เรื่องเล่าจากสถานการณ์จริงที่พบบ่อย (เป็นสถานการณ์ตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่รีวิวของลูกค้ารายใดรายหนึ่ง)

ประตูเหล็กม้วนเปิดได้แล้ว แต่กลิ่นอับลอยขึ้นไปถึงห้องนอนของแม่

คุณต้อมเป็นทายาทรุ่นที่สองของร้านขายของชำในตึกแถวสี่ชั้นย่านเก่าฝั่งตะวันออกของกรุงเทพฯ ตึกแถวห้องนี้พ่อของเขาซื้อไว้ตั้งแต่ยังเป็นหนุ่ม ชั้นล่างเป็นหน้าร้าน มีชั้นลอยเก็บสต็อกสินค้า หลังร้านเป็นครัวเล็ก ๆ ที่ต่อเติมยื่นไปถึงตรอกหลังบ้าน ชั้นสองเป็นห้องนั่งเล่นและห้องนอนของแม่ซึ่งอายุเจ็ดสิบกว่าแล้ว ชั้นสามเป็นห้องนอนของคุณต้อม ภรรยา และลูกสาวสองคน ส่วนชั้นสี่เป็นห้องพระและห้องเก็บของ ทุกชั้นเชื่อมกันด้วยบันไดไม้แคบ ๆ ที่ขึ้นตรงจากหลังร้าน

ปลายเดือนกันยายน 2569 ฝนตกหนักต่อเนื่องหลายวัน น้ำในถนนหน้าร้านค่อย ๆ สูงขึ้นจนล้นขอบฟุตปาธ ไหลลอดใต้ประตูเหล็กม้วนเข้ามาในร้าน น้ำอีกส่วนหนึ่งดันขึ้นมาจากท่อระบายน้ำในครัวหลังร้าน พาทั้งเศษขยะ ไขมันจากบ่อดักไขมัน และกลิ่นท่อน้ำทิ้งเข้ามาด้วย ครอบครัวช่วยกันยกสินค้าขึ้นชั้นลอยและขึ้นบันไดไปไว้ชั้นสองให้ได้มากที่สุด แต่ลังน้ำดื่ม ถุงข้าวสาร และกล่องกระดาษที่วางชิดพื้นก็จมน้ำไปจำนวนมาก

เมื่อน้ำลด ทั้งบ้านช่วยกันตักโคลน ฉีดน้ำล้างพื้น ขัดชั้นวางสินค้า และขนลังที่เปียกออกไปทิ้ง พอเปิดประตูเหล็กม้วนกลับมาขายได้อีกครั้ง ลูกค้าประจำก็เริ่มเข้าร้านตามปกติ แต่คุณต้อมสังเกตว่าทุกเย็นที่ดึงประตูเหล็กลงปิดร้าน กลิ่นอับชื้นจะค่อย ๆ ลอยขึ้นตามช่องบันไดไปถึงชั้นสอง แม่เริ่มไอตอนกลางคืน ลูกสาวคนเล็กจามและคันจมูกทุกเช้า ส่วนผนังปูนเก่าบริเวณใต้บันไดก็เริ่มมีจุดดำ ๆ เป็นดวงขึ้นมาให้เห็นทั้งที่เพิ่งขัดไปเมื่อสัปดาห์ก่อน

สิ่งที่คุณต้อมเจอไม่ใช่ปัญหาเฉพาะร้านของเขา ตึกแถวและอาคารพาณิชย์ในย่านเก่าของกรุงเทพฯ จำนวนมากมีรูปแบบชีวิตเดียวกัน คือ ชั้นล่างทำมาหากิน ชั้นบนเป็นบ้าน เมื่อชั้นล่างถูกน้ำท่วม เชื้อโรคและความชื้นไม่ได้อยู่แค่หน้าร้าน แต่มีเส้นทางลอยขึ้นไปถึงห้องนอนของคนทุกวัยในครอบครัว บทความนี้จะอธิบายว่าทำไมตึกแถวจึงเสี่ยงเป็นพิเศษ เชื้อโรคและเชื้อราหลังน้ำท่วมเข้าไปซ่อนอยู่ตรงไหน และการอบโอโซนฆ่าเชื้อแบบแบ่งทีละโซนเข้ามาช่วยในขั้นตอนฟื้นฟูได้อย่างไร

น้ำท่วมกรุงเทพฯ ปลายเดือนกันยายน 2569 กับย่านตึกแถว

ตามรายงานข่าว ช่วงวันที่ 24 ถึง 27 กันยายน 2569 กรุงเทพฯ มีฝนตกหนักต่อเนื่องราว 300 มิลลิเมตรภายในเวลาประมาณ 48 ชั่วโมง ทำให้เกิดน้ำท่วมในหลายพื้นที่ และในวันที่ 26 กันยายน 2569 กรุงเทพมหานครได้ประกาศให้ทั้ง 50 เขตเป็นเขตพื้นที่ประสบสาธารณภัย โดยกรุงเทพฯ ฝั่งตะวันออกได้รับผลกระทบหนักที่สุด มีการกล่าวถึงพื้นที่อย่างคลองจั่นและบึงกุ่ม ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครระบุว่าคลองต่าง ๆ เต็มความจุ และการระบายน้ำจะใช้เวลาราว 2 ถึง 3 วันหลังฝนหยุด

ตามรายงานข่าวเช่นกัน ถึงวันที่ 30 กันยายน ถนนบางสายอย่างถนนศรีบูรพาและถนนลาดพร้าวยังมีน้ำขังสูงราว 20 ถึง 40 เซนติเมตร สื่อไทยหลายสำนักเปรียบเทียบเหตุการณ์ครั้งนี้กับมหาอุทกภัยปี 2554 และรายงานธุรกิจฉบับหนึ่งอ้างอิงประมาณการของหอการค้าว่าความเสียหายอาจอยู่ที่ราว 12,300 ล้านบาท เหตุการณ์ครั้งนี้ยังมีผู้เสียชีวิตตามรายงานข่าว ซึ่งเราขอแสดงความเสียใจต่อครอบครัวของผู้สูญเสียทุกท่าน

สำหรับย่านตึกแถว ตัวเลขเหล่านี้มีความหมายที่จับต้องได้มาก เพราะตึกแถวมักตั้งเรียงติดถนนสายหลักหรือถนนในชุมชนที่ระดับพื้นห้องแทบเสมอกับฟุตปาธ เมื่อถนนมีน้ำขังหลายวัน น้ำก็มีเวลามากพอจะซึมผ่านประตูเหล็กม้วน ซึมเข้าผนังปูน และดันกลับจากท่อระบายน้ำหลังร้านได้ ยิ่งน้ำค้างอยู่นาน ความชื้นยิ่งฝังลึกในโครงสร้าง และยิ่งเปิดโอกาสให้เชื้อราและแบคทีเรียเติบโตหลังน้ำลด

สิ่งสำคัญที่ต้องย้ำตั้งแต่ต้นคือ การอบโอโซนไม่ได้ป้องกันน้ำท่วม และไม่ใช่การรักษาโรค การอบโอโซนเป็นเครื่องมือช่วยลดความเสี่ยงจากเชื้อโรคและเชื้อราในอากาศและบนพื้นผิวในช่วงฟื้นฟู หลังจากที่ตักโคลน ล้างทำความสะอาด และทำให้อาคารแห้งเรียบร้อยแล้วเท่านั้น

ทำไมตึกแถวที่ชั้นล่างค้าขาย ชั้นบนอยู่อาศัย จึงเสี่ยงเชื้อโรคหลังน้ำท่วมมากกว่าที่คิด

ตึกแถวในย่านเก่าของกรุงเทพฯ ส่วนใหญ่สร้างตามแบบเดียวกัน คือ หน้าแคบ ลึกยาว มีหน้าต่างเฉพาะด้านหน้าและด้านหลัง ผนังด้านข้างทั้งสองฝั่งติดกับห้องของเพื่อนบ้าน โครงสร้างแบบนี้ทำให้อากาศถ่ายเทได้น้อยกว่าบ้านเดี่ยวมาก โดยเฉพาะส่วนกลางของอาคารที่ลมแทบผ่านไม่ถึง เมื่อน้ำท่วมชั้นล่าง ความชื้นจึงค้างอยู่นานกว่าปกติ และนี่คือเงื่อนไขที่เชื้อราชอบที่สุด

ช่องบันไดคือปล่องที่พาอากาศชื้นขึ้นชั้นบน

บันไดในตึกแถวมักเป็นช่องเปิดตรงจากชั้นล่างขึ้นไปถึงชั้นบนสุด อากาศอุ่นและชื้นจากชั้นล่างลอยตัวขึ้นตามธรรมชาติ ช่องบันไดจึงทำหน้าที่เหมือนปล่องที่พาไอชื้น กลิ่นอับ และสปอร์เชื้อราจากหน้าร้านขึ้นไปยังห้องนั่งเล่นและห้องนอนชั้นบน โดยเฉพาะช่วงกลางคืนที่ปิดประตูเหล็กม้วนสนิท อากาศชั้นล่างไม่มีทางออกด้านหน้า ก็จะไหลขึ้นด้านบนแทน นี่คือเหตุผลที่หลายครอบครัวพบว่าคนที่นอนชั้นสองมีอาการภูมิแพ้กำเริบ ทั้งที่น้ำไม่เคยขึ้นไปถึงชั้นนั้นเลย

ชั้นลอยและห้องเก็บสต็อกที่อากาศนิ่ง

ชั้นลอยเหนือหน้าร้านเป็นพื้นที่ที่เพดานต่ำ อากาศนิ่ง และมักแน่นไปด้วยลังกระดาษ ถุงผ้า หรือสินค้าที่ยกหนีน้ำขึ้นมาแบบเร่งรีบ ของบางส่วนเปียกไปแล้วก่อนยกขึ้น บางส่วนดูดความชื้นจากอากาศภายหลัง กล่องกระดาษและผ้าเป็นอาหารชั้นดีของเชื้อรา เมื่อวางซ้อนกันแน่นในมุมอับ เชื้อราสามารถเริ่มเติบโตได้ภายในเวลาไม่กี่วัน และสปอร์จะกระจายกลับลงมาที่หน้าร้านหรือขึ้นไปตามบันไดได้

ครัวหลังร้าน บ่อดักไขมัน และตรอกหลังบ้าน

ตึกแถวที่ขายอาหารหรือมีครัวหลังร้านจะมีความเสี่ยงอีกชั้นหนึ่ง เพราะน้ำที่ดันขึ้นมาจากท่อระบายน้ำมักปนน้ำเสีย ไขมัน และเศษอาหาร ตรอกหลังตึกแถวในย่านเก่าหลายแห่งยังเป็นทางเดินของหนูและแมลงสาบ เมื่อน้ำท่วม ปัสสาวะและมูลของสัตว์เหล่านี้จึงอาจปนมากับน้ำที่ไหลเข้าบ้าน กลายเป็นแหล่งของแบคทีเรียหลายชนิด รวมถึงเชื้อเลปโตสไปโรซิสหรือโรคฉี่หนูที่ติดต่อผ่านแผลหรือรอยถลอกที่สัมผัสน้ำและดินโคลนปนเปื้อน

ผนังปูนเก่าที่ดูดน้ำขึ้นไปสูงกว่าระดับน้ำ

ตึกแถวรุ่นเก่ามักฉาบผนังด้วยปูนที่มีรูพรุน และหลายห้องไม่มีชั้นกันความชื้นที่ฐานผนัง เมื่อน้ำท่วมขังหลายวัน ผนังจะดูดน้ำขึ้นไปตามแรงคาปิลลารีสูงกว่าระดับน้ำจริงหลายสิบเซนติเมตร คราบน้ำที่เห็นอาจอยู่ที่ระดับเข่า แต่ความชื้นในเนื้อปูนอาจขึ้นไปถึงระดับเอว ผนังแบบนี้แห้งช้ามาก และเป็นที่มาของจุดดำ คราบเชื้อรา และสีที่โป่งพองที่ปรากฏขึ้นหลายสัปดาห์หลังน้ำลด

ผนังร่วมกับเพื่อนบ้านและพื้นไม้ชั้นบน

ผนังที่ใช้ร่วมกับห้องข้าง ๆ หมายความว่า แม้เราจะทำความสะอาดห้องของเราเรียบร้อยแล้ว ความชื้นจากห้องติดกันที่ยังไม่ได้จัดการก็ยังซึมผ่านมาได้ ส่วนพื้นชั้นสองของตึกแถวเก่าหลายห้องเป็นพื้นไม้ที่มีร่องระหว่างแผ่น อากาศชื้นจากชั้นล่างจึงซึมขึ้นได้ทั้งทางบันไดและทางร่องพื้น ใต้พื้นไม้ซึ่งเป็นเพดานของชั้นล่างก็เป็นอีกจุดที่เชื้อรามักเติบโตโดยไม่มีใครเห็น

เชื้อโรคและเชื้อราที่ควรรู้หลังน้ำท่วมตึกแถว และใครเสี่ยงที่สุด

น้ำท่วมในเมืองไม่ใช่น้ำสะอาด เพราะไหลผ่านถนน ท่อระบายน้ำ บ่อพัก และพื้นที่ที่มีขยะ ข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณสุขทั้งในและต่างประเทศ เช่น องค์การอนามัยโลก ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐอเมริกา และกรมควบคุมโรค ต่างเตือนตรงกันว่าน้ำท่วมอาจปนเปื้อนเชื้อโรคจากสิ่งปฏิกูล และแนะนำให้ทำความสะอาดและทำให้บ้านแห้งโดยเร็ว ภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงหากทำได้ เพื่อจำกัดการเติบโตของเชื้อรา

แบคทีเรียจากน้ำเสียและอุจจาระ

เมื่อน้ำเสียจากท่อดันกลับเข้าครัวหรือห้องน้ำชั้นล่าง แบคทีเรียที่มาจากอุจจาระอาจติดอยู่บนพื้น ผนัง ขาโต๊ะ ชั้นวางสินค้า และอุปกรณ์ครัว หากล้างไม่ทั่วถึง เชื้อเหล่านี้ทำให้เกิดอาการท้องร่วง คลื่นไส้ อาเจียน และปวดท้องได้ ร้านที่ขายอาหารหรือเครื่องดื่มจึงต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะความเสี่ยงไม่ได้อยู่แค่กับคนในบ้าน แต่รวมถึงลูกค้าที่มาซื้อด้วย

โรคฉี่หนูหรือเลปโตสไปโรซิส

ย่านตึกแถวที่มีตรอกหลังบ้านและท่อระบายน้ำเก่ามักมีหนูอาศัยอยู่ เชื้อเลปโตสไปโรซิสจากปัสสาวะหนูเข้าสู่ร่างกายได้ทางบาดแผล รอยถลอก หรือเยื่อบุตาและปาก ผู้ที่ลุยน้ำหรือย่ำโคลนตอนทำความสะอาดร้านแล้วมีอาการไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะที่น่อง ตาแดง ควรรีบไปพบแพทย์และแจ้งว่าเคยสัมผัสน้ำท่วม อย่ารอให้อาการหายเอง

เชื้อราในผนัง กล่องกระดาษ และเฟอร์นิเจอร์

เชื้อราที่พบบ่อยในอาคารหลังน้ำท่วมเติบโตได้ดีบนวัสดุที่มีเซลลูโลส เช่น กระดาษ ไม้ ผ้า และฝ้าเพดานยิปซัม สปอร์ของเชื้อราลอยอยู่ในอากาศ เมื่อสูดเข้าไปอาจกระตุ้นอาการภูมิแพ้ คัดจมูก จาม ไอ ระคายเคืองตา และทำให้อาการหอบหืดกำเริบ ในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ การสัมผัสเชื้อราปริมาณมากอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อที่รุนแรงกว่า

ใครในตึกแถวที่เสี่ยงที่สุด

• ผู้สูงอายุ ที่มักนอนชั้นสองเพื่อไม่ต้องขึ้นบันไดสูง จึงอยู่ใกล้ชั้นล่างและช่องบันไดมากที่สุด
• เด็กเล็ก ที่คลานหรือเล่นบนพื้น และเอามือเข้าปากบ่อย
• หญิงตั้งครรภ์ ที่ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสเชื้อโรคและสารเคมีเข้มข้นระหว่างทำความสะอาด
• ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ โรคปอด หรือผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ
• ลูกจ้างหรือคนในครอบครัวที่ทำงานหน้าร้าน ซึ่งอยู่กับชั้นล่างวันละหลายชั่วโมง
• ลูกค้า ที่เข้ามาในร้าน โดยเฉพาะร้านอาหาร ร้านยา และร้านที่มีเด็กหรือผู้สูงอายุมาใช้บริการ

หากคนในบ้านมีไข้ ปวดน่องหลังลุยน้ำ ท้องร่วงไม่หยุด หายใจลำบาก หรืออาการผิดปกติอื่น ๆ ต้องไปพบแพทย์ การอบโอโซนเป็นการดูแลสภาพแวดล้อม ไม่ได้ทดแทนการรักษาทางการแพทย์

ผลกระทบที่เจ้าของตึกแถวรู้สึกได้ทั้งในร้านและในบ้าน

ด้านสุขภาพ: คนในครอบครัวที่อาศัยอยู่ชั้นบนต้องหายใจเอาอากาศที่ลอยขึ้นมาจากชั้นล่างทุกคืน อาการไอเรื้อรัง คัดจมูก ผื่นคัน และนอนหลับไม่สนิทมักเกิดขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไป จนหลายบ้านไม่ทันเชื่อมโยงว่ามาจากความชื้นและเชื้อราหลังน้ำท่วม

ด้านเงิน: ร้านค้าในตึกแถวส่วนใหญ่เป็นธุรกิจครอบครัวที่มีรายได้รายวัน การปิดร้านนานขึ้นหนึ่งวันคือรายได้ที่หายไปทันที สินค้าที่เก็บไว้ในพื้นที่อับชื้นอาจขึ้นราจนต้องทิ้ง และถ้าปล่อยให้เชื้อราลุกลามในผนังหรือใต้พื้นไม้ ค่าซ่อมแซมภายหลังจะสูงกว่าการจัดการตั้งแต่ต้นหลายเท่า

ด้านเวลา: เจ้าของร้านต้องแบ่งเวลาระหว่างการเปิดร้าน การดูแลคนในบ้าน และการทำความสะอาด หลายบ้านขัดผนังซ้ำทุกสัปดาห์เพราะจุดดำกลับมาเรื่อย ๆ ซึ่งเป็นสัญญาณว่าต้นเหตุยังไม่ได้รับการแก้ไข

ด้านชื่อเสียงของร้าน: ลูกค้าประจำในย่านเก่ารู้จักร้านกันมานาน แต่ถ้าเดินเข้าร้านแล้วได้กลิ่นอับหรือเห็นคราบเชื้อราบนชั้นวาง ความเชื่อมั่นจะลดลงทันที โดยเฉพาะร้านที่ขายอาหาร ขนม เครื่องดื่ม ยา หรือสินค้าสำหรับเด็ก ภาพในโซเชียลมีเดียเพียงภาพเดียวก็อาจกระทบร้านที่สร้างมาหลายสิบปีได้

ด้านครอบครัว: ตึกแถวหลายห้องมีคนสามรุ่นอยู่ด้วยกัน ปู่ย่าตายายนอนชั้นสอง พ่อแม่และลูกนอนชั้นบน เมื่อทุกคนหายใจอากาศเดียวกันที่ลอยขึ้นมาจากชั้นล่าง ความกังวลเรื่องสุขภาพของคนที่เรารักจึงเป็นภาระทางใจที่หนักไม่แพ้ภาระทางการเงิน

วิธีที่เจ้าของตึกแถวมักใช้ และเหตุผลที่ยังไม่พอ

เทน้ำยาฟอกขาวราดพื้นและเช็ดผนัง: น้ำยาฟอกขาวช่วยฆ่าเชื้อบนพื้นผิวเรียบได้เมื่อผสมและใช้ถูกวิธี แต่ไม่สามารถเข้าถึงอากาศในช่องบันได ชั้นลอย ใต้พื้นไม้ หรือรูพรุนของผนังปูนเก่าได้ทั่วถึง การใช้ในพื้นที่ปิดแคบอย่างตึกแถวยังทำให้มีกลิ่นฉุนรบกวนคนที่อาศัยอยู่ชั้นบน และห้ามผสมกับน้ำยาทำความสะอาดชนิดอื่นโดยเด็ดขาด เพราะอาจเกิดก๊าซอันตราย

เปิดพัดลมเป่าทั้งวัน: พัดลมช่วยให้แห้งเร็วขึ้นจริง แต่ในตึกแถวที่มีช่องทางลมจำกัด พัดลมอาจแค่หมุนเวียนอากาศชื้นและสปอร์เชื้อราไปมาภายในอาคาร หรือเป่าขึ้นช่องบันไดไปชั้นบนมากขึ้น หากไม่ได้วางตำแหน่งให้ดันอากาศออกนอกอาคาร

ฉีดสเปรย์ปรับอากาศหรือจุดธูปกลบกลิ่น: กลิ่นหอมช่วยให้รู้สึกดีขึ้นชั่วครู่ แต่ไม่ได้ลดเชื้อโรคหรือสปอร์เชื้อราเลย และกลิ่นอับจะกลับมาทันทีเมื่อกลิ่นหอมจางลง

ทาสีทับคราบเชื้อรา: หลายบ้านรีบทาสีใหม่เพื่อให้หน้าร้านดูสะอาดก่อนเปิดขาย แต่ถ้าผนังยังชื้นและเชื้อรายังอยู่ในเนื้อปูน สีจะโป่งพอง ลอกเป็นแผ่น และคราบดำจะทะลุขึ้นมาอีกในไม่ช้า

ทำความสะอาดเฉพาะชั้นล่าง: นี่คือจุดที่พลาดบ่อยที่สุดในตึกแถว เพราะคนส่วนใหญ่คิดว่าน้ำท่วมแค่ชั้นล่าง จึงทำความสะอาดแค่ชั้นล่าง ทั้งที่อากาศชื้นและสปอร์เชื้อราได้ลอยขึ้นไปสะสมในห้องนอน ผ้าม่าน ฟูก และเสื้อผ้าชั้นบนแล้ว

บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อสำหรับตึกแถวและอาคารพาณิชย์จาก WHD

World Health Disinfection หรือ WHD ให้บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัยและอาคาร ซึ่งเหมาะกับอาคารที่มีหลายชั้นและหลายการใช้งานในหลังเดียวอย่างตึกแถว ตามข้อมูลบริการ โอโซน (O3) เป็นก๊าซที่มีความสามารถในการออกซิไดซ์สูง จึงเข้าไปทำลายโครงสร้างเซลล์ของไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา รวมถึงโมเลกุลของกลิ่น จากนั้นจะสลายกลับเป็นออกซิเจน (O2) โดยไม่ทิ้งสารเคมีตกค้าง ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์และ Intertek สหราชอาณาจักร ระบุประสิทธิภาพในการกำจัดไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อราได้ 99.99%

จุดเด่นของก๊าซคือสามารถกระจายไปทั่วพื้นที่ปิด เข้าถึงมุมอับใต้บันได ชั้นลอย ช่องระหว่างชั้นวางสินค้า หลังตู้เย็นโชว์ และพื้นที่ที่ผ้าหรือแปรงเข้าไม่ถึง ซึ่งเป็นจุดที่ตึกแถวมีอยู่มาก

ขั้นตอนการทำงานในตึกแถว แบ่งทีละโซน ทีละชั้น

1. สำรวจหน้างาน: ทีมงานเดินดูทุกชั้น ตั้งแต่หน้าร้าน ชั้นลอย ครัวหลังร้าน ห้องน้ำ ช่องบันได ไปจนถึงห้องนอนชั้นบน ดูระดับคราบน้ำ ความชื้นของผนัง และจุดที่มีเชื้อราให้เห็น เพื่อวางแผนแบ่งโซน
2. ตรวจความพร้อม: ยืนยันว่าตักโคลน ล้าง และทำให้พื้นที่แห้งแล้ว วัสดุที่เสียหายหนักและซึมน้ำเสียไปแล้ว เช่น ฟูกที่จมน้ำ กล่องกระดาษที่ขึ้นรา ถูกนำออกเรียบร้อย
3. เตรียมพื้นที่: ย้ายคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ออกจากโซนที่จะอบทั้งหมด ปิดประตูเหล็กม้วน หน้าต่าง และช่องเปิด ปิดพัดลมและเครื่องปรับอากาศ เพื่อให้ก๊าซอยู่ในพื้นที่ได้ตามระยะเวลาที่กำหนด
4. ปล่อยโอโซน: ใช้เครื่องผลิตโอโซนกระจายก๊าซให้ทั่วโซน รอบการทำงานโดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีต่อโซน ตามข้อมูลบริการ ซึ่งรวมช่วงเตรียม ช่วงเติมก๊าซ และช่วงสัมผัส
5. พักและระบายอากาศ: หลังจบรอบ ต้องปล่อยให้พื้นที่พักและเปิดระบายอากาศจนโอโซนสลายกลับเป็นออกซิเจน แล้วจึงให้คนกลับเข้าพื้นที่ได้ตามคำแนะนำของทีมงาน
6. ไล่ทำทีละชั้น: ในตึกแถว ทีมงานมักวางลำดับการทำงานให้ครอบครัวยังมีพื้นที่พักได้ระหว่างวัน เช่น ทำชั้นล่างและชั้นลอยก่อน แล้วค่อยไล่ขึ้นห้องนอน หรือทำทั้งอาคารในวันที่ครอบครัวไปพักที่อื่นได้

กฎความปลอดภัยที่ต้องปฏิบัติทุกครั้ง: การอบโอโซนต้องทำในพื้นที่ปิดที่ไม่มีคนอยู่ คน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ต้องออกจากโซนนั้นทั้งหมด และกลับเข้าได้หลังผ่านช่วงพักและระบายอากาศแล้วเท่านั้น ในตึกแถวที่บันไดเชื่อมทุกชั้น ต้องจัดการให้ไม่มีใครอยู่ในชั้นที่อากาศเชื่อมถึงกันระหว่างการอบ

10 เหตุผลที่ตึกแถวหลังน้ำท่วมควรอบโอโซนฆ่าเชื้อก่อนกลับมาใช้ชีวิตเต็มรูปแบบ

1. เข้าถึงช่องบันไดที่เป็นทางลมหลักของบ้าน ก๊าซโอโซนกระจายไปตามช่องบันไดเช่นเดียวกับที่อากาศชื้นเคยลอยขึ้นไป จึงจัดการกับเส้นทางที่เชื้อโรคเคยเดินทางได้ตรงจุด
2. ครอบคลุมชั้นลอยและมุมสต็อกที่เพดานต่ำ จุดที่คนเข้าไปขัดได้ยาก ก๊าซก็ยังกระจายไปถึง
3. ไม่ทิ้งสารเคมีตกค้างบนชั้นวางสินค้า เพราะโอโซนสลายกลับเป็นออกซิเจน ตามข้อมูลบริการ จึงเหมาะกับร้านที่ขายของกินของใช้ หลังจากล้างทำความสะอาดชั้นวางตามปกติแล้ว
4. ช่วยลดเชื้อในห้องนอนชั้นบนที่ไม่ได้ถูกน้ำท่วมแต่รับอากาศจากชั้นล่าง ซึ่งเป็นจุดที่มักถูกมองข้าม ดูรายละเอียดบริการอบโอโซนในที่พักอาศัย
5. รอบการทำงานสั้น ประมาณ 30 นาทีต่อโซนตามข้อมูลบริการ ช่วยให้วางแผนปิดร้านได้สั้นที่สุด
6. มีผลทดสอบรองรับ จากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์และ Intertek สหราชอาณาจักร ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรอง
7. ลดกลิ่นอับไปพร้อมกับเชื้อโรค เพราะโอโซนทำลายโมเลกุลกลิ่นที่ต้นเหตุ ไม่ใช่กลบกลิ่น ลูกค้าที่เดินเข้าร้านจะรู้สึกได้
8. เหมาะกับอาคารที่ใช้งานหลายแบบในหลังเดียว ทีมงานวางแผนแยกโซนร้าน โซนครัว โซนบ้านได้ตามการใช้งานจริง นัดสำรวจหน้างานตึกแถวของคุณ
9. เป็นหลักฐานให้ลูกค้าและครอบครัวมั่นใจ ร้านสามารถบอกลูกค้าได้ว่าได้ทำความสะอาดและฆ่าเชื้ออย่างเป็นขั้นตอนแล้ว
10. คุ้มค่ามากขึ้นเมื่อทำทั้งอาคาร ตามข้อมูลบริการ งานอบโอโซนตั้งแต่ 15,000 บาทขึ้นไปจะได้รับสเปรย์น้ำยาฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์ฟรี ไว้ใช้เช็ดจุดสัมผัสบ่อยในร้านหลังจากนั้น

ก่อนและหลังการอบโอโซนในตึกแถว

หมายเหตุ: ผลลัพธ์ขึ้นกับสภาพอาคาร ระดับความชื้นที่เหลืออยู่ และการกำจัดต้นเหตุของความชื้น หากผนังยังเปียกหรือยังมีน้ำรั่วซึม เชื้อราอาจกลับมาได้

กรณีตัวอย่าง: ร้านขายยาในตึกแถวสามชั้นย่านลาดพร้าว

กรณีตัวอย่าง (สถานการณ์จำลองเพื่ออธิบายขั้นตอน ไม่ใช่รีวิวที่ยืนยันตัวตนลูกค้า)

คุณนก เภสัชกรเจ้าของร้านขายยาในตึกแถวสามชั้น ชั้นล่างเป็นร้าน ด้านหลังเป็นห้องเก็บยาและห้องน้ำ ชั้นสองเป็นห้องนั่งเล่นและห้องนอนของคุณแม่ ชั้นสามเป็นห้องนอนของคุณนกกับสามี ถนนหน้าร้านมีน้ำขังหลายวันตามช่วงที่มีรายงานข่าวว่าถนนลาดพร้าวยังมีน้ำค้างอยู่ น้ำเข้าร้านไม่สูงมาก แต่ขังอยู่นานพอที่จะซึมเข้าฐานผนังและตู้ไม้ชั้นล่าง

หลังน้ำลด คุณนกปิดร้านสองวัน ย้ายยาที่ยังอยู่ในสภาพดีขึ้นชั้นสอง ทิ้งกล่องยาที่สัมผัสน้ำตามหลักความปลอดภัย ล้างพื้นและตู้ไม้ทั้งหมด เปิดประตูหลังและใช้พัดลมดูดอากาศเป่าออกนอกอาคารอยู่หลายวันจนพื้นและผนังแห้งขึ้น แต่ยังรู้สึกว่าห้องเก็บยาด้านหลังมีกลิ่นอับ และคุณแม่บ่นว่าห้องนอนชั้นสองมีกลิ่นชื้นตอนกลางคืน

เมื่อทีมงานเข้าสำรวจ ได้วางแผนแบ่งเป็นสามโซน คือ หน้าร้านกับห้องเก็บยา ช่องบันไดกับชั้นสอง และชั้นสาม ครอบครัวย้ายไปพักบ้านญาติหนึ่งวัน ยาและเวชภัณฑ์ถูกเก็บในภาชนะปิดสนิทตามคำแนะนำ ทีมงานอบทีละโซน พักและระบายอากาศตามขั้นตอน แล้วจึงให้ครอบครัวกลับเข้าบ้านในช่วงเย็น

คุณนกเล่าว่าสิ่งที่รู้สึกได้ชัดที่สุดคือกลิ่นอับในห้องเก็บยาและบนบันไดลดลงมาก ส่วนคุณแม่นอนหลับสบายขึ้น เธอใช้สเปรย์น้ำยาฆ่าเชื้อที่ได้รับจากโปรโมชันเช็ดเคาน์เตอร์และจุดสัมผัสบ่อยในร้านต่อเนื่องหลังจากนั้น และนัดช่างมาซ่อมผิวผนังที่ยังมีร่องรอยคราบน้ำในสัปดาห์ถัดไป ทั้งนี้ คุณนกยังแนะนำลูกค้าที่มีไข้หรือปวดน่องหลังลุยน้ำให้ไปพบแพทย์ทุกครั้ง เพราะเธอรู้ดีว่าการดูแลบ้านกับการดูแลสุขภาพต้องไปด้วยกัน

เช็กลิสต์ฟื้นฟูตึกแถวหลังน้ำท่วม ก่อนและหลังอบโอโซน

ความปลอดภัยก่อนเริ่มงาน

• ตัดไฟชั้นล่างก่อนเข้าไปในพื้นที่ที่ยังมีน้ำ และให้ช่างไฟฟ้าตรวจปลั๊ก สวิตช์ ตู้ไฟ และมอเตอร์ประตูเหล็กม้วนก่อนเปิดใช้งาน
• สวมรองเท้าบูท ถุงมือยาง และหน้ากากระหว่างตักโคลนและขนของเปียก
• ล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งหลังทำงาน และทำแผลทันทีหากมีรอยถลอก
• ถ่ายรูปความเสียหายของร้านและสินค้าไว้เป็นหลักฐานก่อนทิ้ง

ทำความสะอาดและทำให้แห้ง

• ตักโคลนออกให้หมด โดยเฉพาะร่องประตูเหล็กม้วน ใต้ชั้นวาง และรอบท่อระบายน้ำในครัว
• ล้างพื้นและผนังด้วยน้ำสะอาดกับน้ำยาทำความสะอาด ขัดจุดที่มีคราบ
• นำกล่องกระดาษ ฟูก พรม และวัสดุที่ซึมน้ำเสียและขึ้นราออกจากอาคาร
• เปิดประตูหน้าและหลังให้ลมผ่าน วางพัดลมให้เป่าอากาศออกนอกอาคาร ใช้เครื่องลดความชื้นหากมี
• ตรวจบ่อดักไขมันและท่อระบายน้ำหลังร้าน ล้างและลอกตะกอนให้เรียบร้อย
• ตรวจห้องนอนชั้นบน ซักผ้าม่าน ผ้าปูที่นอน และตากฟูกหากมีกลิ่นอับ

วันอบโอโซน

• วางแผนที่พักของครอบครัว ผู้สูงอายุ เด็ก และสัตว์เลี้ยงไว้ล่วงหน้า
• นำต้นไม้ออกจากอาคาร และเก็บอาหาร ยา และของที่ต้องการปกป้องในภาชนะปิด
• แจ้งเพื่อนบ้านห้องติดกันหากมีช่องเปิดเชื่อมถึงกัน
• ปิดเครื่องปรับอากาศและพัดลมตามคำแนะนำของทีมงาน
• กลับเข้าอาคารหลังทีมงานแจ้งว่าผ่านช่วงพักและระบายอากาศแล้วเท่านั้น

หลังอบโอโซน

• เปิดหน้าต่างระบายอากาศต่อสักระยะ แล้วเช็ดพื้นผิวที่สัมผัสอาหารตามปกติ
• เฝ้าดูผนังที่เคยชื้นต่อเนื่องหลายสัปดาห์ หากคราบกลับมา แสดงว่ายังมีความชื้นหรือน้ำรั่วที่ต้องแก้
• ซ่อมผิวผนังและทาสีใหม่เมื่อผนังแห้งสนิทแล้ว
• หมั่นทำความสะอาดจุดสัมผัสบ่อย เช่น เคาน์เตอร์ ราวบันได มือจับประตู
• สังเกตอาการของคนในบ้าน หากมีไข้ ปวดน่อง ท้องร่วง หรือหายใจลำบาก ให้ไปพบแพทย์

คำถามที่พบบ่อยเรื่องอบโอโซนตึกแถวหลังน้ำท่วม

1. น้ำท่วมแค่ชั้นล่าง จำเป็นต้องอบชั้นบนด้วยไหม

ขึ้นกับสภาพจริง แต่ในตึกแถวที่บันไดเปิดเชื่อมทุกชั้น อากาศชื้นและสปอร์เชื้อรามักลอยขึ้นไปแล้ว ทีมงานจะสำรวจและแนะนำว่าควรรวมชั้นใดบ้าง โดยเฉพาะห้องนอนของผู้สูงอายุและเด็ก

2. ต้องปิดร้านนานแค่ไหน

รอบการทำงานโดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีต่อโซนตามข้อมูลบริการ บวกช่วงพักและระบายอากาศ จำนวนโซนขึ้นกับขนาดอาคาร ร้านส่วนใหญ่จึงวางแผนทำในวันหยุดหรือช่วงที่ปิดร้านได้ โดยทีมงานจะประเมินเวลาให้ก่อนเริ่มงาน

3. สินค้าในร้านต้องขนออกทั้งหมดไหม

ไม่จำเป็นต้องขนออกทั้งหมด แต่สินค้าที่เปียกน้ำท่วมหรือขึ้นราควรแยกทิ้ง อาหาร ยา และสินค้าที่ต้องการปกป้องควรเก็บในภาชนะปิด ทีมงานจะแนะนำรายละเอียดตามประเภทร้าน

4. อบโอโซนแทนการล้างทำความสะอาดได้ไหม

ไม่ได้ การอบโอโซนเป็นขั้นตอนหลังการตักโคลน ล้าง และทำให้แห้ง โคลนและคราบสกปรกที่ยังอยู่จะบังเชื้อไว้ และความชื้นที่ค้างจะทำให้เชื้อรากลับมา

5. ผู้สูงอายุอยู่ชั้นบนระหว่างอบชั้นล่างได้ไหม

ในตึกแถวที่บันไดเปิดเชื่อมกัน ไม่ควรให้ใครอยู่ในอาคารระหว่างการอบ เพราะก๊าซสามารถลอยขึ้นไปตามช่องบันไดได้ การอบต้องทำในพื้นที่ที่ไม่มีคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ และกลับเข้าได้หลังช่วงพักและระบายอากาศเท่านั้น

6. ห้องติดกันยังไม่ได้ทำความสะอาด ห้องเราจะกลับมาชื้นไหม

มีโอกาส เพราะผนังร่วมส่งผ่านความชื้นได้ การคุยกับเพื่อนบ้านให้จัดการพร้อมกัน หรือทำต่อเนื่องในช่วงเวลาใกล้กัน จะช่วยให้ผลลัพธ์ดีขึ้น

7. คนในบ้านมีไข้และปวดน่องหลังลุยน้ำ ควรทำอย่างไร

ควรไปพบแพทย์ทันทีและแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำท่วม เพราะอาจเป็นอาการของโรคฉี่หนู การอบโอโซนเป็นการดูแลสภาพแวดล้อม ไม่ใช่การรักษาโรค

ให้หน้าร้านกลับมาขายได้ และให้ห้องนอนชั้นบนกลับมาหายใจได้สบาย

ปรึกษาทีมงาน WHD เพื่อสำรวจตึกแถวหรืออาคารพาณิชย์ของคุณ วางแผนแบ่งโซนตามชั้นและการใช้งาน และนัดวันอบโอโซนที่กระทบการค้าขายน้อยที่สุด

นัดสำรวจและอบโอโซนตึกแถว

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัยและอาคาร
• บริการอบโอโซนกำจัดกลิ่นสารเคมีตกค้าง หลังทาสีหรือซ่อมแซมร้าน
• Chemgene น้ำยาฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์
• เอกสารรับรอง
• ติดต่อเรา

แหล่งอ้างอิง

• 2026 Bangkok floods (Wikipedia)
• Al Jazeera: Disaster zone declared across Bangkok
• CDC: Floods
• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข