เรื่องเล่าจากสถานการณ์จริงที่พบบ่อย: เช้าวันแรกหลังน้ำลดของแม่ค้าแผงหมู

เรื่องเล่านี้เป็นกรณีตัวอย่างที่สร้างขึ้นจากสถานการณ์ที่พบบ่อยในตลาดสดหลังน้ำท่วม ไม่ได้อ้างถึงบุคคลจริง

พี่นิดขายหมูในตลาดสดประจำอำเภอมากว่าสิบปี ทุกวันตื่นตีสามเพื่อไปรับหมูจากโรงชำแหละ แล้วมาตั้งแผงก่อนฟ้าสาง ลูกค้าประจำของพี่นิดมีทั้งแม่บ้าน ร้านข้าวแกง และร้านก๋วยเตี๋ยวในละแวกนั้น ปลายเดือนกันยายน ฝนตกหนักติดกันหลายวัน น้ำในแม่น้ำเพิ่มสูงขึ้นจนวันหนึ่งไหลทะลักเข้าตลาด พี่นิดและแม่ค้าคนอื่นต้องรีบขนของหนีน้ำ บางแผงยกตู้แช่ไม่ทัน น้ำสีน้ำตาลขุ่นไหลเข้ามาท่วมทางเดินจนถึงระดับเข่า

หลายวันต่อมาเมื่อน้ำเริ่มลด พี่นิดกลับมาดูแผง ภาพที่เห็นคือคราบโคลนเกาะหนาบนพื้นและขาแผง เขียงไม้ที่วางไว้ใต้แผงบวมน้ำ กลิ่นเหม็นเน่าลอยมาจากรางระบายน้ำที่อุดตันด้วยเศษผักและขยะ ตู้แช่ที่จมน้ำมีน้ำขังอยู่ข้างใน และมีรอยเท้าหนูบนโคลนใกล้ ๆ ถังขยะ ลูกค้าประจำหลายคนโทรมาถามว่าตลาดจะเปิดเมื่อไร แต่ก็มีคนพูดว่าคงรอดูก่อน เพราะไม่แน่ใจว่าของในตลาดจะสะอาดหรือไม่

พี่นิดรู้ดีว่าถ้าเปิดแผงช้า รายได้ก็หายไปทุกวัน แต่ถ้ารีบเปิดทั้งที่แผงยังไม่สะอาด ลูกค้าอาจไม่กล้ากลับมาซื้อ หรือร้ายกว่านั้นคือมีคนท้องเสียจากอาหารที่ซื้อไป ซึ่งจะกระทบชื่อเสียงของทั้งแผงและทั้งตลาด คำถามของพี่นิดจึงเป็นคำถามเดียวกับผู้ดูแลตลาดหลายแห่ง คือ ต้องทำอย่างไรให้ตลาดกลับมาสะอาดจริง และให้ลูกค้ามั่นใจพอจะกลับมาเดินตลาดเหมือนเดิม

น้ำทะลักเข้าตลาดสดเทศบาลตำบลประจันตคาม 2569: ข้อเท็จจริงจากรายงานข่าว

ตามรายงานของบ้านเมือง เมื่อวันที่ 27 กันยายน 2569 น้ำได้ทะลักเข้าตลาดสดเทศบาลตำบลประจันตคาม อำเภอประจันตคาม จังหวัดปราจีนบุรี ความลึกประมาณ 40 ถึง 50 เซนติเมตร ขณะที่บริเวณที่ว่าการอำเภอประจันตคามมีน้ำสูงเกือบถึงเอว ส่วนชุมชนท่าน้ำ ศาลเจ้า และวัดศรีประจันตคาม มีน้ำท่วมเฉลี่ยประมาณ 50 เซนติเมตร นอกจากนี้ถนนสุวรรณศร (ทางหลวงหมายเลข 33) บางช่วงรถเล็กไม่สามารถผ่านได้

ข้อมูลดังกล่าวเป็นข้อมูล ณ วันที่รายงาน ระดับน้ำและสถานการณ์อาจเปลี่ยนแปลงได้ทุกวัน ผู้อ่านควรติดตามประกาศล่าสุดจากเทศบาล อำเภอ และจังหวัด ในภาพรวมระดับประเทศ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) รายงานเมื่อเวลา 06.00 น. วันที่ 5 ตุลาคม 2569 ว่ามีพื้นที่ได้รับผลกระทบ 26 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 1,270,151 ครัวเรือน ตามที่เดลินิวส์รายงาน

สิ่งที่ทำให้กรณีประจันตคามน่าสนใจสำหรับเรื่องสุขอนามัยคือ น้ำไม่ได้ท่วมเฉพาะตลาด แต่ท่วมทั้งย่านศูนย์กลางของอำเภอพร้อมกัน ทั้งที่ว่าการอำเภอ ชุมชนริมน้ำ และศาสนสถาน การเดินทางบนถนนสายหลักก็ติดขัด เมื่อน้ำลด ตลาดจึงต้องฟื้นตัวพร้อมกับชุมชนรอบข้าง และเป็นจุดแรก ๆ ที่ชาวบ้านต้องกลับมาใช้ เพราะทุกบ้านต้องซื้ออาหาร

ข้อควรทราบ: บทความนี้ไม่ได้ระบุว่าตลาดสดเทศบาลตำบลประจันตคามมีการปนเปื้อนเชื้อใดเป็นการเฉพาะ เรื่องเล่าและกรณีตัวอย่างเป็นการจำลองเพื่ออธิบายความเสี่ยงที่พบได้ทั่วไปในตลาดสดหลังน้ำท่วม

ทำไมตลาดสดหลังน้ำท่วมจึงเสี่ยงเรื่องเชื้อโรคมากกว่าอาคารทั่วไป

มีอาหารสดและของเหลวจากอาหารอยู่ตลอด: เลือดจากเนื้อสัตว์ น้ำจากปลาและอาหารทะเล เศษผัก และไขมัน เป็นอาหารชั้นดีของแบคทีเรีย เมื่อน้ำท่วมผสมกับสิ่งเหล่านี้และค้างอยู่ตามซอกแผง เชื้อจะเพิ่มจำนวนได้เร็วในอากาศร้อนชื้น

ระบบระบายน้ำและบ่อดักไขมันถูกน้ำดันย้อน: รางระบายน้ำในตลาดสดรับน้ำล้างเนื้อสัตว์และเศษอาหารทุกวัน เมื่อน้ำท่วม น้ำเสียในท่อและบ่อดักไขมันอาจถูกดันย้อนขึ้นมาบนพื้น พร้อมตะกอนที่สะสมมานาน ทำให้พื้นตลาดปนเปื้อนมากกว่าน้ำท่วมทั่วไป

สัตว์พาหะ: หนูอาศัยอยู่ตามท่อและใต้แผงในตลาดหลายแห่ง เมื่อน้ำท่วม หนูจะหนีขึ้นที่สูงและทิ้งปัสสาวะและมูลไว้บนแผงหรือในกล่องสินค้า ซึ่งเกี่ยวข้องกับโรคฉี่หนู ส่วนแมลงวันจะเพิ่มขึ้นตามขยะและอาหารเน่าที่ค้างหลังน้ำลด

พื้นผิวมีรูพรุนและร่องจำนวนมาก: เขียงไม้ แผงไม้ ตะกร้าหวาย กระสอบ และพื้นปูนที่แตกร้าว ดูดซับน้ำและเชื้อได้ดี ทำความสะอาดยากกว่าพื้นผิวเรียบ บางอย่างจึงต้องทิ้งแทนการล้าง

คนจำนวนมากสัมผัสจุดเดียวกัน: ราวจับ ประตูห้องน้ำ ก๊อกน้ำ ตาชั่ง ถาดใส่เงิน และรถเข็น ถูกจับโดยคนหลายร้อยคนต่อวัน หากมีเชื้อค้างอยู่ก็ส่งต่อได้ง่าย

ผลกระทบเป็นวงกว้าง: อาหารจากตลาดกระจายไปยังบ้านเรือน ร้านอาหาร และโรงเรียนทั่วอำเภอ หากเกิดปัญหาอาหารปนเปื้อน ผลกระทบจะไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในตลาด

เชื้อโรคที่พบได้ในตลาดสดหลังน้ำท่วม

ซัลโมเนลลา (Salmonella)

เป็นแบคทีเรียที่พบได้ในเนื้อสัตว์ปีก ไข่ และเนื้อสัตว์ดิบ ทำให้เกิดอาการท้องเสีย ไข้ ปวดท้อง และอาเจียน เมื่อน้ำท่วมทำให้น้ำล้างเนื้อสัตว์และของเสียกระจายไปทั่วพื้นตลาด เชื้ออาจไปติดอยู่บนแผงผัก เขียง และภาชนะอื่น ๆ ได้

แบคทีเรียจากอุจจาระ เช่น อีโคไล

มาจากน้ำเสียและสิ่งปฏิกูลที่ปนอยู่ในน้ำท่วม ใช้เป็นตัวบ่งชี้ว่าน้ำหรือพื้นผิวปนเปื้อนอุจจาระ บางชนิดก่อโรคท้องร่วงรุนแรง โดยเฉพาะในเด็กและผู้สูงอายุ

โนโรไวรัสและไวรัสทางเดินอาหารอื่น ๆ

แพร่ผ่านอาหารและพื้นผิวที่ปนเปื้อน ทำให้อาเจียนและท้องเสียเฉียบพลัน ติดต่อได้ง่ายมากจากมือที่สัมผัสพื้นผิวมีเชื้อ ผู้ขายอาหารที่ป่วยจึงควรหยุดขายจนหายดี

เชื้อจากอาหารทะเลและน้ำ

แผงอาหารทะเลมีความเสี่ยงจากแบคทีเรียกลุ่มวิบริโอซึ่งพบในน้ำและอาหารทะเล รวมถึงไวรัสตับอักเสบเอที่แพร่ผ่านอาหารและน้ำปนเปื้อน การแยกแผงอาหารดิบกับอาหารพร้อมกินจึงสำคัญมากหลังน้ำท่วม

เชื้อเลปโตสไปรา (โรคฉี่หนู)

พบในปัสสาวะของหนูและสัตว์อื่น ติดต่อเมื่อผิวหนังที่มีบาดแผลหรือเยื่อบุสัมผัสน้ำหรือดินที่ปนเปื้อน ผู้ที่ล้างตลาดหลังน้ำลดควรสวมรองเท้าบูตและถุงมือยาง หากมีไข้สูง ปวดศีรษะ และปวดน่องหลังลุยน้ำ ต้องพบแพทย์ทันที

เชื้อรา

เติบโตบนแผงไม้ เพดาน ผนัง กล่องกระดาษ และกระสอบที่เปียกชื้น ทำให้เกิดกลิ่นอับและอาจกระตุ้นอาการภูมิแพ้ในผู้ที่ไวต่อสปอร์ราได้

ตามข้อมูลบริการและข้อมูลผลิตภัณฑ์ของ WHD น้ำยา CHEMGENE HLD4H ระบุว่าครอบคลุมเชื้อหลายชนิด เช่น ซัลโมเนลลา โนโรไวรัส ไมโคแบคทีเรีย โควิด-19 อาร์เอสวี ไข้หวัดใหญ่ H1N1 และ H5N1 เชื้อไวรัสโรคมือเท้าปาก รวมถึงแบคทีเรียและเชื้อราโดยทั่วไป ส่วนเชื้ออื่นที่กล่าวถึง เช่น อีโคไล วิบริโอ ไวรัสตับอักเสบเอ และเลปโตสไปรา จัดอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียหรือไวรัสที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุมในภาพรวม หากต้องการผลทดสอบเฉพาะเชื้อ สามารถสอบถามทีมงาน WHD ได้โดยตรง

จุดเสี่ยงในตลาดสดที่ต้องล้างและพ่นฆ่าเชื้อเป็นพิเศษ

• แผงเนื้อสัตว์และอาหารทะเล: พื้นแผง ขาแผง ถาด ตะขอแขวน และผนังด้านหลังแผงที่มักมีเลือดและน้ำจากอาหารกระเด็นถึง
• เขียงและมีด: เขียงไม้ที่จมน้ำควรทิ้ง ส่วนเขียงพลาสติกและอุปกรณ์สแตนเลสต้องล้าง ขัด และลวกหรือฆ่าเชื้อตามวิธีที่เหมาะกับอุปกรณ์สัมผัสอาหาร
• รางระบายน้ำและบ่อดักไขมัน: ต้องลอกตะกอนและเศษอาหารออกก่อน เพราะเป็นแหล่งกลิ่นและเชื้อที่ใหญ่ที่สุด
• ตู้แช่และถังน้ำแข็ง: ตู้ที่จมน้ำต้องให้ช่างไฟฟ้าตรวจก่อนเปิดใช้ ล้างภายในและขอบยางให้สะอาด
• ห้องน้ำสาธารณะของตลาด: โถส้วม อ่างล้างมือ ก๊อก ประตู และพื้น
• จุดสัมผัสร่วม: ราวบันได ประตู ตาชั่ง ถาดรับเงิน รถเข็น และเคาน์เตอร์
• จุดทิ้งขยะ: ถังขยะ ลานพักขยะ และพื้นรอบ ๆ ซึ่งดึงดูดแมลงวันและหนู
• ทางเดินหลักและลานจอดรถ: โคลนสะสมมากที่สุดและเป็นจุดที่ลูกค้าเดินผ่านทุกคน

ผลกระทบเมื่อเปิดตลาดสดเร็วเกินไปโดยไม่ได้ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อ

ด้านสุขภาพของลูกค้า: อาหารที่วางบนแผงที่ยังมีเชื้อค้าง หรือหั่นบนเขียงที่ไม่ได้ฆ่าเชื้อ อาจทำให้ผู้บริโภคมีอาการท้องเสีย อาเจียน หรือไข้ กลุ่มที่เสี่ยงมากคือเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

ด้านรายได้ของพ่อค้าแม่ค้า: หลังน้ำท่วม รายได้หายไปหลายวันอยู่แล้ว หากเปิดตลาดแล้วลูกค้าไม่มั่นใจ ยอดขายจะฟื้นช้า และหากมีข่าวว่ามีคนป่วยจากอาหารในตลาด ความเสียหายต่อรายได้จะยาวนานกว่าการปิดเพิ่มอีกหนึ่งถึงสองวันเพื่อทำความสะอาดให้ครบ

ด้านชื่อเสียงของตลาดและผู้ดูแล: ตลาดเทศบาลเป็นภาพลักษณ์ของท้องถิ่น ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคต่อความสะอาดของตลาดสร้างได้ยากแต่เสียได้ง่าย การสื่อสารว่าตลาดผ่านการล้างใหญ่และพ่นฆ่าเชื้อแล้วช่วยเรียกความมั่นใจกลับมา

ด้านสุขภาพของผู้ค้าเอง: พ่อค้าแม่ค้าที่ทำงานในตลาดทุกวันตั้งแต่เช้ามืด สัมผัสพื้นผิวในตลาดมากที่สุด ถ้าเชื้อยังค้าง พวกเขาคือกลุ่มแรกที่เสี่ยงทั้งโรคทางเดินอาหาร โรคผิวหนัง และโรคฉี่หนูหากต้องลุยน้ำขัง

ด้านค่าใช้จ่ายระยะยาว: เชื้อราที่ลามบนโครงไม้ ตะกอนที่อุดท่อ และกลิ่นที่ฝังในพื้น หากไม่จัดการตั้งแต่แรก มักต้องซ่อมใหญ่ในภายหลัง ซึ่งแพงกว่าการทำความสะอาดและฆ่าเชื้ออย่างเป็นระบบ

ทำไมแค่ฉีดน้ำล้างตลาดสดจึงยังไม่พอหลังน้ำท่วม

หลังน้ำลด หลายตลาดเริ่มจากการใช้เครื่องฉีดน้ำแรงดันสูงล้างพื้นและแผง ซึ่งเป็นขั้นตอนแรกที่ถูกต้อง แต่ถ้าหยุดเพียงเท่านี้ ยังมีช่องโหว่หลายจุด

• น้ำแรงดันสูงทำให้เชื้อกระจาย: การฉีดน้ำแรงบนพื้นที่มีคราบสิ่งปฏิกูลอาจทำให้ละอองน้ำที่มีเชื้อกระเด็นไปติดแผงข้าง ๆ หรือผนัง ถ้าไม่มีขั้นตอนฆ่าเชื้อตาม เชื้อก็แค่ย้ายที่
• ล้างแต่ไม่ขัด: คราบไขมันและเมือกชีวภาพ (ไบโอฟิล์ม) ที่เกาะตามรางน้ำและขาแผง ต้องขัดด้วยแปรงและสารทำความสะอาดจึงจะหลุด น้ำเปล่าอย่างเดียวไม่พอ
• ใช้น้ำยาซักผ้าขาวโดยไม่ระวัง: ผสมผิดสัดส่วนหรือผสมกับน้ำยาชนิดอื่นอาจเกิดก๊าซอันตราย และกลิ่นฉุนที่เหลืออาจทำให้ผู้ค้าและลูกค้าระคายเคือง
• มองข้ามจุดที่อยู่สูงหรือซ่อนอยู่: ด้านล่างของแผง ช่องระหว่างแผง ผนังด้านหลังตู้แช่ และขอบหลังคา มักไม่ได้รับการล้างเลย
• ไม่ได้ทิ้งสิ่งที่ควรทิ้ง: อาหาร เครื่องปรุง กล่องกระดาษ เขียงไม้ และวัสดุที่ซับน้ำซึ่งสัมผัสน้ำท่วมควรทิ้ง การล้างไม่ได้ทำให้สิ่งเหล่านี้กลับมาปลอดภัย
• เปิดตลาดก่อนพื้นแห้ง: พื้นที่ยังชื้นคือแหล่งเพาะเชื้อราและแบคทีเรีย ควรให้มีเวลาแห้งก่อนขั้นตอนฆ่าเชื้อและก่อนเปิดตลาด

หน่วยงานสาธารณสุขอย่าง CDC แนะนำให้ทิ้งอาหารที่อาจสัมผัสน้ำท่วม ทำความสะอาดพื้นผิวที่สัมผัสน้ำท่วมด้วยน้ำและสารทำความสะอาดก่อน แล้วจึงฆ่าเชื้อ แนวทางนี้คือหลักเดียวกับที่ใช้กับตลาดสด และการพ่นฆ่าเชื้อโดยช่างที่ผ่านการฝึกอบรมคือขั้นตอนที่ช่วยให้การฆ่าเชื้อครอบคลุมทั่วทั้งตลาด ไม่ใช่เฉพาะจุดที่มองเห็น

บริการพ่นฆ่าเชื้อตลาดสดประจันตคามของ WHD: ขั้นตอนก่อนเปิดตลาดอีกครั้ง

World Health Disinfection (WHD) ให้บริการพ่นฆ่าเชื้อในอาคารและพื้นที่หลายประเภท ตามข้อมูลบริการ ช่างที่ผ่านการฝึกอบรมจะพ่นน้ำยาและ/หรือพ่นหมอกละเอียดแบบ ULV (Ultra Low Volume) ด้วยน้ำยา CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร ซึ่งมีส่วนประกอบของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride ตามข้อมูลบริการระบุประสิทธิภาพ 99.99% และแสดงรายชื่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการรับรองและการทดสอบ เช่น กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019 ลูกค้าที่ระบุในหน้าบริการมีทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน และอาคารที่พักอาศัย

สำหรับตลาดสด ซึ่งเป็นพื้นที่เกี่ยวข้องกับอาหาร ขั้นตอนต้องเข้มงวดเรื่องการแยกอาหารออกจากพื้นที่พ่นเป็นพิเศษ

1. ติดต่อและส่งข้อมูล: ผู้ดูแลตลาด ผู้แทนเทศบาล หรือกลุ่มผู้ค้าติดต่อ WHD ทางโทรศัพท์ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 ส่งภาพและขนาดพื้นที่ จำนวนแผง ระดับน้ำที่เคยท่วม และวันที่ต้องการเปิดตลาด WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 การให้บริการในจังหวัดปราจีนบุรีจัดผ่านโทรศัพท์และ LINE ทีมงานจะยืนยันพื้นที่ให้บริการ การเดินทาง และวันนัด โดยไม่มีสาขาในพื้นที่และไม่รับประกันการเข้าพื้นที่ภายในวันเดียวกัน
2. สำรวจและวางแผน: ทีมงานประเมินแผนผังตลาด แยกโซนแผงเนื้อสัตว์ อาหารทะเล ผักผลไม้ อาหารสำเร็จรูป ห้องน้ำ และจุดทิ้งขยะ เพื่อวางลำดับการทำงาน
3. ทิ้ง ล้าง และทำให้แห้งก่อน: ผู้ค้าและผู้ดูแลตลาดทิ้งอาหารและวัสดุที่สัมผัสน้ำท่วม ลอกท่อและบ่อดักไขมัน ตักโคลน ขัดล้างแผงและพื้นด้วยน้ำและสารทำความสะอาด แล้วปล่อยให้แห้ง การพ่นฆ่าเชื้อทำหลังจากขั้นตอนนี้เท่านั้น
4. เตรียมพื้นที่ในวันพ่น: นำอาหาร เครื่องปรุง ภาชนะใส่อาหาร และสินค้าทุกชนิดออกจากพื้นที่ หรือเก็บในภาชนะปิดสนิท ผู้ค้า ลูกค้า และสัตว์ต้องออกจากโซนที่พ่น ควรนัดในวันหรือช่วงเวลาที่ตลาดปิด
5. พ่นฆ่าเชื้อ: ช่างสวมอุปกรณ์ป้องกัน พ่นน้ำยาครอบคลุมพื้น แผง ขาแผง ผนัง รางระบายน้ำ ห้องน้ำ และจุดสัมผัสร่วม ละอองละเอียดช่วยให้น้ำยาเข้าถึงซอกระหว่างแผงและใต้แผงที่ล้างถึงยาก
6. รอเวลาและกลับเข้าพื้นที่: ตามข้อมูลบริการ หลังพ่นให้รอประมาณ 30 นาทีก่อนใช้พื้นที่ตามปกติ ผู้ดูแลตลาดควรปฏิบัติตามเวลากลับเข้าพื้นที่ที่ช่างแจ้งในวันงานเป็นหลัก เปิดระบายอากาศ แล้วล้างพื้นผิวที่สัมผัสอาหารโดยตรง เช่น แผงวางอาหาร เขียง และถาด ด้วยน้ำสะอาดก่อนวางอาหาร
7. ดูแลต่อเนื่อง: ตามโปรโมชันในหน้าบริการ ลูกค้าได้รับขวดสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC สำหรับดูแลจุดสัมผัสร่วม เช่น ตาชั่ง ราวจับ และประตูห้องน้ำ และสามารถขอใบกำกับภาษีได้

ข้อสำคัญคือ ห้ามพ่นน้ำยาลงบนอาหารโดยเด็ดขาด และไม่ควรอ้างว่าไม่มีสารตกค้างเลย การพ่นฆ่าเชื้อไม่ได้ทำให้อาหารที่สัมผัสน้ำท่วมกลับมาปลอดภัย อาหารเหล่านั้นต้องทิ้ง ผู้ค้าหรือผู้บริโภคที่มีอาการท้องเสียรุนแรง ไข้สูง หรือปวดน่องหลังลุยน้ำ ควรพบแพทย์ทันที

10 เหตุผลที่ควรพ่นฆ่าเชื้อตลาดสดประจันตคามหลังน้ำท่วม

1. ตลาดสดคือแหล่งอาหารของทั้งชุมชน ความสะอาดของตลาดส่งผลต่อสุขภาพของคนทั้งอำเภอ
2. น้ำเสียจากท่อและบ่อดักไขมันถูกดันย้อน พื้นตลาดจึงปนเปื้อนมากกว่าน้ำท่วมทั่วไป
3. เชื้อซ่อนในซอกแผงและใต้แผง ละอองละเอียดจาก บริการพ่นฆ่าเชื้อแบบ ULV เข้าถึงจุดที่แปรงและผ้าเข้าไม่ถึง
4. ใช้น้ำยาระดับการแพทย์ CHEMGENE HLD4H ระบุว่าครอบคลุมเชื้อหลายกลุ่ม รวมถึงซัลโมเนลลาและโนโรไวรัส ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์
5. ลดความเสี่ยงจากการผสมสารเคมีเอง ช่างที่ผ่านการฝึกอบรมใช้น้ำยาตามวิธีที่กำหนด
6. เรียกความเชื่อมั่นของลูกค้า ตลาดที่บอกได้ว่าผ่านการล้างใหญ่และพ่นฆ่าเชื้อแล้ว ช่วยให้ลูกค้ากลับมาเร็วขึ้น
7. ปกป้องผู้ค้าที่ทำงานในตลาดทุกวัน ลดเชื้อบนพื้นผิวที่พวกเขาสัมผัสตั้งแต่เช้ามืด
8. วางแผนเป็นโซนได้ ทำในช่วงที่ตลาดปิด ไม่กระทบการขายมากเกินจำเป็น
9. เข้ากับแนวทางสุขาภิบาลอาหาร ทำงานตามลำดับทิ้ง ล้าง แห้ง แล้ว พ่นฆ่าเชื้อตลาดสดก่อนเปิดใหม่
10. มีเอกสารสำหรับเทศบาลและองค์กร ออกใบกำกับภาษีได้ และ นัดหมายผ่านโทรศัพท์หรือ LINE ได้สะดวก

ก่อนและหลังพ่นฆ่าเชื้อตลาดสด: สิ่งที่ผู้ค้าและลูกค้าจะเห็น

กรณีตัวอย่าง: ตลาดสดอำเภอที่ปิดหนึ่งวันเพื่อล้างใหญ่และพ่นฆ่าเชื้อ

กรณีตัวอย่างนี้เป็นการจำลองขั้นตอนเพื่อให้เห็นภาพการทำงาน ไม่ใช่รีวิวจากลูกค้าจริง และไม่ได้อ้างถึงตลาดแห่งใดเป็นการเฉพาะ

สมมติว่าตลาดสดแห่งหนึ่งในจังหวัดปราจีนบุรีถูกน้ำท่วมสูงราวครึ่งเมตรหลายวัน เมื่อน้ำลด ผู้ดูแลตลาดซึ่งเราจะเรียกว่าคุณสมชาย เรียกประชุมผู้ค้า ตกลงกันว่าจะปิดตลาดเพิ่มอีกหนึ่งวันเต็มเพื่อทำความสะอาดให้ครบ แทนที่จะให้แต่ละแผงเปิดขายเองตามสะดวก

วันแรก ผู้ค้าช่วยกันขนอาหาร กล่องกระดาษ และเขียงไม้ที่จมน้ำไปทิ้ง ทีมงานเทศบาลลอกรางระบายน้ำและบ่อดักไขมัน ผู้ค้าขัดแผงของตัวเองด้วยแปรงและน้ำยาล้าง แล้วเปิดพัดลมช่วยให้แห้ง ระหว่างนั้นคุณสมชายติดต่อ WHD ผ่าน LINE ส่งภาพแผนผังตลาดและภาพรางระบายน้ำ ทีมงานโทรกลับเพื่อยืนยันการเดินทางและนัดวันที่ตลาดว่าง

ในวันพ่น ไม่มีผู้ค้าหรือลูกค้าอยู่ในตลาด อาหารและสินค้าทุกอย่างถูกนำออกไปแล้ว ช่างพ่นฆ่าเชื้อทีละโซน เริ่มจากแผงเนื้อสัตว์และอาหารทะเล ต่อด้วยแผงผัก ห้องน้ำ จุดทิ้งขยะ และทางเดินหลัก หลังครบเวลาที่ช่างแจ้ง ผู้ค้ากลับเข้ามาเปิดระบายอากาศ ล้างแผงวางอาหารและเขียงพลาสติกด้วยน้ำสะอาดอีกครั้ง แล้วจึงตั้งแผง เช้าวันต่อมา คุณสมชายติดประกาศหน้าตลาดว่าตลาดผ่านการล้างใหญ่และพ่นฆ่าเชื้อแล้ว ลูกค้าประจำทยอยกลับมาพร้อมคำถามน้อยลง และผู้ค้าก็กลับมาขายได้อย่างสบายใจขึ้น

เช็กลิสต์ฟื้นตลาดสดหลังน้ำท่วม ก่อนและหลังพ่นฆ่าเชื้อ

ก่อนพ่นฆ่าเชื้อ

• ตัดไฟในโซนที่ถูกน้ำท่วม และให้ช่างไฟฟ้าตรวจระบบก่อนเปิดใช้ตู้แช่และไฟส่องสว่าง
• ทิ้งอาหาร เครื่องปรุง น้ำแข็ง กล่องกระดาษ และเขียงไม้ที่สัมผัสน้ำท่วม
• ลอกรางระบายน้ำ บ่อดักไขมัน และเก็บขยะออกให้หมด
• ตักโคลน ขัดล้างพื้น แผง ขาแผง และผนังด้วยน้ำและสารทำความสะอาด
• ปล่อยให้แห้ง เปิดพัดลมหรือระบายอากาศช่วย
• สวมรองเท้าบูต ถุงมือยาง และหน้ากากระหว่างทำความสะอาด
• นำสินค้าทุกชนิดออกจากโซนพ่น และแจ้งผู้ค้าให้ออกจากพื้นที่ตามเวลาที่นัด

หลังพ่นฆ่าเชื้อ

• กลับเข้าพื้นที่ตามเวลาที่ช่างแจ้ง และเปิดระบายอากาศ
• ล้างพื้นผิวที่สัมผัสอาหารโดยตรงด้วยน้ำสะอาดก่อนวางอาหาร
• แยกแผงอาหารดิบกับอาหารพร้อมกิน ใช้เขียงและมีดแยกกัน
• ใช้สเปรย์และทิชชูเปียกเช็ดตาชั่ง ถาดรับเงิน และราวจับระหว่างวัน
• ทำความสะอาดรางระบายน้ำทุกวันหลังปิดตลาด และวางแผนกำจัดหนูต่อเนื่อง
• ผู้ค้าที่มีอาการท้องเสียหรือไข้ควรหยุดขายและพบแพทย์

คำถามที่พบบ่อยเรื่องพ่นฆ่าเชื้อตลาดสด

ถาม: พ่นฆ่าเชื้อแล้ว อาหารที่เคยแช่น้ำท่วมยังขายได้ไหม
ตอบ: ไม่ได้ อาหารที่สัมผัสน้ำท่วมควรทิ้งทั้งหมด การพ่นฆ่าเชื้อใช้กับพื้นผิวและอุปกรณ์ ไม่ได้ใช้กับอาหาร และห้ามพ่นลงบนอาหารเด็ดขาด

ถาม: ต้องปิดตลาดระหว่างพ่นหรือไม่
ตอบ: ต้องไม่มีผู้ค้าและลูกค้าอยู่ในโซนที่พ่น จึงควรนัดในวันหรือช่วงเวลาที่ตลาดปิด และกลับเข้าตามเวลาที่ช่างแจ้ง

ถาม: หลังพ่นต้องล้างแผงอีกรอบไหม
ตอบ: พื้นผิวที่สัมผัสอาหารโดยตรง เช่น แผงวางอาหาร เขียง และถาด ควรล้างด้วยน้ำสะอาดก่อนวางอาหาร ตามคำแนะนำของช่าง

ถาม: WHD ให้บริการที่ประจันตคามได้หรือไม่
ตอบ: WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ การให้บริการต่างจังหวัดจัดผ่านโทรศัพท์และ LINE ทีมงานจะยืนยันพื้นที่ ค่าเดินทาง และวันนัดเมื่อติดต่อ ไม่มีสาขาในพื้นที่และไม่รับประกันการเข้าพื้นที่ภายในวันเดียวกัน

ถาม: น้ำยาครอบคลุมเชื้อจากอาหารอะไรบ้าง
ตอบ: ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ CHEMGENE HLD4H ระบุว่าครอบคลุมซัลโมเนลลา โนโรไวรัส และแบคทีเรียกับเชื้อราโดยทั่วไป สำหรับเชื้ออื่นสามารถขอข้อมูลผลทดสอบเฉพาะเชื้อจากทีมงานได้

ถาม: ค่าบริการคิดอย่างไร
ตอบ: ขึ้นกับขนาดตลาด จำนวนโซน สภาพพื้นที่ และระยะทาง ทีมงานจะเสนอราคาหลังประเมินผ่านโทรศัพท์ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268

ล้างตลาดเสร็จแล้ว ให้ช่าง WHD ช่วยพ่นฆ่าเชื้อก่อนเปิดขาย

แจ้งขนาดตลาด จำนวนแผง และวันที่ต้องการเปิด ทีมงานจะช่วยวางแผนโซนและนัดหมายวันที่ตลาดว่าง

จองบริการพ่นฆ่าเชื้อตลาดสด

โทร 065-556-6294 | LINE @whd268

บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง

• บริการพ่นฆ่าเชื้อ World Health Disinfection
• น้ำยาฆ่าเชื้อ CHEMGENE HLD4H
• บริการอบโอโซนในที่พักอาศัยและอาคาร สำหรับกลิ่นอับหลังน้ำท่วม

แหล่งอ้างอิง

• บ้านเมือง (27 กันยายน 2569) น้ำทะลักเข้าตลาดสดเทศบาลตำบลประจันตคาม: https://www.banmuang.co.th/news/region/492118
• เดลินิวส์ รายงานสรุปสถานการณ์จาก ปภ. เวลา 06.00 น. 5 ตุลาคม 2569: https://www.dailynews.co.th/news/6249374/
• CDC, Floods (อาหารและการทำความสะอาดหลังน้ำท่วม): https://www.cdc.gov/floods/
• World Health Organization, Food safety fact sheet: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/food-safety
• กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข: https://www.anamai.moph.go.th/
• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข: https://ddc.moph.go.th/