Last updated: 6 ต.ค. 2569 | 3 จำนวนผู้เข้าชม |
น้ำป่ามาเร็ว แต่โคลนที่ทิ้งไว้อยู่นาน เย็นวันที่ 5 ตุลาคม 2569 น้ำป่าไหลหลากเข้าท่วมฉับพลันหลายหมู่บ้านในตำบลป่าพลู อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน น้ำสีแดงขุ่นพัดพากิ่งไม้และท่อนซุงลงมา บ้านเรือนและรถยนต์ได้รับความเสียหาย เมื่อน้ำลด สิ่งที่เหลือในบ้านคือชั้นโคลนแดงที่เหนียว หนัก และซึมเข้าไปทุกซอกมุม บทความนี้เขียนสำหรับคนที่กำลังค้นหา พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำป่าโคลนแดง บ้านโฮ่ง เราจะอธิบายว่าโคลนแดงจากน้ำป่าต่างจากน้ำท่วมขังทั่วไปอย่างไร มีเชื้อโรคอะไรปะปนมา ซ่อนอยู่ตรงไหนในบ้าน ทำไมฉีดน้ำล้างอย่างเดียวยังไม่พอ และ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ของ World Health Disinfection (WHD) ควรเข้ามาตอนไหน ซึ่งคำตอบคือหลังจากขนโคลนออกและล้างทำความสะอาดเรียบร้อยแล้วเท่านั้น
หมายเหตุ: เรื่องต่อไปนี้เป็นกรณีตัวอย่างที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบได้บ่อยหลังน้ำป่าไหลหลาก ไม่ใช่คำบอกเล่าของบุคคลหรือครอบครัวใดครอบครัวหนึ่ง
ลุงแก้วกับป้าศรีอาศัยอยู่ในบ้านชั้นเดียวครึ่งปูนครึ่งไม้ ห่างจากลำห้วยไม่มาก หลังบ้านเป็นสวนผลไม้ หน้าบ้านมีโรงรถเล็ก ๆ ที่จอดรถกระบะคันเดียวของครอบครัว วันนั้นฝนตกหนักบนภูเขามาตั้งแต่บ่าย แต่ในหมู่บ้านฝนไม่ได้หนักจนน่ากลัว ไม่มีใครคิดว่าน้ำจะมา
ช่วงเย็น ลุงแก้วได้ยินเสียงดังครืนจากทางลำห้วย ตามด้วยเสียงคนตะโกนเรียกกัน ไม่กี่นาทีต่อมา น้ำสีแดงขุ่นก็ไหลบ่าเข้ามาในซอย พาเอากิ่งไม้ ใบไม้ และเศษไม้ท่อนใหญ่ลอยมาด้วย น้ำไหลแรงจนประตูรั้วเปิดออก เข้าโรงรถและในบ้านอย่างรวดเร็ว ลุงกับป้ามีเวลาแค่ยกโทรศัพท์ เอกสารสำคัญ และยารักษาโรคประจำตัวขึ้นที่สูง ก่อนจะออกไปอยู่กับเพื่อนบ้านที่บ้านสูงกว่า
เช้าวันรุ่งขึ้นเมื่อน้ำลด ภาพที่เห็นทำให้ทั้งสองยืนนิ่งไปนาน พื้นบ้านทั้งหลังถูกปกคลุมด้วยโคลนสีแดงหนาจนเดินแล้วเท้าจมลงไป ผนังมีคราบสีแดงเป็นแนวยาว ตู้เย็นล้มตะแคง โซฟาอุ้มน้ำโคลนจนหนักยกไม่ไหว รถกระบะในโรงรถมีโคลนเต็มพื้นห้องโดยสาร ท่อระบายน้ำหน้าบ้านถูกโคลนอุดจนน้ำไม่ไหล และกลิ่นดินปนกลิ่นเน่าของใบไม้ลอยอยู่ทั่วบ้าน
ลูกสาวที่ทำงานในเมืองรีบกลับมาช่วย ทั้งครอบครัวใช้เวลาทั้งวันตักโคลนออก แต่ยิ่งตักก็ยิ่งเห็นว่าโคลนแดงเข้าไปอยู่ในทุกที่ ในร่องกระเบื้อง ในรูปลั๊กไฟ ใต้ตู้ ในขาโต๊ะไม้ และเมื่อโคลนเริ่มแห้งก็กลายเป็นฝุ่นสีแดงฟุ้งขึ้นมาทุกครั้งที่กวาด ป้าศรีเริ่มไอ ลุงแก้วมีแผลถลอกที่ขาจากกิ่งไม้ตอนลุยน้ำ ลูกสาวจึงเริ่มค้นหาข้อมูลว่า หลังน้ำป่าโคลนแดงแบบนี้ ต้องทำอย่างไรให้บ้านกลับมาปลอดภัยจริง ๆ
ตามรายงานข่าวของมติชน เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569 เวลาประมาณ 17.30 น. เกิดน้ำป่าไหลหลากท่วมฉับพลันในพื้นที่ตำบลป่าพลู อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน ท่วม 3 หมู่บ้าน ราว 200 หลังคาเรือน น้ำมีสีแดงขุ่น พัดพากิ่งไม้และท่อนซุงลงมาอุดสะพาน บ้านเรือนและรถของชาวบ้านได้รับความเสียหาย (ที่มา: มติชน https://matichon.co.th/region/news_5920447)
ลักษณะของเหตุการณ์นี้ต่างจากน้ำท่วมขังในเมืองอย่างชัดเจน น้ำป่ามาเร็ว แรง และพาตะกอนดินจำนวนมาก เมื่อกิ่งไม้และท่อนซุงไปอุดสะพาน น้ำยิ่งเอ่อล้นออกด้านข้างเข้าสู่บ้านเรือน เมื่อน้ำไหลผ่านไปแล้ว ตะกอนดินสีแดงจะตกค้างอยู่ทุกพื้นผิวที่น้ำผ่าน
ในภาพรวมระดับประเทศ ตามรายงานของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เวลา 06.00 น. วันที่ 5 ตุลาคม 2569 มีพื้นที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย 26 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 1,270,151 ครัวเรือน (ที่มา: เดลินิวส์ https://www.dailynews.co.th/news/6249374/) ตัวเลขสถานการณ์เปลี่ยนแปลงได้ทุกวัน ควรติดตามประกาศล่าสุดจากอำเภอและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เรื่องเล่าและกรณีตัวอย่างในบทความนี้เป็นสถานการณ์สมมติเพื่ออธิบายปัญหาที่พบบ่อย ไม่ได้อ้างถึงบ้านหลังใดในป่าพลูโดยตรง
สีแดงของน้ำป่ามาจากตะกอนดินบนภูเขาและพื้นที่ลาดชัน ซึ่งเป็นดินเนื้อละเอียดที่มีแร่เหล็กปนอยู่ เมื่อฝนตกหนักและน้ำไหลแรง ดินเหล่านี้ถูกกัดเซาะและพัดพาลงมาพร้อมกับน้ำ ความต่างจากน้ำท่วมขังทั่วไปมีอยู่หลายข้อ
เมื่อโคลนชนิดนี้เข้าไปอยู่ในบ้าน พื้นผิวทุกจุดที่น้ำผ่านจึงต้องได้รับการจัดการสามขั้น คือ ขนโคลนออก ล้างให้สะอาด และฆ่าเชื้อ การพ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำป่าโคลนแดงในบ้านโฮ่งจึงเป็นขั้นสุดท้ายที่ช่วยลดเชื้อโรคบนพื้นผิว หลังจากที่งานหนักสองขั้นแรกทำเสร็จแล้ว
องค์การอนามัยโลก (WHO) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐอเมริกา (CDC) แนะนำตรงกันว่า พื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วมควรทำความสะอาดก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ เพราะน้ำท่วมทุกรูปแบบมีโอกาสปนเปื้อนเชื้อโรค น้ำป่าก็เช่นกัน
แบคทีเรียจากมูลสัตว์และสิ่งปฏิกูล เช่น อีโคไล (E. coli) และซัลโมเนลลา (Salmonella) ปนมากับน้ำที่ไหลผ่านคอกสัตว์ ส้วม และบ่อเกรอะของบ้านที่อยู่เหนือน้ำ ทำให้เกิดอาการท้องร่วง ปวดท้อง อาเจียน
เชื้อเลปโตสไปรา (โรคฉี่หนู) พบได้ในน้ำและโคลนที่ปนเปื้อนปัสสาวะสัตว์ เข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผลหรือผิวหนังที่แช่น้ำนาน คนที่ลุยโคลนแดงด้วยเท้าเปล่าหรือมีแผลจากกิ่งไม้จึงเสี่ยงเป็นพิเศษ
แบคทีเรียในดิน ดินมีแบคทีเรียหลายชนิดอยู่ตามธรรมชาติ บางชนิดก่อโรคได้เมื่อเข้าทางบาดแผล เช่น เชื้อบาดทะยัก คนที่โดนกิ่งไม้ ตะปู หรือเศษสังกะสีบาดระหว่างทำความสะอาด ควรล้างแผลให้สะอาดและไปพบแพทย์เพื่อประเมินความจำเป็นของวัคซีนป้องกันบาดทะยัก
ไวรัสทางเดินอาหาร เช่น โนโรไวรัส (norovirus) และโรตาไวรัส แพร่ผ่านมือที่เปื้อนแล้วหยิบอาหารเข้าปาก ช่วงที่ทั้งหมู่บ้านทำความสะอาดพร้อมกันและกินอาหารร่วมกัน เป็นช่วงที่ต้องระวังเรื่องล้างมือเป็นพิเศษ
เชื้อราและฝุ่นโคลนแห้ง ผนัง ไม้ และเฟอร์นิเจอร์ที่ยังชื้นเป็นที่เติบโตของเชื้อรา ส่วนฝุ่นจากโคลนแดงที่แห้งแล้วระคายเคืองทางเดินหายใจ และอาจพาเชื้อจากโคลนลอยขึ้นมาด้วย ควรใส่หน้ากากเสมอเมื่อกวาดหรือขัดโคลนแห้ง
ตามข้อมูลบริการของ WHD น้ำยา CHEMGENE HLD4H ระบุว่าครอบคลุมไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อราหลายกลุ่ม รวมถึงเชื้อที่หน้าเว็บไซต์ระบุไว้ เช่น โนโรไวรัส ซัลโมเนลลา SARS-CoV-2, RSV, ไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1 และไวรัสมือ เท้า ปาก ส่วนเชื้ออื่น เช่น อีโคไล เลปโตสไปรา หรือแบคทีเรียในดิน จัดอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม แต่บทความนี้ไม่ได้อ้างผลทดสอบเฉพาะเชื้อเหล่านั้น หากต้องการข้อมูลผลทดสอบของเชื้อชนิดใด สามารถสอบถามทีมงาน WHD ได้โดยตรง และขอย้ำว่าการพ่นฆ่าเชื้อบนพื้นผิวไม่ได้ป้องกันการติดเชื้อทางบาดแผล การดูแลแผลต้องทำแยกกันเสมอ
ควรไปพบแพทย์ทันทีหากมีไข้สูง ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะน่อง ตาแดง ท้องร่วงหลายครั้ง อาเจียนมาก หายใจลำบาก แผลบวมแดงร้อนหรือมีหนอง ขากรรไกรแข็งหรือกล้ามเนื้อเกร็งผิดปกติหลังมีแผล และเด็กเล็กที่ซึมหรือกินได้น้อยลง แจ้งแพทย์ทุกครั้งว่าได้สัมผัสน้ำป่าและโคลน การพ่นฆ่าเชื้อเป็นการดูแลสภาพแวดล้อม ไม่ใช่การรักษาโรค
ด้านสุขภาพ คนที่กลับเข้าบ้านเร็วเกินไปขณะที่ยังมีโคลนตกค้าง เสี่ยงทั้งโรคท้องร่วง การติดเชื้อทางผิวหนังและบาดแผล และอาการทางเดินหายใจจากฝุ่นและเชื้อรา
ด้านบ้าน โคลนที่แห้งคาอยู่ในท่อทำให้ระบบระบายน้ำเสียถาวร คราบแดงที่ปล่อยไว้นานยิ่งล้างยาก ไม้และผนังที่ชื้นนานเริ่มขึ้นราและเสื่อมสภาพ
ด้านค่าใช้จ่าย ค่าซ่อมท่อ ค่าเปลี่ยนเฟอร์นิเจอร์ ค่ารักษาพยาบาล และรายได้ที่หายไปในวันที่ต้องหยุดงาน ทั้งหมดเพิ่มขึ้นถ้าต้องทำความสะอาดซ้ำหลายรอบ
ด้านอาชีพ ครอบครัวที่ทำเกษตรต้องกลับไปดูแลสวนโดยเร็ว ถ้าบ้านยังไม่พร้อม เวลาและแรงที่ต้องใช้กับบ้านก็ดึงเวลาจากงานที่เป็นรายได้หลัก
ด้านจิตใจ น้ำป่าเกิดขึ้นเร็วจนหลายคนยังตกใจ การฟื้นฟูบ้านอย่างเป็นขั้นตอนและรู้ว่าแต่ละขั้นทำไปเพื่ออะไร ช่วยให้ครอบครัวรู้สึกว่ากลับมาควบคุมสถานการณ์ได้อีกครั้ง
สิ่งที่ต้องเพิ่มเข้าไปคือ การฆ่าเชื้ออย่างเป็นระบบหลังล้างสะอาด ด้วยน้ำยาที่เหมาะกับพื้นผิวในบ้าน และวิธีพ่นที่ทำให้น้ำยากระจายถึงซอกมุม ใต้เฟอร์นิเจอร์ และพื้นที่สูงที่น้ำขึ้นถึง
World Health Disinfection (WHD) ให้บริการพ่นฆ่าเชื้อโดยทีมช่างที่ผ่านการฝึกอบรม ตามข้อมูลบริการ ทีมงานใช้ทั้งการฉีดพ่นและการพ่นละอองฝอยแบบ ULV (Ultra Low Volume) ซึ่งเป็นละอองละเอียดที่ช่วยให้น้ำยากระจายไปเคลือบพื้นผิวได้ทั่วถึง
น้ำยาที่ใช้คือ CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร มีส่วนผสมของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride ตามข้อมูลบริการ ฆ่าเชื้อไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อราได้หลากหลายสายพันธุ์ หน้าบริการระบุประสิทธิภาพ 99.99% และระบุการรับรองหรือการอ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019
WHD มีสำนักงานอยู่ที่กรุงเทพมหานคร (เขตบางแค 10160) ไม่มีสาขาในจังหวัดลำพูน สำหรับบ้านในอำเภอบ้านโฮ่งและต่างจังหวัด นัดหมายได้ทางโทรศัพท์ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 ทีมงานจะยืนยันพื้นที่ให้บริการ ระยะทาง และวันเวลาในตอนนั้น โดยไม่สามารถรับประกันการเข้าบริการภายในวันเดียวกันได้ ช่วงเวลารอนัดหมายเป็นช่วงที่ดีสำหรับขนโคลน ล้าง และตากบ้านให้พร้อม
ลูกค้าของบริการพ่นฆ่าเชื้อ WHD ตามข้อมูลบริการ ได้แก่ โรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย มีโปรโมชันแถมสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC เมื่อใช้บริการ และออกใบกำกับภาษีได้
การพ่นฆ่าเชื้อไม่ได้ลบคราบสีแดง และไม่ได้ทำให้ผนังหรือไม้แห้ง ถ้ายังมีกลิ่นอับค้างในห้องปิด สามารถพิจารณา บริการอบโอโซนในที่พักอาศัย เป็นบริการเสริมได้
ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับสภาพบ้านและการดูแลต่อเนื่อง การพ่นฆ่าเชื้อเป็นขั้นตอนหนึ่ง ไม่ใช่ทางลัดแทนการขนโคลนและล้างทำความสะอาด
กรณีตัวอย่างนี้เป็นสถานการณ์สมมติเพื่ออธิบายลำดับการทำงาน ไม่ใช่รีวิวจากลูกค้าจริง
พี่นิดเปิดร้านขายของชำเล็ก ๆ ที่หน้าบ้าน น้ำป่าพาโคลนแดงเข้ามาท่วมทั้งหน้าร้านและห้องครัวด้านหลัง สินค้าที่วางบนชั้นล่างเสียหายทั้งหมด วันแรกพี่นิดกับเพื่อนบ้านตักโคลนออกขณะยังหมาด ขนสินค้าที่เปื้อนโคลนไปทิ้ง และทะลวงท่อหน้าร้าน
วันต่อมาจึงฉีดน้ำล้างชั้นวางของ พื้น ผนัง และขัดร่องกระเบื้อง เปิดร้านให้ลมผ่านจนผิวแห้ง แล้วส่งรูปหน้าร้าน ครัว และห้องน้ำให้ทีมงานผ่าน LINE พร้อมบอกขนาดพื้นที่โดยประมาณ ทีมงานแนะนำให้ย้ายสินค้าใหม่ออกจากพื้นที่ก่อนวันนัด
ในวันพ่น ครอบครัวไปรอที่บ้านญาติ ทีมช่างพ่นหน้าร้าน ชั้นวาง ครัว ห้องน้ำ และโรงรถตามลำดับโซน เมื่อครบเวลาที่ช่างแจ้ง พี่นิดเปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท เช็ดชั้นวางที่จะวางอาหารด้วยน้ำสะอาด แล้วค่อย ๆ นำสินค้าใหม่กลับขึ้นชั้น พร้อมกับวางแผนสังเกตเชื้อราที่ผนังทุกสัปดาห์
ก่อนพ่นฆ่าเชื้อ
หลังพ่นฆ่าเชื้อ
ถาม: พ่นฆ่าเชื้อแล้วคราบสีแดงจะหายไหม
ตอบ: ไม่หาย การพ่นฆ่าเชื้อมีไว้ลดเชื้อโรคบนพื้นผิว คราบสีต้องขัดล้างแยกต่างหาก และคราบที่เหลืออยู่ไม่ได้แปลว่ายังมีเชื้อเสมอไป
ถาม: พ่นทับโคลนเลยได้ไหม จะได้เร็วขึ้น
ตอบ: ไม่ได้ โคลนและคราบสกปรกบังผิวไว้ น้ำยาเข้าไม่ถึงเชื้อที่อยู่ใต้โคลน ต้องขนโคลนออกและล้างก่อนเสมอ
ถาม: ระหว่างพ่นต้องออกจากบ้านไหม
ตอบ: ทุกคนและสัตว์เลี้ยงต้องออกจากโซนที่กำลังพ่น และกลับเข้าตามเวลาที่ช่างแจ้ง
ถาม: มีสารตกค้างหรือไม่
ตอบ: เราไม่อ้างว่าไม่มีสารตกค้างเลย ควรเปิดให้อากาศถ่ายเท และเช็ดผิวที่สัมผัสอาหารด้วยน้ำสะอาดตามคำแนะนำของช่าง
ถาม: WHD จะมาบ้านโฮ่งได้ไหม และมาเร็วแค่ไหน
ตอบ: WHD อยู่กรุงเทพฯ ไม่มีสาขาในลำพูน การให้บริการต่างจังหวัดนัดผ่านโทรศัพท์หรือ LINE ทีมงานจะยืนยันพื้นที่ ระยะทาง และวันเวลาในตอนนั้น ไม่สามารถรับประกันการเข้าบริการวันเดียวกัน
ถาม: ค่าบริการเท่าไร
ตอบ: ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่ สภาพหน้างาน ปริมาณน้ำยา และระยะทาง ทีมงานจะเสนอราคาหลังประเมินจากรูปหรือหน้างาน โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
ถาม: รถที่โคลนเข้าห้องโดยสาร พ่นฆ่าเชื้อได้ไหม
ตอบ: รถที่จมน้ำควรให้ศูนย์บริการตรวจระบบไฟฟ้าและเครื่องยนต์ก่อน การทำความสะอาดภายในรถควรสอบถามรายละเอียดกับทีมงานเป็นกรณีไป
ให้บ้านที่เพิ่งผ่านน้ำป่ากลับมาเป็นที่ที่ทุกคนกินอยู่ได้อย่างอุ่นใจอีกครั้ง
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268
#พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำป่าโคลนแดง #พ่นฆ่าเชื้อบ้านโฮ่ง #พ่นฆ่าเชื้อลำพูน #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #น้ำป่าลำพูน2569 #Chemgene #พ่นฆ่าเชื้อ
คำค้นหา: พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำป่าโคลนแดง, พ่นฆ่าเชื้อหลังน้ำป่า บ้านโฮ่ง, พ่นฆ่าเชื้อบ้านโฮ่ง, พ่นฆ่าเชื้อลำพูน, น้ำป่าป่าพลู 2569, น้ำป่าลำพูน 2569, ล้างโคลนแดงหลังน้ำป่า, บริการพ่นฆ่าเชื้อ, ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม, CHEMGENE HLD4H