เกิดอะไรขึ้นที่มหาวิทยาลัยรามคำแหง

ตามรายงานของไทยพีบีเอส (Thai PBS) น้ำท่วมมหาวิทยาลัยรามคำแหงเกิดขึ้นในช่วงวันที่ 25 กันยายน ถึง 1 ตุลาคม 2569 กินเวลาราว 6 วัน ระดับน้ำในบางจุดสูงเกือบ 2 เมตร ซึ่งถือว่าลึกมากสำหรับพื้นที่ที่เป็นอาคารเรียนและสำนักงาน รายงานระบุว่าอาคารมากกว่าครึ่งหนึ่งจากทั้งหมด 65 อาคารของมหาวิทยาลัยได้รับผลกระทบ และมีการประเมินความเสียหายเบื้องต้นว่าเกินกว่า 200 ล้านบาท โดยถูกบรรยายว่าเป็นน้ำท่วมที่หนักที่สุดในรอบราวสี่ทศวรรษ

อาคารที่ถูกกล่าวถึงในรายงานมีหลากหลายประเภท ตั้งแต่สถาบันคอมพิวเตอร์ คณะศึกษาศาสตร์ หอสมุดกลาง โรงเรียนสาธิต ศูนย์กีฬา ไปจนถึงหน่วยบริการทางการแพทย์ ซึ่งแต่ละแห่งมีลักษณะการใช้งานต่างกันมาก บางแห่งเต็มไปด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ บางแห่งเต็มไปด้วยหนังสือและกระดาษ บางแห่งเป็นที่เรียนของเด็กเล็ก และบางแห่งเป็นจุดให้บริการด้านสุขภาพที่ต้องการมาตรฐานความสะอาดสูงกว่าห้องทั่วไป

อีกประเด็นที่ไทยพีบีเอสรายงานไว้และน่าสนใจคือ มหาวิทยาลัยเลือกที่จะไม่สูบน้ำออกจากพื้นที่ไปยังชุมชนรอบข้าง การตัดสินใจลักษณะนี้หมายความว่าน้ำต้องค่อย ๆ ระบายตามระบบ และพื้นที่ภายในมหาวิทยาลัยอาจต้องอยู่กับน้ำขังนานกว่าที่จะเป็นหากเร่งสูบออก ผลที่ตามมาในมุมของสุขอนามัยคือ พื้นผิว เฟอร์นิเจอร์ และผนังภายในอาคารสัมผัสน้ำนานหลายวัน ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่เอื้อต่อการเติบโตของเชื้อราและการสะสมของคราบสกปรก

ในด้านการเรียนการสอน รายงานระบุว่ามหาวิทยาลัยกำหนดเปิดการเรียนอีกครั้งในวันที่ 5 ตุลาคม 2569 และยังคงจัดสอบปลายภาคระหว่างวันที่ 14 ถึง 28 ตุลาคม ตามกำหนดเดิม นั่นหมายความว่าช่วงเวลาระหว่างน้ำลดจนถึงวันที่นักศึกษาจำนวนมากกลับมานั่งรวมกันในห้องสอบนั้นสั้นมาก งานทำความสะอาดและฆ่าเชื้อจึงต้องทำอย่างเป็นระบบและรวดเร็ว

หมายเหตุ: ตัวเลขและสถานการณ์ข้างต้นอ้างอิงจากรายงานของไทยพีบีเอสตามวันที่เผยแพร่ ข้อมูลภาคสนามอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามการประเมินของมหาวิทยาลัย ควรติดตามประกาศทางการของมหาวิทยาลัยรามคำแหงประกอบ

ไทม์ไลน์สั้น ๆ ที่ผู้ดูแลอาคารควรรู้

• 25 ก.ย. 2569 น้ำเริ่มท่วมพื้นที่มหาวิทยาลัย ตามรายงานของไทยพีบีเอส
• ราว 6 วัน ระยะเวลาที่น้ำท่วมขัง บางจุดสูงเกือบ 2 เมตร
• 1 ต.ค. 2569 สิ้นสุดช่วงน้ำท่วมตามที่รายงาน
• 5 ต.ค. 2569 กำหนดเปิดการเรียน
• 14 ถึง 28 ต.ค. 2569 สอบปลายภาคตามกำหนดเดิม

เมื่อมองเป็นไทม์ไลน์จะเห็นว่าหน้าต่างเวลาสำหรับการฟื้นฟูมีเพียงไม่กี่วัน ทั้งการขนโคลน ล้างพื้น ตรวจระบบไฟฟ้า เคลื่อนย้ายครุภัณฑ์ และฆ่าเชื้อ ต้องเกิดขึ้นในช่วงสั้น ๆ ก่อนที่ห้องเรียนจะกลับมาแน่นอีกครั้ง การวางลำดับงานที่ถูกต้องจึงสำคัญกว่าการทำทุกอย่างพร้อมกันแบบไร้ทิศทาง

กรณีตัวอย่าง: หอพักหลังมหาวิทยาลัยกับห้องเช่าของ "แนน"

กรณีตัวอย่างนี้เป็นสถานการณ์สมมติที่เรียบเรียงจากปัญหาที่พบบ่อยหลังน้ำท่วม ไม่ใช่บุคคลจริงในข่าว

แนนเป็นนักศึกษาปีสามที่เช่าห้องชั้นล่างในหอพักย่านรามคำแหง ช่วงที่น้ำขึ้นเธอย้ายไปพักกับเพื่อนชั่วคราว เมื่อกลับมาหลังน้ำลด สิ่งแรกที่เจอคือกลิ่น กลิ่นอับชื้นผสมกลิ่นท่อที่ลอยออกมาตั้งแต่เปิดประตู ขาเตียงไม้มีคราบน้ำเป็นเส้นสูงเหนือเข่า ตู้รองเท้าบวมน้ำ และมีจุดดำเล็ก ๆ ขึ้นตามขอบผนังด้านล่าง

แนนรีบกวาดโคลน ถูพื้นด้วยน้ำยาถูพื้นทั่วไป แล้วเปิดพัดลมทิ้งไว้ สองวันต่อมากลิ่นก็ยังไม่หาย จุดดำบนผนังเริ่มลามขึ้น และเธอเริ่มมีอาการจาม คัดจมูกตอนกลางคืน ในขณะที่อีกเพียงไม่กี่วันเธอต้องกลับไปเรียนและเตรียมตัวสอบปลายภาค

สถานการณ์แบบแนนไม่ได้เกิดเฉพาะในหอพัก แต่สะท้อนสิ่งที่เกิดในห้องเรียน ห้องสมุด และห้องทำงานหลายพันตารางเมตรภายในมหาวิทยาลัยด้วย กล่าวคือ การล้างให้ดูสะอาดยังไม่ได้แปลว่าปลอดเชื้อ และการปล่อยให้แห้งเองโดยไม่ฆ่าเชื้อมักเปิดโอกาสให้เชื้อราและแบคทีเรียกลับมาเร็วกว่าที่คิด ทางที่ถูกคือ ล้างโคลนออกให้หมด เช็ดให้แห้ง แล้วปิดงานด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อที่มีประสิทธิภาพตามอัตราเจือจางบนฉลาก

เชื้อโรคอะไรบ้างที่ตามน้ำท่วมเข้ามาในมหาวิทยาลัย

น้ำท่วมในเขตเมืองไม่ใช่น้ำฝนสะอาด แต่เป็นน้ำที่ไหลผ่านถนน ท่อระบายน้ำ บ่อพัก และพื้นที่ที่อาจมีสิ่งปฏิกูลปนอยู่ องค์การอนามัยโลก (WHO) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐฯ (CDC) ต่างเตือนตรงกันว่าน้ำท่วมอาจปนเปื้อนสิ่งปฏิกูลและสารเคมี และเป็นสาเหตุให้เกิดโรคติดเชื้อตามมาได้ กรมควบคุมโรคของไทยเองก็ออกคำเตือนเรื่องโรคที่มากับน้ำท่วมเป็นประจำทุกฤดูฝน สำหรับมหาวิทยาลัยที่มีคนหมุนเวียนเข้าออกวันละจำนวนมาก เชื้อกลุ่มต่อไปนี้ควรได้รับความสนใจเป็นพิเศษ

1. แบคทีเรียจากสิ่งปฏิกูล เช่น อีโคไล (E. coli) และซัลโมเนลลา (Salmonella)

แบคทีเรียสองกลุ่มนี้มักมาจากอุจจาระและน้ำเสีย เมื่อตกค้างบนพื้น โต๊ะ ราวบันได หรือเคาน์เตอร์ในโรงอาหาร ก็สามารถติดมือและเข้าสู่ปากได้ อาการที่พบบ่อยคือท้องร่วง ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และมีไข้ ในพื้นที่ที่มีโรงอาหาร ร้านค้า และจุดน้ำดื่มจำนวนมากอย่างมหาวิทยาลัย การฆ่าเชื้อบริเวณเตรียมอาหารและโต๊ะรับประทานอาหารจึงเป็นงานเร่งด่วนอันดับต้น

2. เลปโตสไปโรซิส หรือโรคฉี่หนู

เชื้อเลปโตสไปราอาศัยอยู่ในปัสสาวะของสัตว์ เช่น หนู และสามารถอยู่ในน้ำขังหรือดินเปียกได้ ผู้ที่ต้องลุยน้ำหรือโคลนเพื่อขนของ ล้างอาคาร หรือเก็บกวาด มีโอกาสรับเชื้อผ่านบาดแผลหรือผิวที่แช่น้ำนาน อาการเด่นคือไข้สูงทันที ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะน่อง ตาแดง ผู้ที่เคยลุยน้ำแล้วมีอาการเหล่านี้ควรไปพบแพทย์ทันทีและแจ้งประวัติการลุยน้ำ การฆ่าเชื้อพื้นผิวช่วยลดการสัมผัสซ้ำได้ แต่สิ่งที่ป้องกันได้ตรงที่สุดคือ รองเท้าบูท ถุงมือ และการดูแลแผล

3. ไวรัสที่แพร่ได้ง่ายในที่ที่คนอยู่รวมกัน

โนโรไวรัสและโรตาไวรัสก่อให้เกิดอาการท้องร่วงและอาเจียน และสามารถติดอยู่บนพื้นผิวได้นาน ขณะที่ไวรัสทางเดินหายใจอย่างไข้หวัดใหญ่ และอาร์เอสวี (RSV) แพร่ผ่านละอองและการสัมผัสมือกับพื้นผิวร่วม เช่น ลูกบิดประตู ปุ่มลิฟต์ โต๊ะเลกเชอร์ คีย์บอร์ด และเมาส์ ส่วนโรคมือเท้าปากพบได้บ่อยในเด็กเล็ก จึงเป็นประเด็นสำคัญเป็นพิเศษสำหรับโรงเรียนสาธิตที่มีเด็กเล็กใช้ห้องเรียนและของเล่นร่วมกัน

4. เชื้อราและกลิ่นอับ

อาคารที่แช่น้ำหลายวันคือแหล่งเพาะเชื้อราชั้นดี ทั้งผนังยิปซัม ฝ้าเพดานที่ดูดความชื้น พรม ผ้าม่าน เบาะเก้าอี้ และโดยเฉพาะหนังสือกับเอกสารในหอสมุด WHO และ CDC แนะนำให้ทำความสะอาดและทำให้แห้งเร็วที่สุด โดยทั่วไปภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง เพื่อจำกัดการเติบโตของเชื้อรา แต่ในกรณีที่น้ำขังนานหลายวันแบบนี้ การเริ่มต้นของเชื้อราอาจเกิดขึ้นแล้วก่อนที่ใครจะเข้าไปถึง สปอร์เชื้อราอาจกระตุ้นภูมิแพ้ หอบหืด และอาการระคายเคืองทางเดินหายใจ

อาคารแต่ละแบบในรามคำแหง เสี่ยงต่างกันอย่างไร

ข้อดีของการรู้ว่าอาคารใดถูกน้ำท่วมคือ เราสามารถจัดลำดับงานฆ่าเชื้อตามความเสี่ยงได้อย่างมีเหตุผล ต่อไปนี้คือการวิเคราะห์เชิงหลักการจากประเภทอาคารที่ถูกกล่าวถึงในรายงานข่าว ไม่ใช่ข้อมูลการตรวจวัดจริงภายในอาคาร

โรงเรียนสาธิต เป็นพื้นที่ที่ควรได้รับความสำคัญสูงสุด เพราะผู้ใช้งานคือเด็กที่ภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่ ชอบจับทุกอย่าง และมักเอามือเข้าปาก โต๊ะเรียน เก้าอี้ ของเล่น อุปกรณ์การเรียน ห้องน้ำ อ่างล้างมือ และพื้นที่รับประทานอาหารต้องได้รับการล้างและฆ่าเชื้ออย่างละเอียด ของเล่นผ้าหรือวัสดุที่ดูดน้ำซึ่งแช่น้ำเสียมานานหลายวันควรพิจารณาทิ้ง

หน่วยบริการทางการแพทย์ เป็นพื้นที่ที่ต้องการมาตรฐานความสะอาดระดับสถานพยาบาล ผู้ที่มาใช้บริการอาจป่วยอยู่แล้ว เตียงตรวจ เก้าอี้รอ เคาน์เตอร์ และอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่สัมผัสน้ำต้องได้รับการประเมินตามคำแนะนำของผู้ผลิตอุปกรณ์ หลังจากนั้นพื้นผิวทั่วไปควรฆ่าเชื้อด้วยผลิตภัณฑ์ที่เหมาะกับสถานพยาบาล

หอสมุดกลาง เจอปัญหาสองชั้น คือหนังสือและเอกสารจำนวนมากที่เปียกน้ำ กับโครงสร้างห้องที่ชื้นสะสม งานกู้หนังสือเป็นงานเฉพาะทางที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์เอกสาร ส่วนชั้นวางโลหะ โต๊ะอ่านหนังสือ พื้น และผนังที่ทำความสะอาดได้ สามารถฆ่าเชื้อได้หลังล้างและเช็ดแห้ง

สถาบันคอมพิวเตอร์ เต็มไปด้วยอุปกรณ์ไฟฟ้า ห้ามฉีดพ่นของเหลวใด ๆ ลงบนอุปกรณ์ที่ยังเสียบปลั๊กหรือยังไม่ได้รับการตรวจจากช่าง ควรให้ฝ่ายไฟฟ้าตัดไฟและตรวจสอบก่อน จากนั้นจึงทำความสะอาดโต๊ะ เก้าอี้ พื้น และใช้วิธีเช็ดด้วยผ้าชุบน้ำยาที่บิดหมาดกับพื้นผิวภายนอกของอุปกรณ์ตามคำแนะนำผู้ผลิต

คณะศึกษาศาสตร์และอาคารเรียนทั่วไป มีห้องเรียนรวม โต๊ะเลกเชอร์ และพื้นที่ทางเดินที่คนใช้ร่วมกันมาก จุดสัมผัสร่วมอย่างลูกบิด ราวบันได ปุ่มลิฟต์ และสวิตช์ไฟคือเป้าหมายหลัก

ศูนย์กีฬา มีพื้นยาง เสื่อ อุปกรณ์ออกกำลังกาย ห้องล็อกเกอร์ และห้องอาบน้ำ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อับชื้นอยู่แล้วโดยธรรมชาติ หลังน้ำท่วมจึงยิ่งเสี่ยงต่อเชื้อราและเชื้อที่ติดต่อผ่านผิวหนัง การเลือกน้ำยาที่ไม่กัดกร่อนยางและพลาสติกจึงมีความสำคัญ

ใครเสี่ยงที่สุดเมื่อมหาวิทยาลัยกลับมาเปิด

• เด็กนักเรียนโรงเรียนสาธิต เสี่ยงต่อโรคท้องร่วงและโรคมือเท้าปาก เพราะพฤติกรรมการสัมผัสและการเอามือเข้าปาก
• นักศึกษาในช่วงสอบ นั่งรวมกันหนาแน่น นอนน้อย ความเครียดสูง ภูมิคุ้มกันอาจลดลง เปิดทางให้ไข้หวัดใหญ่และอาร์เอสวีแพร่ได้ง่าย
• เจ้าหน้าที่และแม่บ้านที่ทำความสะอาด สัมผัสโคลนและน้ำขังโดยตรง เสี่ยงโรคฉี่หนู แผลติดเชื้อ และการสูดสปอร์เชื้อรา
• บุคลากรสูงอายุและผู้มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคปอด ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ ซึ่งหากติดเชื้ออาการอาจรุนแรงกว่า
• ผู้ป่วยที่มาใช้หน่วยบริการทางการแพทย์ ซึ่งอาจป่วยหรืออ่อนแออยู่แล้ว
• ผู้มีโรคภูมิแพ้และหอบหืด ไวต่อเชื้อราและกลิ่นอับในห้องที่ปิดทึบ

การรู้กลุ่มเสี่ยงช่วยให้จัดลำดับพื้นที่ได้ถูกต้อง เช่น เริ่มที่โรงเรียนสาธิต หน่วยบริการทางการแพทย์ ห้องน้ำ และโรงอาหาร ก่อนขยายไปยังห้องเรียนรวมและห้องสอบ

ทำไมสบู่ ผงซักฟอก หรือน้ำยาฟอกขาวอย่างเดียวยังไม่พอ

ขอเริ่มด้วยการให้เครดิตก่อนว่า สบู่ ผงซักฟอก และน้ำสะอาดคือขั้นตอนที่ขาดไม่ได้ เพราะเป็นตัวที่ช่วยยกคราบโคลนและสิ่งสกปรกออกจากพื้นผิว ถ้าไม่ล้างก่อน น้ำยาฆ่าเชื้อชนิดใดก็ทำงานได้ไม่เต็มที่ เพราะคราบอินทรีย์จะไปลดประสิทธิภาพของน้ำยา แต่การล้างเพียงอย่างเดียวมีข้อจำกัดชัดเจน

ข้อแรก สบู่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อฆ่าเชื้อบนพื้นผิวอย่างครอบคลุม สบู่ช่วยชะล้างเชื้อออกไปพร้อมคราบ แต่เมื่อน้ำล้างที่ปนเชื้อถูกลากไปมาบนพื้นด้วยไม้ถูพื้นเดิม เชื้ออาจถูกกระจายจากห้องหนึ่งไปอีกห้องหนึ่งแทน

ข้อสอง น้ำยาฟอกขาวมีข้อจำกัดเรื่องการกัดกร่อนและกลิ่น สารฟอกขาวกลุ่มคลอรีนเป็นตัวเลือกที่หน่วยงานสาธารณสุขหลายแห่งแนะนำสำหรับสถานการณ์ฉุกเฉิน และใช้ได้ผลเมื่อผสมถูกสัดส่วน แต่ในทางปฏิบัติมักมีปัญหา คือกัดกร่อนโลหะบางชนิด ทำให้ผ้าและวัสดุบางอย่างซีดหรือเสื่อม มีกลิ่นฉุนที่ระคายเคืองทางเดินหายใจในห้องปิด และอันตรายมากหากผสมกับน้ำยาล้างห้องน้ำที่เป็นกรดหรือแอมโมเนีย ซึ่งอาจเกิดก๊าซพิษ ในอาคารที่มีชั้นวางโลหะ อุปกรณ์กีฬา และครุภัณฑ์จำนวนมาก ข้อจำกัดเหล่านี้ยิ่งเห็นชัด

ข้อสาม ไม่มีการป้องกันต่อเนื่อง สบู่และน้ำยาฟอกขาวทั่วไปทำงานในขณะที่สัมผัส เมื่อแห้งไปแล้วพื้นผิวก็กลับไปเป็นพื้นผิวธรรมดาที่เชื้อใหม่ตกลงมาได้ทันที ในช่วงที่คนนับพันกลับมาใช้อาคาร การมีผลิตภัณฑ์ที่ระบุการป้องกันพื้นผิวต่อเนื่องจึงเป็นข้อได้เปรียบ

ข้อสี่ การปะปนของผลิตภัณฑ์หลายชนิด เมื่อมีทีมจำนวนมากทำความสะอาดพร้อมกัน บางทีมใช้ผลิตภัณฑ์หนึ่ง อีกทีมใช้อีกชนิด การผสมกันโดยไม่ตั้งใจเพิ่มความเสี่ยงต่อสารเคมีระคายเคือง การกำหนดผลิตภัณฑ์หลักชนิดเดียวที่ใช้ได้หลายพื้นผิวช่วยให้งานเป็นระบบและปลอดภัยขึ้น

ทางออก: CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์สำหรับงานฟื้นฟูหลังน้ำลด

เมื่อโคลนถูกล้างออกและพื้นผิวแห้งแล้ว ขั้นตอนที่ช่วยปิดงานให้สมบูรณ์คือการฆ่าเชื้อด้วยผลิตภัณฑ์ที่มีข้อมูลรองรับชัดเจน CHEMGENE HLD4H เป็นน้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูงเกรดการแพทย์ที่ผลิตในประเทศอังกฤษ ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์มีจุดเด่นที่เกี่ยวข้องกับงานในมหาวิทยาลัยดังนี้

• ระบุการออกฤทธิ์ต่อแบคทีเรีย เชื้อรา ไมโคแบคทีเรีย ซัลโมเนลลา และไวรัสหลายชนิด รวมถึงไข้หวัดใหญ่ H1N1 อาร์เอสวี โนโรไวรัส ไวรัสโรคมือเท้าปาก และ SARS-CoV-2
• หน้าผลิตภัณฑ์ระบุว่าออกฤทธิ์ได้ภายใน 1 นาที และมีผลต่อเชื้อโควิด-19 ที่ 99.85%
• ระบุการป้องกันพื้นผิวต่อเนื่องได้นานถึง 14 วัน
• เจือจางได้หลายระดับ ได้แก่ 1:30, 1:50, 1:60, 1:100 ไปจนถึง 1:200 ตามลักษณะงาน
• ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ และไม่กัดกร่อนสเตนเลส อะลูมิเนียม ยาง พลาสติก และไฟเบอร์กลาส
• หน้าผลิตภัณฑ์ระบุว่าปลอดภัยต่อคน สัตว์เลี้ยง และอุปกรณ์การแพทย์เมื่อใช้ตามคำแนะนำ
• มีรายการการทดสอบและการรับรอง เช่น มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England, ISO 9001:2015, ISO 13485, SGS, Intertek, CE และมาตรฐาน EN 13727, EN 14348, EN 13624, EN 14476
• มีการใช้งานในโรงพยาบาล คลินิก ห้องปฏิบัติการ โรงเรียน สำนักงาน สนามบิน บ้านพักอาศัย และสถานดูแลผู้สูงอายุและเด็ก

คุณสมบัติที่ตอบโจทย์มหาวิทยาลัยโดยตรงคือ การใช้ผลิตภัณฑ์เดียวได้กับหลายพื้นที่ ตั้งแต่ห้องเรียน โรงเรียนสาธิต หน่วยบริการทางการแพทย์ ไปจนถึงพื้นยางในศูนย์กีฬา โดยไม่ต้องกังวลเรื่องการกัดกร่อนวัสดุที่ระบุไว้ และไม่มีกลิ่นฉุนแบบคลอรีนที่รบกวนการเรียน

ขั้นตอนใช้ Chemgene HLD4H หลังน้ำลด สำหรับอาคารเรียนและสำนักงาน

1. ความปลอดภัยมาก่อน ให้ฝ่ายอาคารสถานที่ตัดไฟและตรวจระบบไฟฟ้าก่อนเข้าพื้นที่ ทุกคนสวมรองเท้าบูท ถุงมือยาง และหน้ากาก ผู้มีบาดแผลควรปิดแผลให้มิดชิดหรือเลี่ยงการลุยน้ำ
2. ขนโคลนและของเสียหายออก แยกวัสดุที่ดูดน้ำซึ่งกู้ไม่ได้ เช่น พรม ฝ้าเพดานยิปซัมที่ยุบ เบาะผ้า ของเล่นผ้า ออกจากอาคาร
3. ล้างด้วยน้ำสะอาดและผงซักฟอก ขัดคราบโคลนจากพื้น ผนังด้านล่าง ขาโต๊ะ และชั้นวาง ล้างซ้ำจนน้ำล้างใส ห้ามข้ามขั้นตอนนี้ เพราะน้ำยาฆ่าเชื้อจะทำงานได้ดีที่สุดบนพื้นผิวที่สะอาด
4. ระบายอากาศและทำให้แห้ง เปิดหน้าต่าง ใช้พัดลมหรือเครื่องลดความชื้นตามความเหมาะสม
5. ผสม Chemgene HLD4H ตามอัตราเจือจางบนฉลาก ข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุตั้งแต่ 1:30 ถึง 1:200 ให้เลือกระดับให้เหมาะกับพื้นผิวและระดับความเสี่ยงตามคำแนะนำบนฉลากหรือผู้จำหน่าย ใช้ภาชนะที่สะอาดและติดป้ายชัดเจน ห้ามผสมกับน้ำยาชนิดอื่น
6. พ่นหรือเช็ดให้ทั่วพื้นผิว ปล่อยให้น้ำยาสัมผัสตามเวลาที่ฉลากกำหนด เน้นจุดสัมผัสร่วม เช่น ลูกบิด ราวบันได ปุ่มลิฟต์ โต๊ะเรียน ก๊อกน้ำ ประตูห้องน้ำ
7. อุปกรณ์ไฟฟ้าใช้วิธีเช็ด ไม่พ่น ชุบผ้าไมโครไฟเบอร์แล้วบิดหมาด เช็ดเฉพาะภายนอกหลังผ่านการตรวจจากช่างและตามคำแนะนำของผู้ผลิตอุปกรณ์
8. ทำซ้ำเป็นรอบ โดยเฉพาะจุดสัมผัสร่วมในช่วงสอบที่มีคนใช้หนาแน่น

หลักจำง่าย ๆ คือ ล้างโคลนก่อน เช็ดให้แห้ง แล้วจึงฆ่าเชื้อตามฉลาก น้ำยาฆ่าเชื้อไม่ได้มาแทนการทำความสะอาด แต่เป็นขั้นตอนปิดงานที่ทำให้การทำความสะอาดมีความหมายมากขึ้น

10 เหตุผลที่ Chemgene HLD4H เหมาะกับการฟื้นฟูมหาวิทยาลัยหลังน้ำท่วม

1. เป็นเกรดการแพทย์ ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์จัดเป็นน้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูง เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องการมาตรฐานสูงอย่างหน่วยบริการทางการแพทย์และโรงเรียนสาธิต
2. ครอบคลุมเชื้อหลายกลุ่ม ทั้งแบคทีเรีย เชื้อรา และไวรัสที่แพร่ในที่คนหนาแน่น
3. ระบุการออกฤทธิ์รวดเร็ว หน้าผลิตภัณฑ์ระบุว่าภายใน 1 นาที ช่วยให้รอบการทำงานของทีมทำความสะอาดเดินได้เร็วขึ้น
4. มีการป้องกันพื้นผิวต่อเนื่องนานถึง 14 วัน ตามที่ระบุไว้ เหมาะกับช่วงเปิดเรียนและช่วงสอบที่คนกลับมาใช้อาคารพร้อมกัน
5. ไม่กัดกร่อนวัสดุสำคัญ สเตนเลส อะลูมิเนียม ยาง พลาสติก ไฟเบอร์กลาส ซึ่งพบมากในชั้นวางหนังสือ ราวบันได และอุปกรณ์กีฬา
6. ไม่มีกลิ่นฉุนแบบคลอรีน ห้องเรียนและห้องสอบจึงไม่อบอวลไปด้วยกลิ่นสารเคมีที่รบกวนสมาธิ
7. เจือจางได้หลายระดับ ใช้น้ำยาเข้มข้นขวดเดียวทำได้หลายงาน ช่วยวางแผนงบประมาณสำหรับพื้นที่ขนาดใหญ่
8. ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ สอดคล้องกับการตัดสินใจของมหาวิทยาลัยที่คำนึงถึงชุมชนรอบข้าง
9. มีรายการรับรองและผลทดสอบจากหลายสถาบัน เช่น มหาวิทยาลัยมหิดล NHS England, SGS, Intertek และมาตรฐาน EN ซึ่งช่วยประกอบการตัดสินใจของฝ่ายจัดซื้อ
10. ใช้ได้ทั้งในมหาวิทยาลัยและที่พักของนักศึกษา Chemgene HLD4H ใช้ได้ทั้งในอาคารขนาดใหญ่และในหอพักหรือบ้านเช่ารอบรั้วมหาวิทยาลัย

ก่อนและหลัง: ภาพของห้องเรียนหนึ่งห้อง

เช็กลิสต์ฟื้นฟู ม.รามคำแหงหลังน้ำท่วม แยกตามโซน

โรงเรียนสาธิต

• ทิ้งของเล่นผ้าและวัสดุดูดน้ำที่แช่น้ำเสีย
• ล้างโต๊ะ เก้าอี้ ของเล่นพลาสติกด้วยผงซักฟอก เช็ดแห้ง แล้วฆ่าเชื้อตามฉลาก
• ห้องน้ำ อ่างล้างมือ และโรงอาหารของเด็กต้องเสร็จก่อนเด็กกลับมา
• เตรียมจุดล้างมือพร้อมสบู่ให้เพียงพอ

หน่วยบริการทางการแพทย์

• ประเมินอุปกรณ์การแพทย์ที่สัมผัสน้ำตามคำแนะนำผู้ผลิต
• ฆ่าเชื้อเตียงตรวจ เก้าอี้รอ เคาน์เตอร์ และห้องน้ำหลังล้างเสร็จ
• แยกพื้นที่สะอาดและพื้นที่ที่ยังอยู่ระหว่างฟื้นฟูอย่างชัดเจน

หอสมุดกลาง

• ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านอนุรักษ์เอกสารสำหรับหนังสือที่เปียก
• ล้างและฆ่าเชื้อชั้นวางโลหะ โต๊ะอ่านหนังสือ และพื้น
• ควบคุมความชื้นต่อเนื่องเพื่อลดการกลับมาของเชื้อรา

สถาบันคอมพิวเตอร์

• ตัดไฟและให้ช่างตรวจก่อน ห้ามพ่นน้ำยาลงบนอุปกรณ์ไฟฟ้า
• เช็ดคีย์บอร์ด เมาส์ และพื้นผิวภายนอกด้วยผ้าบิดหมาดตามคำแนะนำผู้ผลิต
• ฆ่าเชื้อโต๊ะ เก้าอี้ และพื้นห้องปฏิบัติการ

ศูนย์กีฬาและห้องล็อกเกอร์

• ล้างพื้นยาง เสื่อ อุปกรณ์ออกกำลังกาย แล้วฆ่าเชื้อตามฉลาก
• ให้ความสำคัญกับห้องอาบน้ำและห้องล็อกเกอร์ที่อับชื้น

ห้องเรียนรวมและห้องสอบ

• ฆ่าเชื้อโต๊ะเลกเชอร์ทุกตัวก่อนวันเปิดเรียน
• กำหนดรอบฆ่าเชื้อจุดสัมผัสร่วมระหว่างวันในช่วงสอบ 14 ถึง 28 ต.ค.
• เปิดระบายอากาศก่อนและหลังการสอบแต่ละรอบ

สำหรับนักศึกษาและคนในชุมชนรอบรามคำแหง

มหาวิทยาลัยไม่ได้อยู่โดดเดี่ยว รอบรั้วมีหอพัก ห้องเช่า ร้านอาหาร ร้านถ่ายเอกสาร และบ้านเรือนจำนวนมาก การที่มหาวิทยาลัยเลือกไม่สูบน้ำออกสู่ชุมชนรอบข้างตามที่ไทยพีบีเอสรายงาน สะท้อนว่าทุกฝ่ายอยู่ในระบบน้ำเดียวกัน เมื่อน้ำลดแล้ว ทั้งมหาวิทยาลัยและชุมชนจึงควรฟื้นฟูไปพร้อมกัน เพราะเชื้อโรคไม่ได้หยุดอยู่ที่รั้ว

สำหรับนักศึกษาที่พักในหอหรือห้องเช่า แนะนำให้ทำตามลำดับเดียวกัน คือ ล้างโคลน เช็ดแห้ง ทิ้งของที่ดูดน้ำเสียและกู้ไม่ได้ จากนั้นฆ่าเชื้อพื้น ขาเตียง โต๊ะอ่านหนังสือ ห้องน้ำ และมุมครัวเล็ก ๆ ด้วยน้ำยาที่เจือจางตามฉลาก อย่าลืมดูแลสุขภาพตัวเองในช่วงสอบ นอนให้พอ ดื่มน้ำสะอาด ล้างมือก่อนรับประทานอาหาร และหากมีไข้สูง ปวดน่อง ท้องร่วงรุนแรง หรือหายใจลำบาก ให้ไปพบแพทย์ทันที

สำหรับร้านอาหารรอบมหาวิทยาลัย ซึ่งจะกลับมาขายให้นักศึกษาจำนวนมากในช่วงสอบ ควรทิ้งวัตถุดิบที่สัมผัสน้ำท่วม ล้างเคาน์เตอร์ เขียง ภาชนะ และตู้เก็บของ แล้วฆ่าเชื้อพื้นผิวเตรียมอาหารตามคำแนะนำบนฉลาก ความสะอาดของร้านอาหารคือด่านสำคัญในการป้องกันโรคท้องร่วงระบาดในหมู่นักศึกษา

แผนสองสัปดาห์ก่อนและระหว่างสอบปลายภาค

เนื่องจากสอบปลายภาคยังคงอยู่ในช่วง 14 ถึง 28 ตุลาคม 2569 ตามรายงาน การวางแผนฆ่าเชื้อจึงควรผูกกับปฏิทินการใช้งานจริง ตัวอย่างแนวทางที่ผู้ดูแลอาคารนำไปปรับใช้ได้มีดังนี้

ช่วงก่อนเปิดเรียน เน้นงานใหญ่ ได้แก่ ขนโคลน ล้างทั้งอาคาร ตรวจไฟฟ้า ทิ้งวัสดุที่กู้ไม่ได้ และฆ่าเชื้อพื้นที่เสี่ยงสูง เช่น โรงเรียนสาธิต หน่วยบริการทางการแพทย์ ห้องน้ำ และโรงอาหาร

ช่วงเปิดเรียนถึงก่อนสอบ ติดตามจุดที่ยังมีกลิ่นอับหรือรอยเชื้อรา ทำความสะอาดซ้ำ และฆ่าเชื้อห้องที่จะใช้เป็นห้องสอบล่วงหน้า การป้องกันพื้นผิวต่อเนื่องตามที่ระบุในข้อมูลผลิตภัณฑ์ช่วยให้พื้นที่อยู่ในสภาพพร้อมใช้ระหว่างรอบการทำความสะอาด

ช่วงสอบ เพิ่มรอบเช็ดจุดสัมผัสร่วมระหว่างรอบสอบ จัดเจลล้างมือหน้าห้องสอบ เปิดระบายอากาศ และให้นักศึกษาที่มีไข้หรืออาการทางเดินหายใจปฏิบัติตามแนวทางของมหาวิทยาลัยและพบแพทย์

แผนนี้ไม่ได้ซับซ้อน แต่หัวใจอยู่ที่การทำอย่างต่อเนื่องและเป็นลำดับ ไม่ใช่การฆ่าเชื้อครั้งเดียวแล้วจบ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: ใช้ Chemgene HLD4H แทนการล้างโคลนได้ไหม
ตอบ: ไม่ได้ ต้องล้างโคลนและคราบสกปรกออกก่อนเสมอ แล้วเช็ดให้แห้ง จากนั้นจึงฆ่าเชื้อตามอัตราเจือจางและเวลาสัมผัสบนฉลาก น้ำยาฆ่าเชื้อทำงานได้ดีที่สุดบนพื้นผิวที่สะอาด

ถาม: ใช้ในโรงเรียนสาธิตที่มีเด็กเล็กได้หรือไม่
ตอบ: ตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ มีการใช้งานในสถานดูแลเด็กและหน้าผลิตภัณฑ์ระบุว่าปลอดภัยต่อคนเมื่อใช้ตามคำแนะนำ ควรทำในช่วงที่เด็กไม่อยู่ในห้อง ปล่อยให้แห้งตามเวลาที่กำหนด และเก็บน้ำยาให้พ้นมือเด็กเสมอ

ถาม: พ่นลงบนคอมพิวเตอร์ได้ไหม
ตอบ: ไม่ควรพ่นของเหลวใด ๆ ลงบนอุปกรณ์ไฟฟ้า ให้ตัดไฟและให้ช่างตรวจก่อน จากนั้นเช็ดเฉพาะพื้นผิวภายนอกด้วยผ้าบิดหมาดตามคำแนะนำของผู้ผลิตอุปกรณ์

ถาม: ต้องใช้อัตราเจือจางเท่าไร
ตอบ: ข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุอัตราเจือจางตั้งแต่ 1:30, 1:50, 1:60, 1:100 ไปจนถึง 1:200 ให้เลือกตามประเภทพื้นผิวและระดับความเสี่ยงโดยยึดฉลากหรือคำแนะนำของผู้จำหน่ายเป็นหลัก

ถาม: ฆ่าเชื้อแล้ว เชื้อราบนผนังยิปซัมจะหายไหม
ตอบ: วัสดุที่ดูดน้ำและมีเชื้อราลึกเข้าไปในเนื้อวัสดุ เช่น ยิปซัมที่ยุบหรือฝ้าที่บวม มักต้องรื้อเปลี่ยน การฆ่าเชื้อเหมาะกับพื้นผิวที่ทำความสะอาดได้และยังอยู่ในสภาพดี

ถาม: ถ้าลุยน้ำแล้วมีไข้ ปวดน่อง ควรทำอย่างไร
ตอบ: ไปพบแพทย์ทันทีและแจ้งว่าเคยลุยน้ำท่วม เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคฉี่หนู น้ำยาฆ่าเชื้อใช้กับพื้นผิว ไม่ใช่การรักษาโรค

ถาม: ฝนตกหนักอีกรอบ ต้องทำใหม่หรือไม่
ตอบ: หากน้ำท่วมซ้ำหรือพื้นผิวเปื้อนโคลนใหม่ ต้องล้างและฆ่าเชื้อใหม่ เพราะการป้องกันต่อเนื่องที่ระบุไว้หมายถึงพื้นผิวที่ยังสะอาด ไม่ใช่พื้นผิวที่ถูกน้ำเสียท่วมทับอีกครั้ง

ให้ห้องเรียนพร้อมรับนักศึกษาอย่างปลอดภัย

สนใจ CHEMGENE HLD4H สำหรับอาคารเรียน หอพัก ร้านค้า หรือบ้านของคุณ สอบถามอัตราเจือจางที่เหมาะกับพื้นที่และปริมาณที่ต้องใช้ได้ทันที

ดูรายละเอียด Chemgene HLD4H

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้องและแหล่งอ้างอิง

• CHEMGENE HLD4H น้ำยาฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์
• ข้อมูล Chemgene จาก World Health Disinfection
• บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม
• ไทยพีบีเอส รายงานน้ำท่วมมหาวิทยาลัยรามคำแหง: https://www.thaipbs.or.th/news/content/559039
• องค์การอนามัยโลก (WHO): https://www.who.int/news-room/fact-sheets
• CDC การทำความสะอาดหลังน้ำท่วม: https://www.cdc.gov/floods/
• กรมควบคุมโรค: https://ddc.moph.go.th/

ข้อมูลผลิตภัณฑ์อ้างอิงจากหน้าผลิตภัณฑ์ของผู้จำหน่าย ผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อช่วยลดความเสี่ยงการติดเชื้อจากพื้นผิว ไม่ได้ป้องกันน้ำท่วมและไม่ใช่การรักษาโรค ผู้ที่มีอาการเจ็บป่วยควรพบแพทย์ ใช้ตามฉลากทุกครั้ง