Last updated: 30 ก.ย. 2569 | 42 จำนวนผู้เข้าชม |
โรงพยาบาลสัตว์และคลินิกรักษาสัตว์เป็นสถานที่ที่รวมสัตว์ป่วยจากหลายบ้านไว้ในอาคารเดียว ในภาวะปกติ ทีมสัตวแพทย์ก็ต้องทำงานหนักเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อข้ามกรงอยู่แล้ว เมื่อน้ำท่วมเข้ามาในอาคาร ความท้าทายยิ่งเพิ่มขึ้นหลายเท่า โคลนและน้ำเสียพาเชื้อจากภายนอกเข้ามา ความชื้นทำให้เชื้อราขึ้นตามผนัง ใต้กรง และในห้องเก็บยา ส่วนเชื้อที่ทนทานในสิ่งแวดล้อมอย่างพาร์โวไวรัสและสปอร์เชื้อราผิวหนัง ก็อาจหลบอยู่ในซอกที่ทำความสะอาดยาก บทความนี้เขียนขึ้นสำหรับเจ้าของโรงพยาบาลสัตว์ สัตวแพทย์ผู้จัดการคลินิก และผู้ช่วยสัตวแพทย์ ที่ต้องการวางแผนฟื้นฟูพื้นที่อย่างเป็นระบบ และใช้การอบโอโซนฆ่าเชื้อเป็นขั้นตอนเสริมก่อนกลับมาเปิดรับสัตว์ป่วยอีกครั้ง
หมอแพร เปิดคลินิกรักษาสัตว์ขนาดกลางในเขตเมืองหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา มีห้องตรวจสองห้อง ห้องผ่าตัดเล็ก ห้องพักสัตว์ป่วยสำหรับสุนัขและแมว ห้องแยกโรคติดต่อ และมุมรับฝากเลี้ยง คืนที่ฝนตกหนักต่อเนื่อง น้ำเอ่อเข้ามาในอาคารสูงเกือบถึงเข่า หมอแพรและผู้ช่วยต้องขนสัตว์ป่วยขึ้นชั้นสองกลางดึก บางตัวส่งต่อไปโรงพยาบาลสัตว์ในพื้นที่ที่น้ำไม่ท่วม น้ำขังอยู่สามวันเต็ม
เมื่อน้ำลด ทีมงานรีบขนโคลนออก ล้างพื้นด้วยน้ำยาที่ใช้ประจำ เช็ดกรงสแตนเลสทุกกรง แล้วเปิดแอร์และพัดลมไล่ความชื้น หลายคนอยากให้คลินิกเปิดโดยเร็ว เพราะเจ้าของสัตว์โทรมาถามไม่หยุด โดยเฉพาะสุนัขที่ลุยน้ำแล้วเริ่มมีไข้ ซึ่งหมอแพรรู้ดีว่าต้องสงสัยโรคเลปโตสไปโรซิสไว้ก่อน
แต่เมื่อตรวจละเอียด หมอแพรพบปัญหาที่มองข้ามไม่ได้ ผนังยิปซัมด้านหลังชุดกรงมีรอยน้ำและจุดราดำ ขาตู้เก็บเวชภัณฑ์เป็นไม้อัดที่บวมน้ำ ช่องใต้ชุดกรงซ้อนมีโคลนแห้งติดแน่น ท่อระบายน้ำในห้องอาบน้ำสัตว์ส่งกลิ่นเหม็น และแผ่นกรองแอร์ในห้องพักสัตว์ป่วยมีคราบชื้น ห้องแยกโรคติดต่อซึ่งเคยรับลูกสุนัขป่วยด้วยพาร์โวไวรัสก่อนน้ำท่วม ก็มีน้ำไหลผ่านไปยังห้องอื่นด้วย หมอแพรตัดสินใจเลื่อนการเปิดรับสัตว์พักรักษาออกไป และวางแผนฟื้นฟูใหม่ทั้งหมดอย่างเป็นขั้นตอน
เรื่องนี้เป็นภาพตัวอย่างที่สะท้อนสิ่งที่คลินิกสัตว์ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม เช่น หาดใหญ่ เชียงใหม่ อุบลราชธานี นนทบุรี และปทุมธานี มักต้องเผชิญ
เชื้อเลปโตสไปราปนมากับปัสสาวะของหนูและสัตว์ที่ติดเชื้อ และอยู่ในน้ำท่วมและดินชื้นได้ สุนัขที่ลุยน้ำหรือดื่มน้ำขังมีโอกาสติดเชื้อ อาการในสุนัขอาจมีไข้ ซึม เบื่ออาหาร อาเจียน และมีผลต่อไตและตับ สิ่งที่ทำให้โรคนี้สำคัญเป็นพิเศษในโรงพยาบาลสัตว์คือ มันติดต่อสู่คนได้ ผู้ช่วยสัตวแพทย์ที่ทำความสะอาดกรงหรือจับต้องปัสสาวะของสุนัขป่วยโดยไม่สวมถุงมือ และคนที่ลุยน้ำระหว่างขนย้ายสัตว์ มีความเสี่ยง หากทีมงานคนใดมีไข้สูง ปวดศีรษะ และปวดน่องหลังลุยน้ำ ต้องพบแพทย์และแจ้งประวัติทันที
พาร์โวไวรัสในสุนัขและเชื้อไข้หัดแมวเป็นไวรัสที่ขึ้นชื่อเรื่องความทนทานในสิ่งแวดล้อม อยู่ได้นานบนพื้น กรง และอุปกรณ์ และทนต่อน้ำยาทำความสะอาดทั่วไปหลายชนิด ลูกสุนัขและลูกแมวที่ยังได้รับวัคซีนไม่ครบคือกลุ่มที่เสี่ยงที่สุด เมื่อน้ำท่วมพัดพาสิ่งปนเปื้อนจากห้องแยกโรคหรือจากภายนอกไปทั่วอาคาร ความเสี่ยงที่เชื้อจะไปอยู่ในพื้นที่ที่ไม่เคยมีมาก่อนจึงสูงขึ้น การจัดการพื้นผิวต้องใช้การล้างให้สะอาดแล้วตามด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อที่มีฤทธิ์ต่อไวรัสกลุ่มนี้ตามแนวทางที่สัตวแพทย์ใช้อยู่
เชื้อราผิวหนังในสัตว์หรือโรคกลาก สร้างสปอร์ที่ติดอยู่กับขน ฝุ่น และพื้นผิวได้นาน และติดต่อสู่คนได้ ในขณะเดียวกัน ความชื้นหลังน้ำท่วมก็ทำให้เชื้อราในอาคารขึ้นตามผนัง ฝ้า ตู้ไม้ และในระบบปรับอากาศ สปอร์ราที่ลอยอยู่ในอากาศส่งผลต่อสัตว์ป่วยที่ภูมิคุ้มกันต่ำ สัตว์หลังผ่าตัด และสัตว์ที่มีปัญหาทางเดินหายใจ รวมทั้งทีมงานที่เป็นภูมิแพ้ด้วย
น้ำท่วมพาแบคทีเรียจากน้ำเสียและอุจจาระเข้ามาในอาคาร แบคทีเรียบางกลุ่มชอบอยู่ในจุดที่เปียกตลอดเวลา เช่น ท่อระบายน้ำ อ่างอาบน้ำสัตว์ ถาดรองใต้กรง และสายยาง หากไม่ได้ขัดล้างอย่างจริงจัง จุดเหล่านี้จะกลายเป็นแหล่งเชื้อที่คอยปนเปื้อนสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลซ้ำ ๆ ซึ่งเป็นอันตรายต่อสัตว์ที่มีแผลผ่าตัดหรือใส่สายน้ำเกลือ
การติดเชื้อที่เกิดขึ้นภายในโรงพยาบาลเป็นสิ่งที่ทุกคลินิกไม่อยากให้เกิด สัตว์ที่มารักษาโรคหนึ่งแล้วติดอีกโรคหนึ่งกลับบ้าน ไม่เพียงทำให้การรักษายาวนานและซับซ้อนขึ้น แต่ยังอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตสำหรับลูกสัตว์ ส่วนทีมงานที่ทำงานในอาคารอับชื้นทุกวันก็เสี่ยงทั้งภูมิแพ้ โรคผิวหนัง และโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน
คลินิกต้องแบกค่าซ่อมหรือเปลี่ยนเครื่องมือแพทย์ที่โดนน้ำ ค่าเวชภัณฑ์และยาที่ต้องทิ้ง ค่าซ่อมผนัง ตู้ และระบบไฟฟ้า ค่าจ้างทีมงานระหว่างปิดทำการ และรายได้ที่หายไปทั้งจากการรักษา การผ่าตัด และบริการรับฝากเลี้ยง หากเกิดการติดเชื้อภายในโรงพยาบาลหลังเปิดใหม่ ต้นทุนการรักษาที่คลินิกอาจต้องรับผิดชอบก็จะตามมาอีก
การปิดคลินิกนานเกินไปทำให้ลูกค้าประจำต้องไปหาที่อื่น แต่การเปิดเร็วเกินไปแล้วต้องปิดซ้ำเพราะพบปัญหา ยิ่งเสียเวลาและเสียความเชื่อมั่นมากกว่า การวางแผนฟื้นฟูที่ชัดเจนตั้งแต่ต้นจึงเป็นทางที่ประหยัดเวลาที่สุด
เจ้าของสัตว์ฝากชีวิตสมาชิกในครอบครัวไว้กับคลินิก ความไว้วางใจจึงเป็นทรัพย์สินที่มีค่าที่สุด กลิ่นอับในห้องรอตรวจ คราบราบนผนัง หรือข่าวลือว่ามีสัตว์ติดเชื้อหลังพักรักษา แพร่กระจายในกลุ่มคนรักสัตว์ได้อย่างรวดเร็ว การสื่อสารให้ลูกค้ารู้ว่าคลินิกฟื้นฟูพื้นที่อย่างไรจึงช่วยสร้างความมั่นใจได้มาก
สำหรับเจ้าของสัตว์ สุนัขและแมวคือสมาชิกในครอบครัว สำหรับทีมงาน โรคที่ติดต่อจากสัตว์สู่คนอาจติดไปถึงคนที่บ้าน โดยเฉพาะเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และหญิงตั้งครรภ์ และสำหรับคลินิกขนาดเล็กที่หมอและครอบครัวอาศัยอยู่ชั้นบน ความชื้นและเชื้อราในอาคารก็ส่งผลต่อบ้านโดยตรง
โปรโตคอลประจำวันออกแบบมาสำหรับสถานการณ์ปกติ การเช็ดกรงและถูพื้นทุกวันได้ผลดีกับสิ่งสกปรกในแต่ละวัน แต่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรับมือกับโคลน น้ำเสีย และความชื้นที่ซึมเข้าไปในผนัง ใต้กรง และในตู้เก็บของ
น้ำยาฆ่าเชื้อด้อยประสิทธิภาพเมื่อยังมีโคลน น้ำยาฆ่าเชื้อส่วนใหญ่ รวมถึงคลอรีน จะทำงานได้ไม่ดีเมื่อเจอสารอินทรีย์ การราดน้ำยาลงบนพื้นที่ยังมีคราบโคลนบาง ๆ จึงอาจไม่ได้ผลอย่างที่คิด โดยเฉพาะกับเชื้อที่ทนทานอย่างพาร์โวไวรัส
สเปรย์และผ้าเข้าไม่ถึงทุกจุด ด้านหลังชุดกรงซ้อน ใต้โต๊ะผ่าตัด ในท่อลม ในช่องใต้ตู้ และเหนือฝ้า เป็นจุดที่เช็ดไม่ถึง และสปอร์ราที่ลอยอยู่ในอากาศก็ไม่สามารถเช็ดออกได้
เปิดแอร์ไล่ความชื้นโดยไม่ล้างระบบ หากแผ่นกรองและคอยล์เย็นชื้นหรือมีเชื้อราอยู่แล้ว การเปิดแอร์จะยิ่งกระจายสปอร์ไปทั่วห้องพักสัตว์ป่วยและห้องผ่าตัด
น้ำหอมและสเปรย์ดับกลิ่น นอกจากจะไม่ได้แก้ต้นเหตุแล้ว กลิ่นแรงยังอาจรบกวนสัตว์ป่วยที่ไวต่อกลิ่น โดยเฉพาะแมว
ทาสีทับผนังที่ขึ้นรา ช่วยให้ห้องดูดีในวันเปิด แต่เชื้อราใต้สีจะกลับมาภายในไม่กี่สัปดาห์
การฟื้นฟูที่ดีจึงต้องเป็นลำดับขั้น เริ่มจากการรื้อวัสดุที่เสียหาย ล้างให้สะอาดด้วยสารทำความสะอาด ฆ่าเชื้อพื้นผิวด้วยน้ำยาที่เหมาะกับเชื้อเป้าหมาย ทำให้แห้งสนิท แล้วจึงใช้การอบโอโซนเป็นขั้นตอนเสริมเพื่อจัดการเชื้อในอากาศ กลิ่น และจุดที่เข้าถึงยาก
ทีมสัตวแพทย์คุ้นเคยกับการแยกพื้นที่สะอาดและพื้นที่ปนเปื้อนอยู่แล้ว แนวคิดเดียวกันนี้ทำให้การฟื้นฟูหลังน้ำท่วมได้ผลดีขึ้นมาก ก่อนผู้รับเหมารายใดจะเข้ามา ควรนั่งวางแผนร่วมกับหัวหน้าผู้ช่วยสัตวแพทย์ วาดผังอาคารอย่างง่าย แล้วระบุระดับความเสี่ยงและลำดับการฟื้นฟูของทุกห้อง
ในผังเดียวกัน ควรระบุว่าวัสดุใดต้องทิ้ง อุปกรณ์ใดต้องให้ช่างตรวจ และระหว่างการทำงานจะให้สัตว์ป่วยพักที่ใด ไม่ว่าจะเป็นชั้นบน โรงพยาบาลสัตว์ในเครือข่าย หรือโซนที่ฟื้นฟูเสร็จแล้ว แผนที่ชัดเจนทำให้สามารถนัดอบโอโซนนอกเวลาทำการทีละโซน ขณะที่ส่วนอื่นของอาคารยังเปิดตรวจผู้ป่วยนอกได้ตามปกติ
World Health Disinfection ให้บริการอบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัยและอาคาร สำหรับบ้าน คอนโด โรงแรม สำนักงาน โรงงาน โรงเรียน และโรงพยาบาล ซึ่งรวมถึงสถานพยาบาลสัตว์ โอโซนหรือ O3 จะเข้าไปทำลายโครงสร้างเซลล์ของไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา สลายโมเลกุลของกลิ่น แล้วคืนตัวเป็นออกซิเจนหรือ O2 โดยไม่ทิ้งสารเคมีตกค้าง จึงไม่ทิ้งกลิ่นสารเคมีที่อาจรบกวนสัตว์ป่วยเมื่อกลับเข้ามา
ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรอง บริการของ WHD ผ่านการทดสอบและรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ Intertek ประเทศอังกฤษ ในการกำจัดไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา ได้ถึง 99.99% ดูรายละเอียดได้ที่หน้าเอกสารรับรอง
ข้อควรระวังด้านความปลอดภัย: การอบโอโซนต้องทำในพื้นที่ปิดที่ว่างเปล่าเท่านั้น สัตว์ทุกตัว คน และต้นไม้ต้องออกจากพื้นที่ และกลับเข้าได้หลังผ่านช่วงพักและระบายอากาศที่ทีมงานแจ้งเท่านั้น การอบโอโซนเป็นขั้นตอนหลังการขนโคลน ล้าง และทำให้แห้ง ไม่ได้ใช้แทนการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อพื้นผิวตามโปรโตคอลของคลินิก ไม่ได้ใช้แทนการทำให้ปราศจากเชื้อของเครื่องมือผ่าตัดด้วยหม้อนึ่งความดัน และไม่ได้ใช้แทนการรักษาของแพทย์หรือสัตวแพทย์
กรณีตัวอย่างต่อไปนี้เป็นสถานการณ์จำลองที่สะท้อนปัญหาที่พบบ่อย ไม่ใช่รีวิวจากลูกค้ารายใดรายหนึ่ง
หมอต้น สัตวแพทย์ผู้บริหารโรงพยาบาลสัตว์ขนาดเล็กใกล้แม่น้ำปิงในเมืองเชียงใหม่ เผชิญน้ำท่วมชั้นล่างซึ่งเป็นทั้งห้องตรวจ ห้องพักสัตว์ป่วย และห้องผ่าตัด ทีมงานย้ายสัตว์พักรักษาไปยังเครือข่ายโรงพยาบาลสัตว์อื่นก่อนน้ำขึ้นสูง
หลังน้ำลด หมอต้นวางแผนร่วมกับทีมโดยใช้หลักเดียวกับการควบคุมการติดเชื้อในโรงพยาบาล เริ่มจากทิ้งยา อาหารสัตว์ป่วย ผ้าห่ม และวัสดุที่สัมผัสน้ำ รื้อผนังยิปซัมส่วนล่างที่เปียก ถอดชุดกรงออกมาล้างทีละชิ้น ขัดท่อระบายน้ำและอ่างอาบน้ำ ส่งเครื่องมือแพทย์ที่โดนน้ำให้ช่างตรวจ เครื่องมือผ่าตัดทั้งหมดล้างและนึ่งฆ่าเชื้อใหม่ ฆ่าเชื้อพื้นผิวด้วยน้ำยาที่มีฤทธิ์ต่อพาร์โวไวรัส ล้างระบบปรับอากาศ แล้วเปิดเครื่องลดความชื้นจนพื้นที่แห้งสนิท
จากนั้นทีม WHD เข้าอบโอโซนเป็นโซน เริ่มจากห้องผ่าตัดและห้องเตรียมผ่าตัด ต่อด้วยห้องตรวจ ห้องพักสัตว์ป่วย ห้องรอตรวจ และปิดท้ายด้วยห้องแยกโรคติดต่อ ขณะที่ไม่มีสัตว์และคนอยู่ในพื้นที่ หลังช่วงพักและระบายอากาศ ทีมงานเช็ดพื้นผิวตามโปรโตคอลประจำวันอีกครั้งก่อนเปิดให้บริการ หมอต้นใช้บันทึกขั้นตอนทั้งหมดโพสต์แจ้งลูกค้าในเพจของโรงพยาบาล ซึ่งช่วยให้เจ้าของสัตว์หลายรายกลับมาใช้บริการอย่างมั่นใจ
ไม่ได้เด็ดขาด ต้องย้ายสัตว์ทุกตัวออกจากโซนที่จะอบ และรอจนผ่านช่วงพักและระบายอากาศก่อนนำกลับเข้ามา คลินิกสามารถแบ่งโซนเพื่อให้พื้นที่อื่นยังดูแลสัตว์ได้
ไม่ได้ พื้นผิวที่อาจปนเปื้อนพาร์โวไวรัสต้องล้างให้สะอาดและฆ่าเชื้อด้วยน้ำยาที่มีฤทธิ์ต่อไวรัสชนิดนี้ตามแนวทางของสัตวแพทย์ การอบโอโซนเป็นขั้นตอนเสริมที่ช่วยจัดการอากาศและจุดที่เข้าถึงยาก
เครื่องมือผ่าตัดต้องผ่านการล้างและนึ่งฆ่าเชื้อด้วยหม้อนึ่งความดันตามปกติ เครื่องดมยาและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต้องให้ช่างตรวจ ส่วนห้องผ่าตัดควรเป็นโซนแรกที่อบหลังจากทำความสะอาดครบแล้ว
ทีมงานจะสำรวจก่อนและแนะนำให้เก็บในตู้ปิดหรือย้ายออกจากโซน ส่วนยาหรือวัคซีนที่อยู่ในตู้เย็นซึ่งไฟดับนานเกินกำหนดควรพิจารณาทิ้งตามคำแนะนำของผู้ผลิต
การอบใช้เวลาประมาณ 30 นาทีต่อโซนบวกช่วงพักและระบายอากาศ คลินิกส่วนใหญ่จึงทำนอกเวลาทำการหรือทำทีละโซน ระยะเวลาปิดรวมขึ้นกับงานซ่อมแซมและการทำให้แห้งเป็นหลัก
หากมีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดน่อง หรือมีอาการผิดปกติภายในไม่กี่สัปดาห์หลังลุยน้ำ ควรพบแพทย์และแจ้งประวัติการลุยน้ำและการสัมผัสสัตว์ป่วยทันที
ปรึกษาทีม World Health Disinfection เพื่อวางแผนอบโอโซนโรงพยาบาลสัตว์และคลินิกของท่านเป็นโซน ต่อจากการล้าง ฆ่าเชื้อพื้นผิว และทำให้แห้ง ก่อนเปิดรับสัตว์ป่วยอีกครั้ง
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
#อบโอโซน #บริการอบโอโซน #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #กำจัดเชื้อรา #โอโซนฆ่าเชื้อ #น้ำท่วม #โรงพยาบาลสัตว์ #คลินิกรักษาสัตว์ #ห้องพักสัตว์ป่วย
คำค้นหา: อบโอโซนโรงพยาบาลสัตว์หลังน้ำท่วม, ฆ่าเชื้อคลินิกรักษาสัตว์, ฆ่าเชื้อกรงสัตว์ป่วย, ห้องผ่าตัดสัตว์หลังน้ำท่วม, พาร์โวไวรัสในคลินิก, เลปโตสไปโรซิสในสุนัข, บริการอบโอโซน, ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม