Last updated: 6 ต.ค. 2569 | 8 จำนวนผู้เข้าชม |
สำหรับผู้บริหารโรงงานและผู้จัดการฝ่ายผลิตที่กำลังค้นหา พ่นฆ่าเชื้อโรงงาน หลังน้ำท่วม คำถามที่สำคัญที่สุดไม่ใช่แค่ว่าจะเปิดไลน์ผลิตได้เมื่อไร แต่คือจะเปิดอย่างไรให้พนักงานปลอดภัยและสินค้าไม่ปนเปื้อน บทความนี้ใช้สถานการณ์น้ำท่วมอำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ในพื้นที่ตำบลหลักสาม ตำบลบ้านแพ้ว และตำบลเกษตรพัฒนา ซึ่งชาวบ้านระบุว่าหนักที่สุดในรอบราว 35 ปี เป็นจุดตั้งต้น เพื่ออธิบายว่าน้ำท่วมทิ้งเชื้อโรคไว้ตรงไหนในโรงงาน ทำไมการล้างพื้นด้วยน้ำแรงดันอย่างเดียวยังไม่พอ และ บริการพ่นฆ่าเชื้อ ของ World Health Disinfection (WHD) ช่วยปิดงานฟื้นฟูโรงงานหลังล้างโคลนได้อย่างไร
โรงงานแตกต่างจากบ้านพักอาศัยตรงที่มีคนจำนวนมากใช้พื้นที่ร่วมกันทุกวัน ทั้งไลน์ผลิต โรงอาหาร ห้องล็อกเกอร์ ห้องน้ำรวม และหอพักพนักงาน เมื่อน้ำท่วมพาสิ่งปฏิกูลและโคลนเข้ามา เชื้อที่ค้างอยู่บนพื้นผิวเพียงจุดเดียวอาจแพร่ไปสู่คนหลายสิบหรือหลายร้อยคนได้ภายในไม่กี่วัน ผลที่ตามมาไม่ได้มีแค่พนักงานลาป่วย แต่รวมถึงการผลิตสะดุด คำสั่งซื้อส่งไม่ทัน และความเชื่อมั่นของลูกค้าที่ต้องการเห็นหลักฐานว่าโรงงานได้ฟื้นฟูสุขอนามัยอย่างเป็นระบบ
(กรณีตัวอย่างที่เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบบ่อยในโรงงานขนาดกลาง ไม่ใช่เหตุการณ์ของโรงงานใดโดยเฉพาะ)
คุณวิภา ผู้จัดการฝ่ายบุคคลและความปลอดภัยของโรงงานขนาดกลางแห่งหนึ่งในย่านบ้านแพ้ว ยืนอยู่หน้าประตูโรงงานในเช้าวันจันทร์หลังน้ำเริ่มลด พื้นลานจอดรถยังมีแอ่งน้ำสีน้ำตาล ผนังโกดังด้านหน้ามีคราบน้ำสูงเกือบถึงเข่า พาเลทไม้ที่วางซ้อนไว้บวมน้ำ ส่วนโรงอาหารของพนักงานมีโคลนบาง ๆ เคลือบอยู่ทั่วพื้น และมีกลิ่นเหม็นอับจากท่อระบายน้ำลอยออกมา
โทรศัพท์ของคุณวิภาดังไม่หยุด หัวหน้าไลน์ถามว่าจะให้พนักงานเข้างานวันไหน ฝ่ายขายแจ้งว่าลูกค้ารายใหญ่ต้องการทราบแผนกลับมาผลิต และตัวแทนพนักงานถามว่า "ห้องน้ำกับโรงอาหารจะสะอาดพอไหม หลายคนเพิ่งลุยน้ำมาจากบ้าน กลัวจะป่วยกันทั้งแผนก" คำถามสุดท้ายนี้เองที่ทำให้คุณวิภารู้ว่า การฉีดน้ำล้างโคลนให้พื้นดูสะอาดยังไม่พอ ต้องมีขั้นตอนฆ่าเชื้อที่ชัดเจนและตรวจสอบได้
เธอจึงเรียกประชุมทีมซ่อมบำรุง ฝ่ายผลิต และฝ่ายความปลอดภัย วางแผนเป็นลำดับ เริ่มจากตรวจระบบไฟฟ้า ขนโคลน ล้างพื้นที่ทั้งหมด แยกวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์ที่สัมผัสน้ำท่วมออก แล้วติดต่อทีมช่างพ่นฆ่าเชื้อเข้ามาทำงานเป็นโซนก่อนพนักงานกลับเข้างาน แผนแบบนี้คือสิ่งที่เราจะอธิบายอย่างละเอียดในบทความนี้
ตามรายงานของสยามรัฐเมื่อวันที่ 27 กันยายน 2569 พื้นที่ตำบลหลักสาม ตำบลบ้านแพ้ว และตำบลเกษตรพัฒนา อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ประสบน้ำท่วม ชาวบ้านระบุว่าเป็นน้ำท่วมที่หนักที่สุดในรอบราว 35 ปี นับตั้งแต่ปี 2534 น้ำเข้าท่วมถึงในบ้านเรือน มีการแจกถุงยังชีพให้กลุ่มเปราะบาง 100 ชุด และผู้ว่าราชการจังหวัดเตรียมประกาศเขตพื้นที่ประสบภัยพิบัติ
รายงานเดียวกันระบุสาเหตุว่ามาจากฝนที่ตกต่อเนื่อง ประกอบกับน้ำจากพื้นที่ตอนบนไหลลงมา และระบายออกไม่ทัน ในภาพรวมของประเทศ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) รายงานเมื่อเวลา 06.00 น. วันที่ 5 ตุลาคม 2569 ว่ามีพื้นที่ได้รับผลกระทบ 26 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 1,270,151 ครัวเรือน ตามที่เดลินิวส์รายงาน ตัวเลขเหล่านี้เปลี่ยนแปลงได้ทุกวัน ควรติดตามประกาศล่าสุดจากจังหวัดและ ปภ.
แม้รายงานข่าวจะกล่าวถึงบ้านเรือนของชาวบ้านเป็นหลัก แต่สมุทรสาครเป็นจังหวัดที่มีสถานประกอบการและโรงงานจำนวนมาก เมื่อน้ำท่วมกินพื้นที่กว้าง พนักงานที่บ้านถูกน้ำท่วมก็ต้องเดินทางผ่านน้ำมาทำงาน และสถานประกอบการที่อยู่ในพื้นที่ลุ่มก็มีโอกาสได้รับผลกระทบ บทความนี้จึงมองเรื่องการพ่นฆ่าเชื้อโรงงานในฐานะส่วนหนึ่งของการฟื้นฟูชุมชนทั้งระบบ ไม่ใช่แค่ตัวอาคาร
คนจำนวนมากใช้พื้นที่ร่วมกัน โรงงานหนึ่งแห่งอาจมีพนักงานตั้งแต่หลักสิบถึงหลักพันคน ทุกคนจับราวบันไดเดียวกัน กดปุ่มลิฟต์ขนของเดียวกัน ใช้ห้องน้ำรวม และนั่งกินข้าวในโรงอาหารเดียวกัน เชื้อที่ติดอยู่บนพื้นผิวสัมผัสบ่อยจึงแพร่ได้เร็วกว่าในบ้านพักอาศัยหลายเท่า
พนักงานจำนวนไม่น้อยเป็นผู้ประสบภัยเอง หลายคนเพิ่งลุยน้ำ ล้างบ้าน หรือพักในศูนย์พักพิงชั่วคราว ร่างกายอ่อนล้า บางคนอาจมีแผลที่เท้า การกลับมาทำงานในพื้นที่ที่ยังมีเชื้อค้างอยู่จึงเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพ และอาจทำให้ป่วยเป็นกลุ่มจนต้องหยุดงานพร้อมกันหลายคน
มาตรฐานด้านสุขอนามัยของลูกค้าและหน่วยงานกำกับ โรงงานที่ผลิตอาหาร เครื่องดื่ม บรรจุภัณฑ์ หรือสินค้าที่สัมผัสผู้บริโภคโดยตรงมักต้องปฏิบัติตามระบบคุณภาพและสุขลักษณะ เช่น GMP หรือข้อกำหนดของลูกค้า หลังเหตุน้ำท่วม หลายองค์กรต้องการเห็นแผนฟื้นฟูและบันทึกการทำความสะอาดฆ่าเชื้อก่อนกลับมาผลิต ผู้ประกอบการควรตรวจสอบข้อกำหนดที่ใช้กับธุรกิจของตนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง
พื้นที่กว้าง โครงสร้างซับซ้อน โรงงานมีทั้งพื้นคอนกรีต รางระบายน้ำ ฐานเครื่องจักร ชั้นวางสินค้าสูง ซอกหลังตู้ควบคุม และท่อสายไฟที่วิ่งตามพื้น พื้นที่เหล่านี้เป็นที่สะสมโคลนและความชื้น ล้างให้ทั่วถึงด้วยแรงคนอย่างเดียวได้ยาก การพ่นฆ่าเชื้อโรงงานโดยทีมที่วางแผนเป็นโซนจึงช่วยให้ครอบคลุมพื้นที่ได้มากขึ้นในเวลาที่จำกัด
ก่อนเรียกทีมพ่นฆ่าเชื้อโรงงาน ควรเดินสำรวจร่วมกันระหว่างฝ่ายผลิต ฝ่ายซ่อมบำรุง และฝ่ายความปลอดภัย เพื่อทำแผนผังจุดเสี่ยง ต่อไปนี้คือจุดที่พบบ่อยในโรงงานที่น้ำเคยท่วมถึง
การทำแผนผังจุดเสี่ยงไว้ตั้งแต่ต้นช่วยให้ทีมช่างประเมินพื้นที่ได้แม่นยำ วางลำดับโซนได้ถูก และช่วยให้โรงงานมีเอกสารประกอบการฟื้นฟูไว้แสดงต่อผู้ตรวจหรือลูกค้าในภายหลัง
แบคทีเรียจากสิ่งปฏิกูล เช่น อีโคไล (Escherichia coli) และแบคทีเรียกลุ่มโคลิฟอร์ม มาจากน้ำเสียและบ่อเกรอะที่ล้น ทำให้เกิดอาการท้องร่วงและปวดท้อง ส่วนซัลโมเนลลา (Salmonella) เป็นเชื้อที่โรงงานอาหารต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะเกี่ยวข้องกับอาหารเป็นพิษ
เชื้อเลปโตสไปรา (Leptospira) ต้นเหตุของโรคฉี่หนู มากับปัสสาวะหนูที่หนีน้ำเข้ามาหลบในโกดังและห้องเก็บของ พนักงานที่ทำความสะอาดโดยไม่สวมรองเท้าบูตและถุงมือ หรือมีแผลที่เท้า มีความเสี่ยงสูง อาการที่ต้องสังเกตคือ ไข้สูงเฉียบพลัน ปวดกล้ามเนื้อน่องมาก และตาแดง
ไวรัสที่แพร่ในที่ทำงาน เช่น โนโรไวรัส ซึ่งทำให้อาเจียนและท้องร่วงเป็นกลุ่ม รวมถึงไวรัสทางเดินหายใจอย่างไข้หวัดใหญ่และ RSV ที่แพร่ง่ายเมื่อคนทำงานใกล้ชิดกันในพื้นที่ปิด
เชื้อราและกลิ่นอับ ขึ้นตามผนังยิปซัม ฝ้า ลังกระดาษ พาเลทไม้ และฉนวนที่ชื้น ทำให้เกิดอาการภูมิแพ้ ระคายเคืองทางเดินหายใจ และอาจทำให้บรรจุภัณฑ์หรือสินค้าเสียหายต่อเนื่อง
ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์และบริการของ WHD น้ำยา CHEMGENE HLD4H ระบุว่าครอบคลุมไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา โดยรายชื่อที่ปรากฏในหน้าเว็บมีทั้งโควิด-19, RSV, H1N1, H5N1, ไวรัสมือเท้าปาก, โนโรไวรัส และซัลโมเนลลา ส่วนอีโคไลและเลปโตสไปราจัดอยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าครอบคลุม โรงงานที่ต้องการข้อมูลผลทดสอบเฉพาะเชื้อเพื่อประกอบเอกสารคุณภาพ สามารถขอข้อมูลจากทีมงาน WHD ได้
ด้านสุขภาพพนักงาน การป่วยเป็นกลุ่มด้วยอาการท้องร่วงหรือไข้หลังกลับเข้างาน ทำให้ต้องหยุดงานพร้อมกันหลายคน ส่งผลต่อกำลังการผลิตในช่วงที่โรงงานต้องเร่งชดเชยเวลาที่เสียไป ด้านคุณภาพสินค้า ถ้าเชื้อจากพื้นที่ปนเปื้อนติดไปกับมือพนักงาน อุปกรณ์ หรือบรรจุภัณฑ์ อาจทำให้สินค้าไม่ผ่านการตรวจหรือถูกเรียกคืน
ด้านค่าใช้จ่าย การต้องหยุดไลน์ซ้ำเพื่อล้างใหม่ การทิ้งสินค้าที่ไม่ผ่านเกณฑ์ และการซ่อมวัสดุที่เชื้อราลุกลาม ล้วนแพงกว่าการทำให้ถูกตั้งแต่แรก ด้านความเชื่อมั่น ลูกค้าและคู่ค้ามักต้องการเห็นแผนฟื้นฟูที่ชัดเจน หากโรงงานตอบคำถามเรื่องสุขอนามัยไม่ได้ อาจเสียคำสั่งซื้อให้คู่แข่ง ด้านขวัญกำลังใจ พนักงานที่เพิ่งผ่านความยากลำบากจากน้ำท่วมที่บ้าน ต้องการความมั่นใจว่าที่ทำงานปลอดภัย การลงทุนเรื่องสุขอนามัยจึงเป็นการดูแลคนไปพร้อมกัน
WHO และ CDC แนะนำให้ฟื้นฟูพื้นที่หลังน้ำท่วมเป็นสองขั้น คือ ทำความสะอาดเพื่อเอาสิ่งสกปรกออก แล้วจึงฆ่าเชื้อเพื่อลดเชื้อที่เหลือบนพื้นผิว การพ่นฆ่าเชื้อโรงงานบ้านแพ้วโดยทีมช่างที่ผ่านการฝึกอบรมจึงเป็นขั้นที่สองที่ช่วยต่อยอดงานล้างของทีมโรงงาน ให้ได้ผลครอบคลุมและมีขั้นตอนชัดเจน
World Health Disinfection (WHD) ให้ บริการพ่นฆ่าเชื้อ โดยทีมช่างที่ผ่านการฝึกอบรม ตามข้อมูลบริการ ช่างจะใช้ทั้งการพ่นและการพ่นละอองฝอยแบบ ULV (Ultra Low Volume) ซึ่งเหมาะกับพื้นที่กว้างอย่างโกดังและไลน์ผลิต เพราะละอองขนาดเล็กกระจายตัวได้ทั่วถึง น้ำยาที่ใช้คือ CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์จากสหราชอาณาจักร มีส่วนประกอบของ Benzalkonium Chloride และ Didecyldimethylammonium Chloride
หน้าบริการระบุว่าน้ำยาครอบคลุมไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา รวมถึงโควิด-19, RSV, H1N1, H5N1 และไวรัสมือเท้าปาก โดยอ้างประสิทธิภาพ 99.99% และระบุการรับรองหรือการอ้างอิงจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England และมาตรฐาน EN 14476:2013+A2:2019 กลุ่มลูกค้าที่ระบุไว้มีทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า สนามบิน สำนักงาน สายการบิน ธนาคาร และอาคารที่พักอาศัย และสามารถออกใบกำกับภาษีให้กับนิติบุคคลได้
WHD มีสำนักงานอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพมหานคร 10160 ไม่มีสาขาในสมุทรสาคร การให้บริการในบ้านแพ้วจะนัดหมายผ่านโทรศัพท์หรือ LINE ทีมงานจะยืนยันพื้นที่ให้บริการ ค่าเดินทาง และวันเวลาที่เข้าทำงานได้จริงในขั้นตอนนั้น จึงไม่รับปากการเข้าพื้นที่ภายในวันเดียวกัน โรงงานที่ต้องการกลับมาผลิตตามแผนควรติดต่อล่วงหน้า
ตามข้อมูลบริการ ลูกค้าจะได้รับขวดสเปรย์ CHEMGENE และทิชชูเปียก WELLGIENIC ซึ่งโรงงานนำไปใช้เช็ดจุดสัมผัสบ่อยระหว่างกะได้ หากพื้นที่ปิดอย่างห้องล็อกเกอร์หรือห้องเก็บของยังมีกลิ่นอับ อาจพิจารณา บริการอบโอโซนในอาคาร เป็นบริการเสริม
(กรณีตัวอย่างเพื่ออธิบายขั้นตอน ไม่ใช่รีวิวจากลูกค้าจริง)
คุณเอก ผู้จัดการโรงงานแปรรูปขนาดกลาง มีพนักงานราวสองร้อยคน น้ำเข้าท่วมโกดังด้านหน้าและโรงอาหารสูงระดับข้อเท้าถึงหน้าแข้ง ส่วนไลน์ผลิตที่ยกพื้นไว้มีน้ำซึมเข้าบางส่วน คุณเอกสั่งหยุดผลิต ให้ทีมซ่อมบำรุงตัดไฟในโซนที่น้ำท่วม และติดต่อทีมพ่นฆ่าเชื้อทาง LINE พร้อมส่งผังโรงงานและรูปถ่าย
เมื่อน้ำลด ทีมโรงงานใช้เวลาสองวันขนโคลน ล้างพื้น คัดพาเลทและกล่องกระดาษที่เปียกน้ำทิ้ง ทีมพ่นฆ่าเชื้อเข้าพื้นที่ตามวันที่ยืนยันไว้ และทำงานเป็นโซน เริ่มจากห้องน้ำและโรงอาหาร ต่อด้วยห้องล็อกเกอร์ ไลน์ผลิต และโกดัง พนักงานอยู่นอกโซนระหว่างพ่น และกลับเข้าตามเวลาที่ช่างแจ้ง ฝ่ายคุณภาพบันทึกวันเวลาและพื้นที่ไว้ในเอกสารฟื้นฟู ก่อนเปิดไลน์ ทีมผลิตล้างพื้นผิวสัมผัสสินค้าตามขั้นตอนของโรงงานอีกรอบ
ในสัปดาห์แรกหลังเปิดงาน โรงงานตั้งจุดล้างมือเพิ่มที่ทางเข้าและโรงอาหาร ใช้สเปรย์เช็ดเครื่องสแกนนิ้วทุกต้นกะ และให้พนักงานที่มีไข้หรือท้องร่วงแจ้งหัวหน้าและไปพบแพทย์ทันที
ถาม: ต้องหยุดผลิตทั้งโรงงานระหว่างพ่นหรือไม่
ตอบ: ไม่จำเป็นเสมอไป ทีมงานสามารถวางแผนแบ่งโซนตามกะ แต่พนักงานต้องออกจากโซนที่กำลังพ่น และกลับเข้าตามเวลาที่ช่างแจ้ง
ถาม: พ่นบนเครื่องจักรได้ไหม
ตอบ: ต้องให้ฝ่ายซ่อมบำรุงตรวจและปิดเครื่องก่อน และหารือกับช่างว่าพื้นผิวใดเหมาะกับการพ่น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่อ่อนไหวควรคลุมไว้
ถาม: พ่นแล้วเปิดไลน์อาหารได้ทันทีหรือไม่
ตอบ: ให้รอตามเวลาที่ช่างแจ้ง ระบายอากาศ และล้างพื้นผิวสัมผัสอาหารตามขั้นตอนของโรงงานก่อน ไม่ควรถือว่าไม่มีสารตกค้างเลย
ถาม: ออกใบกำกับภาษีได้ไหม
ตอบ: ได้ ตามข้อมูลบริการ สามารถขอใบกำกับภาษีได้
ถาม: ค่าบริการคิดอย่างไร
ตอบ: ขึ้นกับขนาดพื้นที่ สภาพหลังน้ำท่วม จำนวนโซน และระยะทาง ทีมงานจะเสนอราคาหลังสำรวจหรือประเมินจากข้อมูล ติดต่อ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
ถาม: พนักงานมีไข้หลังลุยน้ำ ควรทำอย่างไร
ตอบ: ให้พักงานและไปพบแพทย์ทันที แจ้งว่าเคยสัมผัสน้ำท่วม การพ่นฆ่าเชื้อลดเชื้อในพื้นที่ทำงาน แต่ไม่ใช่การรักษา
ส่งผังโรงงานและรูปถ่ายให้ทีมงานประเมินได้ทันที
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268
#พ่นฆ่าเชื้อโรงงาน #พ่นฆ่าเชื้อบ้านแพ้ว #พ่นฆ่าเชื้อสมุทรสาคร #บริการพ่นฆ่าเชื้อ #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #พ่นฆ่าเชื้อ #น้ำท่วมสมุทรสาคร2569 #Chemgene
คำค้นหา: พ่นฆ่าเชื้อโรงงาน, พ่นฆ่าเชื้อบ้านแพ้ว, พ่นฆ่าเชื้อสมุทรสาคร, น้ำท่วมบ้านแพ้ว 2569, น้ำท่วมสมุทรสาคร 2569, บริการพ่นฆ่าเชื้อ, ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม, ฟื้นฟูโรงงานหลังน้ำท่วม, CHEMGENE HLD4H