Last updated: 6 ต.ค. 2569 | 5 จำนวนผู้เข้าชม |
หลายครอบครัวในอำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี กำลังค้นหาคำว่า พ่นฆ่าเชื้อป้องกันโรคฉี่หนู เพราะน้ำท่วมรอบนี้ขังอยู่รอบบ้าน คอกสัตว์ และนาข้าวหลายวัน ทุกคนต้องลุยน้ำ เก็บของ และกลับเข้าบ้านทั้งที่พื้นยังเปียกโคลน บทความนี้อธิบายว่าโรคฉี่หนูหรือเลปโตสไปโรซิสมาจากไหน เชื้อซ่อนอยู่ตรงไหนในบ้านหลังน้ำลด อะไรที่การพ่นฆ่าเชื้อช่วยได้และอะไรที่ช่วยไม่ได้ และ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ของ World Health Disinfection (WHD) ทำงานอย่างไรหลังจากล้างโคลนเสร็จแล้ว เพื่อให้บ้านในบ้านหมี่กลับมาเป็นที่ปลอดภัยของทุกคนในครอบครัวอีกครั้ง
เรื่องต่อไปนี้เป็นกรณีตัวอย่างที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่มักเกิดขึ้นจริงหลังน้ำท่วมในชนบท ไม่ได้อ้างอิงครอบครัวใดครอบครัวหนึ่ง ป้าสมใจอาศัยอยู่ในบ้านไม้ยกพื้นครึ่งปูนครึ่งไม้ในตำบลหนึ่งของอำเภอบ้านหมี่ ทุกปีน้ำจะมาเยี่ยมบ้าง แต่ปีนี้น้ำมาเร็วและขังนานกว่าที่เคยเจอ น้ำจากคลองชลประทานไหลเข้ามาสมทบกับน้ำจากแม่น้ำลพบุรี ไม่นานลานดินหน้าบ้านก็กลายเป็นบ่อน้ำขุ่น ระดับน้ำสูงประมาณเข่าถึงเอว
ในช่วงหลายวันที่น้ำขัง ป้าสมใจกับลูกชายต้องเดินลุยน้ำไปดูแลวัวที่ผูกไว้บนเนินหลังบ้าน ขนข้าวสารและหม้อหุงข้าวขึ้นชั้นบน และออกไปรับถุงยังชีพที่ถนนใหญ่ ทุกคนใส่รองเท้าแตะเพราะรองเท้าบูทมีอยู่คู่เดียว หลานชายวัยแปดขวบก็ชอบลงไปเล่นน้ำตื้นตรงบันไดบ้านเหมือนเด็กทั่วไป ระหว่างนั้นทุกคนเห็นหนูว่ายน้ำหนีขึ้นมาเกาะกองฟางและใต้ถุนบ้านอยู่บ่อยครั้ง
เมื่อน้ำเริ่มลด สิ่งที่เหลือไว้คือโคลนหนาบนพื้นใต้ถุน คราบน้ำบนผนังปูน กลิ่นอับจากกองฟางที่แช่น้ำ และมูลหนูตามมุมห้องเก็บของ ลูกชายป้าสมใจมีแผลถลอกที่หน้าแข้งจากการเดินชนกิ่งไม้ใต้น้ำ คนในบ้านเริ่มคุยกันว่าเพื่อนบ้านบางคนมีไข้และปวดน่อง ทุกคนจึงเริ่มกังวลเรื่องโรคฉี่หนู และอยากรู้ว่าควรทำอย่างไรกับบ้านก่อนจะให้หลานกลับมานอนที่บ้านอีกครั้ง
คำถามของครอบครัวนี้คือคำถามเดียวกับอีกหลายพันครัวเรือนในลพบุรี ว่าการล้างบ้านด้วยน้ำเปล่าพอหรือไม่ ควรใช้น้ำยาอะไร ต้องพ่นฆ่าเชื้อด้วยหรือเปล่า และถ้าพ่นแล้วจะป้องกันโรคฉี่หนูได้จริงแค่ไหน คำตอบที่ซื่อตรงคือ การพ่นฆ่าเชื้อเป็นขั้นตอนหนึ่งที่ช่วยลดเชื้อบนพื้นผิวหลังทำความสะอาด แต่ต้องทำควบคู่กับการป้องกันตัว การกำจัดหนู และการไปพบแพทย์เมื่อมีอาการ ซึ่งบทความนี้จะอธิบายทีละขั้น
ตามรายงานของผู้จัดการออนไลน์ (MGR Online) ลงวันที่ 4 ตุลาคม 2569 น้ำท่วมในอำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี ครอบคลุม 8 ตำบล ได้แก่ ตำบลหนองกระเบียน บ้านกล้วย หนองเมือง พุคา บ้านทราย หินปัก หนองทรายขาว และสายห้วยแก้ว รวม 33 หมู่บ้าน 1,177 ครัวเรือน ประชาชนได้รับผลกระทบ 2,474 คน ระดับน้ำลึกราว 50 ถึง 90 เซนติเมตร พื้นที่เกษตรได้รับความเสียหายราว 11,970 ไร่
รายงานเดียวกันระบุว่าสาเหตุมาจากน้ำในคลองชลประทานและน้ำในแม่น้ำลพบุรีที่มีระดับสูงไหลเข้าท่วมพื้นที่ ตัวเลขเหล่านี้เป็นข้อมูล ณ วันที่รายงาน และอาจเปลี่ยนแปลงได้ทุกวันตามสถานการณ์ ผู้อ่านควรติดตามประกาศของอำเภอ จังหวัด และกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ประกอบด้วยเสมอ
ในภาพรวมระดับประเทศ ข้อมูลของ ปภ. เวลา 06.00 น. วันที่ 5 ตุลาคม 2569 ตามที่เดลินิวส์รายงาน ระบุว่ามีพื้นที่ได้รับผลกระทบ 26 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 1,270,151 ครัวเรือน ลพบุรีจึงเป็นหนึ่งในหลายพื้นที่ที่ต้องฟื้นฟูบ้านเรือนพร้อมกัน และเรื่องสุขอนามัยหลังน้ำลดจะเป็นงานใหญ่ของทุกชุมชนในอีกหลายสัปดาห์ข้างหน้า
สิ่งที่ทำให้พื้นที่บ้านหมี่น่ากังวลเรื่องโรคฉี่หนูเป็นพิเศษคือลักษณะของชุมชน ที่ส่วนใหญ่เป็นบ้านในเขตเกษตรกรรม มีนาข้าว ไร่ คอกสัตว์ ยุ้งฉาง และกองฟางอยู่ใกล้บ้าน น้ำที่ระดับ 50 ถึง 90 เซนติเมตรสูงพอจะไล่หนูจากรูและท้องนาให้ขึ้นมาอาศัยในบ้าน และทำให้คนต้องลุยน้ำเป็นเวลานานทุกวัน ซึ่งเป็นสองปัจจัยหลักของการติดเชื้อเลปโตสไปรา
โรคฉี่หนู หรือ เลปโตสไปโรซิส (Leptospirosis) เป็นโรคติดเชื้อจากแบคทีเรียกลุ่มเลปโตสไปรา (Leptospira) ซึ่งมีรูปร่างเป็นเกลียวบาง เชื้อนี้อาศัยอยู่ในไตของสัตว์ โดยเฉพาะหนู และยังพบได้ในสัตว์อื่น เช่น วัว ควาย หมู สุนัข สัตว์ที่มีเชื้อจะขับเชื้อออกมาทางปัสสาวะลงสู่ดิน แหล่งน้ำ และพื้นที่ชื้นแฉะ
เชื้อเลปโตสไปราอยู่รอดได้ดีในน้ำนิ่ง ดินโคลน และพื้นที่ชื้นที่ไม่โดนแดด จึงไม่แปลกที่องค์การอนามัยโลก (WHO) และกรมควบคุมโรคจะเตือนเรื่องโรคฉี่หนูทุกครั้งที่เกิดน้ำท่วม เมื่อน้ำท่วมนาข้าวและท้องทุ่ง ปัสสาวะหนูที่สะสมอยู่ในดินจะกระจายไปกับน้ำ และไหลเข้าสู่ลานบ้าน ใต้ถุน ห้องครัว และบ่อน้ำใช้
คนติดเชื้อได้ทางผิวหนังที่มีบาดแผล รอยถลอก หรือผิวหนังที่แช่น้ำนานจนเปื่อยนุ่ม รวมถึงทางเยื่อบุตา จมูก และปาก เช่น ใช้มือที่เปื้อนน้ำโคลนขยี้ตา หรือดื่มน้ำและกินอาหารที่ปนเปื้อน โรคนี้โดยทั่วไปไม่ได้ติดต่อจากคนสู่คนโดยตรง แต่ติดจากสิ่งแวดล้อมที่ปนเปื้อน ดังนั้นการจัดการสิ่งแวดล้อมรอบบ้านจึงสำคัญมาก
สิ่งที่ควรรู้คือเชื้อเลปโตสไปราไม่ได้หายไปพร้อมกับน้ำทันที เพราะเชื้อยังอาจค้างอยู่ในโคลนเปียก แอ่งน้ำขัง และพื้นผิวที่ชื้นอยู่ได้ระยะหนึ่ง โดยเฉพาะในที่ร่มและอับชื้น ช่วงหลังน้ำลดที่ทุกคนลงมือทำความสะอาดบ้านจึงเป็นช่วงที่ต้องระวังไม่น้อยไปกว่าช่วงที่น้ำยังท่วม
ระยะฟักตัวของโรคฉี่หนูมักอยู่ในช่วงประมาณ 2 วันถึง 4 สัปดาห์หลังสัมผัสเชื้อ อาการที่พบบ่อยคือไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ หนาวสั่น ปวดกล้ามเนื้ออย่างมาก โดยเฉพาะที่น่องและโคนขา ตาแดง คลื่นไส้ อาเจียน บางรายมีอาการรุนแรง เช่น ตัวเหลืองตาเหลือง ปัสสาวะน้อยลง ไอมีเลือดปน หรือหายใจลำบาก
ข้อความสำคัญที่สุดของบทความนี้คือ ใครก็ตามที่มีไข้และปวดน่องหลังลุยน้ำหรือทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม ต้องไปพบแพทย์โดยเร็ว และแจ้งแพทย์ว่าเพิ่งลุยน้ำหรือสัมผัสโคลน เพราะโรคฉี่หนูรักษาได้ผลดีเมื่อได้รับการวินิจฉัยเร็ว การพ่นฆ่าเชื้อในบ้านไม่ได้ทดแทนการรักษาทางการแพทย์ในทุกกรณี และห้ามซื้อยามากินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
กลุ่มที่เสี่ยงสูงในชุมชนบ้านหมี่ ได้แก่ เกษตรกรที่ต้องลงนาหรือดูแลแปลงที่น้ำท่วม ผู้เลี้ยงวัว ควาย และหมูที่ต้องลุยน้ำไปให้อาหารสัตว์ อาสาสมัครและเจ้าหน้าที่ที่ช่วยขนย้ายสิ่งของ คนที่มีแผลที่เท้าหรือขา เด็กที่ชอบเล่นน้ำ และผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต ที่ร่างกายรับมือการติดเชื้อได้ไม่ดีเท่าคนทั่วไป
หลังน้ำลด คนที่ลงมือล้างบ้าน ตักโคลน ขนกองฟาง และเคลียร์ห้องเก็บของก็ยังคงมีความเสี่ยง เพราะต้องสัมผัสโคลนเปียกและพื้นที่ที่หนูเคยอาศัยเป็นเวลานาน การป้องกันตัวระหว่างทำความสะอาดจึงเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญพอ ๆ กับการทำความสะอาดเอง
บ้านในเขตเกษตรกรรมของลพบุรีมีพื้นที่เสี่ยงมากกว่าบ้านในเมือง เพราะมีทั้งตัวบ้าน ใต้ถุน คอกสัตว์ และโรงเก็บของอยู่ในบริเวณเดียวกัน จุดที่ควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษมีดังนี้
ความเสี่ยงไม่ได้อยู่เฉพาะในจุดที่มองเห็นคราบสกปรก พื้นปูนที่ดูแห้งแล้วอาจยังมีความชื้นอยู่ในรอยต่อและร่องกระเบื้อง และมุมอับใต้ตู้หรือหลังชั้นวางของมักเป็นจุดที่ถูกมองข้ามในการล้างครั้งแรก การวางแผนทำความสะอาดทีละโซนจึงช่วยให้ไม่ตกหล่นจุดสำคัญ
หลังน้ำลด สิ่งแรกที่ทุกบ้านทำคือฉีดน้ำไล่โคลน ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ถูกต้องและจำเป็น แต่การล้างด้วยน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียวมีข้อจำกัดหลายข้อ
ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐฯ (CDC) แนะนำให้ทำความสะอาดพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วมด้วยน้ำและสบู่หรือผงซักฟอกก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อด้วยผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม นี่คือหลักการ ล้างก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ ที่ WHD ใช้เป็นแนวทางในการทำงานเสมอ เพราะสิ่งสกปรกและโคลนที่ค้างอยู่จะลดประสิทธิภาพของน้ำยาฆ่าเชื้อทุกชนิด
เพื่อความซื่อตรงต่อผู้อ่าน เราขออธิบายให้ชัดว่า การพ่นฆ่าเชื้อเป็นเครื่องมือลดเชื้อโรคบนพื้นผิวที่ทำความสะอาดแล้ว ไม่ใช่วัคซีน และไม่ได้ทำให้คนในบ้านมีภูมิคุ้มกันต่อโรคฉี่หนู คำว่า พ่นฆ่าเชื้อป้องกันโรคฉี่หนู ในความหมายที่ถูกต้องจึงหมายถึงการลดโอกาสสัมผัสเชื้อบนพื้นผิวในบ้าน ไม่ใช่การรับประกันว่าจะไม่มีใครป่วย
สิ่งที่การพ่นฆ่าเชื้อหลังทำความสะอาดช่วยได้ คือ ลดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อราบนพื้น ผนัง เคาน์เตอร์ ราวบันได และพื้นผิวที่คนสัมผัสบ่อย ช่วยให้ละอองน้ำยาเข้าถึงซอกมุมที่การเช็ดด้วยมือทำได้ยาก และช่วยลดกลิ่นอับที่เกิดจากเชื้อจุลินทรีย์ ทำให้ครอบครัวกลับเข้าบ้านได้อย่างอุ่นใจมากขึ้น
เชื้อเลปโตสไปราเป็นแบคทีเรีย ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ น้ำยา CHEMGENE HLD4H ระบุว่าครอบคลุมเชื้อกลุ่มแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อรา อย่างไรก็ตาม รายชื่อเชื้อที่หน้าเว็บของ WHD ระบุไว้โดยตรงไม่มีชื่อเลปโตสไปรา เราจึงไม่กล่าวอ้างผลทดสอบเฉพาะกับเชื้อฉี่หนู หากหน่วยงานหรือโรงเรียนต้องการเอกสารผลทดสอบสำหรับเชื้อชนิดนี้ สามารถสอบถามทีม WHD ได้โดยตรง
สิ่งที่ต้องทำควบคู่กันเสมอ ได้แก่
World Health Disinfection (WHD) เป็นบริษัทในกรุงเทพมหานคร สำนักงานอยู่ที่เขตบางแค ให้บริการพ่นฆ่าเชื้อโดยทีมช่างที่ผ่านการฝึกอบรม สำหรับลูกค้าในต่างจังหวัด เช่น อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี สามารถนัดหมายผ่านโทรศัพท์หรือ LINE ได้ ทีมงานจะสอบถามขนาดพื้นที่ สภาพบ้าน และยืนยันพื้นที่ให้บริการพร้อมค่าเดินทางก่อนนัดวัน WHD ไม่มีสาขาในลพบุรี และไม่สามารถรับประกันการเข้าพื้นที่ภายในวันเดียวกันได้ เพราะช่วงน้ำท่วมมีงานจำนวนมาก
ตามข้อมูลบริการ ทีมช่างใช้วิธีพ่นและ/หรือพ่นหมอกแบบ ULV (Ultra Low Volume) ซึ่งเป็นละอองน้ำยาขนาดเล็กมาก ช่วยให้น้ำยากระจายถึงซอกมุมและพื้นผิวที่เข้าถึงยาก น้ำยาที่ใช้คือ CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร มีส่วนประกอบของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride
หน้าบริการของ WHD ระบุว่าน้ำยาครอบคลุมเชื้อไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา รวมถึง COVID-19, RSV, ไข้หวัดใหญ่ H1N1, H5N1 และไวรัสโรคมือเท้าปาก โดยระบุประสิทธิภาพ 99.99% และระบุการรับรองหรือการอ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019 ลูกค้าที่เคยใช้บริการมีทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย
เราไม่กล่าวอ้างว่าน้ำยาไม่มีสารตกค้างเลย ผู้ใช้บริการควรทำตามคำแนะนำของช่างเรื่องการเช็ดพื้นผิวที่สัมผัสอาหารหลังพ่น และการระบายอากาศ ส่วนโปรโมชันตามข้อมูลบริการ ลูกค้าจะได้รับขวดสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC ฟรีเมื่อใช้บริการ และออกใบกำกับภาษีได้
กรณีตัวอย่างนี้เป็นสถานการณ์สมมติที่เรียบเรียงให้เห็นภาพการทำงาน ไม่ใช่รีวิวจากลูกค้าจริง สมมติว่าครอบครัวของคุณวิไลในอำเภอบ้านหมี่ มีบ้านไม้ยกพื้นสองชั้น ใต้ถุนเป็นพื้นปูนที่ใช้เป็นที่นั่งเล่นและเก็บกระสอบข้าว ข้างบ้านมีคอกวัวสองตัว น้ำขังที่ใต้ถุนนานหลายวัน หลังน้ำลด คุณวิไลส่งรูปบ้านและพื้นที่ทั้งหมดทาง LINE @whd268
ทีมงานแนะนำให้ครอบครัวตักโคลนออกจากใต้ถุนและลานบ้านก่อน ล้างพื้นด้วยน้ำและผงซักฟอก ขนกระสอบข้าวที่แช่น้ำไปทิ้ง และเปิดให้ลมผ่านสองถึงสามวัน ระหว่างนั้นให้ทุกคนสวมรองเท้าบูทและถุงมือยาง ปิดแผลที่ขาให้มิด จากนั้นจึงนัดวันที่ทีมช่างเดินทางไปได้ พร้อมยืนยันค่าเดินทางล่วงหน้า
ในวันนัด ทีมช่างแบ่งงานเป็นสี่โซน คือใต้ถุนบ้าน ห้องครัวกับห้องเก็บของ บันไดกับชั้นบน และพื้นที่รอบนอกใกล้คอกสัตว์ตามที่เจ้าของบ้านต้องการ ครอบครัวพาเด็ก ผู้สูงอายุ และสุนัขออกไปรอที่บ้านญาติ ช่างพ่นน้ำยาตามแผน แล้วแจ้งเวลาที่กลับเข้าบ้านได้ พร้อมแนะนำให้เช็ดเคาน์เตอร์ครัวด้วยผ้าสะอาดก่อนวางอาหาร
หลังจบงาน ช่างแนะนำเพิ่มเติมเรื่องการอุดช่องที่หนูเข้า การเก็บข้าวสารในถังมีฝา และการสังเกตอาการของคนในบ้านต่อเนื่องสี่สัปดาห์ หากใครมีไข้หรือปวดน่องให้ไปโรงพยาบาลทันทีและแจ้งประวัติลุยน้ำ นี่คือภาพของการพ่นฆ่าเชื้อที่ทำอย่างถูกขั้นตอน คือเป็นส่วนหนึ่งของแผนฟื้นฟูบ้าน ไม่ใช่สิ่งที่ทดแทนทุกอย่าง
ไม่สามารถรับประกันได้ การพ่นฆ่าเชื้อช่วยลดเชื้อบนพื้นผิวที่ทำความสะอาดแล้ว แต่การติดเชื้อส่วนใหญ่เกิดจากการลุยน้ำและสัมผัสดินโคลนโดยตรง จึงต้องป้องกันตัว กำจัดหนู และพบแพทย์เมื่อมีอาการควบคู่กันเสมอ
ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ น้ำยาระบุว่าครอบคลุมเชื้อกลุ่มแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อรา ซึ่งเลปโตสไปราเป็นแบคทีเรีย แต่หน้าเว็บไม่ได้ระบุชื่อเชื้อนี้โดยตรง หากต้องการข้อมูลผลทดสอบเฉพาะ สามารถสอบถาม WHD ได้
ต้องล้างก่อนเสมอ โคลนและคราบสกปรกทำให้น้ำยาทำงานได้ไม่เต็มที่ ตามคำแนะนำของ CDC ให้ทำความสะอาดก่อนแล้วจึงฆ่าเชื้อ
ต้องออก คน เด็ก และสัตว์เลี้ยงควรออกจากโซนที่พ่น และกลับเข้ามาตามเวลาที่ช่างแจ้ง ตามข้อมูลบริการโดยทั่วไปประมาณ 30 นาที
WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ งานต่างจังหวัดนัดหมายทางโทรศัพท์หรือ LINE โดยจะยืนยันพื้นที่ให้บริการ ค่าเดินทาง และวันที่เข้าพื้นที่ได้ในตอนนัดหมาย
ราคาขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่ สภาพหน้างาน และระยะทาง ทีมงานจะเสนอราคาหลังประเมินพื้นที่ โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
ส่งรูปบ้านและพื้นที่ที่ต้องการพ่นมาให้เราประเมิน ทีมงานจะแนะนำขั้นตอนที่เหมาะกับบ้านของคุณ
ดูบริการพ่นฆ่าเชื้อ คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268
#พ่นฆ่าเชื้อป้องกันโรคฉี่หนู #พ่นฆ่าเชื้อบ้านหมี่ #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #โรคฉี่หนู #น้ำท่วมลพบุรี2569 #พ่นฆ่าเชื้อลพบุรี #Chemgene
คำค้นหา: พ่นฆ่าเชื้อป้องกันโรคฉี่หนู, พ่นฆ่าเชื้อบ้านหมี่, พ่นฆ่าเชื้อลพบุรี, น้ำท่วมบ้านหมี่ 2569, น้ำท่วมลพบุรี 2569, โรคฉี่หนูหลังน้ำท่วม, เลปโตสไปโรซิส, บริการพ่นฆ่าเชื้อ, ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม, CHEMGENE HLD4H