Last updated: 30 ก.ย. 2569 | 34 จำนวนผู้เข้าชม |
น้ำลดแล้ว แต่สำหรับสถานดูแลผู้สูงอายุ ความเสี่ยงที่แท้จริงเพิ่งเริ่มต้น ผู้พักที่อายุเจ็ดสิบ แปดสิบ หรือเก้าสิบปี ส่วนใหญ่มีโรคประจำตัว ภูมิคุ้มกันต่ำ บางคนติดเตียง บางคนมีแผลกดทับ บางคนใช้สายให้อาหารหรือสายสวนปัสสาวะ เชื้อราและแบคทีเรียที่คนหนุ่มสาวอาจรับมือได้ไม่ยาก อาจกลายเป็นปอดอักเสบหรือการติดเชื้อในกระแสเลือดสำหรับพวกเขา บทความนี้จะพาผู้บริหารสถานดูแล พยาบาล และครอบครัวของผู้สูงอายุ ไปทำความเข้าใจว่าควรฟื้นฟูอาคารอย่างไรให้ปลอดภัยจริง และทำไมการอบโอโซนฆ่าเชื้อจึงควรเป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนเปิดรับผู้พักกลับเข้ามา
(กรณีตัวอย่างเพื่ออธิบายสถานการณ์ ไม่ได้อ้างอิงบุคคลหรือสถานที่จริงรายใดรายหนึ่ง)
คุณนุช เป็นพยาบาลวิชาชีพที่เปิดสถานดูแลผู้สูงอายุขนาดสิบแปดเตียงในย่านปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี อาคารเป็นบ้านสองชั้นดัดแปลง ชั้นล่างเป็นห้องรวม ห้องกายภาพ ครัว และห้องพักผู้สูงอายุที่เดินไม่ได้หกเตียง ชั้นบนเป็นห้องพักอีกสิบสองเตียง ปีนั้นน้ำเหนือไหลลงมาพร้อมน้ำทะเลหนุน ระดับน้ำในซอยสูงขึ้นเร็วกว่าที่ทุกคนคาด ภายในคืนเดียวน้ำเข้าชั้นล่างสูงเกือบหนึ่งเมตร
คืนนั้นคุณนุชกับผู้ช่วยพยาบาลอีกสี่คนต้องอุ้มผู้สูงอายุติดเตียงขึ้นชั้นบนทีละคน บางคนต้องใช้ผ้าปูที่นอนเป็นเปลหาม ถังออกซิเจนต้องย้ายขึ้นบันได เครื่องดูดเสมหะต้องหาปลั๊กใหม่ รุ่งเช้าเมื่อญาติเริ่มโทรมา ทีมตัดสินใจส่งผู้พักทั้งหมดไปอยู่กับครอบครัวชั่วคราวหรือย้ายไปสถานดูแลเครือข่ายที่อยู่บนที่สูง
สองสัปดาห์ต่อมาน้ำลด คุณนุชกลับเข้าไปดูอาคารและพบภาพที่ใจหาย ผนังชั้นล่างมีคราบน้ำเป็นเส้นตรงยาวรอบห้อง ใต้คราบเริ่มมีจุดดำและจุดเขียวขึ้นเป็นดวง ที่นอนกันแผลกดทับที่ยกไม่ทันจมน้ำจนหนักอึ้ง ม่านกั้นเตียงมีกลิ่นเปรี้ยวปนกลิ่นโคลน ห้องเก็บผ้าอ้อมผู้ใหญ่และเวชภัณฑ์ชื้นไปทั้งห้อง และที่น่ากังวลที่สุดคือกลิ่นอับที่ลอยขึ้นไปถึงชั้นบน ทั้งที่ชั้นบนไม่ได้โดนน้ำเลย
ญาติผู้พักหลายครอบครัวเริ่มถามว่าจะรับพ่อแม่กลับเข้ามาได้เมื่อไร บางคนดูแลที่บ้านไม่ไหวเพราะต้องทำงาน แต่คุณนุชรู้ดีจากประสบการณ์ในโรงพยาบาลว่า ถ้ารีบเปิดทั้งที่อาคารยังชื้นและยังมีสปอร์เชื้อราลอยอยู่ในอากาศ ผู้พักที่เป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ผู้ป่วยเบาหวาน หรือผู้ที่เพิ่งผ่าตัดสะโพก อาจกลับเข้าโรงพยาบาลด้วยปอดอักเสบภายในไม่กี่สัปดาห์ ความเสียหายตอนนั้นจะไม่ใช่แค่ค่ารักษา แต่คือชีวิตของคนที่ครอบครัวไว้ใจฝากไว้ และชื่อเสียงที่สร้างมาหลายปี
คำถามของเธอจึงไม่ใช่แค่ว่า “จะทำความสะอาดอย่างไร” แต่คือ “จะรู้ได้อย่างไรว่าสะอาดพอสำหรับคนที่เปราะบางที่สุด” และนี่คือจุดที่บทความนี้จะพาไปหาคำตอบทีละขั้น
น้ำท่วมที่ไหลเข้าอาคารไม่ใช่น้ำสะอาด มันพัดพาทุกอย่างที่อยู่ระหว่างทางเข้ามาด้วย ทั้งน้ำจากท่อระบายน้ำ บ่อเกรอะ ส้วมซึม ปัสสาวะของหนู ซากสัตว์ ขยะ และดินโคลนที่อุดมด้วยจุลินทรีย์ เมื่อน้ำลด สิ่งเหล่านี้ไม่ได้หายไปพร้อมน้ำ แต่ตกค้างอยู่ในเนื้อปูน ร่องกระเบื้อง ใต้พื้นไม้ ในโฟมที่นอน และในช่องลมของเครื่องปรับอากาศ
องค์การอนามัยโลกและศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐฯ แนะนำตรงกันว่า วัสดุที่เปียกน้ำควรได้รับการทำความสะอาดและทำให้แห้งภายในประมาณ 24 ถึง 48 ชั่วโมง เพื่อจำกัดการเติบโตของเชื้อรา แต่ในสถานการณ์น้ำท่วมจริง อาคารมักแช่น้ำอยู่หลายวันหรือหลายสัปดาห์ เชื้อราจึงมีเวลาเติบโตเต็มที่ เมื่อเชื้อราโตจะปล่อยสปอร์ขนาดเล็กมากลอยอยู่ในอากาศ สปอร์เหล่านี้ลอยขึ้นบันได เข้าไปในห้องที่ไม่ได้โดนน้ำ และถูกดูดเข้าไปในระบบปรับอากาศ
สำหรับคนทั่วไป การสูดสปอร์อาจทำให้จาม คัดจมูก หรือระคายเคืองตา แต่สำหรับผู้สูงอายุที่มีโรคปอดเรื้อรัง ผู้ที่ใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่อง ผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับเคมีบำบัด หรือผู้ป่วยเบาหวานที่คุมน้ำตาลไม่ดี เชื้อราบางชนิดสามารถก่อการติดเชื้อที่ปอดซึ่งรักษายากและใช้เวลานาน อาการหอบหืดและภูมิแพ้ที่เคยคุมได้ก็อาจกำเริบขึ้นมาอีก
น้ำท่วมที่ปนน้ำเสียนำพาแบคทีเรียกลุ่มที่มาจากอุจจาระเข้ามาในอาคาร เชื้อเหล่านี้เกาะอยู่บนพื้น ขาเตียง ราวจับ รถเข็น และอุปกรณ์ช่วยเดิน ในสถานดูแลผู้สูงอายุ มือของผู้ดูแลสัมผัสผู้พักหลายคนต่อวัน หากพื้นผิวยังปนเปื้อน เชื้อก็เดินทางจากราวบันไดไปยังมือ จากมือไปยังช้อนป้อนอาหาร และจากช้อนไปสู่ปากของผู้สูงอายุได้ง่ายมาก ผลที่ตามมาคืออาการท้องร่วง ซึ่งในผู้สูงอายุนำไปสู่ภาวะขาดน้ำและเกลือแร่ได้เร็วกว่าคนวัยอื่น
ผู้พักที่มีแผลกดทับ แผลเบาหวานที่เท้า หรือใส่สายสวนปัสสาวะ เป็นกลุ่มที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อทางแผลและทางเดินปัสสาวะสูงเป็นพิเศษ เพราะเชื้อมีช่องทางเข้าสู่ร่างกายโดยตรง
ในช่วงเก็บกวาด คนที่เสี่ยงที่สุดคือพนักงานและอาสาสมัครที่ลุยน้ำขัง ขนเฟอร์นิเจอร์ และตักโคลน โรคเลปโตสไปโรซิสหรือโรคฉี่หนูติดต่อผ่านผิวหนังที่มีบาดแผลหรือแช่น้ำนาน อาการที่ต้องสังเกตคือไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ และปวดกล้ามเนื้อน่องอย่างชัดเจน กรมควบคุมโรคย้ำเสมอว่า ผู้ที่ลุยน้ำแล้วมีไข้และปวดน่องควรพบแพทย์ทันทีและแจ้งประวัติการลุยน้ำ การอบโอโซนไม่ใช่การรักษาโรคนี้ และไม่สามารถทดแทนการพบแพทย์ได้
หลังน้ำลด อาคารมักถูกปิดประตูหน้าต่างไว้นาน อากาศไม่ถ่ายเท เมื่อพนักงานหลายคนเข้ามาทำงานพร้อมกัน ร่างกายเหนื่อยล้าและนอนไม่พอ โอกาสที่เชื้อไวรัสทางเดินหายใจจะแพร่ในทีมก็สูงขึ้น และเมื่อผู้พักกลับเข้ามา การระบาดในสถานดูแลมักลุกลามเร็วเพราะทุกคนใช้พื้นที่ร่วมกัน
ผู้สูงอายุหนึ่งคนที่ติดเชื้อทางเดินหายใจอาจต้องนอนโรงพยาบาลนานหลายสัปดาห์ เมื่อกลับมา กล้ามเนื้อก็อ่อนแรงลง เดินได้น้อยลง ต้องเริ่มกายภาพใหม่ และบางคนไม่เคยกลับไปแข็งแรงเท่าเดิมอีกเลย การติดเชื้อหนึ่งครั้งในวัยนี้จึงไม่ใช่เหตุการณ์ชั่วคราว แต่อาจเปลี่ยนคุณภาพชีวิตที่เหลือทั้งหมด
ทุกวันที่ปิดสถานดูแล รายได้ค่าบริการรายเดือนหยุดลง แต่ค่าเช่าอาคาร เงินเดือนพนักงาน และหนี้สินยังเดินต่อ ถ้าเปิดเร็วเกินไปแล้วเกิดการติดเชื้อเป็นกลุ่ม อาจต้องปิดซ้ำอีกรอบ ค่าใช้จ่ายสองรอบย่อมสูงกว่าการลงทุนทำให้ถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรก นอกจากนี้ ที่นอนป้องกันแผลกดทับ เตียงไฟฟ้า และเวชภัณฑ์ที่เสียหายก็มีราคาสูง การตัดสินใจว่าอะไรกู้คืนได้ อะไรต้องทิ้ง จึงต้องทำอย่างมีหลักการ
พนักงานที่ต้องทั้งดูแลครอบครัวตัวเองซึ่งโดนน้ำท่วม และกลับมาช่วยฟื้นฟูสถานที่ทำงาน มักเหนื่อยล้าสะสม ถ้าต้องขัดผนังซ้ำ เช็ดเชื้อราที่กลับมาขึ้นใหม่ทุกสัปดาห์ ขวัญกำลังใจจะลดลงเรื่อย ๆ และบางคนอาจลาออกในช่วงที่ธุรกิจต้องการคนมากที่สุด
ธุรกิจดูแลผู้สูงอายุตั้งอยู่บนความไว้วางใจ ลูกหลานฝากพ่อแม่ไว้เพราะเชื่อว่าที่นี่ปลอดภัยกว่าที่บ้าน หากญาติเข้ามาเยี่ยมแล้วได้กลิ่นอับ เห็นคราบดำตามมุมห้อง หรือพ่อแม่ป่วยหลังกลับเข้ามาไม่นาน ข่าวจะกระจายในกลุ่มไลน์ครอบครัวและในชุมชนเร็วมาก การกู้ชื่อเสียงคืนยากกว่าการซ่อมผนังหลายเท่า
ช่วงที่สถานดูแลปิด ลูกหลานต้องลางาน จ้างผู้ดูแลชั่วคราว หรือพาผู้สูงอายุไปอยู่ในบ้านที่ไม่ได้ปรับให้เหมาะกับคนติดเตียง ความเครียดของครอบครัวเหล่านี้สูงมาก พวกเขาอยากให้พ่อแม่กลับไปอยู่ในที่ที่มีพยาบาลดูแลโดยเร็ว แต่ก็กังวลว่าอาคารจะปลอดภัยจริงหรือไม่ การมีหลักฐานว่าผ่านกระบวนการฆ่าเชื้ออย่างเป็นระบบจึงช่วยให้ครอบครัวตัดสินใจได้อย่างสบายใจ
เช็ดด้วยน้ำยาฟอกขาวอย่างเดียว น้ำยาฟอกขาวช่วยฆ่าเชื้อบนพื้นผิวแข็งที่เช็ดถึง แต่ไม่สามารถเข้าไปถึงสปอร์ที่ลอยอยู่ในอากาศ ช่องใต้เตียงไฟฟ้า หลังตู้ยา หรือในท่อลมของเครื่องปรับอากาศ อีกทั้งไอระเหยของคลอรีนเข้มข้นยังระคายเคืองทางเดินหายใจ ซึ่งไม่เหมาะกับห้องที่ผู้ป่วยโรคปอดจะกลับมานอน และหากผสมกับน้ำยาล้างห้องน้ำบางชนิดก็อาจเกิดก๊าซอันตรายได้
เปิดพัดลมเป่าอย่างเดียว พัดลมช่วยให้แห้งเร็วขึ้นจริง แต่ถ้าเชื้อราขึ้นแล้ว ลมแรงจะยิ่งพัดสปอร์ให้ฟุ้งกระจายไปทั่วอาคาร รวมถึงไปยังห้องพักชั้นบนที่ไม่ได้โดนน้ำ
ฉีดสเปรย์ปรับอากาศ กลิ่นหอมกลบกลิ่นอับได้เพียงไม่กี่ชั่วโมง แต่ต้นเหตุของกลิ่นยังอยู่ ผู้สูงอายุบางคนยังแพ้น้ำหอมสังเคราะห์และมีอาการไอหรือแน่นหน้าอก
ทาสีทับคราบเชื้อรา เป็นทางลัดที่พบบ่อยเพราะอยากให้ห้องดูใหม่ก่อนญาติมาเยี่ยม แต่ถ้าผนังยังชื้นอยู่ภายใน เชื้อราจะดันสีให้พองและกลับมาเป็นดวงใหม่ภายในไม่กี่สัปดาห์ ที่แย่กว่านั้นคือช่วงระหว่างนั้นสปอร์ยังคงปล่อยออกมาอย่างเงียบ ๆ
รีบเปิดรับผู้พักเพราะแรงกดดันทางธุรกิจ ความเข้าใจได้ แต่ความเสี่ยงสูง การเปิดก่อนอาคารแห้งสนิทและก่อนผ่านการฆ่าเชื้อทั้งพื้นที่ เท่ากับเอาคนที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอที่สุดไปเป็นผู้ทดสอบว่าอาคารปลอดภัยหรือไม่
สิ่งที่สถานดูแลต้องการจึงเป็นวิธีที่เข้าถึงได้ทั้งอากาศและพื้นผิว ครอบคลุมทุกซอกมุม ไม่ทิ้งสารเคมีตกค้างที่ระคายเคืองปอด และทำหลังจากการทำความสะอาดและทำให้แห้งตามมาตรฐานแล้ว นั่นคือบทบาทของการอบโอโซน
โอโซน หรือ O3 คือออกซิเจนที่มีอะตอมสามตัว เป็นสารออกซิไดซ์ที่มีฤทธิ์แรง เมื่อก๊าซโอโซนกระจายเต็มห้อง จะเข้าไปทำลายโครงสร้างผนังเซลล์และเปลือกหุ้มของไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา รวมถึงแตกโมเลกุลของสารที่ก่อกลิ่นอับ หลังจากทำปฏิกิริยาแล้ว โอโซนจะสลายกลับเป็นออกซิเจน หรือ O2 ตามธรรมชาติ จึงไม่ทิ้งสารเคมีตกค้างบนเตียง ผ้าม่าน หรือพื้นห้องที่ผู้สูงอายุจะกลับมาใช้
ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรอง บริการของเราผ่านการทดสอบโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์และ Intertek จากสหราชอาณาจักร ในการกำจัดไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อราได้ 99.99% ท่านสามารถดูรายละเอียดได้ที่หน้า เอกสารรับรอง
ข้อปฏิบัติด้านความปลอดภัยที่สำคัญที่สุด: การอบโอโซนต้องทำในพื้นที่ที่ปิดและว่างเปล่าเท่านั้น ผู้สูงอายุ พนักงาน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ต้องออกจากพื้นที่ทั้งหมด และกลับเข้าได้ก็ต่อเมื่อผ่านช่วงพักและระบายอากาศตามที่ทีมงานกำหนดแล้วเท่านั้น สำหรับสถานดูแลผู้สูงอายุ เราจึงแนะนำให้อบก่อนรับผู้พักกลับเข้ามา หรือแบ่งโซนอบในช่วงที่ย้ายผู้พักไปอยู่อีกฝั่งของอาคารอย่างปลอดภัย
หากต้องการเสริมการเช็ดพื้นผิวที่สัมผัสบ่อย เช่น ราวจับ ปุ่มเรียกพยาบาล และรถเข็น ท่านสามารถดูผลิตภัณฑ์ น้ำยาฆ่าเชื้อระดับการแพทย์ Chemgene ซึ่งใช้ร่วมกับการอบโอโซนได้ และสำหรับงานอบโอโซนตั้งแต่ 15,000 บาทขึ้นไป รับฟรีสเปรย์น้ำยาฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์ตามโปรโมชันของบริษัท
(กรณีตัวอย่างเพื่อการอธิบาย ต่อเนื่องจากเรื่องเล่าข้างต้น ไม่ใช่รีวิวจากลูกค้าที่ระบุตัวตน)
หลังน้ำลด คุณนุชไม่รีบเปิด เธอวางแผนฟื้นฟูเป็นสามสัปดาห์ สัปดาห์แรกเป็นการตักโคลนและขนของเสียหายออก ที่นอนโฟมที่จมน้ำเสียถูกทิ้งทั้งหมด ผ้าม่านและผ้าปูที่นอนที่ยังใช้ได้ถูกส่งซักด้วยน้ำร้อน สัปดาห์ที่สองเป็นการล้างพื้นผนังด้วยน้ำสะอาดและผงซักฟอก ตามด้วยการเปิดพัดลมและเครื่องลดความชื้นหลายวันจนผนังแห้ง ช่างรื้อแผ่นยิปซัมส่วนล่างที่อุ้มน้ำออกหนึ่งฟุตเหนือแนวคราบน้ำ
เมื่อเข้าสัปดาห์ที่สาม เธอติดต่อทีม World Health Disinfection ทีมงานสำรวจแล้วแบ่งอาคารเป็นแปดโซน อบชั้นล่างทั้งหมดก่อน แล้วตามด้วยห้องพักชั้นบนซึ่งแม้ไม่โดนน้ำแต่ได้รับกลิ่นและสปอร์ที่ลอยขึ้นไป ระหว่างอบ อาคารว่างเปล่าทั้งหมด พนักงานรออยู่ด้านนอก และกลับเข้าได้หลังช่วงระบายอากาศที่ทีมกำหนดเท่านั้น
สิ่งที่คุณนุชเล่าหลังจากนั้นคือ วันที่ญาติคนแรกพาคุณแม่กลับมา เขาเดินเข้าห้องแล้วสูดหายใจลึก ๆ ก่อนพูดว่า “ไม่มีกลิ่นแล้วนะ” ประโยคสั้น ๆ นั้นทำให้ทีมงานทั้งหมดโล่งใจ ในสัปดาห์ต่อมาผู้พักทยอยกลับจนครบ และทีมยังคงเฝ้าสังเกตอาการทางเดินหายใจของผู้พักทุกคนอย่างใกล้ชิดร่วมกับแพทย์ประจำ เพราะการอบโอโซนเป็นเพียงส่วนหนึ่งของระบบป้องกัน ไม่ใช่สิ่งที่มาแทนการดูแลทางการแพทย์
ถาม: อบโอโซนขณะที่ผู้สูงอายุนอนอยู่ในห้องได้ไหม
ตอบ: ไม่ได้เด็ดขาด การอบโอโซนต้องทำในพื้นที่ว่างที่ปิดสนิท ไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้ ผู้พักต้องย้ายออกจากโซนนั้น และกลับเข้าได้หลังช่วงพักและระบายอากาศตามที่ทีมงานกำหนด
ถาม: อบโอโซนแทนการล้างและทำความสะอาดได้หรือไม่
ตอบ: ไม่ได้ ต้องตักโคลน ล้าง และทำให้แห้งก่อนเสมอ โอโซนเป็นขั้นตอนเสริมสุดท้ายเพื่อจัดการเชื้อที่หลงเหลือในอากาศและซอกมุม
ถาม: ใช้เวลานานแค่ไหน
ตอบ: โดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีต่อโซน ไม่รวมเวลาเตรียมพื้นที่และช่วงระบายอากาศ สถานดูแลขนาดกลางมักแบ่งทำเป็นหลายโซนในวันเดียว
ถาม: มีผลต่อเตียงไฟฟ้าหรืออุปกรณ์การแพทย์ไหม
ตอบ: ทีมงานจะประเมินก่อนเริ่มงานและแนะนำการจัดเก็บอุปกรณ์ที่อ่อนไหว ยา และถังออกซิเจนให้เหมาะสม
ถาม: ถ้าพนักงานมีไข้และปวดน่องหลังลุยน้ำ ควรทำอย่างไร
ตอบ: ให้พบแพทย์ทันทีและแจ้งประวัติการลุยน้ำ เพราะอาจเป็นอาการของโรคฉี่หนู การอบโอโซนเป็นการจัดการสภาพแวดล้อม ไม่ใช่การรักษาโรค
ถาม: มีเอกสารยืนยันผลการทดสอบไหม
ตอบ: มี ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรองโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์และ Intertek สหราชอาณาจักร ดูได้ที่หน้าเอกสารรับรองบนเว็บไซต์
ถาม: ควรอบซ้ำไหม
ตอบ: หากควบคุมความชื้นได้ดี การอบหลังการฟื้นฟูหนึ่งครั้งมักเพียงพอ แต่ถ้ามีน้ำซึมหรือกลิ่นกลับมา ควรหาต้นเหตุความชื้นก่อน แล้วปรึกษาทีมงานเรื่องการอบซ้ำ
ให้ทีม World Health Disinfection ช่วยสำรวจและวางแผนอบโอโซนฆ่าเชื้อสถานดูแลของท่าน ก่อนวันที่ผู้พักกลับเข้ามา
นัดสำรวจและขอใบเสนอราคาอบโอโซน
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
#อบโอโซน #บริการอบโอโซน #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #กำจัดเชื้อรา #โอโซนฆ่าเชื้อ #น้ำท่วม #สถานดูแลผู้สูงอายุ #ป้องกันการติดเชื้อ
คำค้นหา: อบโอโซนสถานดูแลผู้สูงอายุหลังน้ำท่วม, ฆ่าเชื้อบ้านพักคนชรา, เชื้อราหลังน้ำท่วม, ป้องกันการติดเชื้อผู้สูงอายุ, บริการอบโอโซน, nursing home ozone