู้จัดการที่พัก: ห้องที่จมน้ำ ห้องที่ปิดไว้ ครัว ห้องอาหาร ห้องซักรีด สปา และพื้นที่ส่วนกลาง เพื่อวางแผนโซนและลำดับการพ่น
2. ขนโคลน รื้อ และล้างให้เสร็จก่อน: การพ่นต้องทำหลังขนโคลน รื้อพรมและฟูกที่เสียหาย และขัดล้างพื้นผิวแล้ว
3. แบ่งโซนและเตรียมพื้นที่: เก็บอาหาร ภาชนะ และของใช้ในห้องพัก ให้แขก พนักงาน และสัตว์เลี้ยงออกจากโซนที่จะพ่น โดยอาจทำทีละอาคารหรือทีละชั้นเพื่อให้ส่วนอื่นยังดำเนินงานได้
4. พ่นฆ่าเชื้อ: พื้น ผนังส่วนล่าง ห้องน้ำ หัวเตียงชนิดพื้นผิวแข็ง โต๊ะ ราวจับ ลิฟต์ เคาน์เตอร์ ครัว และห้องซักรีด โดยใช้หมอก ULV ในพื้นที่ที่มีซอกมุมมาก
5. รอและกลับเข้าพื้นที่: ตามข้อมูลบริการ รอประมาณ 30 นาทีแล้วจึงใช้พื้นที่ตามปกติ ทั้งนี้ให้ยึดเวลาที่ช่างแจ้งในหน้างาน และเปิดระบายอากาศก่อนแม่บ้านจัดห้อง

เราไม่กล่าวอ้างว่าไม่มีสารตกค้างเลย พื้นผิวสัมผัสอาหารในครัวและห้องอาหารควรเช็ดตามคำแนะนำของช่างก่อนใช้งาน และการพ่นไม่ใช่การบำบัดน้ำในสระว่ายน้ำหรือระบบประปา

10 เหตุผลที่โรงแรมและรีสอร์ทควรใช้บริการพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วมก่อนเปิดขายห้อง

1. ทุกห้องเริ่มต้นจากมาตรฐานเดียวกัน ไม่ขึ้นกับว่าแม่บ้านคนไหนทำห้องไหน
2. ละออง ULV เข้าถึงซอกมุม เช่น ใต้เตียง หลังตู้ ร่องยาแนว และขอบอ่างอาบน้ำ
3. น้ำยาระดับการแพทย์ ที่ระบุว่าครอบคลุมไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อราหลากหลายสายพันธุ์ ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ ดูรายละเอียดบริการ
4. ตรงกับเชื้อที่พบบ่อยในธุรกิจที่พัก โดยเฉพาะโนโรไวรัส ซัลโมเนลลา และไวรัสทางเดินหายใจ ซึ่งข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุชื่อไว้
5. ทำเป็นโซนได้ ไม่ต้องปิดทั้งที่พักพร้อมกัน
6. ใช้เวลาไม่นาน ตามข้อมูลบริการ รอประมาณ 30 นาทีก็กลับมาใช้พื้นที่ได้
7. ลดภาระพนักงาน ที่บางคนต้องดูแลบ้านของตัวเองที่ถูกน้ำท่วมด้วย
8. ขอใบกำกับภาษีได้ ช่วยเรื่องบัญชีและการเคลมประกันภัยธุรกิจ
9. มีของแถมใช้ต่อ ตามโปรโมชันในข้อมูลบริการ ได้สเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC สำหรับเช็ดจุดสัมผัสระหว่างรอบเข้าพัก
10. ปกป้องรีวิวและชื่อเสียง ด้วยการบอกแขกได้อย่างมั่นใจว่าที่พักผ่านทั้งการทำความสะอาดและการฆ่าเชื้อแล้ว นัดหมายทีมพ่นฆ่าเชื้อ

ก่อนและหลังพ่นฆ่าเชื้อในที่พัก

กรณีตัวอย่าง: แผนฟื้นฟูสามช่วงของคุณนิดก่อนวันหยุดยาว

หมายเหตุ: เป็นกรณีตัวอย่างเพื่ออธิบายขั้นตอน ไม่ใช่รีวิวของลูกค้ารายใดรายหนึ่ง

คุณนิดแบ่งงานออกเป็นสามช่วง ช่วงแรกคือการรื้อและทำให้แห้ง ทีมงานรื้อพรมและแผ่นรองในบังกะโลแถวหน้าทั้งหกหลัง ทิ้งฟูกที่นอนที่ดูดน้ำ ถอดผ้าม่านไปซัก ตัดผนังไม้อัดที่บวมในห้องน้ำ และเปิดเครื่องลดความชื้นต่อเนื่องหลายวัน ส่วนครัว ทีมงานทิ้งอาหารในตู้แช่ทั้งหมด ล้างตู้แช่และชั้นวาง และทิ้งภาชนะที่แตกร้าว

ช่วงที่สองคือระบบน้ำ ช่างประปาไล่น้ำค้างท่อในบังกะโลทุกหลัง รวมถึงหลังที่น้ำไม่ท่วม ตรวจเครื่องทำน้ำอุ่น และล้างถังเก็บน้ำ ผู้ดูแลสระขนโคลนออกจากสระ ล้างระบบกรอง และปรับคุณภาพน้ำ ส่วนพนักงานสวนสวมรองเท้าบูทและถุงมือทำความสะอาดโรงเก็บของที่มีร่องรอยหนู

ช่วงที่สามคือการฆ่าเชื้อ ทีมพ่นฆ่าเชื้อสำรวจร่วมกับคุณนิด แบ่งที่พักเป็นโซน ได้แก่ บังกะโลแถวหน้า บังกะโลแถวหลัง ล็อบบี้และห้องอาหาร ครัวกับห้องเย็น และห้องซักรีดกับโรงเก็บของ ทุกคนออกจากโซนระหว่างพ่น ช่างแจ้งเวลากลับเข้าพื้นที่ และแนะนำให้เช็ดพื้นผิวสัมผัสอาหารก่อนใช้ หลังจากนั้นแม่บ้านจึงเข้าจัดห้องด้วยผ้าปูและผ้าเช็ดตัวที่ซักใหม่ทั้งหมด เมื่อแขกกลุ่มแรกเช็กอิน คุณนิดสามารถเล่าได้อย่างมั่นใจว่ารีสอร์ทผ่านการฟื้นฟูอย่างไรบ้าง

เช็กลิสต์ฟื้นฟูโรงแรม รีสอร์ท และที่พักหลังน้ำท่วม

ความปลอดภัยและเอกสาร

• ให้ช่างไฟฟ้าตรวจระบบไฟ ปลั๊ก และอุปกรณ์ในห้องพักก่อนเปิดใช้
• ถ่ายภาพความเสียหายทุกห้องก่อนรื้อ เพื่อใช้กับประกันภัยธุรกิจ
• ตรวจสอบโครงสร้างบังกะโลไม้ บันได และทางเดินที่แช่น้ำ

ห้องพักและวัสดุ

• รื้อพรม แผ่นรองพรม และฟูกที่จมน้ำ
• ซักผ้าม่าน ผ้าปู และผ้าเช็ดตัวทุกชิ้นที่ค้างในอาคารระหว่างน้ำท่วม
• ตัดผนังยิปซัมหรือไม้อัดที่บวมน้ำ และทำให้ห้องแห้งด้วยเครื่องลดความชื้น
• ล้างหรือเปลี่ยนแผ่นกรองเครื่องปรับอากาศทุกเครื่อง

ระบบน้ำ สระ และสปา

• ไล่น้ำค้างท่อทุกห้อง รวมถึงห้องที่น้ำไม่ท่วม
• ตรวจเครื่องทำน้ำอุ่นและล้างถังเก็บน้ำ
• ปิดสระและสปาจนกว่าผู้ดูแลสระจะทำความสะอาดและปรับคุณภาพน้ำเรียบร้อย

ครัวและห้องอาหาร

• ทิ้งอาหารที่สัมผัสน้ำท่วมหรือเก็บในอุณหภูมิไม่ปลอดภัย
• ล้างตู้แช่ ห้องเย็น ชั้นวาง และภาชนะ
• ตรวจคุณภาพน้ำที่ใช้ทำน้ำแข็งและประกอบอาหาร

ฆ่าเชื้อและเปิดขาย

• นัดทีมพ่นฆ่าเชื้อหลังขัดล้างและพื้นผิวเริ่มแห้ง
• กลับเข้าพื้นที่ตามเวลาที่ช่างแจ้ง เปิดระบายอากาศ และเช็ดพื้นผิวสัมผัสอาหาร
• จัดรอบทำความสะอาดจุดสัมผัสบ่อยระหว่างวัน และให้พนักงานที่ป่วยพักงาน
• สังเกตกลิ่นอับหรือคราบราที่กลับมาในสัปดาห์ต่อ ๆ ไป และแจ้งทีมงานหากพบ

คำถามที่พบบ่อยเรื่องเชื้อโรคหลังน้ำท่วมในที่พักและการพ่นฆ่าเชื้อ

ถาม: การจัดอันดับนี้เป็นข้อมูลทางการหรือไม่
ตอบ: ไม่ใช่ เป็นการจัดอันดับเชิงบรรณาธิการของ WHD ตามเกณฑ์ที่อธิบายไว้ด้านบน เพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการวางแผนฟื้นฟูได้ง่ายขึ้น

ถาม: ต้องปิดที่พักทั้งหมดระหว่างพ่นหรือไม่
ตอบ: ไม่จำเป็น ทีมงานสามารถวางแผนพ่นทีละอาคารหรือทีละชั้น โดยให้แขกและพนักงานออกจากโซนที่กำลังพ่น แล้วกลับเข้าตามเวลาที่ช่างแจ้ง

ถาม: พ่นบนพรม ผ้าม่าน หรือที่นอนได้หรือไม่
ตอบ: พรมและฟูกที่จมน้ำควรรื้อทิ้ง ส่วนผ้าม่านควรซัก การพ่นเหมาะกับพื้นผิวแข็งที่ทำความสะอาดแล้วเป็นหลัก ช่างจะแนะนำตามวัสดุจริงในหน้างาน

ถาม: การพ่นช่วยเรื่องน้ำในสระว่ายน้ำหรือเครื่องทำน้ำอุ่นได้หรือไม่
ตอบ: ไม่ได้ น้ำในสระต้องบำบัดด้วยระบบของสระ และระบบน้ำร้อนต้องไล่น้ำและตรวจโดยช่าง การพ่นช่วยเฉพาะพื้นผิวรอบ ๆ

ถาม: กลิ่นอับในห้องพักจะหายหลังพ่นหรือไม่
ตอบ: กลิ่นอับมักมาจากวัสดุที่ยังเปียกหรือขึ้นรา จึงต้องรื้อและทำให้แห้งก่อน หากยังมีกลิ่นหลังห้องแห้งแล้ว อาจพิจารณาบริการอบโอโซนเป็นขั้นตอนเสริม

ถาม: โฮมสเตย์หรือเกสต์เฮาส์ขนาดเล็กใช้บริการได้หรือไม่
ตอบ: ได้ ทีมงานประเมินตามขนาดพื้นที่จริง และออกใบกำกับภาษีได้

ถาม: ขอเอกสารผลทดสอบของผลิตภัณฑ์ได้หรือไม่
ตอบ: ได้ ติดต่อ WHD ทางโทรศัพท์ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268

ที่พักซ่อมและล้างเสร็จแล้ว ให้ WHD ช่วยพ่นฆ่าเชื้อก่อนเปิดรับแขก

แขกของคุณควรได้ห้องที่สะอาดทั้งที่มองเห็นและมองไม่เห็น ปิดงานฟื้นฟูด้วยการพ่นฆ่าเชื้อทั้งที่พักเป็นโซน เพื่อเปิดขายห้องได้อย่างมั่นใจ

จองบริการพ่นฆ่าเชื้อสำหรับโรงแรมและรีสอร์ท

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268

บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง

• บริการพ่นฆ่าเชื้อ World Health Disinfection
• น้ำยาฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H
• บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัยและอาคาร

แหล่งอ้างอิง

• เดลินิวส์ รายงานสถานการณ์อุทกภัยจาก ปภ. ณ 06.00 น. 5 ต.ค. 2569: อ่านต้นฉบับ
• องค์การอนามัยโลก (WHO) Fact sheets: อ่านต้นฉบับ
• CDC, Floods: อ่านต้นฉบับ
• CDC, Legionella: อ่านต้นฉบับ
• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข: อ่านต้นฉบับ