อบโอโซนห้องเก็บของมีค่าหลังน้ำท่วม: กู้เครื่องดนตรี ของสะสม และห้องเก็บสมบัติที่ขึ้นรา ก่อนความทรงจำจะเสียหายถาวร

น้ำท่วมไม่ได้ทำลายแค่เฟอร์นิเจอร์และเครื่องใช้ไฟฟ้า สำหรับหลายครอบครัว สิ่งที่เจ็บปวดที่สุดคือของที่ซื้อใหม่ไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นกีตาร์ตัวแรกที่เก็บเงินซื้อตั้งแต่สมัยเรียน เปียโนที่พ่อแม่ผ่อนให้ลูก ซอด้วงที่ตกทอดจากปู่ พระเครื่องและเหรียญที่สะสมมาทั้งชีวิต แสตมป์ แผ่นเสียง การ์ตูนรุ่นเก่า ฟิกเกอร์รุ่นจำกัด หรือกล่องอัลบั้มรูปของครอบครัว เมื่อน้ำลดและความชื้นยังค้างอยู่ในห้องเก็บของ เชื้อราจะเริ่มเดินทางอย่างเงียบ ๆ จากผนังไปสู่ของรักทุกชิ้น บทความนี้เขียนขึ้นสำหรับนักดนตรี นักสะสม และเจ้าของบ้านที่มีห้องเก็บของมีค่า เพื่ออธิบายว่าเชื้อราทำอะไรกับวัสดุแต่ละประเภท ทำไมวิธีแก้แบบเดิมจึงไม่พอ และการอบโอโซนฆ่าเชื้อในห้องเก็บของควรทำอย่างไรให้ได้ผลโดยไม่ทำร้ายของที่คุณรัก

เรื่องเล่าจากสถานการณ์จริงที่พบบ่อย: ห้องดนตรีชั้นล่างในนนทบุรี กับกลิ่นอับที่ไม่ยอมจากไป

(กรณีตัวอย่างเพื่ออธิบายสถานการณ์ ไม่ได้อ้างอิงบุคคลหรือบ้านหลังใดโดยเฉพาะ)

พี่ต้นเป็นครูสอนดนตรีอิสระในอำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี บ้านของเขาเป็นทาวน์เฮาส์สองชั้น ห้องชั้นล่างด้านหลังถูกดัดแปลงเป็นห้องซ้อมและห้องเก็บเครื่องดนตรี มีกีตาร์โปร่งสามตัว กีตาร์ไฟฟ้าสองตัว ไวโอลินของลูกสาว คีย์บอร์ด เครื่องขยายเสียง และตู้ไม้ใส่แผ่นเสียงกว่าสองร้อยแผ่นที่เขาสะสมมาตั้งแต่วัยรุ่น ชั้นบนสุดของตู้ยังมีกล่องใส่พระเครื่องและเหรียญที่ได้รับตกทอดจากคุณพ่อ

ปีนั้นน้ำเข้าบ้านสูงประมาณครึ่งเข่าและแช่อยู่เกือบหนึ่งสัปดาห์ พี่ต้นยกของขึ้นชั้นบนได้บางส่วน แต่ตู้แผ่นเสียงหนักเกินกว่าจะย้าย เคสกีตาร์สองใบวางอยู่บนพื้นและจมน้ำไปทั้งใบ เมื่อน้ำลด เขาเปิดประตูห้องแล้วพบกลิ่นอับชื้นแรงจนต้องถอยออกมา ภายในสามวันต่อมา จุดสีขาวปนเขียวเริ่มขึ้นที่ปกแผ่นเสียง ผ้ากำมะหยี่ในเคสกีตาร์เปลี่ยนเป็นสีเทาด่าง และฝุ่นละเอียดสีเขียวเกาะอยู่บนคอไวโอลินที่อยู่สูงจากพื้นเกือบเมตร ทั้งที่ไม่ได้โดนน้ำเลย

เขาขัดทำความสะอาด เช็ดด้วยแอลกอฮอล์ เปิดพัดลมทั้งวัน และวางถ่านดูดกลิ่นไว้ทุกมุม ผ่านไปสองสัปดาห์ ราบนผนังดูหายไป แต่กลิ่นยังอยู่ และทุกครั้งที่นักเรียนเข้ามาเรียน เด็กบางคนเริ่มจามและคัดจมูก พี่ต้นเองก็ไอเรื้อรังตอนกลางคืน สิ่งที่เขาเริ่มสงสัยคือ เชื้อราที่มองไม่เห็นยังลอยอยู่ในอากาศและซ่อนอยู่ในซอกที่มือเช็ดไปไม่ถึงหรือเปล่า และจะจัดการอย่างไรโดยไม่ทำให้เครื่องดนตรีและของสะสมที่เหลืออยู่เสียหายเพิ่มขึ้น

เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในบ้านที่ถูกน้ำท่วม ไม่ว่าจะเป็นอยุธยา ปทุมธานี เชียงใหม่ หรือหาดใหญ่ ห้องเก็บของมักอยู่ชั้นล่าง อยู่มุมอับ ไม่ค่อยเปิดหน้าต่าง และเต็มไปด้วยวัสดุที่เชื้อราชอบที่สุด

ทำความเข้าใจปัญหา: เชื้อรากับวัสดุของมีค่า

เชื้อราเป็นสิ่งมีชีวิตที่อยู่รอบตัวเราเสมอในรูปของสปอร์ขนาดเล็กมากที่ลอยอยู่ในอากาศ ในสภาพปกติสปอร์เหล่านี้ไม่ได้เป็นปัญหา แต่เมื่อมีความชื้นสูง อากาศนิ่ง และมีวัสดุอินทรีย์ให้กิน สปอร์จะงอกเป็นเส้นใยและขยายตัวอย่างรวดเร็ว องค์การอนามัยโลกและหน่วยงานสาธารณสุขของสหรัฐอเมริกาแนะนำตรงกันว่า วัสดุที่เปียกน้ำควรทำความสะอาดและทำให้แห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง เพื่อจำกัดการเติบโตของเชื้อรา ปัญหาคือหลังน้ำท่วมจริง แทบไม่มีบ้านไหนทำได้ทันเวลา

ทำไมห้องเก็บของจึงเป็นจุดเสี่ยงที่สุดในบ้าน

ห้องเก็บของมักถูกออกแบบให้ปิดทึบเพื่อกันฝุ่นและแสงแดด ซึ่งดีต่อการเก็บรักษาในยามปกติ แต่กลับเป็นกับดักความชื้นหลังน้ำท่วม ของถูกวางซ้อนกันแน่น อากาศไหลเวียนไม่ได้ ตู้ไม้ กล่องกระดาษ และเคสบุผ้าดูดน้ำไว้แล้วค่อย ๆ คายความชื้นออกมาเป็นเวลาหลายสัปดาห์ แม้ของชิ้นที่อยู่บนชั้นสูงจะไม่ได้โดนน้ำโดยตรง แต่ความชื้นในอากาศที่สูงต่อเนื่องก็เพียงพอให้เชื้อราเกาะและเติบโตได้

เชื้อราทำอะไรกับวัสดุแต่ละประเภท

• ไม้ของเครื่องดนตรี เช่น กีตาร์ ไวโอลิน ซอ จะเข้ บิวกิ้น และเปียโน ไม้ที่ดูดความชื้นจะบวม แนวกาวอาจเสื่อม ลายไม้ด่าง และเส้นใยเชื้อราสามารถแทรกเข้าไปในรูพรุนของไม้ด้านใน โดยเฉพาะภายในตัวกล่องเสียงที่มือเข้าไปเช็ดไม่ได้
• ผ้าบุและกำมะหยี่ในเคส เป็นแหล่งสะสมสปอร์ชั้นดี เพราะเก็บความชื้นไว้นานและมีฝุ่นอินทรีย์เป็นอาหาร เคสที่ขึ้นราจะกลายเป็นตัวแพร่เชื้อกลับไปยังเครื่องดนตรีทุกครั้งที่ปิดฝา
• หนังและหนังสัตว์ เช่น หน้ากลอง สายสะพาย ปกอัลบั้ม และกระเป๋าหนัง มักเกิดคราบขาวหรือเขียว และอาจแข็งกรอบหรือเสียรูปทรงถาวร
• กระดาษ เช่น ปกแผ่นเสียง โน้ตเพลง แสตมป์ ธนบัตรเก่า หนังสือการ์ตูน และโปสเตอร์ จะเกิดจุดสีน้ำตาลหรือเหลืองที่เรียกกันว่าจุดด่าง กระดาษบางชนิดติดกันเป็นก้อน และหมึกอาจซีดหรือเลอะ
• โลหะ เช่น สายกีตาร์ เฟรต เหรียญ และพระเครื่องที่มีกรอบโลหะ แม้เชื้อราไม่กินโลหะ แต่คราบเชื้อราและความชื้นเร่งให้เกิดสนิมและคราบหมอง
• อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น คีย์บอร์ด เครื่องขยายเสียง เอฟเฟกต์ และเครื่องเล่นแผ่นเสียง ความชื้นและคราบเชื้อราบนแผงวงจรอาจทำให้เกิดการลัดวงจรหรือสัญญาณรบกวน
• ของสะสมพลาสติกและเรซิน เช่น ฟิกเกอร์ โมเดล และกล่องบรรจุภัณฑ์เดิมที่นักสะสมให้ความสำคัญมาก กล่องกระดาษขึ้นราง่าย ส่วนตัวชิ้นงานอาจมีคราบด่างที่ผิว

ผลต่อสุขภาพของคนในบ้าน

นอกจากความเสียหายต่อทรัพย์สิน สปอร์เชื้อราที่ฟุ้งจากห้องเก็บของยังส่งผลต่อสุขภาพโดยตรง อาการที่พบบ่อยคือ จาม คัดจมูก น้ำมูกไหล ตาคัน ไอ ระคายคอ และผื่นคันตามผิวหนัง ผู้ที่เป็นภูมิแพ้หรือหอบหืดอาจมีอาการกำเริบหนักขึ้น กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือภูมิคุ้มกันต่ำ ซึ่งควรหลีกเลี่ยงการเข้าไปคัดแยกของในห้องที่ขึ้นราเอง หากมีอาการหายใจลำบาก ไอมีเสมหะผิดปกติ หรือมีไข้ ควรไปพบแพทย์ทันที

สำหรับนักดนตรีเครื่องเป่า เช่น ขลุ่ย แซกโซโฟน ทรัมเป็ต หรือแคน ความเสี่ยงยิ่งสูงขึ้น เพราะเครื่องดนตรีสัมผัสกับปากและลมหายใจโดยตรง เครื่องเป่าที่จมน้ำท่วมซึ่งปนเปื้อนน้ำเสียต้องได้รับการล้างทำความสะอาดอย่างละเอียดโดยช่างผู้เชี่ยวชาญก่อนนำกลับมาใช้ ห้ามเป่าทันทีเพียงเพราะภายนอกดูแห้งแล้ว

ผลกระทบที่มากกว่าที่คิด

ด้านสุขภาพ

ห้องเก็บของที่ขึ้นรามักอยู่ติดกับพื้นที่ใช้ชีวิต เมื่อเปิดประตูเข้าออก สปอร์จะฟุ้งกระจายไปยังห้องนั่งเล่นและห้องนอน สำหรับบ้านที่ใช้ห้องเก็บของเป็นห้องซ้อมดนตรีหรือห้องสอน คนที่ได้รับผลกระทบไม่ได้มีแค่สมาชิกในครอบครัว แต่รวมถึงนักเรียนและแขกที่มาเยี่ยมด้วย

ด้านการเงิน

เครื่องดนตรีดี ๆ หนึ่งตัวอาจมีมูลค่าหลายหมื่นถึงหลายแสนบาท ค่าซ่อมไม้ที่บวม ค่าเปลี่ยนแนวกาว ค่าล้างแผงวงจร หรือค่าบูรณะของสะสมโดยผู้เชี่ยวชาญก็ไม่ใช่เงินน้อย ยิ่งปล่อยให้เชื้อราเติบโตนานเท่าไร ค่าซ่อมก็ยิ่งสูงขึ้น และบางครั้งอาจถึงขั้นซ่อมไม่ได้ ของสะสมที่มีราคาตามสภาพ เช่น การ์ตูนรุ่นแรก แสตมป์ หรือฟิกเกอร์ในกล่อง จะเสียมูลค่าทันทีที่มีคราบเชื้อราปรากฏ

ด้านเวลาและอาชีพ

สำหรับนักดนตรีอาชีพหรือครูสอนดนตรี เครื่องดนตรีคือเครื่องมือทำมาหากิน การที่ห้องซ้อมใช้งานไม่ได้หนึ่งเดือนหมายถึงรายได้ที่หายไป งานแสดงที่ต้องยกเลิก และนักเรียนที่อาจย้ายไปเรียนที่อื่น

ด้านจิตใจและครอบครัว

ของสะสมและของตกทอดคือความทรงจำ การเห็นของที่พ่อแม่มอบให้ค่อย ๆ ถูกเชื้อรากัดกินสร้างความเครียดและความรู้สึกผิดให้เจ้าของอย่างมาก บางครอบครัวเกิดความขัดแย้งว่าควรเก็บหรือควรทิ้ง ซึ่งการมีขั้นตอนที่ชัดเจนและผู้ช่วยที่เข้าใจจะช่วยลดความกดดันตรงนี้ได้มาก

ทำไมวิธีแก้แบบเดิมจึงไม่พอสำหรับห้องเก็บของมีค่า

• เช็ดด้วยน้ำยาฟอกขาวหรือน้ำยาเข้มข้น น้ำยาฟอกขาวอาจกัดสีไม้ แลคเกอร์ หนัง และกระดาษ ทิ้งคราบและกลิ่นตกค้าง ที่สำคัญคือมันจัดการได้เฉพาะพื้นผิวที่เช็ดถึง ไม่ได้ไปถึงสปอร์ในอากาศหรือในซอกลึก
• เช็ดด้วยแอลกอฮอล์อย่างเดียว ช่วยกับพื้นผิวเรียบบางจุดได้ แต่แอลกอฮอล์ระเหยเร็ว ไปไม่ถึงภายในกล่องเสียงกีตาร์ ในร่องตู้ไม้ หรือเส้นใยผ้าบุเคส และอาจทำให้เคลือบเงาบางชนิดเสียหาย
• เปิดพัดลมเป่า ช่วยให้แห้ง แต่ถ้าเป่าในห้องที่มีราอยู่แล้ว พัดลมจะพัดสปอร์ให้ฟุ้งไปทั่วบ้าน และไปเกาะบนของชิ้นที่ยังสะอาดอยู่
• ฉีดสเปรย์ปรับอากาศหรือวางถ่านดูดกลิ่น กลิ่นหอมเพียงกลบกลิ่นอับชั่วคราว ส่วนถ่านช่วยดูดกลิ่นได้ระดับหนึ่งแต่ไม่ได้ฆ่าเชื้อราต้นตอของกลิ่น
• ทาสีทับผนังที่ขึ้นรา เชื้อรายังคงเติบโตอยู่ใต้ชั้นสี และจะดันสีให้พองกลับขึ้นมาใหม่ภายในไม่กี่เดือน
• เก็บของกลับเข้าตู้ทันทีที่ดูแห้ง เป็นความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุด ของที่ดูแห้งภายนอกอาจยังชื้นอยู่ด้านใน และตู้ที่ยังไม่ได้ฆ่าเชื้อจะส่งเชื้อกลับไปให้ของทุกชิ้น

สรุปคือ วิธีเหล่านี้แต่ละวิธีมีประโยชน์ในขั้นตอนของมัน แต่ไม่มีวิธีใดจัดการกับเชื้อราที่ลอยอยู่ในอากาศ ซ่อนในซอกลึก และสะสมในเนื้อผ้าได้ครบในคราวเดียว โดยไม่ทิ้งสารเคมีไว้บนของมีค่า

คำตอบ: บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อจาก World Health Disinfection

โอโซน หรือ O3 เป็นก๊าซที่มีคุณสมบัติออกซิไดซ์สูง เมื่อปล่อยเข้าสู่ห้องที่ปิดสนิท โอโซนจะกระจายไปทั่วทุกซอกมุมในรูปของก๊าซ เข้าไปถึงจุดที่มือและผ้าเช็ดเข้าไม่ถึง เช่น ใต้ตู้ หลังชั้นวาง ภายในช่องว่างของเฟอร์นิเจอร์ และอากาศทั้งห้อง โอโซนจะทำลายโครงสร้างเซลล์ของไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา รวมถึงแตกโมเลกุลของกลิ่นอับ จากนั้นจะสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน (O2) โดยไม่ทิ้งสารเคมีตกค้าง ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบสำคัญเมื่อต้องทำงานในห้องที่เต็มไปด้วยของมีค่า

บริการอบโอโซนของ WHD ได้รับการทดสอบและรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ Intertek ประเทศอังกฤษ ในการกำจัดไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา 99.99% ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรอง ท่านสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หน้า เอกสารรับรอง

ข้อควรรู้ก่อนอบโอโซนในห้องเก็บของมีค่า

ความจริงที่ต้องพูดตรง ๆ คือ โอโซนเป็นสารออกซิไดซ์ที่แรง ซึ่งเป็นเหตุผลที่มันฆ่าเชื้อได้ดี แต่ก็แปลว่าวัสดุบางประเภทอาจไวต่อการสัมผัสโอโซนเป็นเวลานานหรือความเข้มข้นสูง เช่น ยางธรรมชาติ ยางยืด ฟองน้ำบางชนิด และสีย้อมบางประเภท การอบโอโซนในห้องเก็บของมีค่าจึงไม่ใช่การเปิดเครื่องแล้วปล่อยทิ้งไว้ ทีมงานจะสำรวจห้องร่วมกับเจ้าของก่อน เพื่อแนะนำว่าชิ้นใดควรนำออกจากห้อง ชิ้นใดควรห่อหรือเก็บในกล่องปิด และกำหนดระยะเวลาให้เหมาะกับพื้นที่ สำหรับของโบราณ งานศิลปะ หรือของที่มีมูลค่าสูงมาก เราแนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์หรือช่างซ่อมเครื่องดนตรีควบคู่ไปด้วยเสมอ

ขั้นตอนการทำงาน

1. สำรวจและประเมิน ทีมงานดูขนาดห้อง ระดับความชื้น จุดที่มีเชื้อรา และรายการของมีค่า พร้อมแนะนำการคัดแยกของ
2. เตรียมพื้นที่ เจ้าของบ้านขนโคลนและของที่เสียหายหนักออก ทำความสะอาดพื้นผิว และทำให้ห้องแห้งก่อน จากนั้นแยกหรือห่อชิ้นงานที่ไวต่อโอโซนตามคำแนะนำ เปิดประตูตู้และฝาเคสที่ต้องการให้โอโซนเข้าถึง
3. ปิดห้องและปล่อยโอโซน ห้องต้องว่างเปล่าจากคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ ปิดประตูหน้าต่างให้สนิท แล้วปล่อยโอโซนเข้าสู่พื้นที่
4. ระยะสัมผัส ให้โอโซนทำงานกับเชื้อโรคและกลิ่นในเวลาที่กำหนด โดยทั่วไปหนึ่งรอบใช้เวลาประมาณ 30 นาทีต่อโซน ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่
5. พักห้องและระบายอากาศ รอให้โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน แล้วเปิดระบายอากาศ ก่อนอนุญาตให้คนกลับเข้าห้อง
6. ตรวจผลและแนะนำการดูแลต่อ ทีมงานแนะนำวิธีควบคุมความชื้นเพื่อป้องกันเชื้อรากลับมาในระยะยาว

ความปลอดภัยต้องมาก่อน: การอบโอโซนทำในห้องที่ปิดและว่างเปล่าเท่านั้น คน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ต้องออกจากพื้นที่ทั้งหมด และกลับเข้าได้หลังช่วงพักห้องและระบายอากาศเสร็จสิ้นแล้วเท่านั้น โอโซนเป็นขั้นตอนหลังจากขนโคลน ล้าง และทำให้แห้งแล้ว ไม่ได้ใช้แทนการทำความสะอาด การซ่อมแซมโดยช่าง หรือการรักษาทางการแพทย์

10 เหตุผลที่นักดนตรีและนักสะสมเลือกอบโอโซนห้องเก็บของหลังน้ำท่วม

1. เข้าถึงทุกซอกที่มือเช็ดไม่ถึง ก๊าซโอโซนแทรกเข้าไปหลังตู้ ใต้ชั้นวาง และภายในช่องว่างที่เปิดไว้ ซึ่งเป็นแหล่งซ่อนของสปอร์
2. ไม่ทิ้งสารเคมีบนของรัก โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน ไม่มีคราบน้ำยาเหนียวบนไม้ กระดาษ หรือหนัง
3. จัดการกลิ่นอับที่ต้นตอ แทนที่จะกลบกลิ่น โอโซนแตกโมเลกุลกลิ่นและทำลายเชื้อราที่สร้างกลิ่น
4. ลดสปอร์ในอากาศทั้งห้อง ช่วยลดความเสี่ยงที่สปอร์จะฟุ้งไปเกาะของชิ้นใหม่หรือถูกคนในบ้านหายใจเข้าไป
5. มีผลทดสอบรองรับ ได้รับการทดสอบจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์และ Intertek ประเทศอังกฤษ ในการกำจัดเชื้อ 99.99% ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรอง ดูรายละเอียดที่ บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัย
6. ทีมงานประเมินวัสดุก่อนเริ่ม ไม่ใช่การอบแบบเหมารวม แต่มีการแนะนำว่าชิ้นใดควรนำออกหรือห่อไว้
7. ใช้เวลาไม่นาน ประมาณ 30 นาทีต่อโซน ไม่ต้องปิดห้องหลายวันจนเสียโอกาสใช้งาน
8. เหมาะเป็นขั้นตอนปิดงาน หลังจากทำความสะอาดและลดความชื้นแล้ว การอบโอโซนช่วยจัดการเชื้อที่หลงเหลือก่อนเก็บของกลับเข้าที่
9. คืนห้องซ้อมให้กลับมาใช้งานได้ สำหรับครูสอนดนตรีและนักดนตรีอาชีพ ห้องที่ไม่มีกลิ่นอับช่วยให้นักเรียนและลูกค้ามั่นใจกลับมา นัดหมายอบโอโซน
10. ครอบคลุมทั้งบ้าน ห้องเก็บของมักไม่ใช่จุดเดียวที่มีปัญหา ทีมงานสามารถวางแผนอบโอโซนทั้งบ้านไปพร้อมกัน และหากงานอบโอโซนมีมูลค่าตั้งแต่ 15,000 บาทขึ้นไป รับฟรีสเปรย์ฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์ ดูรายละเอียดบริการ

ก่อนและหลังอบโอโซน

กรณีตัวอย่าง: คุณแพรวกับห้องเก็บของสะสมในปทุมธานี

(กรณีตัวอย่างเพื่อประกอบความเข้าใจ ไม่ใช่รีวิวจากลูกค้าที่ยืนยันตัวตน)

คุณแพรวเป็นพนักงานบริษัทในจังหวัดปทุมธานีที่สะสมฟิกเกอร์และหนังสือการ์ตูนมากว่าสิบห้าปี ห้องเก็บของชั้นล่างของเธอถูกน้ำท่วมสูงประมาณหนึ่งฟุต กล่องการ์ตูนที่วางบนพื้นเสียหายเกือบทั้งหมด ส่วนตู้กระจกใส่ฟิกเกอร์อยู่สูงพ้นน้ำ แต่หลังน้ำลดหนึ่งสัปดาห์ เธอสังเกตเห็นฝ้าขาวที่มุมกล่องบรรจุภัณฑ์เดิม และมีกลิ่นอับทุกครั้งที่เปิดตู้

เธอเริ่มจากการถ่ายรูปทุกชิ้นเพื่อใช้เป็นหลักฐานประกันภัย ย้ายของทั้งหมดออกไปวางในห้องชั้นบนที่เปิดเครื่องลดความชื้น ทิ้งกล่องกระดาษที่เปียกน้ำโดยตรง และแยกหนังสือการ์ตูนที่มีมูลค่าสูงไปปรึกษาร้านที่รับบูรณะหนังสือ จากนั้นให้ช่างรื้อไม้บัวพื้นที่บวมน้ำออก ล้างผนัง และเปิดเครื่องลดความชื้นในห้องเก็บของต่อเนื่องหลายวัน

เมื่อห้องแห้งแล้ว เธอติดต่อทีม WHD ให้เข้ามาประเมิน ทีมงานแนะนำให้เปิดประตูตู้กระจกและลิ้นชักทุกช่อง นำฟิกเกอร์ที่มีชิ้นส่วนยางหรือผ้าออกไปก่อน แล้วอบโอโซนห้องที่ว่างเปล่า หลังช่วงพักห้องและระบายอากาศ กลิ่นอับที่เคยเจอทุกครั้งที่เปิดตู้ลดลงอย่างเห็นได้ชัด เธอจึงค่อย ๆ นำของที่เช็ดทำความสะอาดแล้วกลับเข้าตู้ พร้อมวางซองกันชื้นและเครื่องวัดความชื้นไว้ในห้องเพื่อเฝ้าระวังต่อไป

สิ่งที่คุณแพรวบอกว่าเป็นบทเรียนสำคัญคือ อย่ารีบเก็บของกลับเข้าตู้ก่อนที่ห้องจะแห้งและได้รับการฆ่าเชื้อ เพราะความพยายามทำความสะอาดทีละชิ้นจะสูญเปล่าถ้าตู้และอากาศในห้องยังเต็มไปด้วยสปอร์

เช็กลิสต์กู้ห้องเก็บของมีค่า ก่อนและหลังอบโอโซน

ระยะที่ 1: ทันทีหลังน้ำลด

• ตัดไฟในห้องเก็บของก่อนเข้าไป หากมีปลั๊กหรือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำ
• สวมถุงมือยาง รองเท้าบูท และหน้ากาก N95 เมื่อเข้าไปในห้องที่ขึ้นรา
• ถ่ายรูปและวิดีโอความเสียหายของทุกชิ้นก่อนเคลื่อนย้าย เพื่อใช้กับประกันภัย
• ขนของออกจากห้องให้เร็วที่สุด แยกเป็นกลุ่ม ชิ้นที่จมน้ำ ชิ้นที่เปียกบางส่วน และชิ้นที่ไม่โดนน้ำ
• หากมีบาดแผลและเคยลุยน้ำ แล้วมีไข้ ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะน่อง ให้ไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจเสี่ยงโรคเลปโตสไปโรซิสหรือโรคฉี่หนู

ระยะที่ 2: ดูแลแต่ละวัสดุ

• เครื่องดนตรีไม้ อย่าตากแดดจัดหรือเป่าลมร้อน เพราะไม้จะแตกร้าว ให้คลายสาย ถอดออกจากเคส และผึ่งในห้องที่ร่มและมีเครื่องลดความชื้น แล้วส่งช่างซ่อมเครื่องดนตรีตรวจสอบ
• เคสบุผ้า ถ้าจมน้ำเสีย โดยทั่วไปควรเปลี่ยนใหม่ เพราะทำความสะอาดชั้นฟองน้ำด้านในได้ยากมาก
• เครื่องดนตรีไฟฟ้าและเครื่องเสียง ห้ามเสียบไฟทดสอบทันที ให้ช่างอิเล็กทรอนิกส์ตรวจก่อน
• เครื่องเป่า ต้องล้างและฆ่าเชื้อภายในโดยช่างผู้เชี่ยวชาญก่อนนำกลับมาเป่า
• กระดาษและภาพถ่ายที่มีค่า ถ้าเปียกมากและยังไม่สามารถจัดการได้ทันที วิธีที่นักอนุรักษ์นิยมใช้คือใส่ถุงแล้วแช่แข็งไว้ก่อนเพื่อชะลอเชื้อรา แล้วปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
• เหรียญและพระเครื่อง ห้ามขัดด้วยของแข็ง ล้างเบา ๆ เช็ดให้แห้งสนิท และปรึกษาผู้ชำนาญก่อนใช้น้ำยาใด ๆ

ระยะที่ 3: เตรียมห้องก่อนอบโอโซน

• ขนโคลน ล้างพื้นและผนัง รื้อวัสดุที่บวมน้ำและซ่อมแซมไม่ได้ออก
• ทำให้ห้องแห้งด้วยเครื่องลดความชื้นและการระบายอากาศ
• นำของที่ไวต่อโอโซน ของโบราณ และงานศิลปะที่มีมูลค่าสูงออกจากห้อง หรือห่อปิดตามคำแนะนำของทีมงาน
• เปิดประตูตู้ ลิ้นชัก และฝาเคสเปล่าที่ต้องการฆ่าเชื้อ
• ให้คน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ออกจากพื้นที่ทั้งหมด

ระยะที่ 4: หลังอบโอโซน

• กลับเข้าห้องหลังช่วงพักห้องและระบายอากาศเสร็จแล้วเท่านั้น
• นำของที่ทำความสะอาดและแห้งสนิทแล้วกลับเข้าที่ทีละกลุ่ม
• วางเครื่องวัดความชื้น ควบคุมความชื้นในห้องไม่ให้สูงเกินไป และเปิดเครื่องลดความชื้นเป็นประจำในฤดูฝน
• ยกตู้และชั้นเก็บของให้สูงจากพื้น และใช้กล่องพลาสติกปิดสนิทแทนกล่องกระดาษ
• ตรวจของสะสมและเครื่องดนตรีทุกสัปดาห์ในเดือนแรก หากพบจุดราใหม่ให้รีบจัดการ

คำถามที่พบบ่อย

1. อบโอโซนแล้วเครื่องดนตรีที่ขึ้นราจะกลับมาเหมือนเดิมหรือไม่

โอโซนช่วยจัดการเชื้อราและกลิ่นในห้องและบนพื้นผิวที่เข้าถึงได้ แต่ไม่สามารถซ่อมไม้ที่บวม แนวกาวที่เสื่อม หรือวงจรที่เสียหายได้ เครื่องดนตรีที่โดนน้ำควรให้ช่างซ่อมตรวจสอบเสมอ การอบโอโซนเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟูห้องเก็บ ไม่ใช่การซ่อมเครื่องดนตรี

2. ของสะสมชิ้นไหนไม่ควรอยู่ในห้องระหว่างอบโอโซน

โดยทั่วไป ของที่มีส่วนประกอบเป็นยางธรรมชาติ ยางยืด ฟองน้ำ ของโบราณ งานศิลปะที่มีมูลค่าสูง และสิ่งที่เจ้าของกังวลเป็นพิเศษ ควรนำออกหรือห่อปิดไว้ ทีมงานจะแนะนำเป็นรายกรณีหลังสำรวจพื้นที่

3. ต้องทำความสะอาดก่อน หรือเรียกทีมอบโอโซนมาเลย

ต้องขนโคลน ล้าง และทำให้ห้องแห้งก่อนเสมอ โอโซนทำงานได้ดีที่สุดในห้องที่สะอาดและแห้ง ถ้ายังมีโคลนหรือของที่เปียกชุ่มอยู่ เชื้อราจะกลับมาได้อีก

4. ใช้เวลานานเท่าไร และกลับเข้าห้องได้เมื่อไร

โดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีต่อโซน ขึ้นกับขนาดพื้นที่ จากนั้นต้องพักห้องและระบายอากาศให้เรียบร้อยก่อน ทีมงานจะแจ้งเวลาที่กลับเข้าได้อย่างปลอดภัย ระหว่างนั้นห้ามคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้อยู่ในพื้นที่

5. โอโซนทิ้งกลิ่นหรือคราบไว้บนแผ่นเสียงและหนังสือหรือไม่

โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน จึงไม่ทิ้งคราบสารเคมีเหมือนการฉีดน้ำยา ในช่วงแรกหลังอบอาจได้กลิ่นสะอาดคล้ายอากาศหลังฝนตกเล็กน้อย ซึ่งจะหายไปเมื่อระบายอากาศ

6. อบโอโซนแล้วเชื้อราจะไม่กลับมาอีกเลยใช่ไหม

โอโซนจัดการเชื้อที่มีอยู่ในขณะอบ แต่ถ้าห้องยังชื้นหรือมีน้ำรั่วซึม เชื้อราก็กลับมาได้ การควบคุมความชื้นหลังจากนั้นจึงสำคัญมาก

7. ห้องเก็บของเล็กมาก คุ้มไหมที่จะเรียกทีมงาน

ถ้าห้องนั้นเก็บของที่มีค่าทางเงินหรือทางใจ การป้องกันไม่ให้เชื้อรากัดกินของเหล่านั้นมักคุ้มกว่าค่าบูรณะในภายหลัง และสามารถวางแผนอบห้องอื่นในบ้านไปพร้อมกันได้ ลองปรึกษาทีมงานผ่าน หน้าติดต่อเรา

อย่าให้เชื้อรากัดกินความทรงจำของคุณ

ปรึกษาทีม World Health Disinfection เพื่อประเมินห้องเก็บของ ห้องซ้อมดนตรี และห้องเก็บของสะสมของคุณ พร้อมวางแผนอบโอโซนอย่างระมัดระวัง

นัดอบโอโซนห้องเก็บของมีค่า

โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com

บทความและบริการที่เกี่ยวข้อง

• บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัยและอาคาร
• ลดสารเคมีตกค้างด้วยโอโซน
• เอกสารรับรองและผลทดสอบ

แหล่งอ้างอิง

• CDC: Floods and Your Health
• กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข