Last updated: 6 ต.ค. 2569 | 3 จำนวนผู้เข้าชม |
ชาวบ้านใน ตำบลนาโบสถ์ อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก จำวันที่ 28 กันยายน 2569 ได้ดี ฝนตกหนักต่อเนื่องนานกว่า 24 ชั่วโมง จนน้ำป่าไหลเชี่ยวกรากทะลักเข้าท่วมบ้านเรือน รถยนต์และรถจักรยานยนต์ของชาวบ้านเสียหายหลายคัน น้ำป่าแบบนี้มาเร็วและลดเร็ว แต่สิ่งที่ทิ้งไว้ในบ้านไม่ได้หายไปพร้อมกับน้ำ ทั้งโคลนดินสีแดง เศษไม้ใบหญ้า ความชื้นที่ฝังอยู่ในพื้นและผนัง เชื้อโรค เชื้อรา และกลิ่นอับที่ค่อย ๆ ลอยขึ้นมาหลังน้ำลดหลายวัน บทความนี้อธิบายว่าน้ำป่าในพื้นที่วังเจ้าทิ้งอะไรไว้ ลำดับการฟื้นฟูบ้านที่ถูกต้อง และการ อบโอโซนวังเจ้า ควรอยู่ตรงไหนของการฟื้นฟู หลังจากที่ตักโคลน ล้าง และทำให้บ้านแห้งเรียบร้อยแล้ว
เรื่องเล่าจากสถานการณ์จริงที่พบบ่อย (กรณีตัวอย่างเพื่ออธิบาย ไม่ใช่คำให้สัมภาษณ์ของชาวบ้านรายใด)
ลุงสมบัติปลูกบ้านชั้นเดียวยกพื้นเตี้ย ๆ ไว้ไม่ไกลจากลำห้วยที่ไหลลงมาจากเชิงเขา ทุกปีหน้าฝนน้ำในลำห้วยจะขุ่นและแรงขึ้นบ้าง แต่ไม่เคยขึ้นมาถึงลานบ้าน คืนนั้นฝนตกไม่หยุดตั้งแต่เช้าวันก่อน เสียงน้ำจากเขาดังขึ้นเรื่อย ๆ พอใกล้รุ่ง น้ำสีแดงขุ่นก็ไหลแรงเข้ามาทางประตูหน้า พาเศษไม้และดินโคลนเข้ามาด้วย ลุงกับป้าช่วยกันยกข้าวสารและยาประจำตัวขึ้นที่สูง แต่ไม่ทันย้ายรถกระบะที่จอดไว้ใต้หลังคาข้างบ้าน
สองวันต่อมาน้ำลดจนเกือบแห้ง ลุงกับลูกหลานช่วยกันตักโคลนที่หนาเป็นชั้นออกจากห้องรับแขก ล้างพื้นด้วยน้ำบาดาล เปิดประตูหน้าต่างทุกบาน และคิดว่าทุกอย่างจบแล้ว แต่ผ่านไปหนึ่งสัปดาห์ ห้องนอนยังมีกลิ่นอับเหมือนดินเปียกผสมกลิ่นท่อ ผนังไม้ด้านล่างเริ่มมีจุดสีเทาดำ หลานตัวเล็กที่มาค้างด้วยเริ่มไอและจามตอนกลางคืน ป้าเริ่มสงสัยว่าบ้านที่ล้างแล้วยังมีอะไรตกค้างอยู่อีก
เรื่องแบบนี้เป็นภาพที่พบบ่อยในหมู่บ้านเชิงเขาที่โดนน้ำป่า น้ำมาแรง ลดเร็ว คนจึงรีบกลับเข้าบ้าน แต่ความชื้นและเชื้อโรคที่ซึมลึกเข้าไปในวัสดุยังทำงานต่อเงียบ ๆ บทความนี้จะพาไล่ดูทีละขั้นว่าควรจัดการอย่างไร
ตามรายงานของ เดลินิวส์ วันที่ 28 กันยายน 2569 มีข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับพื้นที่ตำบลนาโบสถ์ ดังนี้
ในภาพรวมระดับประเทศ ตามข้อมูลของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เวลา 06.00 น. วันที่ 5 ตุลาคม 2569 ซึ่งรายงานโดย เดลินิวส์ มีพื้นที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย 26 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร รวม 1,270,151 ครัวเรือน 3,519,416 คน นอกจากนี้ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ยังได้เตือนว่าช่วงวันที่ 5 ถึง 7 ตุลาคม อาจมีฝนตกหนักและน้ำป่าไหลหลากในภาคเหนือและบางส่วนของภาคใต้ ตามรายงานของ ไทยพีบีเอส
ข้อสำคัญคือ รายงานที่อ้างถึงไม่ได้ระบุระดับน้ำ จำนวนหลังคาเรือน หรือชื่อหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบในตำบลนาโบสถ์อย่างละเอียด บทความนี้จึงไม่ใส่ตัวเลขเหล่านั้นเพิ่มเติม และตัวเลขสถานการณ์ทั้งหมดเปลี่ยนแปลงได้ทุกวัน โปรดติดตามประกาศล่าสุดจากอำเภอวังเจ้า องค์การบริหารส่วนตำบล และสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดตากเสมอ
น้ำป่าไหลหลากต่างจากน้ำท่วมขังในที่ราบลุ่มอย่างชัดเจน น้ำที่ลงมาจากเชิงเขาจะพาดินตะกอนสีแดง หิน กรวด กิ่งไม้ ใบไม้ และเศษวัสดุจากไร่นามาด้วย เมื่อน้ำไหลเข้าบ้าน ความแรงของน้ำจะดันตะกอนเข้าไปตามซอกมุม ใต้ตู้ ใต้เตียง ร่องกระเบื้อง และช่องว่างระหว่างแผ่นไม้ พอน้ำลดลงอย่างรวดเร็ว ตะกอนเหล่านั้นจะค้างเป็นชั้นโคลนหนาที่อุ้มน้ำไว้ได้นาน
บ้านในชนบทของอำเภอวังเจ้ามีหลายแบบ ทั้งบ้านไม้ยกใต้ถุน บ้านครึ่งตึกครึ่งไม้ บ้านปูนชั้นเดียว รวมถึงโรงเก็บรถ ยุ้งฉาง คอกสัตว์ และเพิงเก็บเครื่องมือการเกษตร แต่ละแบบเจอปัญหาต่างกัน
อีกเรื่องที่คนมักมองข้ามคือ น้ำป่าไม่ได้มีแค่น้ำฝนสะอาดจากภูเขา ระหว่างทางมันไหลผ่านไร่ นา คอกสัตว์ ส้วม บ่อเกรอะ และถนน จึงพาเชื้อโรค สารเคมีการเกษตร และสิ่งปฏิกูลมาปนกันหมด เมื่อน้ำลดแล้ว โคลนที่ค้างในบ้านจึงไม่ใช่แค่ดิน แต่เป็นส่วนผสมของทุกอย่างที่น้ำพาผ่านมา
เพื่อให้วางแผนฟื้นฟูบ้านได้ถูกต้อง ควรเข้าใจก่อนว่าน้ำท่วมจังหวัดตากรอบนี้อาจทิ้งเชื้ออะไรไว้บ้าง ข้อมูลด้านล่างเป็นความรู้ทั่วไปด้านสุขอนามัยหลังน้ำท่วมตามแนวทางของหน่วยงานสาธารณสุข เช่น กรมควบคุมโรค และ CDC ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค
เมื่อน้ำป่าไหลผ่านส้วม บ่อเกรอะ และคอกสัตว์ เชื้ออย่าง อีโคไล (E. coli) และ ซัลโมเนลลา (Salmonella) อาจปนมากับน้ำและโคลน เชื้อกลุ่มนี้เป็นสาเหตุสำคัญของอาการท้องร่วง ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน หากมือที่สัมผัสโคลนไปจับอาหารหรือภาชนะโดยไม่ล้างให้สะอาด เชื้อก็เข้าสู่ร่างกายได้ง่าย พื้นที่เสี่ยงในบ้านคือห้องครัว โต๊ะอาหาร ตู้กับข้าว และภาชนะที่จมน้ำ
พื้นที่ชนบทที่มีนา ไร่ และยุ้งฉาง มักมีหนูอาศัยอยู่มาก เมื่อน้ำท่วม เชื้อเลปโตสไปราจากปัสสาวะของหนูและสัตว์อื่นจะกระจายไปในน้ำและดินโคลน เชื้อเข้าสู่ร่างกายได้ทางบาดแผลที่ผิวหนัง หรือผิวที่แช่น้ำนานจนเปื่อย ใครที่ลุยน้ำหรือตักโคลนแล้วมีไข้สูงทันที ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะน่อง ตาแดง ควรรีบไปพบแพทย์และแจ้งว่าเคยลุยน้ำท่วม อย่ารอให้อาการหายเอง
ช่วงหลังน้ำท่วม คนในครอบครัวและญาติที่มาช่วยกันทำความสะอาดมักอยู่รวมกันในพื้นที่แคบ ไวรัสอย่าง โนโรไวรัส (Norovirus) และ โรต้าไวรัส (Rotavirus) ซึ่งทำให้ท้องร่วงและอาเจียน แพร่ได้ง่ายผ่านมือ ภาชนะ และพื้นผิวที่ปนเปื้อน ส่วนไวรัสทางเดินหายใจอย่าง อาร์เอสวี (RSV) และ ไข้หวัดใหญ่ (Influenza) ก็ติดต่อกันได้ง่ายขึ้นเมื่อร่างกายอ่อนล้า อากาศชื้น และคนอยู่ใกล้ชิดกัน เด็กเล็กและผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ
หน่วยงานด้านสาธารณสุขอย่าง CDC แนะนำให้ทำความสะอาดและทำให้บ้านแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงหลังน้ำลด เพื่อลดการเกิดเชื้อรา แต่ในความเป็นจริง บ้านที่โดนน้ำป่าในพื้นที่เชิงเขา ฝนยังตกต่อเนื่องและอากาศชื้นมาก จึงแห้งยาก เชื้อราจะเริ่มขึ้นเป็นจุดสีเทา ดำ เขียว ตามผนังไม้ ขอบประตู ใต้เฟอร์นิเจอร์ ฟูก หมอน และผ้าม่าน สปอร์ของเชื้อราลอยในอากาศ ทำให้คนที่เป็นภูมิแพ้ หอบหืด หรือมีโรคประจำตัวเกี่ยวกับปอดมีอาการกำเริบได้
กลิ่นที่ค้างหลังน้ำท่วมมาจากหลายแหล่งรวมกัน ทั้งกลิ่นดินโคลนที่หมักหมม กลิ่นอับชื้นจากเชื้อรา กลิ่นสิ่งปฏิกูลจากท่อและบ่อเกรอะที่ล้น และกลิ่นเปรี้ยวจากข้าวหรืออาหารที่เน่าเสีย กลิ่นพวกนี้ซึมเข้าไปในไม้ ผ้า ฟองน้ำในเบาะ และอากาศในห้องที่ปิดไว้ การใช้น้ำหอมปรับอากาศจะกลบกลิ่นได้เพียงชั่วคราว แต่ต้นเหตุยังอยู่
กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังมากเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต โรคปอด ภูมิแพ้ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หากมีไข้ ท้องร่วงไม่หยุด หายใจลำบาก หรือปวดน่องหลังลุยน้ำ ควรพบแพทย์ทันที
ด้านสุขภาพ คนที่เข้าไปตักโคลนและขนของเสียหายออกจากบ้านมักทำงานหนักติดต่อกันหลายวัน ร่างกายอ่อนล้า พักผ่อนน้อย ผิวหนังสัมผัสน้ำโคลนนาน ๆ ทำให้เกิดผื่นคัน น้ำกัดเท้า และแผลติดเชื้อได้ง่าย เมื่อกลับเข้านอนในห้องที่ยังชื้นและมีสปอร์เชื้อรา อาการไอ จาม คัดจมูก ก็ตามมา
ด้านค่าใช้จ่าย ตามรายงานข่าว รถยนต์และรถจักรยานยนต์ของชาวบ้านในตำบลนาโบสถ์เสียหายหลายคัน ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่อยู่แล้ว ยังไม่รวมเครื่องใช้ไฟฟ้า ที่นอน เฟอร์นิเจอร์ เสื้อผ้า และข้าวของการเกษตร หากปล่อยให้เชื้อราลามในบ้าน ค่าซ่อมผนัง พื้นไม้ และของใช้จะเพิ่มขึ้นอีกในระยะยาว
ด้านเวลาและการทำมาหากิน ครอบครัวเกษตรกรในพื้นที่ต้องแบ่งเวลาระหว่างฟื้นฟูบ้าน ดูแลไร่นาที่เสียหาย และหาทางซ่อมรถที่ใช้ทำมาหากิน หลายบ้านไม่มีเวลาทำความสะอาดอย่างละเอียด จึงรีบเข้าอยู่ทั้งที่บ้านยังไม่พร้อม
ด้านครอบครัวและจิตใจ เหตุการณ์น้ำป่าที่มาเร็วตอนกลางคืนหรือช่วงฝนตกหนักทำให้หลายคนนอนไม่หลับเมื่อได้ยินเสียงฝนอีกครั้ง การได้กลับไปอยู่ในบ้านที่สะอาด ไม่มีกลิ่น และรู้ว่าปลอดภัยต่อเด็กและผู้สูงอายุ ช่วยให้ครอบครัวกลับมาตั้งหลักได้เร็วขึ้น
ด้านกิจการเล็ก ๆ ในชุมชน ร้านค้าของชำ ร้านอาหารตามสั่ง ร้านซ่อมรถ หรือโฮมสเตย์ในพื้นที่ หากยังมีกลิ่นอับหรือคราบเชื้อราให้เห็น ลูกค้าก็ไม่อยากกลับมาใช้บริการ การฟื้นฟูความสะอาดจึงเกี่ยวกับรายได้ของครอบครัวโดยตรง
หลังน้ำลด ชาวบ้านส่วนใหญ่ทำสิ่งที่ถูกต้องในขั้นแรก คือ ตักโคลน ล้างบ้าน และเปิดหน้าต่าง แต่มีหลายวิธีที่นิยมใช้กันแล้วได้ผลไม่ครบ
ปัญหาร่วมของวิธีเหล่านี้คือ จัดการได้เฉพาะพื้นผิวที่มองเห็น แต่เชื้อโรคและกลิ่นอยู่ทั้งบนผิว ในซอกมุมที่มือเอื้อมไม่ถึง และในอากาศของห้องปิด จึงต้องมีขั้นตอนที่เข้าถึงพื้นที่ทั้งห้องหลังจากทำความสะอาดพื้นฐานเสร็จแล้ว
World Health Disinfection (WHD) ให้บริการ อบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัยและอาคาร โดยใช้โอโซน (O3) ซึ่งเป็นแก๊สที่มีออกซิเจนสามอะตอม มีคุณสมบัติออกซิไดซ์สูง เมื่อโอโซนกระจายไปทั่วห้องที่ปิดไว้ จะเข้าไปทำลายโครงสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย เปลือกหุ้มของไวรัส และสปอร์ของเชื้อรา รวมถึงทำลายโมเลกุลที่ก่อให้เกิดกลิ่น หลังจากนั้นโอโซนจะสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน (O2) จึงไม่ทิ้งสารเคมีตกค้างบนพื้นผิว
ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรอง จาก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ Intertek (สหราชอาณาจักร) การอบโอโซนของ WHD สามารถกำจัดไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อราได้ 99.99% ภายใต้เงื่อนไขการทดสอบ
ลำดับขั้นตอนการอบโอโซนโดยทั่วไป
กฎสำคัญเรื่องความปลอดภัย การอบโอโซนต้องทำในห้องที่ว่างเปล่าและปิดไว้เท่านั้น ห้ามมีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ในพื้นที่ระหว่างอบ และให้กลับเข้าห้องได้หลังจากช่วงพักและระบายอากาศที่ช่างแจ้งเท่านั้น โอโซนเป็นขั้นตอนหลังการตักโคลน ล้าง และทำให้แห้ง ไม่ได้ใช้แทนการทำความสะอาด การซ่อมแซม หรือการรักษาพยาบาล
WHD มีที่ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160 ไม่มีสาขาในจังหวัดตาก การให้บริการในอำเภอวังเจ้าและพื้นที่ต่างจังหวัดจะวางแผนร่วมกันทางโทรศัพท์และ LINE โดยจะแจ้งเรื่องการเดินทาง ขอบเขตงาน และวันนัดหมายเมื่อติดต่อ ไม่สามารถรับประกันการเข้าพื้นที่ภายในวันเดียวกัน
น้ำป่าในตำบลนาโบสถ์เกิดเมื่อวันที่ 28 กันยายน 2569 ถึงวันนี้หลายบ้านผ่านช่วงตักโคลนและล้างบ้านมาแล้ว แต่ยังมีคำเตือนจาก สทนช. เรื่องฝนตกหนักและน้ำป่าไหลหลากในภาคเหนือช่วงวันที่ 5 ถึง 7 ตุลาคม จึงควรวางแผนให้รอบคอบ
หมายเหตุ: ผลลัพธ์ขึ้นกับสภาพบ้าน ความแห้งของวัสดุ และการทำความสะอาดก่อนอบ วัสดุที่เสียหายหนัก เช่น ฟูกที่จมน้ำโคลนนาน หรือไม้ที่ผุแล้ว ควรเปลี่ยนใหม่
กรณีตัวอย่าง เพื่ออธิบายขั้นตอน ไม่ใช่รีวิวของลูกค้าจริง
คุณแก้วเป็นลูกสาวที่ทำงานในตัวเมือง กลับมาช่วยพ่อแม่ฟื้นฟูบ้านไม้สองชั้นในตำบลหนึ่งของอำเภอวังเจ้าหลังน้ำป่าลด ชั้นล่างเป็นใต้ถุนที่ทำเป็นห้องโถงและที่จอดรถ น้ำป่าพาดินแดงเข้ามาจนเต็มพื้น รถจักรยานยนต์ของพ่อจมน้ำ ส่วนชั้นบนแม้น้ำไม่ถึง แต่ความชื้นจากชั้นล่างลอยขึ้นมาจนห้องนอนมีกลิ่นอับ
ครอบครัวทำตามลำดับ เริ่มจากถ่ายรูปความเสียหายไว้สำหรับยื่นขอความช่วยเหลือ ตักโคลนออก ล้างพื้นใต้ถุนและผนัง ทิ้งที่นอนชั้นล่างที่จมน้ำ นำรถจักรยานยนต์ไปให้ช่างตรวจ เปิดบ้านตากลมหลายวัน และใช้พัดลมช่วย จากนั้นคุณแก้วทัก LINE @whd268 ส่งรูปและขนาดบ้าน เพื่อวางแผนเรื่องการเดินทางและจำนวนโซน
ในวันนัดหมาย ทุกคนรวมถึงสุนัขของบ้านออกไปอยู่บ้านญาติ ทีมช่างปิดห้องและอบโอโซนทีละโซน ทั้งห้องนอนชั้นบน โถงใต้ถุน และห้องเก็บของ แล้วพักห้องและระบายอากาศตามเวลาที่กำหนด หลังกลับเข้าบ้าน กลิ่นอับในห้องนอนลดลงชัดเจน คุณแก้วยังวางแผนให้พ่อเปลี่ยนไม้แผ่นล่างที่เริ่มผุ และเปิดบ้านระบายอากาศทุกวันต่อไป
ถาม: WHD มีสาขาในจังหวัดตากหรือไม่
ตอบ: ไม่มีสาขาในจังหวัดตาก WHD ตั้งอยู่ที่เขตบางแค กรุงเทพฯ การให้บริการในอำเภอวังเจ้าจะวางแผนร่วมกันทางโทรศัพท์ 065-556-6294 หรือ LINE @whd268 และยืนยันเรื่องการเดินทางเมื่อติดต่อ
ถาม: อบโอโซนแทนการล้างบ้านได้ไหม
ตอบ: ไม่ได้ โอโซนเป็นขั้นตอนหลังจากตักโคลน ล้าง และทำให้แห้งแล้ว เพราะโคลนหนาจะปิดผิววัสดุไว้ โอโซนจึงเข้าไม่ถึง
ถาม: ระหว่างอบโอโซน คนในบ้านอยู่ได้ไหม
ตอบ: ไม่ได้ ห้องต้องว่างเปล่า ไม่มีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ กลับเข้าได้หลังช่วงพักและระบายอากาศตามที่ช่างแจ้งเท่านั้น
ถาม: อบหนึ่งโซนใช้เวลานานเท่าไร
ตอบ: โดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีต่อโซน ไม่รวมเวลาเตรียมและพักห้อง ขึ้นกับขนาดและสภาพพื้นที่
ถาม: ถ้าลุยน้ำแล้วมีไข้และปวดน่อง ควรทำอย่างไร
ตอบ: ควรไปพบแพทย์ทันทีและแจ้งว่าเคยลุยน้ำท่วม เพราะอาจเป็นอาการของโรคเลปโตสไปโรซิส การอบโอโซนบ้านไม่ได้ใช้แทนการรักษา
ถาม: ใช้กับยุ้งข้าวหรือห้องเก็บของได้ไหม
ตอบ: ใช้กับพื้นที่ปิดที่ว่างได้ แต่ข้าวหรือของที่ขึ้นราหนักควรคัดทิ้งก่อน ปรึกษาช่างเรื่องพื้นที่เฉพาะได้
ถาม: ยังมีคำเตือนฝนหนัก ควรรอไหม
ตอบ: ควรติดตามประกาศของหน่วยงานในพื้นที่ หากยังเสี่ยงน้ำป่าซ้ำ ให้วางแผนนัดหมายช่วงที่สถานการณ์คงที่
ส่งรูปบ้าน ขนาดห้อง และสภาพหลังน้ำลดมาให้ทีมงานช่วยประเมิน เพื่อวางแผนการเดินทางและจำนวนโซนที่เหมาะสม
โทร 065-556-6294 | LINE @whd268
หมายเหตุ: ข้อมูลเหตุการณ์และตัวเลขในบทความนี้อ้างอิงตามวันที่ที่ระบุในรายงานข่าวและรายงานของ ปภ. ซึ่งเปลี่ยนแปลงได้ทุกวัน โปรดติดตามประกาศล่าสุดจากหน่วยงานในพื้นที่
#อบโอโซนตาก #น้ำท่วมวังเจ้า #อบโอโซนวังเจ้า #น้ำท่วมนาโบสถ์ #น้ำป่าตาก #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #กำจัดเชื้อรา #บริการอบโอโซน
คำค้นหา: อบโอโซนวังเจ้า, น้ำท่วมนาโบสถ์, น้ำท่วมวังเจ้า 2569, น้ำป่าวังเจ้า, อบโอโซนตาก, น้ำท่วมตาก 2569, ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วมตาก, กำจัดเชื้อรา กลิ่นอับ หลังน้ำท่วม